Quản lý hoạt động dạy học ở trung tâm giáo dục thường xuyên đông anh hà nội đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC ĐINH XUÂN HÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN ĐÔNG ANH – HÀ NỘI ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC LUẬN VĂN THẠC

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

ĐINH XUÂN HÀ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN ĐÔNG ANH – HÀ NỘI

ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

ĐINH XUÂN HÀ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN ĐÔNG ANH – HÀ NỘI

ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học: TS Dương Thị Hoàng Yến

HÀ NỘI – 2015

MỤC LỤC

Lời cảm ơn i

Danh mục chữ viết tắt .ii

Mục lục iii

Danh mục bảng .vi

Danh mục biểu đồ viii

MỞ ĐẦU……… 1

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA GIÁM ĐỐC TRUNG TÂM GDTX 5

1.1 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 5

1.1.1 Trên thế giới .5

1.1.2 Ở Việt Nam 5

1.2 Hoạt động dạy học ở Trung tâm GDTX 6

1.2.1 Hoạt động dạy học 6

1.2.2 Đặc điểm của người học, người dạy ở TTGDTX 7

1.3 Giáo dục thường xuyên và Trung tâm GDTX trong giai đoạn hiện nay 9

1.3.1 Giáo dục thường xuyên 9

1.3.2 Trung tâm giáo dục thường xuyên trong giai đoạn hiện nay 10

1.4 Quản lý hoạt động dạy học chương trình GDTX cấp THPT của Giám đốc trung tâm GDTX ……… 15

1.4.1 Quản lý nhà trường 15

1.4.2 Giám đốc TTGDTX 17

1.4.3 Nội dung quản lý hoạt động dạy học chương trình GDTX cấp THPT ở trung tâm GDTX 18

1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học chương trình GDTX cấp THPT ở trung tâm GDTX ……… 29

1.5.1 Các yếu tố thuộc về chủ thể quản lý 29

1.5.2 Yếu tố thuộc về đối tượng quản lý 30

1.5.3 Yếu tố thuộc về môi trường quản lý 30

Tiểu kết chương 1 ……… ……… 31

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRUNG TÂM GDTX ĐÔNG ANH, THÀNH PHỐ HÀ NỘI … ……….… ………….32

2.1 Vài nét về tình hình Kinh tế - Xã hội và Giáo dục của huyện Đông Anh Thành phố Hà Nội … ………32

2.1.1 Vài nét về tình hình kinh tế - xã hội ………32

2.1.2 Vài nét về tình hình giáo dục … ……….33

2.1.3 Quá trình hình thành và phát triển của Trung tâm GDTX Đông Anh 33

2.2 Thực trạng giáo dục cấp THPT ở trung tâm GDTX Đông Anh, thành phố Hà Nội ………… ……….33

2.2.1 Hệ thống các lớp cấp THPT …… ……… 33

2.2.2 Đặc điểm đội ngũ CBQL, GV … ……… …… 33

2.2.3 Đặc điểm học viên cấp THPT ……… 35

2.2.4 Điều kiện cơ sở vật chất .36

2.3 Thực trạng hoạt động dạy học của giáo viên ở Trung tâm GDTX Đông Anh thành phố Hà Nội … ……….36

2.3.1 Thực trạng hoạt động dạy của GV ở Trung tâm GDTX Đông Anh thành phố Hà Nội … ……… 36

2.3.2 Thực trạng hoạt động học của HV ở Trung tâm GDTX Đông Anh thành phố Hà Nội 44

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở Trung tâm GDTX Đông Anh, thành phố Hà Nội .46

2.4.1 Thực trạng quản lý hoạt động dạy của GV ở Trung tâm GDTX Đông Anh thành phố Hà Nội … ……… …47

2.4.2 Thực trạng quản lý hoạt động học của HV ở Trung tâm GDTX Đông Anh thành phố Hà Nội 61

2.5 Đánh giá chung về quản lý HĐDH ở trung tâm GDTX Đông Anh, thành phố Hà Nội 71

2.5.1 Mặt mạnh 71

2.5.2 Hạn chế 72

2.5.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến thực trạng quản lý 73

Tiểu kết chương 2 … ……… 76

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRUNG TÂM GDTX ĐÔNG ANH, HÀ NỘI ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC 77

