Nghiên cứu xác định oxalat trong mẫu thực phẩm bằng phương pháp điện di mao quản sử dụng detector đo độ dẫn không tiếp xúc

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN ------ TRẦN ĐĂNG TUẤN NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH OXALAT TRONG MẪU THỰC PHẨM BẰNG PHƯƠNG PHÁP ĐIỆN DI MAO QUẢN SỬ DỤNG DETECTOR ĐO ĐỘ

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

- -

TRẦN ĐĂNG TUẤN

NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH OXALAT TRONG MẪU THỰC PHẨM BẰNG PHƯƠNG PHÁP ĐIỆN DI MAO QUẢN SỬ DỤNG DETECTOR ĐO ĐỘ

DẪN KHÔNG TIẾP XÚC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

Hà Nội – 2015

Trang 2

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

- -

TRẦN ĐĂNG TUẤN

NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH OXALAT TRONG MẪU THỰC PHẨM BẰNG PHƯƠNG PHÁP ĐIỆN DI MAO QUẢN SỬ DỤNG DETECTOR ĐO ĐỘ

DẪN KHÔNG TIẾP XÚC

Chuyên ngành: Hóa phân tích

Mã số: 60440118 LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS NGUYỄN THỊ ÁNH HƯỜNG

Hà Nội – 2015

Trang 3

LỜI CẢM ƠN

Sau một thời gian nghiên cứu và học tập tôi đã hoàn thành luận văn cao học

của mình với đề tài: ―Nghiên cứu xác định oxalate trong mẫu thực phẩm bằng phương pháp điện di mao quản sử dụng detector đo độ dẫn không tiếp xúc‖ dưới sự hướng dẫn của TS Nguyễn Thị Ánh Hường và các thầy cô, anh chị, các

bạn trong bộ môn Hóa phân tích

Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tôi xin chân thành cảm ơn TS Nguyễn Thị Ánh Hường người đã giao đề tài và tận tình chỉ dẫn tôi trong quá trình

hoàn thành luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn Công ty 3Sanalysis và đối tác tại Khoa Hóa học, Trường Đại học Basel, Thụy sĩ đã thiết kế lắp đặt và hỗ trợ các trang thiết bị cũng như tư vấn kỹ thuật trong quá trình thực hiện nghiên cứu này

Tôi xin chân thành cảm ơn các Thầy cô trong Bộ môn Hóa Phân tích nói riêng và trong khoa Hóa học nói chung đã dạy dỗ, chỉ bảo và động viên tôi trong thời gian học tập tại trường Đại học Khoa học Tự nhiên Hà Nội

Tôi xin cảm ơn sinh viên Nguyễn Thị Minh Hòa, lớp k57T Tài năng Hóa, sinh viên Nguyễn Thị Liên, lớp K56A Hóa học đã hỗ trợ tôi trong quá trình nghiên cứu

Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn gia đình, các bạn học viên và sinh viên bộ môn Hóa phân tích đã giúp đỡ tôi trong thời gian học tập và nghiên cứu này

Hà Nội, ngày 24 tháng 10 năm 2015

Học viên

Trần Đăng Tuấn

Trang 4

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN Error! Bookmark not defined 1.1 Giới thiệu chung về các chất phụ gia thực phẩm Error! Bookmark not

defined

1.1.1 Giới thiệu chung về phụ gia thực phẩm Error! Bookmark not defined 1.1.2 Phân loại phụ gia thực phẩm Error! Bookmark not defined

1.1.2.1 Phân loại theo nguồn gốc Error! Bookmark not defined 1.1.2.2 Phân loại theo tác dụng Error! Bookmark not defined

1.1.3 Lợi ích và tác hại của phụ gia thực phẩm Error! Bookmark not defined

1.2 Thông tin chung về oxalate, tartrate và citrate Error! Bookmark not

defined

1.3 Ứng dụng và tác hại của các oxalate, tartrate và citrate Error! Bookmark

not defined

1.3.1 Oxalate Error! Bookmark not defined 1.3.2 Tartrate Error! Bookmark not defined 1.3.3 Citrate Error! Bookmark not defined

