Từ quan điểm toàn diện trong Triết Học. Anh Chị giải thích vì sao lựa chọn ngành học của mình.

Muốn nhận thức hoặc hoạt động thực tiễn đúng về đối tượng nào đó phải tính đến những mối liên hệ trong sự tồn tại của đối tượng, đề phòng khắc phục quan quan điểm phiến diện Mối liên hệ

Họ và Tên : Phạm Vũ Bình

Lớp : Khoa Học Máy Tính - K32

GV : PGS.TS Lê Hữu Ái

Bài 1: Từ quan điểm toàn diện trong Triết Học Anh/ Chị giải thích vì sao lựa chọn ngành học của mình.

Trong sự tồn tại của thế giới quanh ta, mọi sự vật và hiện tượng đều có mối liên hệ và tác động qua lại với nhau chứ không tách rời nhau, cô lập nhau Như chúng ta đã biết “ Quan điểm toàn diện” là quan điểm được rút ra từ nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

Muốn nhận thức hoặc hoạt động thực tiễn đúng về đối tượng nào đó phải tính đến những mối liên hệ trong sự tồn tại của đối tượng, đề phòng khắc phục quan

quan điểm phiến diện

Mối liên hệ giữa các sự vật, hiện tượng là mối liên hệ của bản thân thế giới vật chất, khôngkhông do bất cứ ai quy định và tồn tại độc lập với ý thức Trên thế giới

giới này có rất nhiều mối liên hệ chẳng hạn như mối liên hệ giữa sự vật

và hiện hiện tượng vật chất, giữa cái vật chất và cái tinh thần Các mối liên hệ đều

là sự phản phản ánh những tác động qua lại, phản ánh sự quy định lẫn nhau giữa các sự vật hiệnhiện tượng của thế giới khách quan

Không chỉ có vậy, các mối liên hệ còn có tính nhiều vẻ ( đa dạng)

+ Mối liên hệ bên trong và bên ngoài

+ Mối liên hệ cơ bản và không cơ bản

+ Mối liên hệ chủ yếu và thứ yếu

+ Mối liên hệ trực tiếp và gián tiếp

Ở thế giới của các mối liên hệ, mối liên hệ bên ngoài tức là sự tác động lẫn nhau giữa các sự vật, mối liên hệ bên trong tức là sự tác động qua lại lẫn nhau

nhau của các mặt, các yếu tố, các bộ phận bên trong của sự vật Có mối liên

hệ cơ bảnbản thuộc về bản chất của sự vật, đóng vai trò quyết định, còn mối liên

hệ không cơcơ bản chỉ đóng vai trò phụ thuộc, khôngkhông quan trọng Đôi khi lại có mối liên hệ chủchủ yếu hoặc thứ yếu ở đó còn có mối liên hệ trực tiếp giữa hai hoặc nhiều sự vật và và hiện tượng, có mối liên hệ gián tiếp trong đó có các

sự vật và hiện tượng tác động lẫn nhau thông qua nhiều khâu trung gian Khi nghiên cứu hiện tượng khách quan, chúng ta có thể phân chia các mối liên hệ ra thành từng loại như trên tuỳ theo tính chất đơn giản hay phức tạp,

tạp, phạm vi rộng hay hẹp, vai trò trực tiếp hay gián tiếp, nghiên cứu sâu hay sơ qua….sơ

Phân chia các mối liên hệ phải phụ thuộc vào việc nghiên cứu cụ thể trong sự biến đổi và phát triền của chúng Hay nói khác đi, khi xem xét sự vật thì phải

có quan điểm toàn diện tức là nhìn sự việc, vấn đề ở mọi góc cạnh, mọi phương diện Theo Lê Nin “ Muốn thực sự hiểu được sự vật cần phải nhìn bao

bao quát và nghiên cứu tất cả các mối quan hệ và quan hệ gián tiếp của sự vật đó” đó” Chúng ta không thể làm được điều đó một cách hoàn toàn đầy đủ, nhưng sự vậtvật cần thiết phải xét đến tất cả mọi mặt sẽ đề phòng cho chúng ta khỏi phạm phảiphải sai lầm và cứng nhắc ” ( Lê Nin toàn tập – NXB tiến bộ) Khi xem xét sự vật hiện tượng thì luôn phải chú ý đến quan điểm toàn diện tức là khi xem xét sự vật, hiện tượng phải nghiên cứu mọi mối liên hệ và sự tác

tác động qua lại giữa chúng, sự tác động qua lại của các yếu tố, kể cả khâu trung

trung gian, gián tiếp cấu thành sự vật đó, phải đặt nó trong một không gian, thời gian gian cụ thể, nghiên cứu quá trình phát triển từ quá khứ, hiện tại và dự đoán cho tươngtương lai Thế nhưng xem xét toàn diện không có nghĩa là xem xét tràn lan mà phảiphải xem xét từng yếu tố cụ thể nhưng có tính chọn lọc

Có như thế chúng ta mới mới thực sự nắm được bản chất của sự vật

Và cả khi nghiên cứu xã hội thì cũng rất cần đến quan điểm toàn diện vì các mối quan hệ trong xã hội không cô lập nhau, tách rời nhau mà trái lại chúng đan

đan xen tác động qua lại với nhau

Quan điểm toàn diện: đòi hỏi chúng ta nhận thức về sự vật trong mối liên hệ qua lại giữa các bộ phận, giữa các yếu tố, giữa các mặt của chính sự vật và

trong sự tác động qua lại giữa sự vật đó với các sự vật khác, kể cả mối liên hệ trực tiếp và mối liên hệ gián tiếp Chỉ trên cơ sở đó mới có thể nhận thức đúng về sự vật Chẳng hạn, muốn nhận thức đúng và đầy đủ tri thức của khoa học triết học, chúng ta còn phải tìm ra mối liên hệ của tri thức triết học với tri thức khoa học khác, với tri thức cuộc sống và ngược lại, vì tri thức triết học được khái quát từ tri thức của các khoa học khác và hoạt động của con người, nhất là tri thức chuyên môn được chúng ta lĩnh hội

Quan điểm toàn diện đòi hỏi phải NHÌN THẤY về sự vật như là một chỉnh thể của tất cà các mặt, các thuộc tính, các mối liên hệ trong bản thân SVHT

và giữa SVHT đó với những SVHT khác, với môi trường xung quanh… Thực chất của quan điểm toàn diện là trong khi chú ý xem xét tất cả các mặt của sự vật, tư duy phải phát hiện được, phản ánh được những mặt chủ yếu, bản chất, quan trọng nhất của sự vật một cách dãn đều bình quân, không biết đâu là bản chất của sự vật

Từ việc nắm được bản chất của sụ vật chúng ta cùng NHÌN THẤYcác mặt khác của sự vật một cách sâu sắc trong chỉnh thể của tất cả các mặt

Từ quan điểm toàn diện trong sự xem xét chúng ta đi đến nguyên tắc đồng bộ trong hành động thực tiễn: để cải tạo một sự vật bao giờ chúng ta cũng phải

áp dụng đồng bộ một hệ thống những biện pháp nhất định Tuy nhiên cũng như đã nói ở trên, đồng bộ không có nghĩa là dàn đều, bình quân mà trong từng buớc, từng giai đoạn phải nắm đúng khâu then chốt Thực hiện quan điểm toàn diện góp phần khắc phục bệnh phiến diện, một chiều chỉ thấy một mặt mà không thấy nhiều mặt hoặc có khi tuy có chú ý đến nhiều mặt nhưng không nhìn thấy được mặt bản chất của sự vật Quan điểm toàn diện cũng góp phần khắc phục lối suy nghĩ giản đơn

Quan điểm toàn diện còn có ý nghĩa trong việc chống chủ nghĩa chiết Trung

mà đặc trưng của nó là nhân danh quan điểm toàn diện để kết hợp một cách

vô nguyên tắc những mặt khác nhau mà thực chất là không thể kết hợp với nhau được

Đồng thời, quan điểm toàn diện đòi hỏi chúng ta phải biết phân biệt các mối liên hệ, phải biết chú ý đến các mối liên hệ bên trong, mối liên hệ bản chất, mối liên hệ chủ yếu, mối liên hệ tất nhiên để hiểu rõ bản chất của sự vật và

có phương pháp tác động phù hợp nhằm đem lại hiệu quả cao nhất trong sự phát triển của bản thân Đương nhiên, trong nhận thức và hành động, chúng ta cần lưu ý tới sự chuyển hoá lẫn nhau giữa các mối liên hệ ở những điều kiện xác định Trong quan hệ giữa con người với con người, chúng ta phải biết ứng xử sao cho phù hợp với từng con người Ngay cả quan hệ với một con người nhất định ở những không gian khác nhau hoặc thời gian khác nhau, chúng ta cũng phải có cách giao tiếp, cách quan hệ phù hợp như ông cha đã kết luận: “đối nhân xử thế”

Trong hoạt động thực tế, theo quan điểm toàn diện, Trong 20 năm đổi mới Đảng ta không những phải chú ý tới những mối liên hệ nội tại của nó mà còn phải chú ý tới những mối liên hệ của sự vật ấy với các sự vật khác Đồng thời chúng ta phải biết sử dụng đồng bộ các biện pháp, các phương tiện khác nhau

để tác động nhằm đem lại hiệu quả cao nhất Để thực hiện mục tiêu : “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”, một mặt chúng ta phải phát huy nội lực của đất nước ta; mặt khác phải biết tranh thủ thời cơ, vượt qua thử thách do xu hướng quốc tế hoá mọi lĩnh vực của đời sống xã hội

và toàn cầu hoá kinh tế đưa lại

Quyết định lựa chọn ngành công nghệ thông tin khi thi đại học của tôi được đưa ra sau khi xem xét nhiều yếu tố, mà sau này mới nhận ra nó dựa trên quan điểm toàn diện trong Triết học Các yếu tố này có liên hệ và tác động qua lại với nhau

Để xác định bản thân mình phù hợp với ngành nghề nào, tôi đã bắt đầu từ sở thích, tính cách và điều kiện của mình Chọn ra những nghề nào thích hợp nhất để nghiên cứu và loại bỏ dần Tôi có thể thực hiện những bài trắc nghiệm về nghề nghiệp Dựa trên cơ sở năng lực, sở thích, quan điểm, nguyên tắc sống của bạn , các trắc nghiệm sẽ đưa ra những tư vấn và dự đoán về

nghề nghiệp hoặc nhóm ngành nghề phù hợp với tôi Tiếp theo, tôi phải hiểu được những điểm hạn chế, những mặt tiêu cực mà tôi không thể kiểm soát và khó cải thiện, ví dụ hạn chế về kiến thức nganh nghề không sâu, sống thiếu mục đích, kỹ năng kém, cá tính tiêu cực: thiếu ý chí vươn lên, thiếu nhẫn nại, tính kỷ luật kém, không có khả năng lãnh đạo, làm việc nhóm…

Không nên tuyệt đối hóa việc chọn nghề qua việc làm bài trắc nghiệm Việc chọn nghề còn phải xét đủ những điều kiện vật chất, xã hội, kinh tế ở xung quanh ta Sau khi đã hiểu rõ bản thân mình, tôi bắt đầu phân tích các yếu tố bên ngoài trực tiếp hay gián tiếp ảnh hưởng đến việc lên kế hoạch nghề nghiệp của tôi Tôi sẽ quan tâm đến các điều kiện tích cực bên ngoài mà tôi không thể kiểm soát nhưng có thể tận dụng cơ hội phát triển, xu hướng tích cực trong nghề nghiệp, cơ hội để tôi phát triển nghề nghiệp bằng cách nâng cao trình độ học vấn, nghề nghiệp phù hợp với kỹ năng thực hành xã hội của tôi, thuận lợi về địa lý, mối quan hệ xã hội… Các yếu tố liên quan đến kinh tế như học phí, lệ phí xin việc,…

Bên cạnh đó, những thách thức tôi có thể vượt qua được trong tiến trình phát triển nghề nghiệp cũng là yếu tố quan trọng để bạn chọn nghề Đó là các điều kiện tiêu cực bên ngoài mà tôi không thể kiểm soát nhưng bạn có thể hạn chế tác hại của chúng, các xu hướng tiêu cực trong ngành của bạn khiến làm giảm

cơ hội nghề nghiệp, sự cạnh tranh của những sinh viên tốt nghiệp cùng lứa với bạn, đối thủ cạnh tranh với bạn, thị trường hạn chế cho cơ hội tiến thân, những đơn vị không mặn mà với chuyên ngành của tôi

Bài 2: Phân tích quan hệ vật chất và ý thức Cho ví dụ.?

Thế giới xung quanh ta có vô vàn sự vật và hiện tượng phong phú và đa dạng Nhưng dù phong phú và đa dạng đến đâu thì cũng quy về hai lĩnh vực: vật chất và ý thức Có rất nhiều quan điểm triết học xoay quanh vấn đế về mối quan hệ giữa vật chất và ý thức, nhưng chỉ có quan điểm triết học Mác -Lênin là đúng và đầy đủ đó là: vật chất là cái có trước, ý thức là cái có sau Vật chất quyết định sự ra đời của ý thức, đồng thời ý thức tác động trở lại vật chất Trước năm 1986, đất nước ta đã gặp rất nhiều khó khăn bởi một nền kinh tế trì trệ, một hệ thống quản lý yếu kém cũng là do một phần không nhận thức đúng và đầy đủ về mối quan hệ giữa vận chất và ý thức Vấn đề này đã được nhận thức đúng sau đổi mới ở đại hội VI, và quả nhiên đã giành rất nhiều thắng lợi sau khi đã chuyển nền kinh tế từ cơ chế quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa

Quan điểm triết học Mác - Lênin đã khẳng định trong mối quan hệ giữa vật chất và ý thức thì vật chất và ý thức tác động trở lại vật chất để làm rõ quan điểm này chúng ta chia làm hai phần

1 Vật chất quyết định sự ra đời của ý thức.

Lê- Nin đã đưa ra một định nghĩa toàn diện sâu sắc và khoa học về phạm trù vật chất “Vật chất là một phạm trù triết học dùng để chỉ thực tại khách quan được đem lại cho con người trong cảm giác, được cảm giác của chúng ta chép lại phản ánh và được tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác”

Từ định nghĩa của Lê Nin đã khẳng định vật chất là thực tại khách quan vào

bộ não của con người thông qua tri giác và cảm giác Thật vậy vật chất là nguồn gốc của ý thức và quyết định nội dung của ý thức

Thứ nhất, phải có bộ óc của con người phát triển ở trình độ cao thì mới có sự

ra đời của ý thức Phải có thể giới xung quanh là tự nhiên và xã hội bên ngoài con người mới tạo ra được ý thức, hay nói cách khác ý thức là sự tương tác giữa bộ não con người và thế giới khách quan Ta cứ thử giả dụ, nếu một

người nào đó sinh ra mà bộ não không hoạt động được hay không có bộ não thì không thể có ý thức được Cũng như câu chuyện cậu bé sống trong rừng cùng bầy sói không được tiếp xúc với xã hội loài người thì hành động của cậu

ta sau khi trở về xã hội cũng chỉ giống như những con sói Tức là hoàn toàn không có ý thức

Thứ hai, là phải có lao động và ngôn ngữ đây chính là nguồn gốc xã hội của ý thức Nhờ có lao động mà các giác quan của con người phát triển phản ánh tinh tế hơn đối với hiện thực ngôn ngữ là cần nối để trao đổi kinh nghiệm tình cảm, hay là phương tiện thể hiện ý thức Ở đây ta cũng nhận thấy rằng nguồn gốc của xã hội có ý nghĩa quyết định hơn cho sự ra đời của ý thức Vật chất là tiền đề cho sự tồn tại và phát triển của ý thức nên khi vật chất thay đổi thì ý thức cũng phải thay đổi theo

VD1: Hoạt động của ý thức diễn ra bình thường trên cơ sở hoạt động sinh lý thần kinh của bộ não người Nhưng khi bộ não người bị tổn thương thì hoạt động của ý thức cũng bị rối loạn

VD2 Ở Việt Nam, nhận thức của các học sinh cấp 1, 2, 3 về công nghệ thông tin là rất yếu kém sở dĩ như vậy là do về máy móc cũng như đội ngũ giáo viên giảng dậy còn thiếu Nhưng nếu vấn đề về cơ sở vật chất được đáp ứng thì trình độ công nghệ thông tin của các em cấp 1, 2, 3 sẽ tốt hơn rất nhiều VD2 Đã khẳng định điều kiện vật chất như thế nào thì ý thức chỉ là như thế đó

2 Ý thức tác động trở lại vật chất.

Trước hết ta đưa ra định nghĩa của ý thức: ý thức là sự phản ánh sáng tạo thế giới khách quan vào trong bộ não con người thông qua lao động mà ngôn ngữ Nó là toàn bộ hoạt động tinh thần của con người như: Tình cảm yêu thương, tâm trạng, cảm súc, ý trí, tập quán, truyền thống, thói quen quan điểm, tư tưởng, lý luận, đường lối, chính sách, mục đích, kế hoạch, biện pháp, phương hướng

Các yếu tố tinh thần trên đều tác động trở lại vật chất cách mạng mẽ VD

Nếu tâm trạng của người công nhân mà không tốt thì làm giảm năng suất của một dây chuyền sản xuất trong nhà máy Nếu không có đường lối cách mạng đúng đắn của đảng ta thì dân tộc ta cũng không thể giảng thắng lơị trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mĩ cũng như Lê - Nin đã nói “ Không có lý luận cách mạng thì cũng không thể có phong trào cách mạng”

Như vậy ý thức không hoàn toàn phụ thuộc vào vật chất mà ý thức có tính độc lập tương đối vì nó có tính năng động cao nên ý thức có thể tác động trở lại Vật chất góp phần cải biến thế giới khách quan thông qua hoạt động thực tiễn của con người

Ý thức phản ánh đúng hiện thực khách quan có tác dụng thấy đẩy hoạt động thực tiễn của con người trong quá trình cải tạo thế giới vật chất Khi phản ánh đúng hiện thực khách quan thì chúng ta hiểu bản chất quy luật vận động của các sự vật hiện tượng trong thế giới quan

VD1 Hiểu tính chất vật lý của thép là nóng chảy ở hơn 10000C thì con người tạo ra các nhà máy gang thép để sản xuất cách loại thép với đủ các kích cỡ chủng loại, chứ không phải bằng phương pháp thủ công xa xưa VD2 Từ nhận thức đúng về thực tại nền kinh tế của đất nước Tư sản đại hội

VI, đảng ta chuyển nền kinh tế từ trị cung, tự cấp quan liêu sang nền kinh tế thị trường, nhờ đó mà sau gần 20 năm đất mới bộ mặt đất nước ta đã thay đổi hẳn

Ý thức phản ánh không đúng hiện thực khách quan có thể kìm hãm hoạt động thực tiễn của con người trong quá trình cải tạo thế giới quan VD Nhà máy sử

lý rác thải của Đồng Tháp là một ví dụ điển hình, từ việc không khảo sát thực

tế khách quan hay đúng hơn nhận thức về việc sử lý rác vô cơ và rác hữu cơ

là chưa đầy đủ vì vậy khi vừa mới khai trương nhà máy này đã không sử lý nổi và cho đến nay nó chỉ là một đống phế liệu cần được thanh lý

Giữa vật chất và ý thức có mối quan hệ biện chứng, thể hiện qua vai trò quyết định của vật chất đối với ý thức và tính độc lập tương đối, sự tác động trở lại của ý thức đối với vật chất

Theo quan điểm của triết học duy vật biện chứng, vật chất là cơ sở, cội nguồn sản sinh ra ý thức Vật chất là cái có trước, nó sinh ra ý thức, quyết định nội dung và xu hướng phát triển của ý thức Không có vật chất thì không thể có ý thức bởi vì nguồn gốc của ý thức chính là vật chất trong đó bộ óc người là cơ quan vật chất của ý thức, cơ quan phản ánh thế giới xung quanh, sự tác động của thế giới khách quan vào bộ não người, tạo thành nguồn gốc tự nhiên của

ý thức Lao động trong hoạt động thực tiễn, hoạt động sản xuất của cải vật chất và ngôn ngữ (tiếng nói, chữ viết), cùng với nguồn gốc tự nhiên quyết định sự hình thành tồn tại và phát triển của ý thức Ngoài ra, ý thức chỉ có thể trở thành sức mạnh vật chất, sức mạnh cải tạo hiện thực thông qua hoạt động thực tiễn, bằng việc khai thác, sử dụng hợp lý các điều kiện phương tiện vật chất cần thiết cho hành động

Ý thức do vật chất sinh ra và quy định nhưng nó lại có tính độc lập tương đối nhưng nó lại có tính độc lập tương đối, sự phản ánh của ý thức đối với vật chất là sự phản ánh của ý thức đối với vật chất là sự phản ánh sáng tạo chủ động, là quá trình con người không ngừng tìm kiếm tích lũy những hiểu biết mới ngày càng đầy đủ hơn, sâu sắc hơn về mặt bản chất, quy luật vận động và phát triển sự vật Vì vậy, sau khi đã hình thành, ý thức có vai trò định hướng cho con người trong việc xác định mục tiêu, phương hướng tìm ra biện pháp lựa chọn các phương án, hành động tối ưu nhất và sử dụng các điều kiện vật chất cần thiết để làm biến đổi chúng đạt đến mục tiêu đã đặt ra Mặt khác sự tác động của ý thức đến vật chất có thể theo hai khuynh hướng : Một là ý thức

sẽ thúc đẩy cùng chiều đối với sự phát triển của sự vật nếu ý thức phản ánh đúng hiện thực, khách quan nếu con người nhận thức đúng quy luật khách quan, có ý chí động cơ hành động đúng và thông qua cơ chế tổ chức hoạt động phù hợp trong thực tiễn Hai là ý thức kìm hảm, cản trở, thậm chí phá hoại sự phát triển bình thường của sự vật nếu ý thức phản ánh không đúng hiện thực khách quan, ý thức lạc hậu, phản khoa học, phản động, nếu con người không có ý chí, không nhiệt tình, động cơ sai …Tuy vậy, sự tác động

của ý thức đối với vật chất cũng chỉ với mức độ nhất định, nó không thể sinh

ra hay tiêu diệt các quy luật vận động của vật chất

Từ quan điểm duy vật biện chứng về mối quan hệ giữa vật chất và ý thức một nguyên tắc được rút ra, đó là nguyên tắc, khách quan Nguyên tắc khách quan trước nhất thừa nhận vai trò quyết định của vật chất đối với ý thức, nó đòi hỏi trong hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn phải xuất phát từ hiện thực khách quan, tôn trọng và hành động theo quy luật khách quan, “phải lấy thực thể khách quan làm căn cứ cho mọi hoạt động của mình” Tuy nhiên, việc thực hiện nguyên tắc khách quan không có nghĩa là quan điểm khách quan xem nhẹ, tính năng động, sáng tạo của ý thức mà nó còn đòi hỏi phát phát huy tính năng động sáng tạo của ý thức, của nhân tố chủ quan Bởi vì quá trình đạt tới tính khách quan đòi hỏi chủ thể phải phát huy tính năng động, sáng tạo trong việc tìm ra những biện pháp, những con đường để từng bước thâm nhập sâu vào bản chất của sự vật, trên cơ sở đó con người thực hiện sự biến đổi từ cái “vật tự nó” (tức thực tại khách quan) thành cái phục vụ cho nhu cầu của con người đồng thời sử dụng hiệu quả các điều kiện, sức mạnh vật chất khách quan, sức mạnh của quy luật … để phục vụ cho các mục tiêu, mục đích khác nhau của con người

Mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức :

- Vật chất quyết định sự hình thành và phát triển của ý thức.Vật chất là cái có trước,nó sinh ra và quyết định ý thức:

Nguồn gốc của ý thức chính là vật chất : bộ não ngưòi – cơ quan phản ánh thế giơí xung quanh,sự tác động của thế giới vật chất vào bộ não ngưòi,tạo thành nguồn gốc tự nhiên

Lao động và ngôn ngữ(tiếng nói,chữ viết )trong hoạt động thực tiễn cùng với nguồn gốc tự nhiên quyết định sự hình thành,tồn tại và phát triển của ý thức Mặt khác,ý thức là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan.Vật chất là đối tượng,khách thể của ý thức,nó quy định nội dung,hình thức,khả năng và quá trình vận động của ý thức