1.Tính cấp thiết của đề tài Về mọi mặt kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội… Liên minh Châu Âu (EU) là một trong những trung tâm quan trọng hàng đầu trên thế giới. EU hiện là nền kinh tế lớn nhất thế giới với GDP năm 2010 đạt 16,1 nghìn tỷ USD (chiếm 26% GDP toàn thế giới). Theo số liệu sơ bộ năm 2010, ODA do EU cung cấp đã tăng khoảng 4,5 tỷ Euro so với năm 2009, lên tới tổng số 53,8 tỷ Euro. Như vậy, EU là nhà tài trợ ODA lớn nhất trên thế giới, cung cấp hơn một nửa viện trợ chính thức trên toàn cầu.EU còn là trung tâm hàng đầu thế giới về khoa học công nghệ, sở hữu công nghệ nguồn trong nhiều lĩnh vực tiên tiến, là nơi có nhiều phát kiến khoa học có tính cách mạng.Ngoài ra EU còn phát triển mạnh về chính trị, có tiềm lực về quốc phòng, tầm ảnh hưởng lớn hangf đầu trên thế giới với 2 Uỷ viên thường trực của Hội đồng Bảo an LHQ.Vì thế, EU có vị trí rất quan trọng trên trường quốc tế và trong chính sách đối ngoại của các nước. Ngày 28/11/2010, Việt Nam và EU kỷ niệm 20 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Sau 20 năm, EU đã trở thành đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam trên nhiều lĩnh vực. Với định hướng Đại hội Đảng lần thứ XI năm 2011 đề ra là phấn đấu đưa nước ta đến năm 2020 cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế, là thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế thì quan hệ của ta với EU càng có ý nghĩa hơn vì EU là đối tác có thế mạnh trong các lĩnh vực này mà ta có thể tranh thủ. Do tầm quan trọng của EU và đóng góp tích cực của EU với công cuộc xây dựng và phát triển đất nước ta, việc nghiên cứu, tổng kết, đáng giá thực trạng cũng như dự báo triển vọng của Việt Nam – EU là rất cần thiết và có ý nghĩa để đưa mối quan hệ đó ngày càng phát triển bền vững, ổn định, ngày càng mở rộng và đi vào chiều sâu.
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
1.Tính cấp thiết của đề tài
Về mọi mặt kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội… Liên minh Châu Âu (EU) làmột trong những trung tâm quan trọng hàng đầu trên thế giới EU hiện là nền kinh
tế lớn nhất thế giới với GDP năm 2010 đạt 16,1 nghìn tỷ USD (chiếm 26% GDPtoàn thế giới) Theo số liệu sơ bộ năm 2010, ODA do EU cung cấp đã tăng khoảng4,5 tỷ Euro so với năm 2009, lên tới tổng số 53,8 tỷ Euro Như vậy, EU là nhà tàitrợ ODA lớn nhất trên thế giới, cung cấp hơn một nửa viện trợ chính thức trên toàncầu.EU còn là trung tâm hàng đầu thế giới về khoa học công nghệ, sở hữu côngnghệ nguồn trong nhiều lĩnh vực tiên tiến, là nơi có nhiều phát kiến khoa học cótính cách mạng.Ngoài ra EU còn phát triển mạnh về chính trị, có tiềm lực về quốcphòng, tầm ảnh hưởng lớn hangf đầu trên thế giới với 2 Uỷ viên thường trực củaHội đồng Bảo an LHQ.Vì thế, EU có vị trí rất quan trọng trên trường quốc tế vàtrong chính sách đối ngoại của các nước
Ngày 28/11/2010, Việt Nam và EU kỷ niệm 20 năm thiết lập quan hệ ngoạigiao Sau 20 năm, EU đã trở thành đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam trênnhiều lĩnh vực
