MỞ ĐẦU Tác phẩm “ Những nhiệm vụ trước mắt của chính quyền Xô Viết” của Lênin là một cương lĩnh nổi tiếng về kế hoạch bước đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước Nga trong hoàn cảnh Nga ký hòa ước Brettitốp với Đức năm 1918, do đó phải tập trung hết sức lực vào việc xây dựng nền kinh tế bị chiến tranh tàn phá, xây dựng và phát triển kinh tế. Tác phẩm là một sự vận dụng lý luận của chủ nghĩa Mác vào hoạt động thực tiễn của Lênin vào Đảng cộng sản Nga để xây dựng mô hình chủ nghĩa xã hội. Tác phẩm có ý nghĩa như một cương lĩnh, bởi lẽ nó làm rõ bước ngoặt lịch sử của nước Nga, làm rõ những nhiệm vụ trước mắt và nhiệm vụ cơ bản lâu dài của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội nước Nga. Đồng thời có có ý nghĩa về mặt tổ chức hành động thực tiễn trong việc xây dựng nhà nước vô sản và phương thức sản xuất cộng sản chủ nghĩa. Nhiệm vụ đặt ra trước Đảng Cộng sản lúc này là phải làm cho toàn Đảng và toàn thể nhân dân nước cộng hòa Xô Viết trẻ thấy được những đặc điểm của thời kỳ cách mạng chuyển từ giai đoạn giành chính quyền sang giai đoạn nắm giữ chính quyền, từ nhiệm vụ lật đổ chế độ cũ sang nhiệm vụ xây dựng chế độ mới và quản lý đất nước. Toàn đảng và toàn dân phải hiểu thấu đáo những nhiệm vụ chủ yếu, trước mắt và nhiệm vụ cơ bản , lâu dài của cách mạng xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn mới: tổ chức, xây dựng và quản lý nhà nước theo một kiểu mới khác về chất và cao hơn hẳn kiểu tổ chức và quản lý tư bản chủ nghĩa. Tất cả các vấn đề Lênin trình bày trong tác phẩm là những vấn đề có tính quy luật không chỉ đối với nước Nga Xô viết mà còn đối với tất cả các nước bước vào thời kỳ quá độ xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Trang 1MỞ ĐẦU
Tác phẩm “ Những nhiệm vụ trước mắt của chính quyền Xô Viết” củaLênin là một cương lĩnh nổi tiếng về kế hoạch bước đầu xây dựng chủ nghĩa
xã hội ở nước Nga trong hoàn cảnh Nga ký hòa ước Bret-ti-tốp với Đức năm
1918, do đó phải tập trung hết sức lực vào việc xây dựng nền kinh tế bịchiến tranh tàn phá, xây dựng và phát triển kinh tế
Tác phẩm là một sự vận dụng lý luận của chủ nghĩa Mác vào hoạtđộng thực tiễn của Lênin vào Đảng cộng sản Nga để xây dựng mô hình chủnghĩa xã hội Tác phẩm có ý nghĩa như một cương lĩnh, bởi lẽ nó làm rõbước ngoặt lịch sử của nước Nga, làm rõ những nhiệm vụ trước mắt vànhiệm vụ cơ bản lâu dài của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội nướcNga Đồng thời có có ý nghĩa về mặt tổ chức hành động thực tiễn trong việcxây dựng nhà nước vô sản và phương thức sản xuất cộng sản chủ nghĩa
Nhiệm vụ đặt ra trước Đảng Cộng sản lúc này là phải làm cho toànĐảng và toàn thể nhân dân nước cộng hòa Xô Viết trẻ thấy được những đặcđiểm của thời kỳ cách mạng chuyển từ giai đoạn giành chính quyền sanggiai đoạn nắm giữ chính quyền, từ nhiệm vụ lật đổ chế độ cũ sang nhiệm vụxây dựng chế độ mới và quản lý đất nước Toàn đảng và toàn dân phải hiểuthấu đáo những nhiệm vụ chủ yếu, trước mắt và nhiệm vụ cơ bản , lâu dàicủa cách mạng xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn mới: tổ chức, xây dựng vàquản lý nhà nước theo một kiểu mới khác về chất và cao hơn hẳn kiểu tổchức và quản lý tư bản chủ nghĩa
Tất cả các vấn đề Lênin trình bày trong tác phẩm là những vấn đề cótính quy luật không chỉ đối với nước Nga Xô viết mà còn đối với tất cả cácnước bước vào thời kỳ quá độ xây dựng chủ nghĩa xã hội
Trang 2Chính vì lý do đó mà tôi chọn đề tài “ Tư tưởng của Lênin về nộidung và những biện pháp cơ bản để thực hiện nhiệm vụ tổ chức quản lý xã
hội trong tác phẩm Những nhiệm vụ trước mắt của chính quyền Xô viết làm
đề tài tiểu luận của mình
Với đề tài tiểu luận này tôi chia nội dung thành ba chương:
Chương 1: Giới thiệu về tác giả, tác phẩm
Chương 2: Nội dung và những biện pháp để thực hiện nhiệm vụ tổchức quản lý xã hội
Chương 3: Ý nghĩa của vấn đề nghiên cứu
Trang 3NỘI DUNG CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TÁC GIẢ, TÁC PHẨM 1.1 Sơ lược về tiểu sử V.I.Lênin.
V.I Lênin sinh ngày 22 tháng Tư năm 1870 ở Simbirsk (nay làUlianovsk), mất ngày 21 tháng Giêng 1924 ở làng Gorki gần Moskva
V.I Lênin tên thật là Vladimir Ilits Ulianov (Lê-nin), các bí danh đãdùng là V Ilin, K Tulin, Karpov và những bí danh khác Năm 1887 V.I.Lênin tốt nghiệp xuất sắc bậc Trung học được nhận Huy chương vàng nênđược vào thẳng bất kỳ trường Đại học nào ở nước Nga Ông xin vào họckhoa Luật của Đại học Tổng hợp Kazan Tại đây, V.I Lênin tham gia nhómcách mạng trong sinh viên, trở thành thành viên của Hội đồng hương bí mậtSamarsko- Simbirskoe Do tham gia tuyên truyền cách mạng trong sinhviên, tháng Chạp 1887, V.I Lênin bị đuổi học và bị phát lưu đến làngKokushino Kazan Tháng 10 năm 1888, trở về Kazan gia nhập nhóm Mác-xít V.I Lênin có nghị lực rất cao trong việc tự học Chỉ trong vòng hai nămmiệt mài đèn sách, năm 1891, V.I Lênin đã thi đỗ tất cả các môn học củachương trình 4 năm khoa Luật trường ĐH Tổng hợp Kazan với tư cách thísinh tự do Sau khi tốt nghiệp khoa luật V.I Lê-nin làm trợ lý luật sư ởSamara Tháng 8/1893, chuyển về Peterburg Năm 1894, trong cuốn Thế nào
là những người bạn dân và học chiến đấu chống lại những người xã hội dânchủ như thế nào? Và năm 1899, trong cuốn Sự phát triển chủ nghĩa tư bản ởNga V.I Lênin được thừa nhận là người lãnh đạo của nhóm Mác- xít ở Nga.Mùa thu 1895, V.I Lênin thành lập ở Peterburg Hội liên hiệp đấu tranh giảiphóng giai cấp công nhân, tập hợp các nhóm cách mạng ở Peterburg ở Mát-xcơ- va , Kiev, Iaroslav và những thành phố khác cũng thành lập các hội liênhiệp tương tự V.I Lênin đã gặp Nadegiơda Konstantinovna Krupskaia Hai
Trang 4người yêu nhau và trở thành bạn đời chung thuỷ Đêm 9-12-1895, do bị tốgiác nhiều hội viên của Hội liên hiệp, trong đó có V.I Lênin bị cảnh sát bắt.Sau 14 tháng bị cầm tù, tháng 2-1897, V.I Lênin bị đi đày 3 năm ở làngShushenkoe (miền Đông Sibir) Trong thời gian lưu đày V.I Lênin đã viếtxong hơn ba mươi tác phẩm, trong đó có cuốn khá đồ sộ: Sự phát triển chủnghĩa tư bản ở nước Nga (1899).
Năm 1900, thời hạn lưu đày của V.I Lênin kết thúc Người lại tập hợpnhững người Mác- xít cách mạng thành lập đảng Chính quyền Nga hoàngcấm V.I Lênin sống ở Thủ đô và các thành phố lớn V.I Lênin phải ra nướcngoài (1900), cùng với Plekhanov lập ra tờ báo Tia lửa Năm 1903, tại LuânĐôn tiến hành Đại hội lần thứ II Đảng công nhân xã hội dân chủ Nga V.I.Lênin phát biểu phải xây dựng một đảng Mác- xít kiểu mới có kỷ luậtnghiêm mình, có khả năng là người tổ chức cách mạng của quần chúng.Nhóm số đông ủng hộ V.I Lênin gọi là những người Bolshevik, nhóm số ítchủ trương thành lập đảng đấu tranh theo kiểu Nghị viện gọi là những ngườimenshevik Về những nguyên tắc tư tưởng và tổ chức của đảng kiểu mới nàyV.I Lênin đã trình bày trong cuốn Làm gì (1902) và cuốn Một bước tiến haibước lùi (1904) Trong thời kỳ cách mạng 1905- 1907 V.I Lênin đã pháttriển tư tưởng độc quyền lãnh đạo của giai cấp vô sản trong trong cuộc cáchmạng dân chủ tư sản thành cách mạng xã hội chủ nghĩa Hai sách lược dânchủ xã hội trong cách mạng dân chủ 1905
Tháng 4-1905, tại Luân Đôn tiến hành Đại hội lần thứ III ĐCNXHDCNga, V.I Lênin được bầu là chủ tịch Đại hội Tại Đại hội này Uỷ ban Trungương đã được bầu ra do V.I Lênin đứng đầu Tháng 11-1905, V.I Lênin bímật trở về Peteburg để lãnh đạo cách mạng Nga Tháng 12-1907, V.I Lênin
Trang 5sống ở nước ngoài tiếp tục đấu tranh bảo vệ và củng cố đảng hoạt động bímật Trong cuốn Chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa kinh nghiệm phê phán(1908) V.I Lê-nin phê phán sự xét lại về mặt triết học chủ nghĩa Mác vàphát triển những cơ sở triết học của chủ nghĩa Mác Tháng 1- 1912 lãnh đạoHội nghị lần thứ VI(Praha) toàn Nga ĐCNXHDC Tháng 6-1912 từ Parischuyển về Krakov lãnh đạo tờ Pravda (Sự thật) Thời kỳ này, V.I Lêninsoạn thảo xong Đề cương Mác xít về vấn đề dân tộc Cuối Tháng 7- 1914, bịcảnh sát áo bắt nhưng sau đó ít lâu được trả lại tự do và đi Thuỵ Sĩ Trongthời gian Đại chiến thế giới lần thứ I V.I Lê-nin đưa ra khẩu hiệu biến chiếntranh đế quốc thành nội chiến cách mạng Trong tác phẩm Chủ nghĩa đếquốc - giai đoạn tột cùng của chủ nghĩa tư bản (1916) và những tác phẩmkhác V.I Lênin đã phát triển chính trị kinh tế học Mác xít và lý luận về cáchmạng xã hội chủ nghĩa, kiện toàn những vấn đề cơ bản của