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý 77

3.1.1 Nguyên tắc về mặt pháp lí ……… 77

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 77

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 77

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 77

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính phát triển 77

3.1.6 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 78

3.2 Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Giám đốc Trung tâm GDTX Đông Anh, thành phố Hà Nội 78

3.2.1 Nâng cao năng lực nhận thức của GV và CBQL về yêu cầu của đổi mới giáo dục 78

3.2.2 Xây dựng kỷ cương, nền nếp dạy học và đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng dạy học 80

3.2.3 Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho GV theo yêu cầu đổi mới giáo dục 83

3.2.4 Đổi mới kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học 85

3.2.5 Phát huy vai trò của tổ chuyên môn trong quản lí dạy học 88

3.2.6 Quản lý HV yếu kém để có phương pháp dạy sát đối tượng và đổi mới hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HV 90

3.2.7 Quản lý hoạt động học tập của HV 93

3.2.8: Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng hợp lý các điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học 96

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 99

3.4 Khảo nghiệm nhận thức về tính cần thiết và tính khả thi của biện pháp 99

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 99

3.4.2 Các bước tiến hành khảo nghiệm 100

3.4.3 Kết quả khảo nghiệm 100

Tiểu kết chương 3 103

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 104

1 Kết luận 104

2 Khuyến nghị .105

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .107

PHỤ LỤC 109

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Sang thập kỷ thứ hai của thế kỷ XXI, sự hội nhập Quốc tế đã trở thành một quá trình tất yếu đối với tất cả các quốc gia Sự giao thoa giữa các nước, các châu lục nhằm chuyền giao công nghệ đã làm tăng trưởng kinh tế cho xã hội một cách rõ rệt Sự hội nhập Quốc tế là một thách thức, đòi hỏi sự nỗ lực của các quốc gia trong việc xây dựng xã hội học tập cho mọi người; phải đảm bảo cho công dân được học tập suốt đời

Trung tâm GDTX là một mô hình giáo dục có hình thức học tập đa dạng, có khả năng tạo cơ hội học tập suốt đời cho mọi người trong cộng đồng, được trang bị kiến thức nhiều mặt, góp phần tăng năng suất lao động, giải quyết việc làm, làm lành mạnh các quan hệ xã hội trong cộng đồng

Trung tâm GDTX với tư cách là một cơ sở giáo dục thì HĐDH là hoạt động trọng tâm cơ bản, giữ vai trò chủ đạo trong việc chi phối mọi hoạt động giáo dục khác trong trung tâm Muốn trung tâm phát triển thì phải đặc biệt chú ý đến HĐDH

và để HĐDH đạt kết quả tốt nhất, cần có những biện pháp quản lý phù hợp, hiệu quả Đây cũng chính là điều mà các cấp quản lý, các nhà quản lý luôn trăn trở, quan tâm

Chiến lược phát triển giáo dục 2011 – 2020, nêu mục tiêu của GDTX: Phát triển giáo dục thường xuyên tạo cơ hội cho mọi người có thể học tập suốt đời, phù hợp với hoàn cảnh và điều kiện của mình; bước đầu hình thành xã hội học tập Chất lượng giáo dục thường xuyên được nâng cao, giúp người học có kiến thức, kỹ năng thiết thực để tự tạo việc làm hoặc chuyển đổi nghề nghiệp, nâng cao chất lượng cuộc sống vật chất và tinh thần [12]

Trong thời gian qua, GDTX thành phố Hà Nội nói chung, Trung tâm GDTX Đông Anh nói riêng đã đạt được những thành tích đáng kể, đóng góp nhiều vào sự phát triển văn hóa giáo dục của huyện Đông Anh cũng như thành phố Hà Nội, góp phần đáng kể vào việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực cho địa phương Đáp ứng nhu cầu học thường xuyên, học suốt đời của mọi người ở mọi lứa tuổi, mọi trình độ với nhiều nội dung, chương trình và hình thức học tập

Tuy nhiên trong bối cảnh hiện nay, việc chưa đánh giá đúng mức về ngành học GDTX, sự đầu tư cho GDTX chưa thực sự được chú trọng, công tác quản lý GDTX còn nhiều hạn chế, chưa sát thực tế nên bên cạnh những thành tích đã đạt được, ngành học GDTX Hà Nội, Trung tâm GDTX Đông Anh cũng còn nhiều hạn chế như: Số lượng, chất lượng chưa đảm bảo, đội ngũ chưa đồng đều, cán bộ quản

lý còn yếu và thiếu, cơ sở vật chất chưa đảm bảo, quy mô mạng lưới chưa đáp ứng được nhu cầu của cộng đồng và xã hội

