ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC MAI HƯƠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN ĐIỆN BIÊN TỈNH ĐIỆN BIÊN ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
MAI HƯƠNG
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN ĐIỆN BIÊN TỈNH ĐIỆN BIÊN ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI – 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
MAI HƯƠNG
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN ĐIỆN BIÊN, TỈNH ĐIỆN BIÊN ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14
Người hướng dẫn khoa học: TS Đỗ Thị Thu Hằng
HÀ NỘI – 2015
Trang 3MỤC LỤC
Lời cảm ơn……….……… i
Danh mục viết tắt………
Mục lục……….………
ii iii Danh mục bảng……… ………… vii
Danh mục biểu đồ, sơ đồ……… ix
MỞ ĐẦU……… 1
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG… 6
1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 6
1.2 Một số khái niệm cơ bản 8
1.2.1 Quản lý, các chức năng quản lý……… 8
1.2.2 Quản lý giáo dục, quản lý trường học……… 10
1.2.3 Đạo đức, chức năng của đạo đức……… 12
1.2.4 Giáo dục đạo đức trong nhà trường THPT 15
1.3 Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức trong trường THPT………… 18
1.3.1 Quản lý mục tiêu giáo dục đạo đức và kế hoạch thực hiện……… 18
1.3.2 Quản lý nội dung giáo dục đạo đức……… 19
1.3.3 Quản lý phương pháp và hình thức giáo dục đạo đức……… 20
1.3.4 Quản lý việc phối hợp thực hiện của các lực lượng tham gia vào hoạt động giáo dục đạo đức 21
1.3.5 Quản lý việc kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động giáo dục đạo đức……… 21
1.4 Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THPT đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ……… 23
1.4.1 Quan điểm chỉ đạo về giáo dục đạo đức cho HS THPT đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay 23 1.4.2 Một số yêu cầu về quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học
Trang 4sinh THPT nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục 24 1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục đạo đức và quản lý
1.5.1 Năng lực của Ban giám hiệu trong việc quản lý hoạt động
GDĐĐ cho HS 25
1.5.3 Vai trò của từng lực lượng trong quản lý hoạt động giáo dục đạo
Tiểu kết chương 1 32 Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH Ở TRƯỜNG THPT
2.1 Khái quát tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục của huyện Điện
2.3 Thực trạng đạo đức học sinh và hoạt động giáo dục đạo đức HS
2.3.2 Thực trạng đạo đức HS và hoạt động giáo dục đạo đức học sinh
2.4.4 Thực trạng quản lý việc phối hợp của các lực lượng trong công
2.4.5 Thực trạng quản lý công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động
Trang 5GDĐĐ cho HS……… 63
2.5 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho HS ở Trường THPT huyện Điện Biên……… 64
2.5.1 Điểm mạnh 64
2.5.2 Điểm yếu 65
2.5.3 Thuận lợi 66
2.5.4 Thách thức 67
Tiểu kết chương 2 68
Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH Ở TRƯỜNG THPT HUYỆN ĐIỆN BIÊN, TỈNH ĐIỆN BIÊN ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC…… 70
3.1 Những nguyên tắc đề xuất biện pháp QL hoạt động GDĐĐ cho HS… 70 3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu……… 70
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ và hệ thống……… 70
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn và tính khả thi, hiệu quả 71
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh THPT……… 71
3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho HS ở Trường THPT huyện Điện Biên 72
3.2.1 Kế hoạch hóa hoạt động giáo dục đạo đức phù hợp với HS và điều kiện thực tiễn 72
3.2.2 Xây dựng cơ chế tổ chức và điều hành hoạt động giáo dục đạo đức 75
3.2.3 Đổi mới quản lý nội dung và hình thức tổ chức giáo dục đạo đức cho học sinh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục 79
3.2.4 Tổ chức, chỉ đạo xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, mẫu mực 81
3.2.5 Tăng cường quản lý công tác kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh 86
Trang 63.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức
cho học sinh 89
3.4 Khảo nghiệm mức độ cần thiết và khả thi của các biện pháp đã đề xuất 90
3.4 1 Mục đích, nội dung, cách thức khảo nghiệm……… 90
3.4.2 Kết quả khảo nghiệm……… 90
Tiểu kết chương 3……… 93
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 94
1 Kết luận 94
2 Khuyến nghị 95
TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 97
PHỤ LỤC……… 100
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Giáo dục đạo đức nhằm phát triển toàn diện con người luôn là mục tiêu và nhiệm vụ cơ bản của giáo dục Việt Nam Bác Hồ dạy “Trong giáo dục không những phải có tri thức phổ thông mà phải có đạo đức cách mạng Có tài phải có đức Có tài không có đức, tham ô hủ hoá có hại cho nước Có đức không có tài
như ông bụt ngồi trong chùa, không giúp ích gì được ai” [28, tr.184] Nghị
quyết Hội nghị lần thứ II Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá VIII đã khẳng định “Nhiệm vụ và mục tiêu cơ bản của giáo dục là nhằm xây dựng những con người và thế hệ thiết tha gắn bó với ý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có đạo đức trong sáng, … làm chủ tri thức khoa học và công nghệ hiện đại, có tư duy sáng tạo, có kỹ năng thực hành giỏi… là những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa "hồng" vừa "chuyên" [17] Luật Giáo dục năm 2005 cũng xác định “Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [33] Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo một lần nữa nhấn mạnh “Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện” và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc hiệu quả” và cụ thể ở giáo dục phổ thông là “ Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn…” [18]
Trong những năm qua, công cuộc đổi mới đất nước từ một nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế nhiều thành phần vận hành theo
cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước đã đem lại nhiều thành tựu kinh