triết học mác xít(Bút ký triết học) Tại Hội nghị quốc tế những người theo chủ nghĩa quốc tếtại Thuỵ Sĩ (1915) V.I Lênin đã tập hợp những người xã hội dân chủ cánh tảđoàn kết lại Sau cách mạng Tháng 2-1917, ở Nga tồn tại tình trạng haichính quyền song song, một bên là chính phủ lâm thời tư sản (chuyên chếcủa giai cấp tư sản) và một bên là Xô viết các đại biểu công nhân và binh sĩ(chuyên chính vô sản) Những mâu thuẫn kinh tế và chính trị sâu sắc ở nướcNga lúc bấy giờ đòi hỏi phải tiến hành một cuộc cách mạng làm thay đổi tậngốc đời sống chính trị nước Nga Ngày 16-4 V.I Lênin đến Petrograd đểtrình bày Luận cương Tháng Tư thực chất là một văn kiện mang tính cươnglĩnh đề ra đường lối giành chiến thắng cho cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩavới khẩu hiệu Toàn bộ chính quyền về tay các Xô Viết! Hội nghị lần thứ VIItoàn Nga (Tháng 4-1917) của ĐCNXHDC Nga (b) đã nhất trí thông quađường lối do V.I Lênin đề ra Sau cuộc khủng hoảng chính trị ở nước Nga(Tháng 7- 1917), V.I Lênin buộc phải về vùng Pazzliv cách Petrograd (nay
Trang 6là Peterburg) 34km để tránh sự truy lùng của Chính phủ lâm thời Từ nơihoạt động bí mật V.I Lênin thường xuyên chỉ đạo phong trào cách mạngnước Nga Đầu tháng 8-1917 Đại hội lần thứ VI ĐCNXHDC Nga họp báncông khai ở Petrograd, V.I Lênin tuy không tham dự nhưng vẫn lãnh đạoĐại hội tiến hành và thông qua đường lối phải khởi nghĩa vũ trang giành lấychính quyền Trong thời gian này, V.I Lênin viết xong cuốn Nhà nước vàcách mạng đề ra nhiệm vụ cho giai cấp vô sản phải giành lấy chính quyềnbằng con đường đấu tranh vũ trang đầu 10-1917, V.I Lênin từ Phần Lan bímật trở về Petrograd ngày 23 -10-1917 kế hoạch khởi nghĩa vũ trang củaV.I Lênin đề ra được Hội nghị Uỷ ban trung ương ĐCNXHDC Nga thôngqua.
Tối ngày 6 -11-1917, V.I Lênin đến Cung điện Smolnưi trực tiếp chỉđạo cuộc khởi nghĩa Đến rạng sáng ngày 7 -11-1917 , toàn thành phốPetersbuorg nằm trong tay những người khởi nghĩa, và đến đêm ngày 7 -11-
1917, Cách mạng Tháng Mười Nga đã toàn thắng Chính quyền đã về taynhân dân Nhà nước công nông đầu tiên trên thế giới do Đảng của giai cấp
vô sản lãnh đạo đã ra đời Tại Đại hội các Xô Viết toàn Nga lần thứ II V.I.Lênin được bầu là Chủ tịch Hội đồng các Uỷ viên nhân dân (Hội đồng Dânuỷ) Sau Cách mạng Tháng Mười Nga theo đề nghị của V.I Lênin Hoà ướcBrest với nước Đức đã được ký kết (ngày 3 -3-1918) Ngày 11 -3-1918 V.I.Lênin cùng với Trung ương Đảng và Chính phủ Xô Viết trở về Mát xcơ va,V.I Lênin đã có công lao to lớn trong việc lãnh đạo cuộc đấu tranh của nhândân lao động nước Nga Xô Viết chống sự can thiệp quân sự của nước ngoài
và lực lượng phản cách mạng trong nước; trong việc lãnh đạo quá trình cảitạo xã hội chủ nghĩa ở nước Nga V.I Lênin thi hành chính sách đối ngoại
Trang 7Xô Viết, đề ra những nguyên tắc cùng tồn tại hoà bình giữa các quốc gia cóchế độ xã hội khác nhau.
Ngày 30 -8-1918, V.I Lênin bị ám sát và bị thương nặng, nhưng sau
đó ít lâu sức khoẻ hồi phục, V.I Lênin là người sáng lập Quốc tế Cộng sản(1919) Tháng 3 năm 1919, Đại hội lần thứ VIII của Đảng Cộng sản Nga đãthông qua Cương lĩnh mới của Đảng, V.I Lênin được bầu là chủ tịch Uỷ bansoạn thảo Cương lĩnh Mùa xuân 1920, V.I Lênin viết cuốn Bệnh ấu trĩ tảkhuynh của chủ nghĩa cộng sản trình bày những vấn đề chiến lược và sáchlược của phong trào cộng sản Thời gian này, V.I Lênin soạn thảo xong kếhoạch xây dựng chủ nghĩa xã hội (công nghiệp hóa đất nước, hợp tác hóa giacấp nông dân, cách mạng văn hóa) là người sáng lập ra Kế hoạch điện khíhóa toàn Nga (GOELRO), người đề ra chính sách kinh tế (NEP) Năm 1921chính sách NEP của V.I Lênin được thông qua tại Đại hội lần thứ X ĐảngCộng sản Nga Năm 1922 V.I Lênin ốm nặng Trong diễn văn cuối cùngđọc tại hội nghị toàn thể Xô Viết đại biểu thành phố Mát xcơ va (ngày 20 -11-1922) V.I Lênin tin tưởng rằng thi hành chính sách NEP nước Nga sẽ trởthành một nước xã hội chủ nghĩa Tháng 12-1922 đến Tháng 3-1922 V.I.Lênin đọc ghi âm lại một số bài báo quan trọng như: Những trang nhật ký,Bàn về hợp tác hóa, Bàn về cách mạng của chúng ta, Thà ít mà tốt; Thư gửiĐại hội Ngày 21 -4-1924, V.I Lênin qua đời ở làng Gorki (Mát xcơ va)
1.2 Tác phẩm “ Những nhiệm vụ trước mắt của chính quyền Xô Viết” 1.2.1 Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm.
