1 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC LÊ THỊ HIỀN QUẢN LÝ ĐỔI MỚI HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC THỰC HÀNH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUẬN TÂY
Trang 11
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
LÊ THỊ HIỀN
QUẢN LÝ ĐỔI MỚI HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC THỰC HÀNH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUẬN TÂY HỒ - THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI – 2015
Trang 22
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
LÊ THỊ HIỀN
QUẢN LÝ ĐỔI MỚI HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC THỰC HÀNH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUẬN TÂY HỒ - THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14
Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS TS Trịnh Văn Minh
HÀ NỘI – 2015
Trang 33
MỤC LỤC
Lời cảm ơn……… ………i
Danh mục chữ viết tắt……….……ii
Mục lục……….……….iii
Danh mục bảng……… ……… …….vi
Danh mục biểu đồ……… …….viii
MỞ ĐẦU 1
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC ĐỔI MỚI HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC THỰC HÀNH 11
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 11
1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài Error! Bookmark not defined 1.2.1 Quản lý Error! Bookmark not defined 1.2.2 Quản lý nhà trường Error! Bookmark not defined 1.2.3 Hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy họcError! Bookmark not defined 1.3 Hoạt động dạy học Tiếng Anh và quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh trong nhà trường THPT Error! Bookmark not defined 1.3.1 Hoạt động dạy học Tiếng Anh trong nhà trường THPTError! Bookmark not defined. 1.3.2 Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh trong nhà trường THPT……… 10 1.4.Đổi mới và quản lý đổi mới hoạt động dạy học tiếng
Anh……….………Error! Bookmark not defined
1.5 Tiếp cận năng lực trong dạy học ngoại ngữ Error! Bookmark not defined 1.5.1 Năng lực Error! Bookmark not defined 1.5.2 Năng lực thực hành (giao tiếp) ngoại ngữ Error! Bookmark not defined 1.5.3 Đổi mới HĐDH tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành Error! Bookmark not defined
1.6 Quản lý đổi mới HĐDH môn Tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành ở
trường THPT Error! Bookmark not defined
Trang 44
1.6.1 Mục tiêu của quản lý đổi mới HĐDH môn Tiếng Anh theo tiếp cận năng lực
ở trường THPT Error! Bookmark not defined 1.6.2 Yêu cầu của công tác quản lý đổi mới HĐDH Error! Bookmark not defined
1.6.3 Nội dung quản lý đổi mới HĐDH môn Tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực
hành ở trường THPT Error! Bookmark not defined
1.7 Những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý công tác đổi mới PPDH môn
Tiếng Anh ở trường THPT Error! Bookmark not defined 1.7.1 Yếu tố khách quan Error! Bookmark not defined 1.7.2 Yếu tố chủ quan Error! Bookmark not defined Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐỔI MỚI HOA ̣T ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC THỰC HÀNH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUẬN TÂY HỒ THÀNH PHỐ HÀ NỘI Error! Bookmark not defined 2.1 Vài nét về kinh tế-xã hội và giáo dục của quận Tây HồError! Bookmark not defined
2.1.1 Về vị trí địa lý, dân cư………22
2.1.2 Tình hình kinh tế-xã hội Error! Bookmark not defined
2.1.3 Khái quát về giáo dục quận Tây Hồ, đội ngũ CBQL, GVTA và HS các trường
THPT thuộc quận Tây Hồ Error! Bookmark not defined 2.2 Khảo sát thực tế Error! Bookmark not defined 2.2.1 Đối tương khảo sát của đề tài Error! Bookmark not defined
2.2.2 Cách chọn mẫu 26 2.2.3 Nội dung điều tra và cách xử lý số liệu 26 2.3 Kết quả khảo sát và bàn luận 27 2.3.1 Thực trạng đổi mới HĐDHmôn Tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành
tại các trường THPT quận Tây Hồ - thành phố Hà NộiError! Bookmark not defined
2.3.2 Thực trạng công tác quản lý đổi mới HĐDH môn Tiếng Anh theo tiếp cận
năng lực thực hành ở các trường THPT quận Tây Hồ, TP Hà NộiError! Bookmark not defined