Với định hướng Đại hội Đảng lần thứ XI năm 2011 đề ra là phấn đấu đưanước ta đến năm 2020 cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại, chủđộng và tích cực hội nhập quốc tế, là thành viên có trách nhiệm trong cộng đồngquốc tế thì quan hệ của ta với EU càng có ý nghĩa hơn vì EU là đối tác có thế mạnhtrong các lĩnh vực này mà ta có thể tranh thủ Do tầm quan trọng của EU và đónggóp tích cực của EU với công cuộc xây dựng và phát triển đất nước ta, việc nghiêncứu, tổng kết, đáng giá thực trạng cũng như dự báo triển vọng của Việt Nam – EU
là rất cần thiết và có ý nghĩa để đưa mối quan hệ đó ngày càng phát triển bền vững,
ổn định, ngày càng mở rộng và đi vào chiều sâu
Trang 22.Mục đích
Nghiên cứu, phân tích mối quan hệ giữa Việt Nam – EU trong các giai đoạn,nguyên nhân dẫn đến sự phát triển đó Nhưng thuận lợi và khó khăn mà Việt Nam– EU vấp phải khi thiết lập mối quan hệ, chiều hướng phát triển của Việt Nam và
EU Hay dự báo về triển vọng của mối quan hệ Việt Nam – EU trong 10 năm tới
Trang 3NỘI DUNG
I.THIẾT LẬP QUAN HỆ NGOẠI GIAO
1.Tình hình thế giới và khu vực nhưng năm 80 đầu thập kỉ 90
Trong những năm 80 đầu thập kỉ 90 tình hình thế giới có biến động mạnh,phức tạp về kinh tế, chính trị và quan hệ quốc tế Nhiều nhân tố mới xuất hiện tácđộng mạnh đến trật tự thế giới hai cực Tây Âu và Nhật Bản vươn lên mạnh mẽ trởthành những trung tâm kinh tế lớn của thế giới, trực tiếp cạnh tranh với Mỹ TrungQuốc bước vào giai đoạn mới cải cách, mở cửa kinh tế, tranh thủ đẩy mạnh quan
hệ với Mỹ, Nhật và các nước phương Tây phục vụ các mục tiêu phát triển, hiện đạihóa của mình
Trong khi đó, tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của Liên Xô gặp nhiều khókhăn do những sai lầm chiến lược trong phát triển kinh tế và chạy đua vũ trang với
Mỹ Trước sức ép của Nhật và phương Tây đang phát triển mạnh, Mỹ và Liên Xôbuộc phải đẩy mạnh cải cách bên trong và điều chỉnh chiến lược quan hệ, nhânnhượng lẫn nhau và đi vào thỏa hiệp Tình trạng đối đầu từng bước được thay thếbằng đối thoại
2.Tình hình Việt Nam, EU và mối quan hệ với các nước Tây Âu :
2.1 Tình hình Việt Nam
Sau thắng lợi hoàn toàn của cuộc kháng chiến chống Mỹ năm 1975, một kỷnguyên mới đã mở ra trên đất nước Việt Nam: hòa bình, độc lập, thống nhất, cảnước đi vào xây dựng CNXH Thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống Mỹ đã giúpnâng cao uy tín và vị trí của Việt Nam trên trường quốc tế Tuy nhiên, do xuất phátđiểm của nền kinh tế quá thấp, hậu quả của chiến tranh còn nặng nề, đặc biệt lànhững sai lầm chủ quan nghiêm trọng trong xây dựng và quản lý kinh tế nên đấtnước ta đã rơi vào một cuộc khủng hoảng trầm trọng về kinh tế và xã hội kéo dài,đời sống nhân dân gặp rất nhiều khó khăn Đây cũng là giai đoạn đặc biệt khó khăn
Trang 4về đối ngoại Ngay sau khi giải phóng miền Nam, đất nước ta đã phải đương đầuvới cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam do Pol Pot với sự hậu thuẫn của TrungQuốc gây ra Đến tháng 2/1979, Trung Quốc lại gây ra cuộc chiến tranh biên giới,xua quân đánh 6 tỉnh phía Bắc Việt Nam.
Trước tình hình trên, Đại hội Đảng lần thứ VI năm 1986 đã xác định chínhsách đối ngoại tranh thủ và tạo điều kiện quốc tế thuận lợi phục vụ cho xây dựng
và bảo vệ tổ quốc, trọng tâm là tranh thủ giúp đỡ về kinh tế và phá thế bao vây cấmvận của Mỹ và lực lượng thù địch Đại hội đề ra chính sách đổi mới, xóa bỏ tậptrung quan liêu bao cấp Khẳng định nhiệm vụ là : Xây dựng CNXH và bảo vệ Tổquốc, xác định rõ : Mở rộng quan hệ vs tất cả các nước trên nguyên tắc cùng tồn tạihòa bình Bước đầu có những chuyển biến tích cực trên mọi lĩnh vực, giúp ViệtNam thoát khỏi bị cô lập trên trường quốc tế và bình thường hòa quan hệ với Mỹ,thiết lập quan hệ ngoại giao với EU …
2.2.Tình hình EU
Trong giai đoạn này, kinh tế các nước thành viên EU phát triển mạnh mẽ,củng cố vị trí của EU như một trung tâm kinh tế thế giới Năm 1981, EU mở rộnglần hai, tiếp nhận thêm Hy Lạp và 5 năm sau kết nạp thêm Tây Ban Nha và BồĐào Nha (1986) nâng tổng số nước thành viên giai đoạn này lên 12 nước, bao gồmphần lớn các nước Tây Âu, tạo nên một thực thể kinh tế, chính trị khu vực có tiềmnăng, quy mô và vị trí hàng đầu trên thế giới Năm 1987, Đạo luật về thị trườngthống nhất (European Single Act) ra đời Đây là bước tiến có ý nghĩa thực chấtđóng vai trò quan trọng trong việc làm sâu sắc hơn tiến trình hội nhập Châu Âu,đặt nền tảng cho một thị trường EU thống nhất rộng lớn hàng đầu thế giới hômnay Đối với khu vực Đông Nam Á, quan điểm của EU là ủng hộ khu vực ĐôngNam Á hòa bình, trung lập, ngăn chặn ảnh hưởng của Liên Xô cũng như TrungQuốc trong bối cảnh Mỹ giảm cam kết ở Châu Á
3 Thiết lập quan hệ ngoại giao
Trang 5Quan hệ Việt Nam - EU cho tới hết thập kỷ 80 dừng lại ở mức “không chínhthức”, hợp tác chủ yếu dưới hình thức viện trợ nhân đạo Trong bối cảnh vấn đềCampuchia chưa có giải pháp thì đây là một bước tiến đáng ghi nhận trong thái độcủa EU đối với Việt Nam Mặc dù vậy, nhìn chung trong giai đoạn này, quan hệhai bên không tiến triển mà chỉ dừng ở mức giữ cầu dưới hình thức viện trợ nhânđạo Triển khai chính sách đối ngoại đổi mới, Việt Nam đã chủ động thúc đẩy quan
hệ với EU Tháng 9/1987, Việt Nam gửi công hàm cho Chủ tịch Ủy ban Châu Âu
đề nghị thiết lập quan hệ ngoại giao tuy nhiên do vấn đề Campuchia chưa đượcgiải quyết, các nước EU đã không nhất trí
Không lâu sau đó tình hình quốc tế đã nhanh chóng chuyển biến thuận lợi choquan hệ hai bên Năm 1988, Nghị viện Châu Âu ra nghị quyết về quan hệ giữa EU
và các nước thành viên khối SEV và cho rằng Việt Nam có thể trở thành một thịtrường tiềm năng đáng quan tâm và kêu gọi bình thường hóa quan hệ với Việt Namkhi Việt Nam rút quân khỏi Campuchia
Trên cơ sở giải quyết ổn thỏa vấn đề Campuchia, triển khai chính sách đốingoại của Đại hội Đảng lần thứ VI, Việt Nam đã nhanh chóng, chủ động thúc đẩythiết lập quan hệ ngoại giao với EU Phản ứng của EU tích cực Ngày 22/10/1990,Hội nghị Ngoại trưởng EU thông qua quyết định thiết lập quan hệ ngoại giao vớiViệt Nam ở cấp Đại sứ Ngày 28/11/1990 đã đi vào lịch sử quan hệ giữa Việt Nam