Chiến tranh thế giới thứ nhất đã làm cho nước Nga hết sức căng thẳng
về chính trị và nặng nề về kinh tế Cách mạng Tháng Mười năm 1917 nổ ra
và giành thắng lợi, nước Nga Xô viết phải giải quyết hai nhiệm vụ hết sức tolớn đó là: giành chính quyền; chấm dứt chiến tranh với Đức
Trang 8Tác phẩm được viết vào đầu năm 1918, sau Cách mạng Tháng MườiNga khoảng nửa năm Và thực tế đến đầu 1918, Chính quyền Xôviết mớiđược thiết lập trên toàn nước Nga Để có hòa bình phục vụ việc khôi phục vàphát triển đất nước trong điều kiện nước Nga bị cuộc chiến tranh thế giới lầnthứ nhất tàn phá nặng nề Ngày 3-3-1918, Nga buộc phải ký Hiệp ước Brét-ti-tốp đình chiến với Đức Theo như lời của Lênin, đây là một hiệp ước “vôcùng đau khổ” và “vô cùng nặng nề”, là một bước lùi tạm thời, một thửthách rất lớn, nhượng bộ bọn tư bản Nhưng đây cũng là một việc làm táobạo và quyết đoán, thể hiện rõ chiến lược, sách lược và tầm nhìn sáng suốtcủa một lãnh tụ thiên tài, bản lĩnh của lãnh tụ cộng sản Có thể hiểu đượcrằng, đây là biểu hiện của lý trí thắng tình cảm, của chân lý thắng phiêu lưumạo hiểm.
Sau khi ký hiệp ước với nước Đức, nước Nga có một nền hòa bình,nhưng nền hòa bình đó lại rất mong manh Vì sau khi đã ký hòa ước, cácnước đế quốc âm mưu thành lập một liên minh để chống lại nước Nga, gồm
14 nước Chúng sợ rằng, để cho nước Nga có hòa bình thì Nga sẽ đẩy mạnhphát triển kinh tế, xây dựng chủ nghĩa xã hội, và nước Nga sẽ trở thành mộtnước hùng cường, điều đó không có lợi cho các nước đế quốc chủ nghĩa Do
đó, bọn đế quốc tiến hành bao vây kinh tế, phong tỏa quân sự, đe dọa nềnhòa bình của nước Nga
Trong bối cảnh đó, nước Nga gặp nhiều khó khăn và phức tạp cả vềkinh tế lẫn chính trị: Nền sản xuất bị đình đốn, thấp kém và lạc hậu; cơ sởvật chất bị tàn phá kiệt quệ do chiến tranh; đời sống nhân dân vô cùng khókhăn, họ đã quá mệt mỏi, hoang mang và lo sợ vì chiến tranh Vì vậy, Lêninchủ trương cần tranh thủ thời gian có hòa bình để tập trung giải quyết nhữngnhiệm vụ rất cụ thể, rất cấp bách, xây dựng đất nước, hàn gắn vết thươngchiến tranh, khôi phục và phát triển kinh tế, nâng cao năng suất lao động,
Trang 9củng cố và tăng cường khả năng quốc phòng, chuẩn bị lực lượng đề phòngkhi có chiến tranh nổ ra, đảm bảo xã hội ổn định và phát triển đi lên chủnghĩa xã hội.
Lênin nói: “Chúng ta phải dốc hết sức lực ra để lợi dụng thời gian tạmngừng chiến mà thời cơ đã đưa lại cho chúng ta để hàn gắn vết thương cực
kỳ trầm trọng do chiến tranh gây ra cho toàn thể xã hội nước Nga và để pháttriển kinh tế nước nhà nếu không thì không thể nào nói đến tăng cường khảnăng quốc phòng”
Trong giai đoạn đó, nhiệm vụ đặt ra trước Đảng Cộng sản là phải làmcho mỗi người cán bộ đảng viên và toàn thể nhân dân nước Cộng hòa Xôviết trẻ tuổi thấy rõ được những đặc điểm, nhiệm vụ mới của thời kỳ cáchmạng chuyển từ giai đoạn giành chính quyền sang nắm giữ chính quyền, từnhiệm vụ lật đổ chế độ cũ sang nhiệm vụ xây dựng chế độ mới và quản lýđất nước Chính ở thời điểm sau khi nắm được chính quyền, Lênin đã nhấnmạnh rằng, giành chính quyền đã khó nhưng giữ được chính quyền còn khóhơn nhiều Toàn đảng và toàn dân phải hiểu thấu đáo những nhiệm vụ chủyếu, trước mắt và những nhiệm vụ cơ bản lâu dài của cách mạng xã hội chủnghĩa trong giai đoạn mới Đó là nhiệm vụ tổ chức xây dựng và quản lý đấtnước theo một kiểu mới khác hẳn về chất và cao hơn hẳn kiểu tổ chức vàquản lý tư bản chủ nghĩa, đó là Chính quyền Xô viết, một hình thức củachuyên chính vô sản Thiết lập nền dân chủ vô sản, tiến hành cách mạng xãhội chủ nghĩa ở Nga
Để thực hiện được những việc đó, yêu cầu phải soạn thảo cho đượcmột bản kế hoạch cụ thể về những nhiệm vụ cơ bản trước mắt của chínhquyền mới Đảng Bôn- sê- vích Nga đã giao cho Lênin viết tác phẩm
“Những nhiệm vụ trước mắt của Chính quyền Xô viết” Để đi đến hoàn tấttác phẩm này, Lênin đã phải viết đi viết lại ba lần
Trang 10Lần thứ nhất: “Bản sơ thảo những nhiệm vụ trước mắt của Chínhquyền Xô viết”, dài 40 trang, (đọc vào 23- 28/ 3/ 1918) ở Hội nghị Trungương ở Hội nghị này những người “phái tả” cũng đưa ra một bản cương lĩnhkhác Hai bản cương lĩnh này đối lập nhau Cuối cùng Hội nghị không điđến một sự thống nhất nào.
Lần thứ hai: Lênin tiếp tục viết lại tác phẩm: “Những nhiệm vụ trướcmắt của Chính quyền Xô viết” với nội dung ngắn gọn hơn, chặt chẽ hơn và
cụ thể hơn Đến tháng 4 năm 1918 Hội nghị nhất trí lấy tác phẩm này làmCương lĩnh của Đảng
Sau đó, Trung ương giao cho Lênin viết lại, tóm tắt tác phẩm này dướidạng đề cương, thành sáu luận đề để phổ biến cho quần chúng hiểu vềđường lối của Đảng
Trong tác phẩm của mình, Lênin đã phân tích tỉ mỉ những vấn đề quantrọng nhất của thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản chuyển lên chủ nghĩa xãhội, những cơ sở lý luận của đường lối chung, chính sách kinh tế của Nhànước Xô viết một hình thức của chuyên chính vô sản, ý nghĩa và nội dungđặc biệt của nhiệm vụ tổ chức và quản lý của chính quyền mới, chính quyềncông nông đầu tiên trên thế giới Và việc tiếp tục cuộc đấu tranh vô cùngphức tạp, nhưng cũng rất quyết liệt, nhằm tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa tư bản
và giành thắng lợi hoàn toàn của chủ nghĩa xã hội
1.2.2 Nội dung chính của tác phẩm.
Lênin viết tác phẩm “ Những nhiệm vụ trước mắt của chính quyền XôViết” gồm tám mục với các nội dung:
- Hoàn cảnh quốc tế của nước cộng hòa Xô-viết Nga và nhữngnhiệm vụ cơ bản của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa
- Khẩu hiệu chung hiện nay
Trang 11- Giai đoạn mới của cuộc đấu tranh chống giai cấp tư sản.
- Ý nghĩa của việc đấu tranh để thực hiện việc kiểm kê kiểm soátcủa toàn dân
- Nâng cao năng suất lao động
- Tổ chức thi đua
- Tổ chức cân đối và chuyên chính
- Sự phát triển của tổ chức Xô Viết
Trang 12CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ NHỮNG BIỆN PHÁP CỦA NHIỆM VỤ
TỔ CHỨC QUẢN LÝ XÃ HỘI.
Nhiệm vụ tổ chức quản lý xã hội là nhiệm vụ thư ba của những nhiệm
vụ trước mắt của chính quyền Xô viết Trước đó Lênin đã đề cập đến nhiệm
vụ thứ nhất là: Đảng phải thuyết phục cho đa số nhân dân thấy được sự đúngđắn của cương lĩnh và sách lược của mình, và nhiệm vụ thứ hai là: giànhchính quyền và đập tan sự phản kháng của giai cấp bóc lột
Nhiệm vụ tổ chức quản lý đất nước sau cách mạng tháng Mười 1917
đã được đề ra, nhưng lúc đó còn phải tập trung đập tan sự phản kháng củagiai cấp tư sản, nên chưa trở thành nhiệm vụ trung tâm Ngày nay trước tìnhhình mới thì nhiệm vụ tổ chức quản lý xã hội trở thành nhiệm vụ chủ yếutrung tâm Do đó phải làm cho mọi người hiểu rõ những đặc điểm của bướcchuyển từ nhiệm vụ chủ yếu là thuyết phục nhân dân và dùng lực lượngquân sự trấn áp bọn bóc lột sang nhiệm vụ chủ yếu là quản lý
Đây là nhiệm vụ khó khăn và cao cả Theo Lênin, trong ba nhiệm vụcủa cách mạng xã hội chủ nghĩa thì nhiệm vụ tổ chức quản lý là nhiệm vụkhó khăn nhất và cao cả nhất
Đây là nhiệm vụ khó khăn: Theo Lênin trong lịch sử thế giới, lần đầutiên giai cấp vô sản đã lãnh đạo quần chúng đứng lên đấu trang đập tan nhànước tư sản và thành lập nên nhà nước Xô viết và đập tan sự phản kháng củachúng để bắt tay vào xây dựng một xã hội mới, xã hội xã hội chủ nghĩa
“Phải tổ chức một nền kinh tế theo phương thức sản xuất mới, phải đi tớinhững cái gì sâu xa nhất, những cơ sở kinh tế của hàng chục triệu conngười” Đây là việc làm đầu tiên của một đảng bắt tay vào quản lý tổ chứcmột đất nước, nghĩa là phải biết tổ chức trong hoạt động thực tiễn Phải tínhtoán, tổ chức làm ăn để đưa nền sản xuất nhỏ lên sản xuất lớn xã hội chủ
Trang 13nghĩa Trước đây quản lý mang tính chất hành chính, mệnh lệnh thì nay quản
lý mang tính chất kinh tế, phải tính đến hiệu quả kinh tế
Đây là nhiệm vụ cao cả: Nhiệm vụ tổ chức quản lý đất nước là nhiệm
vụ cao cả vì khi hoàn thành nhiệm vụ này trên những nét cơ bản thì mới cóthể nói được rằng, nước Nga không những đã trở thành một nước cộng hòa
Xô viết, mà còn là một nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết
Lênin viết: “Chúng ta phải tỏ ra là những người thực hiện được mộtcách xứng đáng nhiệm vụ khó khăn và rất cao cả ấy của cách mạng xã hộichủ nghĩa”
2.1 Nội dung cơ bản của nhiệm vụ tổ chức quản lý xã hội.
Theo Lênin, nội dung cơ bản và bao trùm của nhiệm vụ tổ chức quản
lý xã hội là chúng ta phải thiết lập một xã hội mới, một kiểu tổ chức quản lýmới mà hệ thống tổ chức mới đó thật sự xã hội hóa, đưa năng suất lao độngcủa toàn xã hội lên cao, đó chính là xác lập phương thức sản xuất cộng sảnchủ nghĩa Muốn làm được điều đó thì phải thực hiện hai nội dung sau:
Thứ nhất là phải tiến hành cải tạo toàn bộ nền kinh tế quốc dân
Muốn xây dựng được quan hệ xã hội mới thì phải cải tạo quan hệ cũ,xóa bỏ tận gốc cơ sở sinh ra áp bức, bóc lột, cơ sở phục hồi và tái sinh củachủ nghĩa tư bản
Cho nên, ở đây không phải là từ bỏ đấu tranh giai cấp, mà là tiếp tụcđấu tranh giai cấp dưới hình thức mới và phương pháp mới Nên cuộc đấutranh này về hình thức có thể hòa bình hơn, nhưng nội dung và phương pháp
có mới hơn Đây là hình thức cao hơn của cuộc đấu tranh giai cấp và hết sứcphức tạp và còn phức tạp hơn nhiều
Lênin viết: “ giai cấp tư sản đã bị đánh bại ở nước ta, nhưng nó vẫnchưa bị tiêu diệt tận gốc, chưa hoàn toàn bị tiêu diệt mà thậm chí chưa hoàntoàn bị đánh tan Do đó một hình thức mới và cao hơn của cuộc đấu tranh
Trang 14chống giai cấp tư sản đang được đề ra trước mắt, đó là chuyển từ nhiệm vụgiản đơn nhất, tức là tiếp tục tước quyền sở hữu của bon tư sản, sang mộtnhiệm vụ phức tạp hơn nhiều, tức là tạo ra điều kện khiến cho giai cấp tư sảnkhông thể tồn tại được, mà cũng không thể tái sinh được nữa Hiển nhiên lànhiệm vụ ấy vô cùng cao hơn và chừng nào nó chưa được hoàn thành thì vẫnchưa có chủ nghĩa xã hội ’’
Thứ hai là phải chuyển nền kinh tế nhỏ cá thể lên sản xuất lớn tập thểhiện đại
Xuất phát từ đặc điểm của nước Nga là nền kinh tế tư bản chủ nghĩachưa phát triển, tuyệt đại vẫn là tiểu nông sản xuất nhỏ cá thể, lại bị chiếntranh tàn phá Do đó nội dung thứ hai của nhiệm vụ tổ chức xã hội là phảichuyển nền sản xuất nhỏ cá thể lên sản xuất lớn hiện đại
Trước hết, ở đây phải giúp đỡ nông dân, phát triển lực lượng sản xuất,từng bước đưa tiến bộ khoa học vào sản xuất để nâng cao năng xuất laođộng xã hội
Nếu làm được như vậy thì sẽ xác lập được một xã hội cao hơn chủnghĩa tư bản cả về hai phương diện
Một là: Đây là một xã hội lao động được tổ chức ở trình độ cao và laođộng được tổ chức trên một quan hệ xã hội mới, quan hệ công hữu về tư liệusản xuất, mọi người trở thành chủ nhân của những tư liệu sản xuất đó Đồngthời đó là những người lao động với tinh thần tự giác, sáng tạo, có trình độvăn hóa, khoa học – kỹ thuật cao
Hai là: Xã hội này tạo ra năng xuất lao động cao hơn năng xuất laođộng dưới chủ nghĩa tư bản Đó là cái quyết định thắng lợi của chủ nghĩa xãhội đối với chủ nghĩa tư bản
2.2 Những biện pháp cơ bản để thực hiện nhiệm vụ tổ chức quản lý xã hội.
Trang 15Để thực hiện nhiệm vụ tổ chức quản lý xã hội là xây dựng phươngthức sản xuất cộng sản chủ nghĩa, theo Lênin phải thực hiện một loạt giảipháp sau:
2.2.1 Biện pháp thứ nhất: Phải tiến hành kiểm kê, kiểm soát việc phân phối sản phẩm có tính chất toàn xã hội.
Xuất phát từ thực tế của đất nước và những yêu cầu của nhiệm vụchính trị quan trọng đối với Chính quyền Xô viết trong việc tổ chức và quản
lý đất nước, Lênin cho rằng, phải tiến hành kiểm kê kiểm soát
Vì sao phải kiểm kê và kiểm soát Qua phân tích, đánh giá về đặcđiểm, tính chất và tình hình của đất nước, Lênin cho rằng: Kiểm kê và kiểmsoát là tránh được nạn đói, cải thiện được đời sống cho người dân lao động;quét sạch bọn phản động, sâu mọt đục khoét nhân dân, đánh gục bọn pháhoại ngầm của giai cấp tư sản, là đấu tranh cô lập và “tước đoạt kẻ đi tướcđoạt”, tạo ra những điều kiện khiến cho giai cấp tư sản không thể tồn tạiđược, mà cũng không thể tái sinh được Giành lại từ giai cấp tư sản các tổchức kinh tế và tư liệu sản xuất, lúc đó mới gọi là chiến thắng giai cấp tư sảnhoàn toàn (diệt tận gốc bọn tư bản) Lênin khẳng định sự cần thiết của kiểm
kê và kiểm soát: “Tổ chức cho toàn dân kiểm kê và kiểm soát một cách hếtsức chặt chẽ sự sản xuất và phân phối sản phẩm Thế nhưng chúng ta vẫnchưa tổ chức được việc kiểm kê và kiểm soát trong các xí nghiệp, trong cácngành kinh tế, các lĩnh vực kinh tế mà chúng ta đã giành lại từ tay giai cấp
tư sản; mà không làm được việc đó thì không thể nào nói đến điều kiện vậtchất thứ hai cũng không kém phần quan trọng để đảm bảo việc thiết lập chủnghĩa xã hội, tức là: Nâng cao năng suất lao động trong phạm vi cả nước”.Nếu không có kiểm kê, kiểm soát thì giai cấp công nhân không thể tiến hànhlàm chủ trong sản xuất, không tạo được tiền đề vật chất cho chủ nghĩa xãhội, và mầm mống của chủ nghĩa xã hội cũng bị tiêu diệt Thực hiện tốt việc
Trang 16kiểm kê, kiểm soát còn tạo ra được sức mạnh kỷ luật to lớn, tính nghiêmminh, tự giác trong sản xuất và phân phối sản phẩm Nếu “Không có chế độ
kế toán và kiểm soát trong sự sản xuất và phân phối sản phẩm, thì nhữngmầm mống của chủ nghĩa xã hội sẽ bị tiêu diệt”
Ai thực hiện việc kiểm kê và kiểm soát Nắm rõ điều kiện và hoàncảnh của đất nước lúc đó, Lênin xác định, đây là nhiệm vụ kinh tế hàng đầu,
là điều kiện để tiến hành xây dựng kinh tế xã hội chủ nghĩa Dưới chínhquyền Xô viết, việc kiểm kê, kiểm soát được tiến hành bằng hai lực lượng cơbản:
Thứ nhất, tiến hành kiểm kê, kiểm soát toàn dân, toàn diện trong việcsản xuất và phân phối sản phẩm Hình thức này phải thực sự dân chủ cáchmạng của giai cấp vô sản, nghĩa là sự kiểm soát phải được thực hiện “từdưới lên”, sự kiểm soát của công nhân và nông dân nghèo đối với bọn tưbản, và được thiết lập ở mọi lúc mọi nơi Lênin chỉ ra rằng: “nếu sau khinắm được chính quyền, giai cấp vô sản ở nước ta giải quyết được nhanhchóng nhiệm vụ kiểm kê, kiểm soát và tổ chức trong phạm vi toàn dân… thìsau khi đập tan sự phá hoại ngầm, chúng ta sẽ có thể nhờ tiến hành rộngkhắp việc kiểm kê, kiểm soát mà hoàn toàn thu phục được các chuyên gia tưsản”
Thứ hai, thực hiện kiểm kê, kiểm soát “từ trên xuống”, bằng nhà nước
vô sản, nhà nước vừa là người kiểm soát, vừa là đối tượng chịu sự kiểm soátcủa các tổ chức xã hội và đội ngũ tiền phong của giai cấp công nhân Đó làthực hành việc nhà nước kiểm tra, giám sát, điều tiết, phân phối một cáchhợp lý trong sản xuất và phân phối sản phẩm, đồng thời bảo vệ sức ngườisức của cho nhân dân, thực hành tiết kiệm Thực sự là biện pháp số một đểchống đói nghèo và lạc hậu, nâng cao đời sống của toàn dân Như, việc tổ
Trang 17chức kiểm kê và kiểm soát trong các cơ sở kinh doanh đã tước đoạt được củabọn tư bản, cũng như trong mọi cơ sở kinh doanh khác.
Lênin cũng lưu ý rằng: Cẩu thả đối với việc kiểm kê và kiểm soát làtrực tiếp giúp sức cho bọn Coóc- ni- lốp Đức và Nga, là những kẻ chỉ có thểlật đổ chính quyền của những người lao động… những kẻ thù của chúng tađang rình rập chúng ta, đang chờ thời cơ thuận lợi để lật đổ chính quyềncách mạng Không có kiểm kê, kiểm soát thì giai cấp công nhân không thểtiến lên làm chủ trong sản xuất và phân phối sản phẩm “Chừng nào sự kiểmsoát của công nhân chưa trở thành sự thật hẳn hoi, chừng nào những côngnhân tiên tiến chưa tổ chức và chưa tiến hành một cuộc tấn công thắng lợi-không khoan nhượng chống tất cả những kẻ vi phạm sự kiểm soát ấy… thìchừng đó sẽ không thể nào tiến từ bước thứ nhất (thực hiện việc kiểm soátcông nhân) lên bước thứ hai trên con đường đi tới chủ nghĩa xã hội, tức làchuyển sang việc công nhân điều tiết sản xuất” Phải thực hiện việc kiểm kê,kiểm soát chuyển sang việc quản lý và điều tiết sản xuất của giai cấp côngnhân, đó mới là thực chất của công cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa
Kiểm kê và kiểm soát như thế nào Lênin khẳng định rằng, bất kỳ nhànước nào đang vận động lên chủ nghĩa xã hội đều cần phải thực hiện việckiểm kê, kiểm soát sản xuất, phân phối sản phẩm và nâng cao năng suất laođộng Bởi thực hiện tốt hai nhiệm vụ ấy là tạo ra những điều kiện, nhữngtiền đề cơ bản để phát triển kinh tế-xã hội, chỉ có tổ chức một cách chu đáoviệc kiểm kê, kiểm soát và tổ chức nghiêm ngặt, chặt chẽ kỷ luật lao độngmới tiến lên chủ nghĩa xã hội một cách chắc chắn nhất Lênin cho rằng, việckiểm kê, kiểm soát phải được tiến hành trên các lĩnh vực, trong các ngành,nơi các cơ sở sản xuất kinh doanh như: (nhà máy, xí nghiệp, hầm mỏ…);
“Bây giờ cái được đề lên hàng đầu lại là tổ chức việc kiểm kê và kiểm soáttrong các cơ sở kinh doanh đã tước đoạt của bọn tư bản, cũng như trong mọi
Trang 18cơ sở kinh doanh khác”. Và phải được tiến hành trong tất cả các địa phươngtrên cả nước một cách đồng bộ, thống nhất Thực hiện bằng các công cụquản lý của nhà nước để thực hiện kiểm kê và kiểm soát: Quốc hữu hóangân hàng, và không ngừng cải biến ngân hàng thành những đầu mối kế toáncông cộng dưới chế độ xã hội chủ nghĩa Muốn vậy, phải tăng chi nhánh vàchi điếm của ngân hàng nhân dân; củng cố và chỉnh đốn những tổ chức độcquyền của nhà nước đã được thiết lập; nhà nước phải nắm lấy độc quyềnngoại thương; công tác thu thuế; áp dụng chế độ nghĩa vụ lao động…
“Chúng ta phải áp dụng ngay lập tức chế độ nghĩa vụ lao động ấy, nhưngphải áp dụng một cách hết sức thận trọng và từng bước một, bằng cách dùngkinh nghiệm thực tiễn để kiểm nghiệm mỗi bước đi, và cố nhiên, là bắt đầu
áp dụng chế độ đó trước tiên đối với những kẻ giàu có” Cấp sổ lao động;cấp sổ thu chi cho từng tên tư sản kể cả tư sản nông thôn Nếu không thựchiện kiểm kê và kiểm soát thì nhà nước sẽ không biết được hàng triệu vàhàng tỷ bạc từ đâu ra, chuyển đến đâu và đi lúc nào? Những nguồn thu nhập
và tài sản của người dân cũng bị giấu giếm mà nhà nước chẳng thu đượcthuế Thành lập các Uỷ ban kiểm tra nhà nước, Hội đồng kinh tế quốc dântối cao, các nhóm lưu động để kiểm tra, theo dõi việc thi hành các sắc lệnh,kiểm tra, giám sát khối lượng, chất lượng công việc, có biện pháp xử lý kịpthời, kiên quyết và thật nghiêm minh các đơn vị, tổ chức, cá nhân vi phạm.Nhưng đồng thời cũng phải có cách giải quyết thật linh hoạt, hiệu quả, tránhdập khuôn, máy móc, thực hiện đúng với chế độ tập trung dân chủ xã hộichủ nghĩa Theo Lênin, chế độ kiểm kê, kiểm soát phải được triển khai trongthực tế, chứ không phải trên giấy tờ, trên lý thuyết; đảm bảo đúng nguyêntắc, công khai, minh bạch, thực hiện thường xuyên chế độ báo cáo; tích cựchọc hỏi những sáng kiến hay, những kinh nghiệm phong phú trong nhân dân
Trang 19Có như vậy, thì thắng lợi của chủ nghĩa xã hội mới càng mau chóng và chắcchắn.
Về ý nghĩa của kiểm kê và kiểm soát, Lênin cho rằng, đây là hìnhthức đấu tranh cao của giai đoạn mới để giành toàn bộ thắng lợi trong chiếndịch chống tư bản, để giành quyền sở hữu trong các cơ sở sản xuất, kinhdoanh Đấu tranh chống các hiện tượng tiêu cực, tiêu diệt những tàn dư củachế độ cũ như tham nhũng hối lộ, ăn cắp của công, tệ lãng phí, bệnh quanliêu, nạn đầu cơ trục lợi bất chính, buôn gian bán lận, vi phạm pháp luật v.v Thực hiện kiểm kê, kiểm soát trong quản lý sản xuất, phân phối sản phẩm lànhằm nâng cao năng suất lao động cao hơn, tạo ra của cải vật chất nhiềuhơn, là điều kiện đặc biệt quan trọng để xây dựng chủ nghĩa xã hội Việc nhànước tổ chức nền đại sản xuất công nghiệp là việc chuyển từ hình thức
“công nhân kiểm soát” sang “công nhân quản lý” trong các cơ sở sản xuất,công xưởng, nhà máy, xí nghiệp, đường sắt, hầm mỏ… Trên những nét cơbản và chủ yếu nhất
Chủ nghĩa xã hội muốn giành thắng lợi hoàn toàn, Chính quyền Xôviết muốn giữ vững và không ngừng được củng cố, và đem lại tự do thực sựcho nhân dân lao động, việc kiểm kê, kiểm soát phải được thực hiện tốt;không chỉ thế, việc kiểm kê, kiểm soát cũng là nhằm tạo tiền đề vật chất chochủ nghĩa xã hội; tạo ra năng suất lao động cao hơn, của cải vật chất nhiềuhơn, tốt hơn cho chủ nghĩa xã hội
2.2.2 Biện pháp thứ hai: Phải thực hiện nghĩa vụ lao động và xây dựng
kỷ luật lao động.
Chế độ nghĩa vụ lao động trước hết là đối với bọn bóc lột, lười biếng,bọn ăn bám, đối với bọn này phải cưỡng bức lao động thì mới được sốngchính đáng trong xã hội mới