1.4 Vấn đề sử dụng oxalate, tartrate và citrate trên thế giới và ở Việt Nam

Error! Bookmark not defined

1.4.1 Vấn đề sử dụng oxalate, tartrate và citrate trên thế giới Error! Bookmark

not defined

1.4.2 Vấn đề sử dụng oxalate ở Việt Nam Error! Bookmark not defined

1.5 Các phương pháp xác định oxalate, tartrate và citrate Error! Bookmark

not defined

1.5.1 Phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) Error! Bookmark not

defined

1.5.2 Phương pháp Phương pháp sắc ký khí khối phổ (GC-MS) Error!

Bookmark not defined

1.5.3 Phương pháp sắc ký ion Error! Bookmark not defined

Trang 5

1.5.4 Các phương pháp điện di mao quản Error! Bookmark not defined

1.6 Phương pháp điện di mao quản Error! Bookmark not defined

1.6.1 Mao quản Error! Bookmark not defined 1.6.2 Dung dịch đệm pH và pha động trong phương pháp điện di mao quản Error!

1.6.3 Nguồn điện thế cao Error! Bookmark not defined 1.6.4 Kỹ thuật bơm mẫu trong phương pháp điện di mao quản Error! Bookmark

not defined

1.7 Phương pháp điện di mao quản sử dụng detector đo độ dẫn không tiếp xúc

Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2: THỰC NGHIỆM Error! Bookmark not defined 2.1 Mục tiêu và nội dung nghiên cứu Error! Bookmark not defined

2.1.1 Mục tiêu nghiên cứu Error! Bookmark not defined 2.1.2 Nội dung nghiên cứu Error! Bookmark not defined

2.2 Phương pháp xử lý mẫu Error! Bookmark not defined 2.3 Hóa chất và thiết bị Error! Bookmark not defined

2.3.1 Hóa chất Error! Bookmark not defined

2.3.1.1 Chất chuẩn Error! Bookmark not defined 2.3.1.2 Hóa chất dung môi Error! Bookmark not defined 2.3.1.3 Chuẩn bị các dung dịch hóa chất Error! Bookmark not defined

2.3.2 Thiết bị dụng cụ Error! Bookmark not defined

2.4 Các thông số đánh giá độ tin cậy của phương pháp phân tích Error!

2.4.1 Giới hạn phát hiện và giới hạn định lượng của phương pháp phân tích

2.4.2 Độ chụm của phương pháp Error! Bookmark not defined 2.4.3 Độ đúng của phương pháp Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN Error! Bookmark not defined

Trang 6

3.1 Nghiên cứu khảo sát tối ưu điều kiện phân tích Error! Bookmark not

defined

3.1.1 Khảo sát ảnh hưởng của hệ đệm Error! Bookmark not defined 3.1.2 Khảo sát ảnh hưởng của thời gian bơm mẫu và chiều cao bơm mẫu Error!

3.1.3 Khảo sát ảnh hưởng của thế tách Error! Bookmark not defined 3.1.4 Khảo sát các chất ảnh hưởng Error! Bookmark not defined

3.2 Đánh giá phương pháp phân tích Error! Bookmark not defined

3.2.1 Lập đường chuẩn Error! Bookmark not defined 3.2.2 Giới hạn LOD, LOQ của phương pháp Error! Bookmark not defined 3.2.3 Đánh giá độ chụm (độ lặp lại) độ đúng (độ thu hồi) Error! Bookmark not

defined

3.3 Phân tích mẫu thực tế Error! Bookmark not defined

3.3.1 Phân tích mẫu bia Error! Bookmark not defined 3.3.2 Phân tích mẫu mì gói Error! Bookmark not defined 3.3.3 Phân tích mẫu trà túi lọc lipton (trà trái cây, vị dâu) Error! Bookmark not

defined

3.3.4 Phân tích mẫu nước trà khô vỉa hè Error! Bookmark not defined

3.3.5 Phân tích đối chứng phương pháp CE-C 4 D với phương pháp HPLC

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

Trang 7

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1 Thông tin chung về 3 hợp chất oxalic, tartaric và citricError! Bookmark

not defined

Bảng 1.2 Các chất thường dùng làm pha động trong CE và giá trị pK của chúng

Bảng 3.1 Kết quả khảo sát ảnh hưởng của pH đến diện tích pic (S pic ) và thời gian di chuyển (t dc ) của oxalate, tartrate và citrate Error! Bookmark not defined

Bảng 3.2 Kết quả khảo sát ảnh hưởng của thế điện di đến diện tích pic (S pic ) và thời gian di chuyển (t dc ) của oxalate, tartrate và citrateError! Bookmark not defined

Bảng 3.3 Sự phụ thuộc diện tích pic vào nồng độ oxalate, tartrate, citrate Error!

Bảng 3.4 Phương trình đường chuẩn của oxalate, tartrate và citrate Error!

Bảng 3.5 Kết quả so sánh giữa giá trị a với giá trị 0 của phương trình đường chuẩn

oxalate, tartrate, citrate Error! Bookmark not defined

Bảng 3.6 Giới hạn phát hiện oxalate, tartrate và citrate bằng phương pháp điện di mao quản CE-C 4 D Error! Bookmark not defined

Bảng 3.7 Giá trị khoảng tuyến tính và LOD, LOQ của oxalate, tartrate, citrate

Bảng 3.8 Kết quả xác định độ lặp lại của phương pháp CE-C 4 D trong định lượng

oxalate Error! Bookmark not defined

tartrate Error! Bookmark not defined

Trang 8

citrate Error! Bookmark not defined

Bảng 3.11 Kết quả khảo sát độ đúng của phương pháp dựa trên thêm chuẩn oxalate

Bảng 3.12 Kết quả khảo sát độ đúng của phương pháp dựa trên thêm chuẩn

tartrate Error! Bookmark not defined

Bảng 3.13 Kết quả khảo sát độ đúng của phương pháp dựa trên thêm chuẩn citrate

Bảng 3.14 Thông tin và đặc điểm của từng loại bia Error! Bookmark not defined

Bảng 3.15 Kết quả xác định hàm lượng các chất oxalate, citrate trong một số mẫu bia

Bảng 3.16 So sánh kết quả phân tích đối chứng hàm lượng oxalate, citrate và

tartrate trong mẫu mỳ tôm Error! Bookmark not defined

Trang 9

DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1.1 Sơ đồ phân tích hệ điện di mao quản Error! Bookmark not defined Hình 1.2 Mặt cắt ngang của mao quản Error! Bookmark not defined Hình 1.3 Lớp điện tích kép trên bề mặt mao quản Error! Bookmark not defined

Hình 1.4 Ảnh hưởng của dòng EOF đến tốc độ của các ion trong quá trình điện di

Error! Bookmark not defined Hình 1.5 Các kĩ thuật bơm mẫu trong phương pháp điện di mao quản Error! Bookmark not defined

Hình 1.6 Nguyên lý hoạt động của cảm biến đo độ dẫn không tiếp xúc Error! Bookmark not defined

Hình 1.7 Sơ đồ biểu diễn cấu trúc (A) và mạch điện tương đương (B) của cảm biến

đo độ dẫn không tiếp xúc Error! Bookmark not defined

Hình 2.1 Hệ thiết bị điện di mao quản CE-C4D tự chế, bán tự động Error! Bookmark not defined

Hình 3.1 Điện di đồ khảo sát ảnh hưởng của thành phần đệm Error! Bookmark not defined

Hình 3.2 Điện di đồ khảo sát ảnh hưởng của chất hoạt hóa bề mặt Error! Bookmark not defined

Hình 3.3 Điện di đồ khảo sát ảnh hưởng của pH Error! Bookmark not defined Hình 3.4 Điện di đồ khảo sát thời gian bơm mẫu Error! Bookmark not defined Hình 3.5 Điện di đồ khảo sát chiều cao bơm mẫu Error! Bookmark not defined Hình 3.6 Điện di đồ khảo sát thế điện di Error! Bookmark not defined Hình 3.7 Điện di đồ khảo sát chất ảnh hưởng Error! Bookmark not defined

Trang 10

Hình 3.8 Đường chuẩn của oxalate theo diện tích pic Error! Bookmark not defined

Hình 3.9 Đường chuẩn của tartrate theo diện tích pic Error! Bookmark not defined

Hình 3.10 Đường chuẩn của citrate theo diện tích pic Error! Bookmark not defined

Hình 3.11 Điện di đồ phân tích 1-oxalate, 2-tartrate, 3-citrate trong mẫu bia chai Hà

Nội và mẫu bia lon Hà Nội Error! Bookmark not defined

Hình 3.12 Điện di đồ phân tích 1-oxalate, 2-tartrate, 3-citrate trong mẫu bia lon

Halida và mẫu bia chai Sài Gòn Special Error! Bookmark not defined

Hình 3.13 Điện di đồ phân tích 1-oxalate, 2-tartrate, 3-citrate trong mẫu bia lon

Haliken Error! Bookmark not defined

Hình 3.14 Điện di đồ phân tích 1-oxalate, 2-tartrate, 3-citrate trong mẫu mỳ tôm

Hảo Hảo và mẫu mỳ tôm Ba Miền Error! Bookmark not defined

Hình 3.15 Điện di đồ phân tích 1-oxalate, 2-tartrate, 3-citrate trong mẫu trà túi lọc

Lipton và mẫu trà khô vỉa hè Error! Bookmark not defined

Trang 11

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tiếng việt

1 Nguyễn Thị Ánh Hường (2010), Nghiên cứu xác định các dạng asen vô cơ trong

nước ngầm bằng phương pháp điện di mao quản sử dụng detector độ dẫn không tiếp xúc, Luận án Tiến sĩ Hóa học, Trường Đại học Khoa học Tự

nhiên - ĐHQGHN

2 Đào Mỹ Thanh (2012), Phụ gia thực phẩm và sức khỏe người tiêu dùng, Trung

tâm Y tế Dự phòng TP.HCM

3 Tạ Thị Thảo (2010), Bài giảng chuyên đề thống kê trong hóa phân tích, ĐH

Quốc gia Hà Nội

4 Nguyễn Duy Thịnh(2004), Các chất phụ gia sử dụng trong thực phẩm, bài giảng

cho học viên cao học chuyên ngành công nghiệp thực phẩm, ĐH Bách khoa

Hà Nội

5 Viện kiểm nghiệm ATVSTP Quốc Gia (2010), Thẩm định phương pháp trong

phân tích hóa học và vi sinh vật, Nhà xuất bản khoa học kỹ thuật Hà Nội

Tiếng Anh

6 Ali A Ensafi, S Abbasi, B Rezaei (2001) ―Kinetic spectrophotometric method

for the determination of oxalic acid by its catalytic effect on the oxidation of

safranine by dichromate‖, Spectrochimica Acta Part A, (57), 1833 – 1838

7 B.G Wolthers, W Koolstra, M Hayer, H Elzinga (1987), ―Development of a

reference method for determining urinary oxalate by means of isotope

Trang 12

dilution—mass spectrometry (ID-MS) and its usefulness in testing existing

assays for urinary oxalate‖, Clinica Chimica Acta, 170:227-235

8 Corinne Rivasseau , Anne-Marie Boisson, Ga¨ elle Mong´ elard, Georgy

Couram, Olivier Bastien, Richard Bligny (2006) ―Rapid analysis of organic acid in plant extracts by capillary electrophoresis with indirect UV detection Directed metabolic analyses during metal stress‖, Journal of

Chromatography A, (112), 283–290

9 Curhan (1999), ―GC epidemiologische Hinweise für die Rolle des Oxalat-

Nierensteine spontan‖, J Endourol 13 (9): 629-31

10 Hoppe B, Kemper MJ, Hvizd MG, Sailer DE, Langman CB (1998),

―Simultaneous determination of oxalate, citrate and sulfate in children's

plasma with ion chromatography‖, Kidney Int, 53(5):1348-52

11 Marián Masár et al (2003), Determination of oxalate in beer by zone

electrophoresis on a chip with conductivity detection, Journal of seperation

science, 26, 647-652

12 Michael Trevaskis, V Craige Trenerry (1996) ―An investigation into the

determination of oxalic acid in vegetables by capillary electrophoresis‖, Food

Chemisfry, (57), 323-330

13 Muhammad Iqbal Bhanger, M Hassan Khaskhali, F D Khand (1996),

―Simultaneous Determination of Oxalic acid and Citric acid in Urine by

High-erformance Liquid Chromatogrphy‖, Journal of chromatography.B,

Biomedical applications, 675(1), 147-51

14 M Hassan Khaskhali, M Iqbal Bhanger, F.D Khand (1996) ―Simultaneous determination of oxalic and citric acid in urine by high-performance

liquid chromatography‖, Journal of Chromatography B, (675), 147-151

15 Nguyen Thi Anh Huong et al (2014), ―Simple semi-automated portable capillary

electrophoresis instrument with contactless conductivity detection for the

Trang 13

determination of β-agonists in pharmaceutical and pig-feed samples‖, Journal

of Chromatography A, Vol 1360, pp 305-311

16 Nguyen Thi Anh Huong, Pavel Kubánˇ, Viet Hung Pham, Peter C Hauser

(2007), ‖ Study of the determination of inorganic arsenic species by CE with

capacitively coupled contactless conductivity detection‖, Electrophoresis

2007, (28), 3500–3506

17 Petr Kubáňet al (2014), ―Separation of oxalate, formate and glycolate in human

body fluid samples by capillary electrophoresis with contactless

conductometric detection‖, Journal of Chromatography A, 1325, 241–24

18 Ph Puig, M Arellano, J Andrianary, F Dedieu, F Couderc (1997), ―Method

development and validation for the simultaneous determination of organic

and inorganic acid by capillary zone electrophoresis‖, Journal of

Chromatography A, 765, 321–328

19 Ruben Rellan-Alvarez (2011), ―Development of a new high-performance liquid

chromatography-electrospray ionization time-of-flight mass spectrometry method for the determination of low molecular mass organic acid in plant

tissue extracts‖, J.Agric Food Chem, 59, 6864-6870

20 United States Department of Agriculture (1984), Informationsdienst Human

Nutrition, Landwirtschaftliches Handbuch Nr 8-11

21 Verónica Galli, Coral Barbas∗ (2004), ―Capillary electrophoresis for the analysis

of short-chain organic acid in coffee‖, Journal of Chromatography A, 1032:

299–304

22 Xiumei Geng , Sufang Zhang , Qian Wang , Zongbao (Kent) Zhao (2008),

―Determination of organic acid in the presence of inorganic anions by ion

chromatography with suppresse d conductivity detection‖, Journal of

Chromatography A, 1192 : 187–190

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	655,41 KB