và EU khi hai bên chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao
Trước đó, tất cả các nước thành viên EU đã thiết lập quan hệ ngoại giao vớiViệt Nam (trước khi xảy ra vấn đề Campuchia) Vì vậy, việc thiết lập quan hệngoại giao với EU như một khối là một bước quan trọng hoàn tất quá trình quan hệcủa ta với tất cả các nước phương Tây Việc thiết lập quan hệ ngoại giao với EU làmột thành công quan trọng của Việt Nam, đánh dấu thời kỳ các nước phương Tâychấm dứt hoàn toàn chính sách bao vây, cô lập Việt Nam và bắt đầu đi vào làm ănvới Việt Nam
4 Mối quan hệ Việt Nam – EU qua các giai đoạn
Trang 64.1.Quan hệ Việt Nam- EU giai đoạn 1990- 1995 : Bước đi ban đầu
Tháng 12/1991, Liên Xô tan rã, khối Vácxava giải thể, trật tự hai cực kết thúc,thế giới bước vào một thời kỳ mới Xu thế hội nhập và quốc tế trở thành yếu tố tấtyếu Tình hình Việt Nam những năm đầu 90 vẫn còn nhiều khó khăn bộn bề : chưathoát khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội sâu sắc, chính sách bao vây, cấm vậncủa Mỹ, chưa bình thường hóa quan hệ ngoai giao Trong bối cảnh đó, Việt Nam
đã chủ động điều chỉnh chiến lược, trên đà những thành tựu thu được từ chính sáchđổi mới, Đại hội Đảng lần thứ VII năm 1991 đã tiến thêm một bước trong chínhsách đối ngoại, chuyển từ phương châm “thêm bạn bớt thù”, “đối đầu sang đốithoại” sang “đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại” với chủ trương “ViệtNam muốn làm bạn với tất cả các nước” Đường lối đối ngoại của ta đã bước sangmột thời kỳ mới, thời kỳ chủ động, linh hoạt, sáng tạo trong quan hệ đối ngoạinhằm tạo điều kiện quốc tế thuận lợi cho công cuộc xây dựng và phát triển đấtnước
Nhìn chung mối quan hệ đó đang tiến triển rất tốt, điều đó tác động khôngnhỏ đến thái độ của Mỹ trong tiến trình bình thường hóa quan hệ với ta Tháng1/1996, EU mở Văn phòng đại diện thường trực và cử Đại sứ đầu tiên tại Hà Nội(sau Bangkok, Hà Nội được EU coi là một trong ba ưu tiên mở văn phòng thườngtrực ở khu vực cùng với Singapore và Malaysia), khẳng định mong muốn của EUthiết lập sự hiện diện lâu dài của mình tại Việt Nam Như vậy giai đoạn này có ýnghĩa quan trọng đối với Việt Nam trên mọi lĩnh vực chứ không phải nguyên trênlĩnh vực ngoại giao
4.2 Quan hệ Việt Nam- EU giai đoạn 1995 – 2020 : Xây dựng một mối quan hệ phát triển toàn diện.
4.2.1.Tình hình thế giới, EU và Việt Nam
Trong giai đoạn này, xu thế chủ đạo của tình hình thế giới vẫn là hòa bình,độc lập dân tộc, dân chủ, hợp tác và phát triển Các nước với chế độ xã hội và trình
độ phát triển khác nhau cùng tồn tại, vừa hợp tác vừa đấu tranh, cạnh tranh gay
Trang 7gắt Cách mạng khoa học và công nghệ, kinh tế tri thức diễn ra mạnh mẽ, vai tròcủa công nghệ thông tin, kinh tế tri thức trở nên nổi bật Toàn cầu hóa diễn ranhanh chóng, mạnh mẽ, tác động sâu rộng đến mọi mặt đời sống của thế giới Cụcdiện thế giới đa cực, đa trung tâm ngày càng hình thành rõ nét với nhiều nhân tốmới xuất hiện như sự hồi sinh của Nga, sự trỗi dậy mạnh mẽ của Trung Quốc, Ấn
Độ và nhiều quốc gia mới nổi trong khi sức mạnh của Mỹ suy yếu tương đối dẫnđến sự dịch chuyển tương quan sức mạnh toàn cầu từ Tây sang Đông Khu vựcChâu Á - Thái Bình Dương và Đông Nam Á phát triển năng động nhưng cũng tiềm
Năm 2007 trở thành một tổ chức khu vực lớn mạnh nhất trên thế giới với 27thành viên EU chú trọng củng cố quan hệ với các nước láng giềng và các đối táclớn, trong đó đặc biệt coi trọng quan hệ với Mỹ Chính sách của EU đối với ViệtNam không nằm ngoài khuôn khổ chiến lược quan hệ chung của EU đối với Châu
Á và Đông Nam Á Mục tiêu của EU trong phát triển quan hệ với Việt Nam giaiđoạn này là: 1 Hỗ trợ Việt Nam phát triển bền vững, cải thiện điều kiện sống củangười nghèo; 2 Khuyến khích Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế thông qua ủng
hộ Việt Nam tham gia vào hệ thống thương mại quốc tế và cải cách kinh tế, xã hội;
3 Hỗ trợ quá trình chuyển đổi ở Việt Nam tiến tới một xã hội cởi mở trên nền tảngquản trị tốt, nhà nước pháp quyền và tôn trọng nhân quyền; 4 Nâng cao vị thế vàhình ảnh của EU tại Việt Nam
Trong giai đoạn này, Việt Nam đã đạt được những thành tựu hết sức quantrọng Kinh tế Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng khoảng 7%, mức tăng trưởng hàngđầu khu vực và thế giới GDP bình quân đầu người năm 2000 đạt gần 400 USD,
Trang 8tăng 75% so với năm 1990 Về ODA, kể từ khi nối lại quan hệ với các nhà tài trợ
từ tháng 11/1993, Việt Nam đã nhận được sự cam kết viện trợ vốn ODA của nhiềuquốc gia và tổ chức quốc tế Từ 1993 đến cuối 2010, tổng vốn ODA các nhà tài trợcam kết dành cho Việt Nam đạt tới hơn 64 tỷ USD
4.2.2 Quan hệ Việt Nam – EU
Trong giai đoạn này, quan hệ Việt Nam - EU đã phát triển nhanh chóng cả về
bề rộng lẫn chiều sâu EU đã trở thành đối tác ưu tiên và quan trọng hàng đầu củaViệt Nam trên nhiều lĩnh vực, đặc biệt là về thương mại, đầu tư, hợp tác phát triển,đóng góp thiết thực vào quá trình phát triển, hội nhập kinh tế quốc tế của ViệtNam
Về chính trị, Lãnh đạo cấp cao hai bên luôn khẳng định coi trọng tăng cườnghợp tác nhiều mặt tương xứng với tiềm năng và lợi ích của hai bên Lãnh đạo cáccấp Việt Nam đã thường xuyên có những chuyến thăm tới EU và các nước thànhviên Nguyên thủ nhiều nước thành viên EU, Chủ tịch Ủy ban Châu Âu và nhiều
Ủy viên Ủy ban Châu Âu đã đi thăm Việt Nam
Quan hệ chính trị tốt đẹp và các khuôn khổ pháp lý phù hợp đã tạo điều kiệnthuận lợi cho quan hệ kinh tế giữa Việt Nam và EU phát triển nhanh chóng EU làmột trong những đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam với kim ngạch thươngmại hai chiều tăng trung bình 15 - 20%/năm Thị trường EU là thị trường lớn chomột số mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam EU cũng tích cực hỗ trợ ViệtNam về kỹ thuật, nâng cao năng lực thương mại và hội nhập kinh tế quốc tế