2.4 Đánh giá thực trạng quản lý đổi mới HĐDH môn tiếng Anh tại các trường
THPT trên địa bàn quận Tây Hồ Error! Bookmark not defined
Trang 55
2.4.1 Điểm mạnh Error! Bookmark not defined 2.4.2 Những tồn tại, hạn chế Error! Bookmark not defined 2.5 Nguyên nhân của thực trạng Error! Bookmark not defined 2.5.1 Nguyên nhân thành công Error! Bookmark not defined 2.5.2 Nguyên nhân hạn chế, thiếu sót Error! Bookmark not defined Tiểu kết chương 2 Error! Bookmark not defined Chương 3 MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỔI MỚI HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUẬN TÂY HỒ - THÀNH PHỐ HÀ NỘI Error! Bookmark not defined 3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp Error! Bookmark not defined 3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu Error! Bookmark not defined 3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và khả thi Error! Bookmark not defined 3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn Error! Bookmark not defined 3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả Error! Bookmark not defined
3.2 Các biện pháp quản lý đổi mới HĐDH môn Tiếng Anh theo tiếp cận năng lực
thực hành ở các trường THPT quận Tây Hồ - TP Hà NộiError! Bookmark not defined
3.2.1 Nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên về sự cần thiết phải tăng cường đổi mới HĐDH môn Tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành ở các trường
THPT quận Tây Hồ - TP Hà Nội Error! Bookmark not defined
3.2.2 Tăng cường quản lý việc xây dựng và thực hiện mục tiêu, nội dung dạy học
tiếng Anh ở các trường THPT theo tiếp cận năng lực thực hànhError! Bookmark not defined
3.2.3 Thực hiện một cách có hiệu quả các chức năng quản lý đổi mới HĐDH tiếng
Anh theo tiếp cận năng lực thực hành Error! Bookmark not defined
3.2.4 Quản lý GVTA trong việc áp dụng các phương pháp dạy học và hình thức tổ chức dạy học tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành một cách có hiệu quả
Error! Bookmark not defined
3.2.5 Tăng cường quản lý cơ sở vật chất, sử dụng các phương tiện dạy học hiện đại
trong dạy học tiếng Anh nhằm phát huy năng lực thực hành cho HSError! Bookmark not defined
Trang 66
3.2.6 Tăng cường tổ chức các hoạt động ngoại khóa của nhà trường và thông qua giao lưu, hợp tác với các trường trong nước và quốc tế để tạo môi trường học tập
cho GVTA và HS Error! Bookmark not defined 3.3 Khảo sát tính khả thi của biện pháp Error! Bookmark not defined 3.3.1 Mục đích khảo sát Error! Bookmark not defined 3.3.2 Phương pháp khảo sát Error! Bookmark not defined 3.3.3 Đối tượng khảo sát Error! Bookmark not defined
3.3.4 Kết quả khảo sát tính cấp thiết tính khả thi của của các biện pháp đã đề xuất
Error! Bookmark not defined 3.3.5 Kết quả khảo sát tính khả thi của các biện phápError! Bookmark not defined
Tiểu kết chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined
1 Kết luận Error! Bookmark not defined
2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 12 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 77
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Với xu thế hội nhập quốc tế ngày càng mạnh trên mọi lĩnh vực,Việt Nam đang ngày càng phát huy hết khả năng sẵn có của mình để phát triển.Tiếng Anh- Ngôn ngữ giao tiếp quốc tế vì thế trở thành công cụ đắc lực và có sức mạnh tiên quyết, tạo điều kiện hoà nhập với cộng đồng quốc tế và khu vực, tiếp cận thông tin
và khoa học kĩ thuật tiên tiến, tiếp cận những nền văn hoá khác cũng như những sự kiện quốc tế quan trọng
Việt Nam đang phấn đấu trở thành một quốc gia mạnh, một xã hội công bằng, văn minh, một nước công nghiệp hóa Để đạt được mục tiêu cao đẹp đó, nhiệm vụ được đặt lên vai của tất cả các ngành, các cấp, trong đó giáo dục giữa vai trò then chốt Trong giáo dục phổ thông, đó là nhiệm vụ của tất cả các môn học và các hoạt động trong nhà trường nói chung và của việc dạy và học ngoại ngữ trong
hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam nói riêng
Trong bối cảnh đó, ngành giáo dục và đào tạo Việt Nam đang đứng trước những thách thức và vận hội mới; đòi hỏi phải có những đổi mới căn bản trong hệ
thống giáo dục Mục 2, điều 4 trong luật giáo dục nước ta có nêu rõ “ Phương pháp
Trang 88
giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học, bồi dưỡng năng lực tự học, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên”
Trong những năm qua, chất lượng dạy học của giáo viên ở các trường THPT trên địa bàn quận cơ bản đáp ứng được yêu cầu nội dung chương trình giảng dạy Song trong thực tế hiê ̣n nay, hiê ̣u quả viê ̣c da ̣y ho ̣c Tiếng Anh vẫn còn là mô ̣t vấn đề cần phải tiếp tu ̣c suy nghĩ Ở các kì thi quốc gia đối với bộ môn tiếng Anh hình thức thi cử mới chỉ dừng lại ở việc kiểm tra kiến thức về sử dụng cấu trúc và ngữ pháp nên hầu hết giáo viên và học sinh đang chú trọng nhiều vào việc day học và rèn luyện thành thạo các cấu trúc ngữ pháp nhằm phục vụ cho quá trình thi cử nên hầu hết học sinh tuy đã được học tập khá lâu nhưng khả năng giao tiếp còn rất hạn chế, người học chưa sử dụng được ngôn ngữ đúng với chức năng của nó Do vậy sẽ không tránh khỏi việc đào tạo nguồn nhân lực không đáp ứng yêu cầu trong xu thế hội nhập quốc tế hiện nay
Hàng năm các trường THPT nói chung và trong quận Tây Hồ nói riêng đã tổ chức nhiều hội thảo chuyên đề về đổi mới HĐDH môn Tiếng Anh, hoạt động này
đã đem lại một số kết quả đáng ghi nhận, từng bước nâng cao chất lượng dạy học Tuy nhiên, những kết quả đạt được chưa mang tính bền vững và có hệ thống Chất lượng dạy học ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng đã và đang là đề tài bàn luận trong xã hội, trên báo chí Hiện trạng này theo quan sát của chúng tôi, ngoài việc đổi mới phương pháp dạy học, có một phần quan trọng liên quan đến công tác quản lý về đổi mới HĐDH của các trường còn hạn chế, hiệu quả chưa cao Hầu hết công tác quản lý mới thực hiện trên tinh thần chủ trương, chưa đề ra được những biện pháp cụ thể, chưa chọn lọc được những nội dung trọng yếu; chưa đưa ra được hình thức tổ chức quá trình đổi mới một cách khoa học, hiệu quả để hoạt động dạy học môn tiếng Anh trong trường đạt mục tiêu dạy học tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành
Xuất phát từ thực tế trên học viên lựa chọn nghiên cứu vấn đề về “ Quản lý
đổi mới hoạt động dạy học môn Tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành ở các trường THPT quận Tây Hồ - Thành phố Hà Nội”
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về tổ chức quản lý hoạt động đổi mới PP dạy học môn tiếng Anh, luận văn đề xuất những biện pháp quản lý đổi mới
Trang 99
hoạt động dạy học môn Tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành ở các trường THPT quận Tây Hồ - thành phố Hà Nội
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý đổi mới hoạt động dạy học môn Tiếng Anh
theo tiếp cận năng lực thực hành ở các trường THPT quận Tây Hồ - Thành phố Hà Nội
3.2 Khảo sát thực trạng quản lý đổi mới hoạt động dạy học môn Tiếng Anh theo
tiếp cận năng lực thực hành ở các trường THPT quận Tây Hồ - Thành phố Hà Nội
3.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý đổi mới hoạt động dạy học môn Tiếng Anh
theo tiếp cận năng lực thực hành ở các trường THPT quận Tây Hồ - Thành phố Hà Nội hiện nay
4 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
4.1 Khách thể nghiên cứu
Công tác đổi mới hoạt động dạy học môn Tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành ở các trường THPT quận Tây Hồ - Thành phố Hà Nội
4.2 Đối tượng nghiên cứu
Quản lý đổi mới hoạt động dạy học môn Tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành ở các trường THPT quận Tây Hồ - Thành phố Hà Nội
5 Câu hỏi nghiên cứu
- Hiện nay công tác quản lý đổi mới hoạt động dạy học môn Tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành ở các trường THPT quận Tây Hồ - Thành phố Hà Nội như thế nào?
- Có thể áp dụng những biện pháp nào để quản lý một cách hiệu quả hơn việc hoạt động dạy học môn Tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành ở các trường THPT quận Tây Hồ - Thành phố Hà Nội hiện nay?
