Chất lượng, hiệu quả quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh đóng vai trò hết sức quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận Quốc phòng toàn dân, gắn với an
Trang 1QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRÊN LĨNH VỰC
QUỐC PHÒNG, AN NINH
-A PHẦN MỞ ĐẦU
Kinh nghiệm lịch sử dựng nước và giữ nước hằng nghìn năm của dân tộc ta đã chứng minh, ở thời đại nào, các Nhà nước Việt Nam cũng rất coi trọng tăng cường sức mạnh quốc phòng của đất nước Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Đảng và Nhà nước ta đã xây dựng được cơ chế, chính sách và biện pháp quản lý Nhà nước về quốc phòng, an ninh, phù hợp với điều kiện hoàn cảnh của đất nước trong chiến tranh Vì vậy, đã huy động được các tổ chức kinh tế, xã hội và nhân dân đóng góp rất lớn sức người, sức của cho tiền tuyến, cho chiến trường với khẩu hiệu: “Tất cả cho kháng chiến, tất cả để đánh thắng kẻ thù xâm lược”
Ngày nay, đất nước ta đã chuyển sang thời kỳ mới, thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thực hiện mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” 1, vững bước đi lên con đường xây dựng CNXH
mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn Tuy đất nước có hòa bình, có những thời cơ và vận hội mới, nhưng cũng đang đứng trước những nguy cơ
và thách thức mới Đảng ta đã chỉ rõ: Trong khi đặt lên hàng đầu nhiệm vụ xây dựng đất nước, nhân dân ta luôn cảnh giác, củng cố quốc phòng, bảo vệ
Tổ quốc và các thành quả cách mạng
Trong giai đoạn hiện nay, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, tiềm ẩn những yếu tố khó lường, tuy chiến tranh lớn ít có khả năng xảy ra, nhưng ở nhiều khu vực vẫn còn tiếp tục nổ ra các cuộc chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang, xung đột tôn giáo, sắc tộc… Đối với nước ta, các thế lực thù địch vẫn ráo riết chống phá sự nghiệp ách mạng của nhân dân ta, chủ yếu bằng chiến lược diễn biến hoà bình, nhằm xoá bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, xoá bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản, chuyển hoá cách mạng nước ta đi chệch hướng xã hội chủ nghĩa
Các hành động xâm hại chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của nước ta vẫn tiếp diễn dưới nhiều hình thức, âm mưu và với các thủ đoạn hết sức tinh vi Điều đó đặt ra cho nhiệm vụ quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh để bảo
vệ Tổ quốc là rất nặng nề
1 Văn phòng TW Đảng, (2016), Văn kiện ĐHĐBĐTQ lần thứ XII, tr 220.
Trang 2Tên tác giả, thời gian xuất bản, tựa đề của tài liệu (tên bài nghiên cứu hoặc sách), số của tạp chí, nhà xuất bản (nếu la sách), số trang.
Như vậy, Đảng ta luôn xác định phát triển kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm, nhưng không tách rời nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa Trong thời kỳ mới, đòi hỏi Nhà nước ta phải có sự đổi mới quản lý trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có lĩnh vực quản lý quốc phòng và an ninh
Sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa cần phải có sức mạnh tổng hợp Một trong những yếu tố tạo nên sức mạnh tổng hợp là phải có được nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân vững mạnh Điều đó chỉ có được khi mọi công dân, mọi tổ chức, mọi lực lượng, mọi cấp, mọi ngành ý thức đầy đủ được nghĩa vụ, trách nhiệm đối với việc xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân Do đó, cần nhận thức rõ vị trí, đặc trưng, nội dung, biện pháp xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân Từ đó, vận dụng vào thực hiện tốt trách nhiệm của mình trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam
xã hội chủ nghĩa
Quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh là một trong những nhiệm vụ trọng yếu của quản lý nhà nước nói chung Chất lượng, hiệu quả quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh đóng vai trò hết sức quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận Quốc phòng toàn dân, gắn với an ninh nhân dân vững mạnh, đảm bảo cho công cuộc bảo vệ vững chắc