Quan hệ với EU là một kênh quan trọng tạo thế cân bằng chiến lược trongchính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hóa và đa phương hóa của Việt Nam.Tích cực thúc đẩy quan hệ với Việt Nam và coi Việt Nam là một đối tác tích cực
có vai trò ngày càng tăng trong các tổ chức và diễn đàn quốc tế và khu vực quantrọng như ASEAN, ASEM, APEC, WTO và LHQ…
II TRIỂN VỌNG QUAN HỆ VIỆT NAM – EU ĐẾN NĂM 2020
1 Xu thế phát triển của tình hình quốc tế đến năm 2020
Trang 9Những đặc điểm cơ bản của tình hình thế giới giai đoạn trước nhìn chung sẽtiếp tục tồn tại, một số đặc điểm có sự biến đổi nhất định, gia tăng hoặc giảm bớt
về quy mô, mức độ Hòa bình, dân chủ, hợp tác và phát triển sẽ tiếp tục là xuhướng chủ đạo Các vấn đề toàn cầu như môi trường, biến đổi khí hậu, bùng nổdân số, cạn kiệt tài nguyên, năng lượng, lương thực, khủng bố, bệnh dịch, tội phạmxuyên quốc gia sẽ nổi lên là những thách thức lớn và ngày càng gay gắt hơn
Xu thế toàn cầu hóa, tự do hóa thương mại có những tác động đến tất cả cácquốc gia không chỉ về kinh tế thương mại mà cả về an ninh, chính trị và chính sáchđối ngoại Khoa học kỹ thuật phát triển mạnh mẽ hơn, thúc đẩy quá trình hìnhthành xã hội thông tin và kinh tế tri thức Toàn cầu hóa vẫn tiếp tục diễn ra mạnh
mẽ song cũng gặp nhiều cản trở hơn do chủ nghĩa bảo hộ và khu vực gia tăng đểđối phó với các mặt trái của toàn cầu hóa, trong đó có các cuộc khủng hoảng kinh
tế - tài chính toàn cầu Xu thế khu vực hóa sẽ có những bước phát triển mới theohướng liên kết chặt chẽ hơn nhằm phát huy lợi thế về quy mô và ảnh hưởng chínhtrị ASEAN, trước những thách thức kinh tế và an ninh khu vực sẽ đẩy nhanh quátrình liên kết nội khối về mọi mặt, hình thành Cộng đồng ASEAN dựa trên ba trụcột là chính trị - an ninh, kinh tế, văn hóa - xã hội
2 Triển vọng quan hệ Việt Nam - EU đến năm 2020
2.1 Những thuận lợi trong quan hệ với EU là
Lãnh đạo Việt Nam luôn coi trọng quan hệ với EU, coi EU là một trongnhững đối tác hàng đầu của Việt Nam và thường xuyên quan tâm thúc đẩy, tăngcường quan hệ với EU EU là trung tâm kinh tế, chính trị lớn của thế giới, có vị thếngày càng lớn mạnh trên trường quốc tế
Đối với Việt Nam, EU là một thị trường rộng lớn và có tính bổ sung cao, vốnđầu tư lớn và nguồn công nghệ cao có thể tranh thủ để phát triển kinh tế - xã hội
EU cũng có chính sách viện trợ khá “rộng rãi” và ưu ái đối với Việt Nam Đây làlợi ích và động lực để Việt Nam tăng cường hơn nữa quan hệ với EU
Trang 10Trong quan hệ với Việt Nam, các nước EU ở mức độ khác nhau đều coi trọngvai trò, vị trí của Việt Nam ở khu vực Kể từ khi Việt Nam gia nhập ASEAN và trởthành một thành viên tích cực của khối, đặc biệt là việc Việt Nam đảm nhận tốt vaitrò Chủ tịch ASEAN trong năm 2010, EU coi Việt Nam là một nhân tố quan trọngthúc đẩy đoàn kết và hợp tác trong ASEAN.
2.2 Một số khó khăn, thách thức trong quan hệ Việt Nam - EU
Mặc dù coi trọng song Việt Nam chưa phải là đối tác ưu tiên trong tổng thểchính sách đối ngoại của EU Trong nhiều năm tới EU sẽ tập trung nguồn lực để củng
cố nội bộ; dành ưu tiên và quan tâm cao đối với các nước thuộc Chính sách láng giềngChâu Âu, nhất là những nước phía Nam, là các nước có vị trí cận kề và ảnh hưởngtrực tiếp đến an ninh của EU; tiếp theo là quan hệ với các đối tác lớn như Mỹ, Nga,Trung Quốc, khu vực Châu Phi và Trung Đông Mặc dù nhận thức rõ vai trò đầu tàucủa Châu Á - Thái Bình Dương trong thế kỷ XXI và xu hướng chuyển dịch quyền lực
từ Tây sang Đông song do nguồn lực hạn chế, đối với EU, Châu Á nói chung (ngoạitrừ Trung Quốc và Ấn Độ) và Đông Nam Á nói riêng sẽ chưa phải là ưu tiên hàngđầu trong chính sách đối ngoại của EU trong nhiều năm tới
Việt Nam và EU có khoảng cách lớn về trình độ phát triển, hệ thống pháp luậtcủa ta chưa hoàn thiện, thiếu minh bạch, nạn tham nhũng chưa được giải quyết triệt
để, thủ tục hành chính rườm rà khiến môi trường kinh doanh, đầu tư của ta chưahấp dẫn, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp Châu Âu vốn làm việc bài bản và dèdặt trong tiếp cận đối với các thị trường chưa ổn định, nhiều rủi ro
Tuy chính giới EU nhìn chung có thiện chí với Việt Nam và mong muốn thúcđẩy thương mại, đầu tư giữa 2 bên nhưng các doanh nghiệp EU, vì lợi ích củamình, thường xuyên tạo áp lực lên Ủy ban Châu Âu nhằm áp thuế chống bán phágiá đối với các mặt hàng xuất khẩu của ta vào thị trường EU, loại hàng hóa ViệtNam ra khỏi danh mục các mặt hàng được hưởng GSP Công tác vận động chínhsách của các nhóm lợi ích trong EU được triển khai rất mạnh mẽ, gây bất lợi đốivới các mặt hàng xuất khẩu chủ đạo của Việt Nam vào EU
Trang 11Khủng hoảng kinh tế khiến các nền kinh tế EU suy thoái trầm trọng đồng thờidẫn đến nguy cơ gia tăng chủ nghĩa bảo hộ tại EU, ảnh hưởng tiêu cực tới hoạtđộng thương mại, đầu tư giữa EU với các đối tác, trong đó có Việt Nam Khó khăn
về kinh tế sẽ buộc EU phải thu hẹp chính sách viện trợ phát triển và không loại trừkhả năng viện trợ của EU dành cho ta mặc dù vẫn tiếp tục song sẽ giảm sút
2.3 Triển vọng quan hệ Việt Nam - EU
Quan hệ chính trị Việt Nam - EU đang ở mức tốt nhất từ trước tới nay vàkhông ngừng được củng cố, tăng cường Quan hệ song phương giữa Việt Nam vớicác nước thành viên chủ chốt của EU có những phát triển quan trọng: đối tác chiếnlược với Tây Ban Nha, Anh, Đức và đang tiến tới thiết lập quan hệ đối tác chiếnlược với Pháp Quan hệ với các nước thành viên EU khác cũng ngày càng đượccủng cố, tăng cường, đặc biệt sẽ chú trọng hơn quan hệ với các nước bạn bè truyềnthống là các nước XHCN cũ, vốn là những nước sau khi tập trung hội nhập Châu
Âu nay cũng có nhu cầu mở rộng quan hệ ra các nước bên ngoài, trong đó ViệtNam, là đối tác được coi trọng do quan hệ truyền thống tốt đẹp
Việt Nam và EU cũng đã thoả thuận được Hiệp định PCA thay thế cho Hiệpđịnh khung 1995 tạo khuôn khổ pháp lý để mở rộng các lĩnh vực hợp tác hai bên
và là cơ sở tăng cường mối quan hệ đối tác toàn diện Đại hội Đảng lần thứ XI vừaqua tiếp tục khẳng định chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, rộng mở và đẩy mạnhhội nhập quốc tế toàn diện của Việt Nam, phấn đấu trở thành một thành viên tíchcực và có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế Thuộc tính bổ sung của quan hệ ViệtNam - EU sẽ là những điều kiện thuận lợi để quan hệ hai bên từ nay đến 2020 tiếptục chiều hướng phát triển tốt đẹp với một số đặc điểm nổi bật sau:
-Quan hệ chính trị tiếp tục được củng cố, tăng cường và làm sâu sắc hơn
- Trao đổi đoàn, tiếp xúc các cấp, các cơ chế hợp tác mới sẽ được thiết lập,
mở rộng và củng cố