6 Giả thuyết khoa học
Hiện nay công tác quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh của hiệu trưởng ở các trường THPT quận Tây Hồ-TP Hà Nội đã đạt được kết quả nhất định nhưng mới dừng lại ở việc quản lý tiến độ chương trình, chứ chưa tập trung vào quản lý đổi mới hoạt động dạy học tiếng Anh nhằm phát huy năng lực thực hành cho HS Nếu
áp dụng các giải pháp quản lý đổi mới hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành mà luận văn đưa ra sẽ góp phần giúp giáo viên định hướng
Trang 1010
được mục tiêu môn học phát huy vai trò chủ thể, chủ động, tích cực của học sinh trong việc rèn luyện kỹ năng sử dụng ngoại ngữ cho những mục đích thực tiễn - đáp ứng nhu cầu của xã hội
7 Phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu, đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành ở các trường THPT quận Tây
Hồ - Thành phố Hà Nội
Các số liệu thống kê được sử dụng trong luận văn là số liệu của các trường THPT trên địa bàn quận giai đoạn từ năm 2011 đến nay
8 Phương pháp nghiên cứu
Kết hợp các nhóm nghiên cứu sau:
8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Tìm hiểu và phân tích các quan điểm lý luận thể hiện trong các văn kiện của Đảng, văn bản của Chính phủ, nghiên cứu trên sách, báo chí, các tài liệu chuyên môn liên quan đến nội dung đề tài: quản lý giáo dục, đổi mới HĐDH, tiếp cận năng lực thực hành, quản lý đổi mới HĐDH…
8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Để thực hiện được đề tài, ngoài nghiên cứu lý thuyết nêu trên làm sáng tỏ các khái niệm cũng như những vấn đề lí luận chỉ đạo công tác quản lý hoạt động đổi mới HĐDH tiếng Anh ở trường THPT, chúng tôi tiến hành tìm hiểu thực trạng, thông qua quan sát, phỏng vấn, khảo sát bảng hỏi với các đối tượng cơ bản đó là cán
bộ quản lý, giáo viên và học sinh, từ đó đề xuất một số biện pháp cần thiết và khả thi
8.3 Phương pháp xử lý thông tin
Ngoài các phương pháp trên tác giả còn sử dụng các phương pháp xử lý số liệu thống kê để bổ trợ, bổ sung việc xử lý kết quả
9 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
9.1 Ý nghĩa lý luận
Góp phần làm sáng tỏ cơ sở lý luận việc quản lý đổi mới hoạt động dạy học nhằm từng bước đảm bảo phát huy năng lực thực hành cho học sinh
9.2 Ý nghĩa thực tiễn
Trang 1111
Đề xuất những biện pháp quản lý phù hợp với thực tế và có tính khả thi giúp nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành tại các trường THPT trên địa bàn quận một các hiệu quả, từ đó làm cơ sở quản lý cho các trường THPT trên phạm vi toàn quốc
10 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và các phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý đổi mới hoạt động dạy học môn Tiếng Anh
theo tiếp cận năng lực thực hành
Chương 2: Thực trạng quản lý đổi mới hoạt động dạy học môn Tiếng Anh theo tiếp
cận năng lực thực hành ở các trường THPT quận Tây Hồ - Thành phố Hà Nội
Chương 3: Biện pháp quản lý đổi mới hoạt động dạy học môn Tiếng Anh theo tiếp
cận năng lực thực hành ở các trường THPT quận Tây Hồ - Thành phố Hà Nội hiện nay
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC ĐỔI MỚI HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC THỰC HÀNH 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Quản lý và quản lý hoạt động dạy học đã được đề cập đến từ rất lâu Ban đầu
cơ sở lý luận về dạy học , quản lý hoạt động dạy học chỉ thể hiện dưới dạng một số
ý tưởng của những nhà triết học, sau đó dần dần phát triển và hoàn thiện hơn Gần đây đã chú ý bàn luận về hiệu quả của quản lý nói chung và quản lý hoạt động dạy học nói riêng Quản lý hoạt động dạy học là nhiệm vụ trọng tâm của người quản lý các cơ sở giáo dục, đồng thời cũng là nội dung quan trọng nhất trong công tác quản
lý trường học Chính vì vậy vấn đề quản lý hoạt động dạy học luôn được các nhà nghiên cứu khoa học, các nhà quản lý giáo dục đề cập trong các công trình nghiên cứu khoa học, giáo trình giảng dạy của các trường đại học sư phạm, các luận văn chuyên ngành quản lý giáo dục
Tiếng Anh là một môn học nằm trong chương trình giáo dục, không thể tách rời với các môn học khác nên phần lớn các biện pháp quản lý dạy học nói chung đều có thể áp dụng được khi nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn