Chính sách thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin trong cải cách thủ tục hành chính ( nghiên cứu trường hợp quận thanh xuân, hà nội)

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN --- PHAN THỊ MẬN CHÍNH SÁCH THÚC ĐẨY ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH NGHIÊN CỨU TRƯỜNG

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

PHAN THỊ MẬN

CHÍNH SÁCH THÚC ĐẨY ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH ( NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP QUẬN

THANH XUÂN, HÀ NỘI )

LUẬN VĂN THẠC SĨ

Chuyên ngành: Quản lý Khoa học và Công nghệ

Hà Nội - 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

PHAN THỊ MẬN

CHÍNH SÁCH THÚC ĐẨY ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH ( NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP QUẬN

THANH XUÂN, HÀ NỘI )

LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành: Quản lý Khoa học và Công nghệ

Mã số: 60340412

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Phạm Xuân Hằng

Hà Nội - 2015

LỜI CẢM ƠN

Xin chân thành cảm ơn PGS.TS.Phạm Xuân Hằng, Thầy đã tận tình hướng dẫn và đóng góp nhiều ý kiến quý báu giúp tôi hoàn thành luận văn Tôi xin cảm ơn các thầy cô trong Khoa Khoa học quản lý, khoa Quản lý Khoa học và Công nghệ và các thầy cô trong Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo mọi điều kiện để tôi hoàn thành chương trình học cao học và luận văn này!

Tôi xin chân thành cảm ơn các cán bộ tại UBND quận và UBND của

11 phường trong quận Thanh Xuân, Sở Thông tin và Truyền thông thành phố

Hà Nội, phòng CNTT UBND quận Tây Hồ, đã tạo điều kiện cho tôi trong việc thu thập số liệu và những thông tin cần thiết cho việc nghiên cứu luận văn này

Trong quá trình thực hiện luận văn do hạn chế về thời gian và năng lực của bản thân cho nên luận văn này chắc chắn còn nhiều khiếm khuyết Tôi

mong nhận được sự thông cảm và chia sẻ

Tác giả luận văn

Phan Thị Mận

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

KÝ HIỆU Ý NGHĨA

UBND Ủy ban nhân dân

HĐND Hội đồng nhân dân

CNTT Công nghệ thông tin

CCHC Cải cách hành chính

CCTTHC Cải cách thủ tục hành chính

CNTT-TT Công nghệ thông tin và tryền thông

CSDL Cơ sở dữ liệu

LAN Mạng nội bộ

WAN Mạng diện rộng

TST Mạng truyền số liệu chuyên dùng cơ quan Đảng, Nhà nước TT-TT Thông tin – truyền thông

KTXH Kinh tế xã hội

TTCN Thông tin công nghệ

KH&CN Khoa học và công nghệ

XHCN Xã hội chủ nghĩa

QPPL Quy phạm pháp luật

TTHC Thủ tục hành chính

TTHS Thủ tục hình sự

TTDS Thủ tục dân sự

CBCC-VC Cán bộ công chức – viên chức

QLNN Quản lý nhà nước

ANCT An ninh chính trị

ATXH An toàn xã hội

HCNN Hành chính nhà nước

CPĐT Chính phủ điện tử

CNH-HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

BCĐ Ban chỉ đạo

HSHC Hồ sơ hành chính

DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU

Bảng 2.2 Các cơ quan đơn vị thuộc Quận Thanh Xuân Error! Bookmark not defined

Bảng 2.3 Danh sách các Phường thuộc Quận Error! Bookmark not defined Bảng 2.4 Thực trạng Hạ tầng mạng WAN quận Thanh Xuân Error! Bookmark not defined

Bảng 2.5 Thực trạng Hạ tầng mạng LAN quận Thanh Xuân Error! Bookmark not defined

Bảng 2.6 Bảng tổng hợp các đơn vị có kết nối mạng LAN Error! Bookmark not defined

Bảng 2.7 Hệ thống máy chủ của Quận Thanh Xuân Error! Bookmark not defined Bảng 2.8 Bảng hiện trạng thiết bị CNTT tại Quận Error! Bookmark not defined Bảng 2.9 Bảng tổng hợp trang bị phần mềm diệt virus bản quyền Error! Bookmark not defined

Bảng 2.10 Các phần mềm chuyên ngành đang được sử dụng Error! Bookmark not defined

Bảng 3.1 Chuẩn thiết bị bộ phận “Một cửa” cấp phường Error! Bookmark not defined

Hình 3.1: Lộ trình phát triển chính quyền điện tử Quận Thanh Xuân Error! Bookmark not defined

Hình 3.2: Mô hình thành phần chi tiết chính quyền điện tử cấp QuậnError! Bookmark not defined

Hình 3.3 : Sơ đồ tổng quát mạng của Quận Thanh Xuân Error! Bookmark not defined Hình 3.4: Sơ đồ tổng quát mạng của các Phường Error! Bookmark not defined Hình 3.5: Sơ đồ tổng quát mạng WAN của Quận Thanh XuânError! Bookmark not defined

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 4

1 Lý do chọn đề tài 4

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu 5

3 Mục tiêu nghiên cứu Error! Bookmark not defined

4 Phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined

5 Mẫu khảo sát Error! Bookmark not defined

6 Câu hỏi nghiên cứu Error! Bookmark not defined

7 Giả thuyết nghiên cứu Error! Bookmark not defined

8 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined

9 Kết cấu của Luận văn` Error! Bookmark not defined PHẦN NỘI DUNG Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG

VÀ CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH Error! Bookmark not defined 1.1 Công nghệ thông tin và cải cách hành chính Error! Bookmark not defined

1.1.1 Công nghệ thông tin Error! Bookmark not defined 1.1.2 Cải cách thủ tục hành chính Error! Bookmark not defined

1.2 Chính sách thúc đẩy ứng dụng CNTT trong cải cách thủ tục hành chính tại thành phố Hà Nội Error! Bookmark not defined

1.2.1 Khái niệm chính sách Error! Bookmark not defined

1.2.2 Mối quan hệ giữa ứng dụng công nghệ thông tin và cải cách hành chính

Error! Bookmark not defined 1.3 Một số kinh nghiệm của các nước trên thế giới và địa phương ở nước ta trong việc thúc đấy ứng dụng công nghệ thông tin vào cải cách hành chính nhà nước Error! Bookmark not defined

1.3.1 Kinh nghiệm một số nước trên thế giới Error! Bookmark not defined 1.3.2 Kinh nghiệm từ một số tỉnh, thành trong cả nước Error! Bookmark not

defined

1.3.3 Bài học kinh nghiệm đối với Quận Thanh Xuân trong cải cách thủ tục

hành chính Error! Bookmark not defined

Tiểu Kết Chương I Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2 ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH THÚC ĐẨY ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH TẠI QUẬN THANH XUÂN Error! Bookmark not defined 2.1 Tổng quan về bộ máy quản lý hành chính quận Thanh Xuân Error! Bookmark not defined

2.2 Thực trạng Chính sách thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin vào cải cách hành chính tại quận Thanh Xuân Error! Bookmark not defined

2.2.1 Cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước Error! Bookmark not

defined

2.2.2 Thực trạng cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin Error! Bookmark not

defined

2.2.3 Các ứng dụng CNTT trong công tác quản lý Nhà nước Error! Bookmark

not defined

2.2.4 Cung cấp dịch vụ công cho người dân và doanh nghiệp Error!

Bookmark not defined

2.2.5 Hiện trạng đội ngũ cán bộ công chức về công nghệ thông tin của Quận

Thanh Xuân Error! Bookmark not defined

2.3 Tác động của chính sách thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin trong cải cách hành chính đến phương thức quản lý hành chính trong quận Thanh Xuân Error! Bookmark not defined

2.3.1 Quan điểm ứng dụng công nghệ thông tin trong cải cách hành chính

Nhà nước Error! Bookmark not defined

2.3.2 Một số tồn tại từ thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin vào cải cách

hành chính tại Quận Thanh Xuân Error! Bookmark not defined

2.3.3 Tác động của chính sách thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin trong

cải cách thủ tục hành chính đến quận Thanh Xuân Error! Bookmark not

defined

Tiểu kết Chương II Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY VIỆC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH TẠI QUẬN THANH XUÂN Error! Bookmark not defined 3.1 Hoàn thiện tổ chức quản lý, chỉ đạo điều hành công nghệ thông tin Error! Bookmark not defined

3.2 Xây dựng bộ phận chuyên trách về công nghệ thông tin Error! Bookmark not defined

3.3 Hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin cho chính quyền điện tử cấp Quận và 11 Phường Error! Bookmark not defined 3.4 Nâng cấp cổng giao tiếp điện tử cấp Quận Error! Bookmark not defined 3.5 Đẩy mạnh các ứng dụng nội bộ trên cơ sở một hạ tầng công nghệ thông tin thống nhất Error! Bookmark not defined 3.6 Xây dựng các dịch vụ công trực tuyến mức 3 Error! Bookmark not defined

3.7 Đào tạo nâng cao nhận thức và kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin Error! Bookmark not defined

3.8 Tăng cường hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong cải cách hành chính Error! Bookmark not defined Tiểu kết Chương III Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN & KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 6 PHỤ LỤC 1 Error! Bookmark not defined

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nhân loại hôm nay đang tiến vào thiên niên kỷ thứ ba dựa trên nền tảng của KH&CN Sự phát triển như vũ bão của KH&CN trở thành một trong những đặc điểm lớn nhất, bao trùm nhất của thời đại ngày nay Các tiến bộ thành tựu KH&CN đang giúp con người khám phá và khai thác tự nhiên hiệu quả hơn; đưa con người trở thành chủ thể trong mối quan hệ với tự nhiên; quyết định tốc độ phát triển của mỗi quốc gia; làm thay đổi căn bản tính chất nền sản xuất xã hội; từng bước giải phóng con người ra khỏi nền sản xuất trực tiếp; làm biến đổi sâu sắc đời sống sinh hoạt văn hoá tinh thần của con người Những biến đổi đó không dừng ở sự bùng nổ về số lượng, đa dạng về quan hệ

mà chứa đựng tính vượt cấp về chất lượng, hình thành nhiều thói quen mới, nhiều cách thức, kỹ năng sống và làm việc mới mang đặc trưng của thời đại Hơn nữa nước ta đang trong quá trình đổi mới và hội nhập quốc tế đã tạo động lực và cơ hội thúc đẩy nền KH&CN phát triển Việc ứng dụng CNTT vào trong các hoạt động CCHC nhà nước, hướng đến xây dựng một chính phủ hiện đại và hiệu quả là một trong những điểm trọng tâm trong quá trình xã hội hóa thông tin, phát triển dân chủ và củng cố bộ máy chính quyền các cấp Hiện nay, mô hình Chính phủ điện tử (e – government) đã được áp dụng rộng rãi tại nhiều nước trên thế giới và mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho xã hội Tại Việt Nam, mô hình “ chính phủ điện tử „ đã được đưa vào ứng dụng nhằm cải thiện bộ máy quản lý hành chính, giúp giới doanh nghiệp

và người dân tiếp cận được với các chính sách của Đảng và nhà nước một cách nhanh và hiệu quả nhất

Trước tình hình đó Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo triển khai phát triển và ứng dụng CNTT trên nhiều lĩnh vực, đặc biệt trong công tác quản lý và điều hành Nhà nước như: Chỉ thị số 58/CT- TW của

Bộ Chính trị BCH TW khoá 8, Quyết định 112/2001/QĐ- TTg của Thủ tướng Chính phủ về “Tin học hoá quản lý hành chính Nhà nước”, Bộ Thông tin và

Truyền thông – Bộ Nội vụ đã ban hành Chương trình phối hợp số 2782/CTPH-BTTTT-BNV về việc thúc đẩy gắn kết ứng dụng CNTT với CCHC, ngày 16/10/2012

Chương trình 04 – Ctr/TU của Thành uỷ, Đề án “Tin học hoá quản lý hành chính Nhà nước” của UBND Thành phố- nhằm tạo dựng môi trường trao đổi thông tin trong nội bộ các đơn vị chức năng của Thành phố, giữa các đơn vị chức năng với các cơ quan bên ngoài Thông qua môi trường này, hệ thống sẽ trợ giúp và quản lý các công việc thường ngày của các đơn vị và để làm được điều đó thì CNTT là phương tiện hữu hiệu nhất để CCTTHC, rà soát, tra cứu văn bản pháp quy phạm pháp luật, là phương tiện để cung cấp, cập nhật, xử lý thông tin từ Trung ương, Thành phố, Quận, Phường và ngược lại, tiến tới nhằm xây dựng một CPĐT trong tương lai

Để thực hiện tốt chủ trương của Đảng và Nhà nước, quận Thanh Xuân

đã có những bước phát triển nhằm từng bước đưa CNTT vào trong công tác CCHC, nhằm xây dựng một hệ thống thông tin hoàn chỉnh phục vụ cho công tác quản lý hành chính trên địa bàn Quận

Từ thực tiễn trên, nghiên cứu để có những hiểu biết toàn diện, sâu sắc đánh giá được tác động của việc thúc đẩy ứng dụng CNTT trong CCHC của nước ta là một vấn đề cấp thiết hiện nay cả trên phương diện lý luận lẫn phương diện thực tiễn Xuất phát yêu cầu đó tác giả đã chọn nghiên cứu đề

tài: “Chính sách thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin trong cải cách thủ

tục hành chính (Nghiên cứu trường hợp quận Thanh Xuân)”

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Mô hình CCHC có ứng dụng CNTT ở các nước trên thế giới đã đạt được nhiều thành quả nhất định, đem lại hiệu quả cao trong việc quản lý hành chính, góp phần nâng cao hiệu suất giải quyết TTHC

Thúc đẩy ứng dụng CNTT trong CCTTHC là một chủ đề được quan tâm trong những năm gần đây, vì vậy có rất nhiều tác giả đề cập đến vấn đề này như:

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bộ Chính trị (2000), Chỉ thị số 58-CT/TW ký ngày 17/10/2000 về đẩy

mạnh ứng dụng và phát triển CNTT phục cụ sự nghiệp CNH-HĐH

2 Cục thống kê Quận Thanh Xuân ( 2005 – 2006 – 2007), Niên giám thống

kê Quận Thanh Xuân

3 Trọng Cầm ( Theo Reuters) (2008), “Steve Ballmer: “ Nhân loại sắp đón

một cuộc cách mạng IT”, Vietnamnet,

4 Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2007), Nghị định

số 64/2007/NĐ-CP, ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động cơ

quan nhà nước

5 Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2007), Nghị định

số 64/2007/NĐ-CP ký ngày 10/4/2007 về ứng dụng công nghệ thông tin

trong hoạt động của cơ quan nhà nước của Chính phủ

6 Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2007), Đề án 30, tức Quyết định số 30/QĐ-TTg của thủ tướng chính phủ ký ngày 17/01/2007

7 Chính phủ nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2009), Kế hoạch ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của cơ quan nhà nước năm

2008 (Quyết định số 43/2008/QĐ-TTg ngày 24/3/2008) và Kế hoạch ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của cơ quan nhà nước giai đoạn 2009-2010 (Quyết định số 48/2009/QĐ-TTg ngày 31/3/2009) của thủ tướng Chính Phủ

8 Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2004) , Về cải cách hành chính, nâng cao hiệu chỉ đạo điều hành, “Trích báo cáo của Chính phủ do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trình bày tại kỳ họp thứ 5 Quốc Hội khóa XI”, Số 101, tr.2-4 Quản lý Nhà nước

9 Phan Đình Diệu (2007), “internet: Nền tảng công nghệ cho xã hội tri

thức”, Vietnamnet , http://www.vnn.vn/cntt/2007/05/6095302/

10 Phan Đình Diệu (2001), Tổng quan về CNTT và tác động của nó tới sự phát triển kinh tế - xã hội, NXB Khoa học Kỹ thuật, Hà Nội

11 PGS.TS Vũ Cao Đàm (2011), Giáo trình Khoa học chính sách, NXB Đại

học quốc gia Hà Nội

12 Vũ Cao Đàm (2006), Phương pháp luận nghiên cứu khoa học – NXB

Khoa học kỹ thuật

13 Emmanuel C.Lallana (2003), Kỷ nguyên thông tin ( The Information Age),

e – ASEAN Task Force anh UNDP – APDIP

14 Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (2007), Nhà nước & Pháp luật,

Quản lý hành chính ( Tập 3) NXB Lý luận Chính trị, Hà Nội

15 Lê Thị Vân Hạnh (2/2009), Cải cách hành chính từ góc nhìn thực tiễn,

Tạp chí Quản lý nhà nước, số 157, tr.10-14

16 Nguyễn Ngọc Hiến, Trần Ngọc Đường, Nguyễn Đức Mạnh (2001), Các giải pháp thúc đẩy cải cách hành chính ở Việt Nam NXB Chính trị Quốc Gia

17 Trần Viết Huân (2008), Giải pháp hành chính điện tử hướng dịch vụ,

IBM Group Software

18 Cao Minh Kiểm, Lê Xuân Định (2002), “ Một số suy nghĩ về chuẩn dữ liệu

và siêu dữ liệu trong liên kết mạng”, Hoạt động khoa học, (11), Tr.12-14

19 Trần Lưu (2007), “Ngừng triển khai đề án 112: Thất bại vì thiếu những

mô hình cụ thể”, Sài Gòn Giải Phóng online,

htpp://www.sggp.org.vn/trithuccongnghe/2007/4/96173

20 Lê Quang Nhuệ (2004), Hà Nội đẩy mạnh Cải cách hành chính, số

100.tr.41-44-49 Quản lý Nhà nước

21 Patricia J.Pascual (2003), Chính phủ điện tử ( e – Government), e – ASEAN Task Foree and UNDP-APDIP

22 Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2014), Luật khoa học và công nghệ