Sự chỉ đạo của đảng bộ huyện lương tài (bắc ninh) về xây dựng đời sống văn hóa từ năm 1998 đến năm 2013

SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN LƯƠNG TÀI XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA TỪ NĂM 1998 ĐẾN NĂM 2005Error!. Quá trình chỉ đạo và những kết quả đạt được của Đảng bộ huyện Lương Tài về xây dựng đời

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

ĐOÀN VĂN TIẾN

SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN LƯƠNG TÀI (BẮC NINH)

VỀ XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA TỪ NĂM 1998 ĐẾN NĂM 2013

Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Mã số: 60220315

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC LỊCH SỬ

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Trần Trọng Thơ

Hà Nội - 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, được thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Trần Trọng Thơ - Viện Lịch sử Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh

Trong luận văn tôi có kế thừa những thành quả nghiên cứu đã được công bố của những người đi trước và sử dụng các số liệu thực tế của Huyện

ủy, Ủy ban nhân dân huyện Lương Tài và một số phòng, ban chuyên môn trong huyện, tỉnh, nhưng không sao chép một cách máy móc, thiếu trung thực Các số liệu, tài liệu được sử dụng trong luận văn là hoàn toàn trung thực, đảm bảo tính khách quan, khoa học và có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng

Bắc Ninh, ngày 28 tháng 12 năm 2015

Tác giả luận văn

Đoàn Văn Tiến

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn này, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến sự quan tâm, hướng dẫn tận tình của thày Trần Trọng Thơ - Viên phó Viện Lịch

sử Đảng, Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, cũng như sự tận tình giảng dạy, truyền thụ kiến thức của các thày, cô trong khoa Lịch sử, trong trường đã trang bị cho em thêm kiến thức trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu tại Trường Đại học KHXH&NV, Đại học Quốc gia Hà Nội

Em cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới gia đình và lãnh đạo, đồng nghiệp trong cơ quan đã tạo điều kiện cho em về thời gian, để hoàn thành chương trình học, cũng như quá trình thu thập tài liệu hoàn thành công trình nghiên cứu của mình

Trong quá trình hoàn thành luận văn, mặc dù em đã dành thời gian

và tâm huyết để nghiên cứu, nhưng do thời gian không nhiều, việc tìm hiểu về lĩnh vực sáng tạo trong nghiên cứu khoa học còn một số bỡ ngỡ Do vậy, chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, nên em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của quý Thầy Cô và các bạn học cùng lớp để kiến thức của em trong lĩnh vực này được hoàn thiện hơn

Sau cùng, em kính chúc các thày cô, đồng nghiệp và bạn bè sức khỏe, thành công, hạnh phúc và phát triển./

Người cảm ơn

Đoàn Văn Tiến

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

1 BCH Ban Chấp hành

2 CNXH Chủ nghĩa xã hội

3 CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

4 HĐND Hội đồng nhân dân

5 NQ Nghị quyết

6 NXB Nhà xuất bản

7 THPT Trung học phổ thông

8 THCS Trung học cơ sở

9 UBND - HĐND Ủy ban nhân dân - Hội đồng nhân dân

10 XHCN Xã hội chủ nghĩa

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Tình hình nghiên cứu 3

3 Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu Error! Bookmark not defined

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined

5 Cơ sở lý luận, nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứuError! Bookmark not defined

6 Đóng góp của luận văn: Error! Bookmark not defined

7 Bố cục của luận văn Error! Bookmark not defined

Chương 1 SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN LƯƠNG TÀI XÂY

DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA TỪ NĂM 1998 ĐẾN NĂM 2005Error! Bookmark not defined.

1.1 Các nhân tố, điều kiện tác động và ảnh hưởng đến công tác chỉ đạo xây

dựng đời sống văn hóa Error! Bookmark not defined

1.1.1 Đặc điểm tư nhiên, xã hội, dân cư, văn hóa và truyền thống lịch sửError! Bookmark not defined.

1.1.2 Quan điểm, chủ trương của Đảng và của Đảng bộ Bắc Ninh về văn hóa

và xây dựng đời sống văn hóa Error! Bookmark not defined.

1.1.3 Đánh giá đời sống văn hóa ở huyện Lương Tài từ khi bắt đầu công

cuộc đổi mới đến năm 1998 Error! Bookmark not defined.

1.2 Quá trình chỉ đạo và những kết quả đạt được của Đảng bộ huyện Lương

Tài về xây dựng đời sống văn hóa từ năm 1998 - 2005Error! Bookmark not defined

1.2.1 Triển khai quán triệt và tổ chức thực hiện những chủ trương của Đảng

và của Đảng bộ tỉnh về xây dựng đời sống văn hóaError! Bookmark not defined.

1.2.2 Chỉ đạo xây dựng môi trường và nếp sống văn hóaError! Bookmark not defined.

1.2.3 Chỉ đạo phát triển giáo dục gắn với xây dựng con ngườiError! Bookmark not defined.

1.2.4 Chỉ đạo phát triển các sinh hoạt văn hóa – văn nghệError! Bookmark not defined.

1.2.5 Chỉ đạo củng cố, xây dựng thể chế văn hóaError! Bookmark not defined.

Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined

Chương 2 ĐẢNG BỘ HUYỆN LƯƠNG TÀI ĐẨY MẠNH CHỈ ĐẠO

XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA TỪ 2006 - 2013Error! Bookmark not defined.

2.1 Tình hình mới và quan điểm, chủ trương của Đảng, của Đảng bộ tỉnh về

xây dựng, phát triển nền văn hóa trong thời kỳ đẩy mạnh CNH - HĐH đất

nước Error! Bookmark not defined

2.1.1 Quan điểm, chủ trương của Đảng Error! Bookmark not defined.

2.1.2 Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh Error! Bookmark not defined.

2.2 Sự chỉ đạo của Đảng bộ huyện Lương Tài về xây dựng đời sống văn hóa

từ năm 2006 - 2013 Error! Bookmark not defined

2.2.1 Chủ trương và biện pháp đẩy mạnh xây dựng đời sống văn hóaError! Bookmark not defined 2.2.2 Đẩy mạnh xây dựng môi trường văn hóa Error! Bookmark not defined.

2.2.3 Chú trọng phát triển giáo dục xây dựng con ngườiError! Bookmark not defined.

2.2.4 Đẩy mạnh phát huy, phát triển sinh hoạt văn hóaError! Bookmark not defined.

2.2.5 Củng cố và hoàn thiện các thể chế văn hóaError! Bookmark not defined

Tiểu kết chương 2 Error! Bookmark not defined

Chương 3 NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM Error! Bookmark not defined.

3.1 Nhận xét Error! Bookmark not defined

3.1.1 Ưu điểm Error! Bookmark not defined.

3.1.2 Một số hạn chế Error! Bookmark not defined.

3.2 Một số kinh nghiệm Error! Bookmark not defined

3.2.1 Nắm vững quan điểm, chủ trương của Đảng và các chỉ thị, hướng dẫn

của tỉnh Error! Bookmark not defined.

3.2.2 Phát huy vai trò tiền phong gương mẫu của các tổ chức Đảng, chính

quyền, MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội, nhất là cá nhân các cán bộ,

đảng viên Error! Bookmark not defined.

3.2.3 Thực hiện chỉ đạo gắn với công tác kiểm tra, đôn đốc, tổ chức rút kinh

nghiệm, nêu gương Error! Bookmark not defined.

3.2.4 Quan tâm đào tạo đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóaError! Bookmark not defined.

3.2.5 Chú trọng huy động các nguồn lực, nhất là nguồn lực xã hội hóa để

đầu tư cơ sở vật chất góp phần xây dựng các thiết chế văn hóaError! Bookmark not defined.

Tiểu kết chương 3 Error! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 4

Phụ lục Error! Bookmark not defined.

1

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Có nhiều cách hiểu khác nhau về Đời sống văn hóa, nhưng có thể hiểu chung nhất, đó là hiện thực sinh động các hoạt động của con người trong môi trường sống để duy trì, đồng thời tái tạo các sản phẩm văn hóa, nhất văn hóa tinh thần theo những giá trị chuẩn mực xã hội nhất định nhằm không ngừng tác động, biến đổi tự nhiên, xã hội và đáp ứng nhu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng đời sống của mình

Trong thực tiễn lãnh đạo các mạng Việt Nam, Xây dựng đời sống văn hóa được xác định là một trong những chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước,

có ý nghĩa chiến lược, xuyên suốt trong xây dựng nền tảng tinh thần, giá trị xã hội, lối sống và con người, phục vụ công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa Đặc biệt từ khi tiến hành công cuộc đổi đổi mới, Đảng càng quan tâm đến phát triển văn hóa, xây dựng đời sống văn hóa, đáp ứng yêu cầu công nhiệp hóa, hiện đại hóa, mở cửa, hội nhập quốc tế Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VIII), tháng 7 năm 1998, ra Nghị quyết chuyên đề “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”

Lương Tài là huyện nằm ở phía Nam tỉnh Bắc Ninh, trong vùng châu thổ sông Hồng, có vị trị khá thuận lợi trong giao lưu và phát triển kinh tế, văn hóa Thực hiện đường lối văn hóa của Đảng, hướng dẫn của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, chủ trương và những chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh, cùng với nhân dân cả nước, Đảng bộ và nhân dân huyện Lương Tài đã nỗ lực phấn đấu phát triển đời sống văn hóa và đã đạt được nhiều kết quả quan trọng Diện mạo đời sống văn hóa của địa phương có những chuyển biến rõ rệt, các thiết chế văn hóa cộng đồng được xây dựng và hoàn thiện; nhân dân ngày càng có điều kiện phát huy và thực thi quyền làm

2

chủ trong sáng tạo và hưởng thụ các giá trị văn hóa, nghệ thuật, xây dựng lối sống văn minh, lịch sự, giữ gìn trật tự, kỷ cương Tuy nhiên, dưới tác động nhiều chiều của nền kinh tế thị trường, của tiến trình hội nhập quốc tế, những khó khăn, tiêu cực trong đời sống xã hội đất nước… đời sống văn hóa ở huyện Lương Tài cũng còn những hạn chế, bất cập và phải đối diện với những trở lực không nhỏ Lối sống thực dụng, xem nhẹ các giá trị đạo đức, hiện tượng thương mại hóa một số sinh hoạt, hoạt động văn hóa truyền thống… có

xu hướng gia tăng, đã nảy làm nảy sinh những phức tạp mới trong nhu cầu văn hóa, trong định hướng các chuẩn mực xã hội Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” bên cạnh những ưu điểm

cơ bản cũng bộc lộ những hạn chế, nhất là trong tạo dựng mô hình ổn định, phù hợp với các loại hình và khu vực dân cư…Tình hình đó tạo nên những nguy cơ đối với sự ổn định và phát triển kinh tế - xã hội, làm băng hoại các giá trị văn hóa…

Nghiên cứu quá trình lãnh, chỉ đạo của Đảng bộ huyện Lương Tài về xây dựng đời sống văn hóa từ năm 1998 đến năm 2013 nhằm làm rõ sự chủ động nắm vững các quan điểm, chủ trương của Đảng, các chỉ thị, hướng dẫn của tỉnh; sự vận dụng sáng tạo của Đảng bộ huyện trong việc xây dựng đời sống văn hóa tiên tiến, nhưng vẫn lưu giữ được bản sắc quý báu của dân tộc

và của địa phương, chỉ ra được những thành tựu, hạn chế và những nguyên nhân, đúc kết những kinh nghiệm có thể vận dụng, góp phần thúc đẩy công cuộc xây dựng và phát triển văn hóa của huyện…có ý nghĩa nhiều mặt về khoa học, lý luận, thực tiễn và giáo dục

Với ý nghĩa đó, tôi chọn đề tài "Sự chỉ đạo của Đảng bộ huyện Lương Tài (Bắc Ninh) về xây dựng đời sống văn hóa từ năm 1998 đến năm 2013"

làm đề tài cho bản luận văn thạc sỹ chuyên ngành lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

3

2 Tình hình nghiên cứu

Xây dựng và phát triển văn hóa nói chung, đời sống văn hóa nói riêng là vấn đề quan trọng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước, nhất là trong thời kỳ đổi mới đất nước và đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay, do đó đã thu hút được sự quan tâm nghiên cứu của nhiều công trình khoa học, với nhiều phạm vi, góc độ và mức độ khác nhau Có thể khái quát như sau:

Một là, những nghiên cứu về lý luận chung về văn hóa có liên quan đến đời sống văn hóa Có thể kể đến các tác phẩm: Cơ sở văn hóa Việt Nam của

Trần Ngọc Thêm (Nxb Giáo dục, Hà Nội 1997), gồm 6 chương, bàn về văn hóa học và văn hóa Việt Nam, văn hóa nhận thức, văn hóa tổ chức, văn hóa

ứng xử ; Lễ hội Việt Nam do Lê Trung Vũ và Lê Hồng Lý đồng chủ biên

(Nxb văn hóa thông tin, Hà Nội 2000), nghiên cứu những lễ hội hiện còn duy trì trên đất nước Việt Nam, giúp người đọc nhận thức về lễ hội Việt Nam ở cả

3 miền Nam, Trung, Bắc, trong đó có những lễ hội tiêu biểu của vùng quê

Lang Tài, Kinh Bắc xưa và Lương Tài, Bắc Ninh ngày nay; Nhận diện văn hóa Việt Nam và sự biến đổi của nó trong thế kỷ XX của Đỗ Huy Duy (Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội 2002), nêu khái quát tình hình truyền thống văn hóa của nước ta, những biến đổi cũng như tiếp cận mới và sự chuyển biến của

văn hóa dân tộc trong thế kỷ XX; Văn hoá và phát triển ở Việt Nam trong quá trình đổi mới của Đinh Quang Ty, Tạp chí Tuyên giáo, tháng 9-2008; Văn hóa với phát triển bền vững của Hồ Bá Thâm (Nxb Văn hóa thông tin, Hà

Nội 2009), bàn về những tác động của thời kỳ đổi mới về kinh tế, chính trị,

xu thế toàn cầu hóa đối với văn hóa, và sự tác động ngược lại của văn hóa, đòi hỏi cần có những thiết chế, chính sách văn hóa phù hợp để góp phần đưa đất

nước ta phát triển bền vững; Văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc

tế do Nguyễn Chí Bền chủ biên (Nxb chính trị quốc gia Hà Nội, năm 2010),

4

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Đào Duy Anh (2006), Việt Nam Văn hóa sử cương, Nxb văn văn hóa

thông tin, Hà Nội

2 Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh (2010), Lịch sử Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh (1928 - 2008), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

3 Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Lương Tài (2010), Lịch sử Đảng bộ huyện Lương Tài từ năm 1930 - 2009, in tại Công ty cổ phần Nhà in Khoa

học và công nghệ Hà Nội

4 Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Lương Tài lần thứ 18, nhiệm kỳ 2000 -

2005 (2005), Báo chính trị trình tại Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ 19, nhiệm

kỳ 2005 – 2010, lưu tại Văn phòng Huyện ủy

5 Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Lương Tài lần thứ 19, nhiệm kỳ 2005 -

2010 (2010), Báo chính trị trình tại Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ 20, nhiệm

kỳ 2010 – 2015, lưu tại Văn phòng Huyện ủy

6 Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Lương tài khóa XX (2015), Báo cáo chính trị trình Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXI, nhiệm kỳ 2015 – 2020, lưu

tại Văn phòng Huyện ủy

7 Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Lương Tài khóa XX (2015), Tập san đặc biệt chào mừng Đại hội Đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội Đảng bộ huyện Lương Tài khóa XXI, nhiệm kỳ 2015 - 2020, Nxb Thanh Hóa

8 Ban chỉ đạo cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" xã An Thịnh (huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh), gồm các báo cáo sơ kết

5 năm và tổng kết 15 năm, từ năm 1998 đến năm 2013), lưu tại VPĐU xã

9 Ban chỉ đạo cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" xã Bình Định (huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh), gồm các báo cáo sơ kết

5 năm và tổng kết 15 năm, từ năm 1998 đến năm 2013), lưu tại VPĐU xã

5

10 Ban chỉ đạo cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" xã Lai Hạ (huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh), gồm các báo cáo sơ

kết 5 năm và tổng kết 15 năm, từ năm 1998 đến năm 2013), lưu tại VPĐU xã

11 Ban chỉ đạo cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" xã Lâm Thao (huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh), gồm các báo cáo

sơ kết 5 năm và tổng kết 15 năm, từ năm 1998 đến năm 2013), lưu tại VPĐU

xã

12 Ban chỉ đạo cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" xã Minh Tân (huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh), gồm các báo cáo sơ

kết 5 năm và tổng kết 15 năm, từ năm 1998 đến năm 2013), lưu tại VPĐU xã

13 Ban chỉ đạo cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" xã Mỹ Hương (huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh), gồm các báo cáo

sơ kết 5 năm và tổng kết 15 năm, từ năm 1998 đến năm 2013), lưu tại VPĐU

xã

14 Ban chỉ đạo cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" xã Quảng Phú (huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh), gồm các báo cáo

sơ kết 5 năm và tổng kết 15 năm, từ năm 1998 đến năm 2013), lưu tại VPĐU

xã

15 Ban chỉ đạo cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" xã Phú Hòa (huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh), gồm các báo cáo sơ

kết 5 năm và tổng kết 15 năm, từ năm 1998 đến năm 2013), lưu tại VPĐU xã

16 Ban chỉ đạo cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" xã Phú Lương (huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh), gồm các báo cáo

sơ kết 5 năm và tổng kết 15 năm, từ năm 1998 đến năm 2013), lưu tại VPĐU

xã

17 Ban chỉ đạo cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" xã Trung Kênh (huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh), gồm các báo cáo