Về chất lượng học tập của HV các trung tâm GDTX qua các năm học, số yếu kém chiếm tỉ lệ khá cao Nhìn lại việc học của HV ở trung tâm, nhận thức của các em còn nhiều hạn chế, ý thức tự học, tự rèn luyện chưa cao, điều kiện học tập còn nhiều thiếu thốn, gia đình một số em chưa quan tâm đúng mức Việc nâng cao chất lượng về mặt học tập cho HV là một điều rất trăn trở của các cấp quản lý cũng như GV giảng dạy ở trung tâm

Từ những tồn tại trên đây, việc tìm các biện pháp quản lý hoạt động dạy

và học tại Trung tâm GDTX Đông Anh là vô cùng cấp bách và cần thiết để hoạt động Trung tâm GDTX Đông Anh phát triển bền vững, đa dạng và đạt hiệu quả thiết thực

Từ những nhận thức, những cơ sở lý luận và thực tiễn đã nêu ở trên, tác giả

chọn đề tài “Quản lý hoạt động dạy học ở Trung tâm giáo dục thường xuyên Đông Anh - Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ” được lựa chọn nghiên

cứu

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát thực trạng, đề xuất những biện pháp quản lý hoạt HĐDH tại Trung tâm GDTX Đông Anh nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu: Hoạt động dạy học ở trung tâm GDTX

3.2 Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Giám đốc

Trung tâm GDTX Đông Anh, Thành phố Hà Nội

4 Giả thuyết khoa học

Hiện nay, công tác quản lý hoạt động dạy học ở TTGDTX Đông Anh đã đạt

được những kết quả nhất định; tuy nhiên vẫn còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng được

yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn tới và yêu cầu của thực tiễn đào tạo nguồn nhân lực cho địa phương Nếu đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học tại TTGDTX Đông Anh-Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục một cách hợp lý

và khả thi thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của trung tâm, đáp ứng được yêu cầu phát triển KT – XH của địa phương

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lí hoạt động dạy học ở trung tâm GDTX

5.2 Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở Trung tâm GDTX Đông

Anh-Hà Nội và các yếu tố ảnh hưởng đến thực trạng

5.3 Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở TTGDTX Đông Anh-Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

6 Phạm vi nghiên cứu

- Đề tài tập trung nghiên cứu biện pháp quản lý của Giám đốc Trung tâm GDTX Đông Anh, Thành phố Hà Nội đối với hoạt động dạy học chương trình GDTX cấp THPT

- Khảo sát, đánh giá HĐDH ở Trung tâm GDTX Đông Anh trong 3 năm học gần đây (từ năm học 2011 - 2012 đến năm học 2013 - 2014)

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận: Phân tích-tổng hợp, khái quát

hóa, hệ thống hóa… các văn kiện của Đảng về GD&ĐT; Luật Giáo dục; các chủ trương, chính sách của Nhà nước về Giáo dục, về quản lý tài chính; quy chế về tổ chức và hoạt động của TTGDTX; quy chế đánh giá xếp loại HV học chương trình GDTX (cấp THPT); những tài liệu về quản lý giáo dục có liên quan đến đề tài 7.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi:

Điều tra bằng phiếu hỏi trực tiếp các cấp lãnh đạo Đảng, chính quyền, đoàn thể, tổ chức chính trị xã hội, các cơ quan chuyên môn, các thành viên Ban GĐ TTGDTX, cán bộ QL, GV, HV, người dân về những vấn đề liên quan tới công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy, chính quyền địa phương đối với TTGDTX về năng lực quản lý của Ban GĐ, năng lực chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ GV của TTGDTX

- Phương pháp quan sát:

Quan sát thực tiễn công tác giảng dạy của các giáo viên, hướng dân chuyên đề của báo cáo viên, tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, hội thi… của đội ngũ cộng tác viên, hướng dẫn viên, sự tham gia học tập của các HV, cách thức điều hành của Ban GĐ TTGDTX

- Phương pháp phỏng vấn:

Phỏng vấn trực tiếp các cấp lãnh đạo Đảng, chính quyền, đoàn thể, tổ chức chính trị xã hội, các cơ quan chuyên môn, các thành viên Ban GĐ TTGDTX, cán bộ

QL, GV, HV, người dân về những vấn đề liên quan tới công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy, chính quyền địa phương đối với TTGDTX về năng lực quản lý của Ban GĐ, năng lực chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ GV của TTGDTX

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia:

Thông qua các mẫu phiếu và trao đổi trực tiếp để xin ý kiến các chuyên gia

về cách thực hiện các biện pháp quản lý hoạt động của TTGDTX đã đề xuất

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm quản lý giáo dục:

Trao đổi, toạ đàm với cán bộ QL, GV, HV về vấn đề đội ngũ TT GDTX; tổ chức các buổi hội thảo về quản lý HĐDH ở TTGDTX, tham gia những hội nghị tổng kết kinh nghiệm về TTGDTX do ngành giáo dục tổ chức

7.3 Phương pháp xử lý thông tin: Sử dụng toán thống kê để xử lý các kết quả

khảo sát; dùng phần mềm tin học để mô hình hoá, sơ đồ hoá kết quả thu được

8 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

8.1 Ý nghĩa lý luận

Góp phần làm sáng tỏ cơ sở lý luận quản lý hoạt động dạy học ở TT GDTX

8.2 Ý nghĩa thực tiễn

Đề xuất những biện pháp quản lý phù hợp với thực tế và có tính khả thi giúp nâng cao chất lượng dạy học ở Trung tâm GDTX Đông Anh, từ đó nhân rộng kinh nghiệm quản lý cho các cơ sở Trung tâm GDTX trên địa bàn Thành phố Hà Nội

9 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học của Giám đốc trung tâm GDTX

Chương 2: Thực trạng biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở Trung tâm GDTX Đông Anh, thành phố Hà Nội

Chương 3: Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở Trung tâm GDTX Đông Anh, thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo d

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

CỦA GIÁM ĐỐC TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN

1.1 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu

1.1.1 Trên thế giới

Tại Hội nghị giáo dục Người lớn lần thứ I tổ chức tại ELsimor- Đan Mạch (1949), GDTX được cả thế giới quan tâm.Từ đó đến nay, trên thế giới đã tổ chức nhiều hội nghị về GDTX nhằm đánh giá tình hình, chỉ ra xu thế phát triển và những vấn đề đặt ra cho GDTX trên phạm vi toàn cầu

Tại hội nghị giáo dục người lớn lần thứ I tổ chức tại ELsimor- Đan Mạch (1949), GDTX được cả thế giới quan tâm.Từ đó đến nay, trên thế giới đã tổ chức nhiều hội nghị về GDTX nhằm đánh giá tình hình, chỉ ra xu thế phát triển và những vấn đề đặt ra cho GDTX trên phạm vi toàn cầu

Năm 1997, Hội nghị lần thứ V giáo dục cho người lớn tại Humburg ở Đức sau khi phân tích tình hình phát triển kinh tế, khoa học, công nghệ, ngành nghề và nạn thất nghiệp đã khẳng định: GD người lớn là chìa khóa để bước vào thế kỷ 21; GDTX đã đóng góp to lớn vào việc đào tạo nguồn nhân lực cho sự phát triển kinh tế

- xã hội, xóa đói giảm nghèo, bảo vệ môi trường sinh thái và sự phát triển cá nhân mỗi người

1.1.2 Ở Việt Nam

* Sự phát triển GDTX ở Việt Nam

Trước Cách mạng tháng Tám, ở nước ta 95% đồng bào mù chữ Sau khi giành độc lập, Đảng cộng sản Việt Nam, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận thấy có 3 thứ giặc cần chống: giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm Lúc này, một ngành học mới đã ra đời Đó là ngành học Bình dân học vụ, một hình thức đầu tiên của GDTX

Năm 1975 khi đất nước thống nhất, lúc đó giáo dục người lớn trong cả nước mang một tên chung là Bổ túc văn hoá

Vào cuối những năm cuối của thập kỷ 80, phong trào bổ túc văn hoá có chiều hướng suy giảm Trước tình hình đó đòi hỏi ngành BTVH phải có sự chuyển hướng cơ