Tổ quốc Việt Nam XHCN
Trang 3B NỘI DUNG
I MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRÊN LĨNH VỰC QUỐC PHÒNG, AN NINH:
1 Khái niệm về Quốc phòng, An ninh:
1.1 Khái niệm quốc phòng:
Quốc phòng là công cuộc giữ nước của một quốc gia, gồm tổng thể các hoạt động đối nội và đối ngoại về quân sự, chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học của Nhà nước và nhân dân để phòng thủ đất nước, tạo nên sức mạnh toàn diện, cân đối, trong đó sức mạnh quân sự làm nòng cốt, nhằm giữ vững hòa bình, đẩy lùi, ngăn chặn các hoạt động gây chiến của kẻ thù và sẵn sàng đánh thắng chiến tranh xâm lược dưới mọi hình thức, mọi quy mô
Quốc phòng bao gồm các hoạt động của cả nước, trong đó lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt Kẻ thù xâm lược từ bên ngoài thường câu kết với các lực lượng phản động bên trong, do đó quốc phòng phải kết hợp chặt chẽ với an ninh để bảo vệ đất nước, bảo vệ chế độ XHCN Tổ chức quốc phòng của mỗi nước phụ thuộc trực tiếp vào chế độ xã hội, vào truyền thống dân tộc, vào điều kiện khách quan, chủ quan cụ thể Nhiều nước quan niệm quốc phòng là một bộ phận của an ninh quốc gia
Trong công tác quốc phòng phải chăm lo xây dựng lực lượng vũ trang quân đội chính quy tinh nhuệ từng bước hiện đại hoá
1.2 Khái niệm về An ninh:
An ninh đã có từ lâu vì nó là nhu cầu tất yếu của xã hội, một xã hội phát triển ổn định thì phải có an ninh ổn định
Khái niệm an ninh được xem xét trên hai góc độ
Nghĩa thông thường an ninh là an ninh quốc gia đây là sự ổn định và phát triển về mọi một chế độ xã hội và độc lập như quyền thống nhất toàn vẹn lãnh thổ của một quốc gia
Nội dung của an ninh quốc gia là ổn định mối quan hệ chính trị giữa giai cấp cầm quyền đối với giai cấp khác, đảm bảo chủ quyền quốc gia của nhà nước này với nhà nước khác trên thế giới, an ninh quốc gia còn được khẳng định qua quan hệ kinh tế đối ngoại là khẳng định được độc lập chủ
Trang 4quyền toàn vẹn lãnh thổ đất nước.
Trong an ninh quốc gia thì phải đảm bảo được an ninh chính trị là sự ổn định và phát triển bền vững về chế độ chính trị trong một quốc gia, đảm bảo hiệu lực quản lý nhà nước, an toàn nội bộ, an ninh kinh tế là sự ổn định và phát triển đúng hướng xã hôị chủ nghĩa và sự phát triển vững mạnh của kinh
tế đất nước, an ninh lãnh thổ là sự ổ định an toàn về chính trị xã hội trên toàn lãnh thổ quốc gia, là sự phát triển của một xã hội có tổ chức và kỷ cương trên
cơ sở pháp luật Ngoài ra còn có cả an ninh nông thôn và tư tưởng văn hoá…
Nghĩa rộng thì lại bao gồm cả an ninh và trật tự an toàn xã hội trong đó trật tự an toàn xã hội là hệ thống các quan hệ xã hội được hình thành và đảm bảo bởi hệ thống các quy phạm pháp luật của nhà nước và các chuẩn mực đạo đức thuần phong mĩ tục trong đời sống cộng đồng dân tộc, một quốc gia Nhờ
đó mà nhân dân sống có tổ chức, kỷ cương và mọi lợi ích chính đáng của họ đước đảm bảo
Hai khái niệm an ninh và quốc phòng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau
vì an ninh quốc phòng là hai mặt của quá trình bảo vệ đất nước chúng hỗ trợ nhau quốc phòng mạnh là điều kiện tốt nhất để có an ninh bên trong, ngược lại an ninh tốt sẽ triệt tiêu các bất ổn, vậy trong an ninh có quốc phòng trong quốc phòng có an ninh
2 Quan điểm của Đảng về quốc phòng an ninh hiện nay
“ Tăng cường quốc phòng, an ninh, kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo
vệ vững chắc chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ quốc gia và bảo đảm
an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội”
Thực hiện tốt Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới Tăng cường quốc phòng, an ninh, kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ quốc gia, bảo đảm ổn định chính trị - xã hội và môi trường hòa bình để xây dựng, bảo vệ đất nước; không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống
Xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; ưu tiên hiện đại hoá một số quân chủng, binh chủng, lực lượng; bảo đảm số lượng hợp lý, có sức chiến đấu cao, hoàn thành tốt nhiệm vụ Tăng cường và nâng cao hiệu quả hoạt động của các lực lượng thực thi pháp luật trên biển Chú trọng xây dựng lực lượng dân quân
tự vệ và lực lượng dự bị động viên; phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh Đẩy mạnh tuyên truyền trách nhiệm và nghĩa vụ của công dân về nhiệm vụ quốc phòng, an ninh
Kết hợp tốt nhiệm vụ quốc phòng, an ninh với nhiệm vụ phát triển kinh
tế - xã hội; các dự án phát triển kinh tế, xã hội trong các khu vực phòng thủ phải bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh, nhất là ở những vị trí trọng
Trang 5yếu, chiến lược Xây dựng đường tuần tra biên giới Nâng cao hiệu quả hoạt động của các khu kinh tế - quốc phòng và phát triển bền vững kinh tế, xã hội khu vực dọc biên giới và biển, đảo Có chính sách phù hợp để triển khai thực hiện một số nhiệm vụ đặc thù về quốc phòng, an ninh
Đẩy mạnh hợp tác quốc tế về quốc phòng, an ninh, tranh thủ sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế để duy trì môi trường hòa bình, củng cố quốc phòng,
an ninh và bảo vệ chủ quyền quốc gia, khẩn trương hoàn thành phân định biên giới Tham gia hoạt động giữ gìn hòa bình của Liên hợp quốc phù hợp với điều kiện của Việt Nam
Thực hiện đồng bộ các giải pháp bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội Xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn Đẩy mạnh phòng, chống, đẩy lùi tội phạm, tệ nạn xã hội Tăng cường an ninh, an toàn thông tin mạng Bảo đảm trật tự, an toàn và giảm tai nạn giao thông.(VK ĐHĐ XII, 312)
3 Mục tiêu, nhiệm vụ của quốc phòng, an ninh là bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa, giữ vững hoà bình, ổn định chính trị, bảo đảm an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội; chủ động ngăn chặn, làm thất bại mọi âm mưu và hành động chống phá của các thế lực thù địch đối với sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta.
Tăng cường quốc phòng, giữ vững an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đảng, Nhà nước và toàn dân, trong đó Quân đội nhân dân và Công an nhân dân là lực lượng nòng cốt Xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, kết hợp chặt chẽ với thế trận an ninh nhân dân vững chắc Phát triển đường lối, nghệ thuật quân sự chiến tranh nhân dân và
lý luận, khoa học an ninh nhân dân Chủ động, tăng cường hợp tác quốc tế về quốc phòng, an ninh.
Sự ổn định và phát triển bền vững mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội là nền tảng vững chắc của quốc phòng - an ninh Phát triển kinh tế - xã hội đi đôi với tăng cường sức mạnh quốc phòng - an ninh Kết hợp chặt chẽ kinh tế với quốc phòng - an ninh, quốc phòng - an ninh với kinh tế trong từng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển kinh tế - xã hội và trên từng địa bàn.
Xây dựng Quân đội nhân dân và Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân, được nhân dân tin yêu Xây dựng Quân đội nhân dân với số quân thường trực hợp lý, có sức chiến đấu cao; lực lượng dự bị động viên hùng hậu, dân quân tự vệ rộng khắp Xây dựng lực lượng Công an nhân dân vững mạnh toàn diện; kết hợp lực lượng chuyên trách, bán chuyên trách,
Trang 6các cơ quan bảo vệ pháp luật với phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc Chăm lo nâng cao phẩm chất cách mạng, trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ, chiến sĩ các lực lượng vũ trang; bảo đảm đời sống vật chất, tinh thần phù hợp với tính chất hoạt động của Quân đội nhân dân và Công an nhân dân trong điều kiện mới Xây dựng nền công nghiệp quốc phòng, an ninh, bảo đảm cho các lực lượng vũ trang được trang bị kỹ thuật từng bước hiện đại.
Tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, sự quản lý tập trung thống nhất của Nhà nước đối với Quân đội nhân dân, Công an nhân dân và sự nghiệp quốc phòng - an ninh.
2.1 Quốc phòng, an ninh là vấn đề trọng yếu, thường xuyên của cách mạng Việt Nam.
Đây là quan điểm nhất quán, xuyên suốt quá trình Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam Quan điểm này luôn được cụ thể hoá cho phù hợp với đặc điểm tình hình, nhiệm vụ của cách mạng ở từng giai đoạn cụ thể của đất nước
Từ khi chưa có chính quyền cũng như khi đã giành được chính quyền, trở thành đảng cầm quyền, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn xác định quốc phòng,
an ninh là lĩnh vực trọng yếu trong đời sống xã hội Minh chứng cho điều này được thể hiện đầy đủ, sinh động trong các nghị quyết của Đảng ta ở các thời
kỳ cũng như trong thực tiễn quá trình lãnh đạo cách mạng nước ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác
Trong thời kỳ đổi mới, để phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị trong sự nghiệp quốc phòng, an ninh, Đảng ta xác định: “Xây dựng chủ nghĩa
xã hội và bảo vệ Tổ quốc là hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam Trong khi đặt lên hàng đầu nhiệm vụ xây dựng đất nước, nhân dân ta luôn luôn cảnh giác, củng cố quốc phòng, bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ Tổ quốc và các thành quả cách mạng”
Quan điểm mang tính lý luận này về quốc phòng, an ninh tiếp tục được Đảng ta khẳng định trong các kỳ đại hội của Đảng. Cương lĩnh xây dựng đất
nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Bổ sung, phát triển năm 2011) khẳng định: “Tăng cường quốc phòng, giữ vững an ninh quốc gia, trật
tự, an toàn xã hội là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đảng, Nhà nước
và toàn dân” 2
Như vậy, sự nghiệp xây dựng quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và của toàn Đảng, toàn dân; trong đó, Quân đội nhân dân và Công an nhân dân có vai trò đặc biệt quan trọng Bên
2 Đảng Cộng sản Việt Nam Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Nxb ST, H.,1991,
tr.10.
Trang 7cạnh đó, để thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trong tình hình mới cần phải nắm vững những tư tưởng chỉ đạo về việc kết hợp thực hiện các nhiệm
vụ trong cùng một thể thống nhất, như kết hợp chặt chẽ hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam; kết hợp quốc phòng, an ninh với kinh tế; phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị, tính tích cực của khối đại đoàn kết toàn dân tộc; xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quốc phòng, an ninh…
(3) , (5), (6), (7), (8) Đảng Cộng sản Việt Nam Văn kiện Đại họi đại biểu toàn quốc lần thứ XI Nxb CTQG, H., 2011, tr.82,
234,233,82.
Quan điểm mang tính nhất quán, xuyên suốt coi củng cố quốc phòng, giữ vững an ninh quốc gia là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của toàn dân
và Nhà nước, gắn tăng cường quốc phòng, an ninh với mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là định hướng chỉ đạo việc thực hiện các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trong giai đoạn hiện nay ở nước ta
2.2 Nền quốc phòng và an ninh mang tính chất của dân, do dân, vì dân phát triển theo hướng toàn dân, toàn diện, độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường và ngày càng hiện đại.
Quan điểm này xuất phát từ bản chất của chế độ xã hội chủ nghĩa và truyền thống khiêm nhường của dân tộc Việt Nam, luôn mong muốn hoà bình, ổn định trên tất cả các phương diện, hướng tới quan hệ hữu nghị, hợp tác cùng phát triển với các quốc gia; đồng thời, tạo ra môi trường an toàn, ổn định để phát triển đất nước Quan điểm này xác định tính chất của quốc phòng, an ninh cũng như mục đích và phương hướng phát triển quốc phòng,
an ninh trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta
Trong thời kỳ hiện nay, quan điểm về xây dựng nền quốc phòng toàn dân đã được đổi mới cả về nội dung lẫn tổ chức thực hiện Trước diễn biến phức tạp, gay gắt và quyết liệt của cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc hiện nay trên thế giới, để bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam, chúng ta cần tỉnh táo nhận biết rõ bạn – thù, đồng thời tăng cường sức mạnh quốc phòng,
an ninh đủ sức bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; ngăn chặn, đầy lùi, làm thất bại mọi âm mưu, hành động can thiệp, phá hoại của các thế lực thù địch Để thực hiện nhiệm vụ đó, Đảng ta đã khẳng định: “Xây dựng vững chắc thế trận quốc phòng toàn dân, kết hợp chặt chẽ với thế trận an ninh nhân dân trong điều kiện mới” 3
Nền quốc phòng của nước ta là nền quốc phòng toàn dân, với tính tự vệ tích cực Mục tiêu của quốc phòng, an ninh là giữ vững môi trường hoà bình cho sự nghiệp phát triển đất nước theo con đường xã hội chủ nghĩa Với tính chất, mục tiêu đó, nền quốc phòng và an ninh được xây dựng theo hướng toàn
3Đảng Cộng sản Việt Nam Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Nxb ST, H.,1991,
tr.17.
Trang 8dân, toàn diện, độc lập, tự chủ, tự cường và ngày càng hiện đại Phương hướng này chỉ rõ phải xây dựng và phát huy tiềm năng và lực lượng mọi mặt của đất nước cả về chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội vào củng cố quốc phòng, bảo vệ an ninh quốc gia. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ
XI của Đảng đã khẳng định: “Tăng cường sức mạnh quốc phòng, an ninh cả
về tiềm lực và thế trận; xây dựng khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố vững mạnh; xây dựng thế trận lòng dân vững chắc trong thực hiện nhiệm vụ chiến lược bảo vệ Tổ quốc”(5)
(3) , (5), (6), (7), (8) Đảng Cộng sản Việt Nam Văn kiện Đại họi đại biểu toàn quốc lần thứ XI Nxb CTQG, H., 2011, tr.82,
234,233,82.
Trong quá trình tăng cường sức mạnh quốc phòng, an ninh, phải quán triệt sâu sắc tính chất, nội dung, yêu cầu về toàn dân, toàn diện, tự lực, tự chủ,
tự cường và hiện đại Đây chính là tư tưởng xuyên suốt quá trình chỉ đạo và tổ chức thực hiện việc tăng cường sức mạnh quốc phòng, an ninh trong giai đoạn hiện nay ở nước ta
2.3 Sức mạnh quốc phòng, an ninh là sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị kết hợp với sức mạnh dân tộc, sức mạnh thời đại, sức mạnh của thế trận quốc phòng toàn dân và gắn với thế trận an ninh nhân dân.
Quan điểm này chỉ rõ sức mạnh tổng hợp của nền quốc phòng toàn dân
và an ninh nhân dân ở nước ta trong giai đoạn hiện nay Sức mạnh ấy là sự kết tinh, phản ánh sức mạnh của chế độ chính trị, sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, của trí tuệ và sức lực con người Việt Nam, của truyền thống dân tộc Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành của Nhà nước
ta Lịch sử dân tộc Việt Nam đã chứng minh, sức mạnh đại đoàn kết dân tộc
là nền tảng vững chắc để xây dựng nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân, là sức mạnh nguồn cội để từ đó phát huy cao độ ý chí tự chủ, tự cường của cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân thành một khối vững chắc, với niềm tin, sự quyết tâm không gì lay chuyển nổi trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc
Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng xác định:
“Phát huy mạnh mẽ sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị, thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ quốc phòng, an ninh là bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội; chủ động ngăn chặn, làm thất bại mọi
âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch và sẵn sàng ứng phó với các mối đe doạ an ninh phi truyền thống mang tính toàn cầu, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống”(6)
Đây là quan điểm chỉ đạo các hoạt động xây dựng và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc vào thực hiện các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh cũng như tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh trong thời kỳ mới
Trang 9Bên cạnh đó, Đảng và nhân dân ta cũng ý thức sâu sắc rằng, sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay đòi hỏi phải kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại Đây là một chủ trương, chiến lược, sách lược đúng đắn nhằm củng cố nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân bảo
vệ Tổ quốc Trên cơ sở chủ trương, chiến lược đó, chúng ta đã huy động và kết hợp được sức mạnh bên trong với sức mạnh bên ngoài tạo ra tiền đề thuận lợi cho việc giữ gìn môi trường hoà bình, ổn định để phát triển đất nước Sự kết hợp đúng đắn những nỗ lực của dân tộc, những khả năng và sức mạnh trong nước với sự giúp đỡ của quốc tế đã và đang làm cho sức mạnh của chúng ta được nhân lên gấp bội
Sức mạnh bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn hiện nay còn là sức mạnh của sự kết hợp giữa thế trận quốc phòng toàn dân với thế trận an ninh nhân dân trong một thể thống nhất, hoàn chỉnh. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ XI xác định: “Xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân kết hợp chặt chẽ với thế trận an ninh vững chắc”(7)
Để thực hiện tốt sự chỉ đạo này, phải tiếp tục củng cố và hoàn thiện nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân và thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân trên từng địa bàn tỉnh, thành phố; đặc biệt, xây dựng thế trận trên các địa bàn chiến lược, gắn liền với việc xây dựng lực lượng chính quy, cơ động, tinh nhuệ
2.4 Tăng cường quốc phòng, giữ vững an ninh là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước, của toàn dân; trong đó, Quân đội nhân dân và Công an nhân dân là lực lượng nòng cốt.
Văn kiện Đại hội XI của Đảng khẳng định: “Tăng cường quốc phòng, giữ vững an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đảng, Nhà nước và toàn dân, trong đó Quân đội nhân dân
và Công an nhân dân là lực lượng nòng cốt”(8) Quan điểm này xác định rõ trách nhiệm của các tổ chức trong hệ thống chính trị, của toàn dân, của lực lượng vũ trang đối với vấn đề tăng cường quốc phòng, an ninh trong giai đoạn hiện nay ở nước ta Xác định rõ vai trò, trách nhiệm của Nhà nước, của toàn dân, các tổ chức kinh tế, xã hội đối với việc thực hiện các nhiệm vụ về quốc phòng, an ninh Nội dung của quan điểm này thể hiện:
- Nhà nước củng cố và tăng cường nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân, nòng cốt là các lực lượng vũ trang nhân dân, phát huy sức mạnh tổng hợp của đất nước để bảo vệ Tổ quốc
Quản lý quốc phòng, an ninh là một chức năng của Nhà nước Vai trò quản lý nhà nước trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh biểu hiện thông qua việc Nhà nước là chủ thể thay mặt nhân dân, được nhân dân uỷ quyền và trao cho quyền lực quản lý lĩnh vực quốc phòng, an ninh theo cơ chế: Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ
Trang 10- Cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội và công dân nhận thức và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, trách nhiệm của mình trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh
- Trong sự nghiệp quốc phòng và an ninh, vai trò đặc biệt quan trọng,
nòng cốt là các lực lượng vũ trang nhân dân Lực lượng vũ trang nhân dân phải tuyệt đối trung thành với Tổ quốc và nhân dân, có nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội Tăng cường quốc phòng, giữ vững an ninh quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ gắn với việc xây dựng Quân đội nhân dân và Công an nhân dân cách mạng, chính quy tinh nhuệ, từng bước hiện đại, có bản lĩnh chính trị vững vàng; trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, với Đảng và nhân dân
Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân Tính chất toàn dân của nền quốc phòng, an ninh ở nước ta đòi hỏi phải phát huy quyền làm chủ, trí tuệ, sự sáng tạo của nhân dân trong quá trình tham gia và thực hiện chính sách, pháp luật về quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc Đảng ta chỉ rõ: Để phát huy sức mạnh, trí tuệ của nhân dân vào quá trình củng cố, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân phải đặc biệt coi trọng việc giáo dục nâng cao trình độ chính trị, tính tích cực của nhân dân trong việc thực hiện pháp luật, chính sách về quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội
2.5 Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với quốc phòng và an ninh.
Đây là quan điểm nhất quán của Đảng Quan điểm này xác định nguyên tắc lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp quốc phòng, an ninh; đồng thời, chỉ
rõ sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố quyết định đối với sự nghiệp quốc phòng
và an ninh ở nước ta
Thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam kể từ khi có Đảng đã khẳng định, sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam nói chung, của sự nghiệp quốc phòng, an ninh nói riêng Điều 4, Hiến pháp 1992 (sửa đổi) đã khẳng định: Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội
Đảng là người lãnh đạo, tổ chức quá trình xây dựng nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Chỉ có Đảng mói có đủ năng lực tổ chức, động viên, huy động đầy đủ mọi khả năng của đất nước và lực lượng của nhân dân vào quá trình xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân vững chắc nhằm ngăn chặn, đẩy lùi, làm thất bại mọi âm mưu, hành động của các thế lực
và bọn xâm lược Đảng đề ra đường lối, chiến lược quốc phòng, an ninh để lãnh đạo Nhà nước và toàn xã hội triển khai các hoạt động xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân