Đảng bộ tỉnh yên bái lãnh đạo công tác bảo tồn và phát huy giá trị của các di tích lịch sử từ năm 1998 đến năm 2014

LỜI CAM ĐOAN Sau một thời gian học tập và nghiên cứu, tôi đã hoàn thành luận văn tốt nghiệp với đề tài: Đảng bộ tỉnh Yên Bái lãnh đạo công tác bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lị

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

LÊ VĂN ĐIN

ĐẢNG BỘ TỈNH YÊN BÁI LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ CÁC DI TÍCH

LỊCH SỬ TỪ NĂM 1998 ĐẾN NĂM 2014

LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ

Hà Nội, 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

LÊ VĂN ĐIN

ĐẢNG BỘ TỈNH YÊN BÁI LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ CÁC DI TÍCH

LỜI CAM ĐOAN

Sau một thời gian học tập và nghiên cứu, tôi đã hoàn thành luận văn tốt

nghiệp với đề tài: Đảng bộ tỉnh Yên Bái lãnh đạo công tác bảo tồn và phát

huy giá trị các di tích lịch sử từ năm 1998 đến năm 2014 Tôi xin cam đoan

đây là kết quả của quá trình làm việc nghiêm túc và khoa học của bản thân tôi dựa trên những nguồn tài liệu đáng tin cậy và có tham khảo các bài viết của các tác giả đi trước

Hà Nội, ngày 30/11/2015

Học viên

Lê Văn Đin

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn với đề tài: “ Đảng bộ tỉnh Yên Bái lãnh đạo

công tác bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử từ năm 1998 đến năm 2014” Không chỉ là công sức của riêng tôi, ngoài sự cố gắng nỗ lực của bản

thân, tôi đã nhận được sự giúp đỡ của các thầy cô trong khoa Lịch sử, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, lớp cao học (Khóa 2013 – 2015) cùng cơ quan, đồng nghiệp, gia đình và bạn bè đã nhiệt tình giúp đỡ, tạo điều kiện giúp tôi hoàn thành luận văn này

Đặc biệt, tôi xin gủi lời cảm ơn chân thành và lòng biết ơn sâu sắc tới thầy Lê Văn Thịnh – người đã nhiệt tình chỉ bảo và hướng dẫn trong suốt quá trình thực hiện để tôi hoàn thành luận văn của mình

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, có kế thừa một số các thành quả của một số những người đi trước

Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng luận văn của tôi sẽ không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong được sự chỉ bảo và đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo và các bạn

Hà Nội, tháng 12/2015

Học viên

Lê Văn Đin

MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 7

1 Lý do chọn đề tài 7

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 8

3 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu 10

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined Chương 1:CHỦ TRƯƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO BẢO TỒN, PHÁT HUY GIÁ TRỊ CÁC DI TÍCH LỊCH SỬ CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH YÊN BÁI TỪ NĂM

1998 ĐẾN NĂM 2003 Error! Bookmark not defined 1.1 Những nhân tố tác động đến công tác bảo tồn và phát huy giá trị các

di tích lịch sử ở tỉnh Yên Bái Error! Bookmark not defined

1.1.1 Điều kiện tự nhiên Error! Bookmark not defined

1.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội Error! Bookmark not defined

1.1.3 Thực trạng công tác bảo tồn, phát huy các giá trị di tích lịch sử ở Yên

Bái trước năm 1998 Error! Bookmark not defined

1.2 Đảng bộ tỉnh Yên Bái lãnh đạo công tác bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử từ năm 1998 đến năm 2003Error! Bookmark not defined

1.2.1 Chủ trương của Đảng và sự lãnh đạo của Đảng bộ Yên Bái Error!

Bookmark not defined

1.2.2 Quá trình chỉ đạo công tác bảo tồn, phát huy giá trị các di tích lịch sử

của Đảng bộ Yên Bái Error! Bookmark not defined

Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined Chương 2: CÔNG TÁC BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ CÁC DI TÍCH LỊCH SỬ CỦA ĐẢNG BỘ YÊN BÁI TỪ NĂM 2004 ĐẾN NĂM

2014 Error! Bookmark not defined 2.1 Chủ trương của Đảng và sự lãnh đạo của Đảng bộError! Bookmark not defined

2.1.1 Chủ trương của Đảng Error! Bookmark not defined 2.1.2 Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Yên Bái Error! Bookmark not defined

2.2 Đảng bộ tỉnh Yên Bái chỉ đạo công tác bảo tồn và phát huy giá trị các

di tích lịch sử từ năm 2004 đến năm 2014 Error! Bookmark not defined

2.2.1 Chỉ đạo công tác điều tra, xếp hạng, bảo tồn, tu bổ và tôn tạo các di

tích lịch sử Error! Bookmark not defined

2.2.2 Chỉ đạo công tác tuyên truyền, xây dựng cơ sở hạ tầng phát huy giá trị

các di tích Error! Bookmark not defined

Tiểu kết Chương 2 Error! Bookmark not defined Chương 3: MỘT VÀI NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM Error! Bookmark not defined

3.1 Một vài nhận xét Error! Bookmark not defined

3.1.1 Ưu điểm Error! Bookmark not defined 3.1.2 Hạn chế Error! Bookmark not defined

3.2 Một số kinh nghiêm chủ yếu Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

sử văn hóa là tài sản vô cùng quý giá của mỗi dân tộc, đất nước, và của cả nhân loại, là nơi gìn giữ những giá trị văn hóa tôt đẹp của loài loài người Chính vì vây, việc giữ gìn và phát huy những giá trị lịch sử văn hóa quả thực không phải

là điều đơn giản Trong những năm qua công tác bảo tồn, tu bổ, tôn tạo di tích, nhằm phát huy các giá trị văn hóa được các cấp, các ngành và toàn xã hội quan tâm

Yên Bái là tỉnh có nhiều dân tộc anh em với sự đa dạng về bản sắc văn hóa, tiếp giáp và là đầu mối giao thông giữa các tỉnh Tây Bắc và Việt Bắc Đất đai khá phong phú và tốt tươi, có sự đa dạng về khí hậu, là điều kiện phát triển kinh tế chính trị văn hóa của tỉnh Là vùng đất có bề dày văn hóa lịch sử, có một

hệ thống di tích lịch sử ở khắp các địa phương trong tỉnh.Hệ thống di tích lịch sử này vừa là niềm tự hào, vừa là một tài sản vô cùng quý giá của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Yên Bái

Hệ thống di tích lịch sử không chỉ phục vụ đời sống tinh thần, tâm linh, tín ngưỡng của nhân dân địa phương mà còn là một động lực phát triển kinh tế

xã hội của tỉnh Yên Bái đặc biệt là ngành kinh tế du lịch Nhận thức được vai trò

và tầm quan trọng của việc gin giữ giá trị của hệ thống di tích trên toàn tỉnh Nên Đảng bộ tỉnh Yên Bái rất quan tâm đến công tác bảo tồn, phục hồi và phát huy giá trị di tích lịch sử văn hóa của tỉnh.Ngoài ra các văn bản có tính pháp quy của nhà nước, của tỉnh ban hành nhiều quy định chính sách cụ thể, để bảo tồn và phát huy những giá trị di tích lịch sử văn hóa trên toàn tỉnh

9

Tuy nhiên cho đến nay, quá trình lãnh đạo công tác bảo tồn và phát huy các di tích lịch sử văn hóa từ năm 1998 đến năm 2014 của Đảng Bộ tỉnh Yên Bái vẫn chưa được nghiên cứu và trình bày một cách có hệ thống, toàn diện Việc nghiên cứu những chủ trương, biện pháp của tỉnh Yên Bái về công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, nhằm làm rõ vai trò lãnh đạo của Đảng bộ đối với công tác bảo tồn và phát huy những di sản văn hóa tốt đẹp, thực hiện đúng theo tinh thần của Nghi Quyết Trung Ương V (khóa VIII) của Ban chấp hành Trung Ương Đảng tháng 6 năm 1998 Từ đó, góp phần đánh giá một cách khách quan, khoa học công tác lãnh đạo của Đảng trên mặt trận văn hóa, gắn liền với việc phát triển kinh tế địa phương Góp phần tổng kết kinh nghiệm quá khứ phục

vụ thực tiễn công tác hiện nay; giúp cho Đảng bộ, cấp ủy có thêm luận cứ khoa học trong xác định chủ trương, biện pháp trong công tác khôi phục giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa trong toàn tỉnh ở những giai đoạn tiếp theo

Xuất phát từ những lý do trên, tôi mạnh dạn quyết định chọn vấn đề

“Đảng Bộ, tỉnh Yên Bái lãnh đạo công tác bảo tồn và phát huy giá trị các di tích

lịch sử từ năm 1998 đến năm 2014” làm luận văn Thạc sỹ Lịch sử của mình,

chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam Với mục đích làm rõ thực trạng công tác bảo tồn và phát huy các di tích lịch sử trên địa bàn tỉnh Yên Bái,

từ đó rút ra những bài học trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa di tích

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Công tác bảo tồn di tích lịch sử văn hóa là vấn đề đang được Đảng, Nhà nước các cấp các ngành các địa phương quan tâm, vấn đề này cũng được nhiều nhà khoa học đặc biệt quan tâm

Những công trình đề tài nghiên cứu về lý luận chung về vấn đề bảo tồn và phát huy di tích lịch sử văn hóa: Nguyễn Đăng Duy, Trịnh Minh Đức (1993)

Bảo tồn di tích lịch sử văn hóa, Nhà xuất bản Văn hóa Hà Nội, nghiên cứu vấn

đề lý luận và thực tiễn về vấn đề bảo tồn di tích lịch sử ở nước ta; Dương Văn

10

Sáu (2000), Di tích lịch sử Văn hóa, Danh thắng cảnh Việt Nam, Nhà xuất Bản

Đại học Quốc gia Hà Nội trình bày các địa danh lịch sử - văn hóa, danh thắng

của Việt Nam; Nguyễn Đình Thanh, Lê Minh Lý (2008), Di sản văn hóa bảo

tồn và Phát triển, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, trình bày hiện trạng

bảo tồn và phát huy ở một số di sản văn hóa tiêu biểu ở Việt Nam; Đặc biệt là

Nguyễn Văn Quang (2004), Tiền sử và Sơ sử Yên Bái, Nxb Khoa học và Xã hội

đây là cuốn sách trình bày hệ thống di tích lịch sử thời kỳ tiền sử và sơ sử của tỉnh Yên Bái, tác giả đã đi sâu nghiên cứu khảo sát di tích đồ đá cũ trên các đồi

gò, các di tích sơ kì đá mới trong các hang động đá vôi, các di tích hậu kì đá mới

ở thềm cổ sông Hồng Bên cạnh đó tác giả cũng chỉ ra trên vùng đất Yên Bái có một số di tích khảo cổ đặc biệt quan trọng- nơi tàng chữ tư liệu vật chất phong phú đa dạng độc đáo có khả năng bảo tồn, nghiên cứu, thăm quan và phát huy tác dụng thực tiễn cao Tỉnh Ủy – Hội đông nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Yên

Bái (2003), Tỉnh Yên Bái một thế kỷ (1900- 2000) Xí nghiệp in Bộ Công

Nghiệp Hà Nội, đây là cuốn sách với nội dung trình bày lịch sử Yên Bái trong một thế kỷ từ 1900 đến năm 2000

Ngoài ra có một số các bài đăng trên các tạp chí, Lưu Trần Tiêu (2002)

Bảo tồn và phát huy di sản văn hóa Việt Nam Hà Văn Tấn (2005) Bảo vệ di tích lịch sử văn hóa trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; Phạm

Minh Châu (2011) Sức sống cho sự tồn tại của di sản Việt Nam; Nguyễn Thế Hùng (2013) Công tác bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa năm 2013 và

phương hướng nhiệm vụ trọng tâm năm 2014; Nguyễn Quốc Hùng (2014) Vài nét suy nghi về “Yếu tố gốc” cấu thành di tích Nguyễn Viết Cường (2014) Bảo tồn di tích trong bối cảnh hiện nay Những bài báo, những cuốn sách trên đều đề

cập tới vấn đề di sản văn hóa lý luận chung, đối với công tác đối với công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích lịch sử văn hóa

Tuy nhiên vẫn chưa có một công trình cụ thể nào viết về công tác bảo tồn

và phát huy giá trị di tích tỉnh Yên Bái, một cách chuyên sâu trực tiếp vấn đề:

11

“Đảng bộ tỉnh Yên Bái lãnh đạo công tác bảo tồn và phát huy giá trị các di tích

lịch sử từ năm 1998 đến năm 2014” dưới góc độ lịch sử Đảng cộng sản Việt

Nam

3 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục tiêu nghiên cứu

Làm rõ chủ trương, giải pháp và sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Yên Bái đối với công tác bảo tồn và Phát huy giá trị các di tích trên địa bàn tỉnh từ năm 1998 đến năm 2014 Trên cơ sở đó, đưa ra những nhận xét và đúc rút kinh nghiệm nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chủ trương, giải pháp trong công tác bảo tồn phát huy giá trị các di tích trong giai đoạn tiếp theo

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tập hợp và hệ thống hóa nguồn tài liệu liên quan đến đề tài

- Nêu và phân tích những nhân tố tác động đến chủ trương, giải pháp và quá trình chỉ đạo công tác bảo tồn, phát huy giá trị các di tích lịch sử của Đảng

bộ tỉnh Yên Bái đối trên địa bàn tỉnh

- Đánh giá những ưu điểm, hạn chế trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị các di tích lịch sử của Đảng bộ tỉnh, đồng thời đúc rút những kinh nghiệm chủ yếu có ý nghĩa tham khảo cho hiện tại

12

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Ngọc Bái; Hà Lâm Kỳ; Phùng Quốc Hiển; Hoàng Xuân Lộc; Hoàng Thị Hạnh; Tạ Xuân Hiếu; Nguyễn Văn Quý; Hà Lâm Kỳ; Mai Hiên; Dương

Soái; Nguyễn Mạnh Hùng; Hoàng Thị Thu Hương… (2006),Yên Bái Đất Và

người trên thành phố phát triển, Nxb Văn hóa thông tin

2 Nguyễn Ngọc Bái (1998),Đề tài khoa học, Nghiên Cứu tiềm năng Văn hóa

dân gian vùng đất thu vật xưa, (huyện Yên Bình- Lục Yên)

3 Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Yên Bái (2007),Lịch sử Đảng bộ tỉnh Yên Bái

tập I (1930- 1975), Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội – 2007

4 Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Yên Bái, (2007) Lịch sử Đảng bộ tỉnh Yên Bái

tập II (1975- 2000), Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội – 2007

5 Ban tư tưởng - Văn hóa Trung ương (2003),Tài liệu Hội nghị tư tưởng – Văn

Hóa toàn quốc triển khai nhiệm vụ công tác năm 2003, Thành phố Hồ Chí

Minh, ( 2/ 2003) Lưu tại Phòng lưu trữ Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Yên Bái

6 Ban chấp hành Trung ương, Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 12 tháng 3 năm

2003, Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hành Trung ương Đảng

khóa IX về công tác dân tộc Lưu tại Phòng lưu trữ Sở Văn hóa Thể thao và

Du lịch tỉnh Yên Bái

7 Ban chấp hành Trung ương, Chỉ thị số 18-CT/TW ngày 24 tháng 01 năm

2003, Chỉ thị của Ban Bí thư tiếp tục thực hiện hiệu quả Nghị Quyết Trung

Ương 5 (khóa VIII) về công tác Văn học Nghệ thuật trong tình hình mới Lưu

tạiPhòng lưu trữ Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Yên Bái

8 Ban Tuyên giáo Trung ương, Tài liệu học tập Nghị quyết Trung ương và một

số chủ trương của hội nghị lần thứ chín Ban chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam khóa XI, Nxb Chính trị Quốc gia Lưu tại Phòng lưu trữ

Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Yên Bái

13

9 Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch, Báo cáo số 82/BVHTTDL-VHDT ngày 09

tháng 01 năm 2013, Đánh giá nhiệm vụ: Bảo tồn phát huy và phát triển văn

hóa các dân tộc thiểu số (Thực hiện Nghị quyết Trung Ương 5 khóa VIII)

Lưu tại Phòng lưu trữ Sở Văn hóa Thông tin tỉnh Yên Bái

10 Bộ Văn hóa thể thao và Du lịch, Quyết định số 91/ 2008/QĐ-BVHTTDL

ngày 30 tháng 12 năm 2008, Phê duyệt phát triển tổng thể phát triển du lịch

vùng trung du miền núi Bắc Bộ đến năm 2020, kèm theo Báo cáo tổng hợp quy hoạch tổng thể phát triển du lịch trung du miền núi Bắc Bộ đến năm

2020 của Tổng Cục Du Lịch, Hà Nội Năm 2008 Lưu tại Phòng lưu trữ Sở

Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Yên Bái

11 Bộ Văn hóa -Thông tin, Kế hoạch số 1556/VHTT- KHTC, ngày 13 tháng 5

năm 2004 Về viêc thỏa thuận chủ trương lập dự án bảo tồn Di tích Căng và

đồn Nghĩa Lộ tỉnh Yên Bái Lưu tại Phòng lưu trữ Sở Văn hóa Thể thao và

Du lịch tỉnh Yên Bái

12 Bộ Văn hóa và Thông tin, Chỉ thị số 41/CT- BVHTT, ngày 31 tháng 3 năm

2004 chỉ thị của Bộ trưởng Văn hóa – Thông Tin, Về tiếp tục thực hiện chỉ

thị của thủ tướng chính phủ về công tác văn hóa, thông tin vùng dân tộc thiểu

số, miền núi đến năm 2010 Lưu tại Phòng lưu trữ Sở Văn hóa Thể thao và

Du lịch tỉnh Yên Bái

13 Bộ Văn hóa và Thông tin, Quyết định số 456/QĐ- BVHTT, ngày 20 tháng

02 năm 2004 Quyết định của Bộ trưởng Văn hóa – Thông Tin, Về việc công

nhận Ban vận động thành lập hội Di sản Văn hóa Việt Nam Lưu tại Phòng

lưu trữ Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Yên Bái

14 Bộ Văn hóa và Thông tin, Quyết định số 1706/QĐ-BVHTT, ngày 24 tháng 7

năm 2001 Quyết định của Bộ trưởng Văn hóa - Thông Tin, Việc phê duyệt

Quy hoạch tổng thể Bảo tồn và phát huy giá trị di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh đến năm 2020 Lưu tại Phòng lưu trữ Sở Văn hóa Thể

thao và Du lịch tỉnh Yên Bái

14

15 Bộ Văn hóa và Thông tin, số 505 /VHTT- TCCB, ngày 24 tháng 02 năm

2004, của Bộ trưởng Văn hóa – Thông Tin Về việc thành lập hội di sản văn

hóa Việt Nam Lưu tại Phòng lưu trữ Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh

Yên Bái

16 Bộ Văn hóa Thông tin Cục Di sản Văn hóa, số 802/ DSVH- DT ngày 01

tháng 12 năm 2004, Về việc lựa chon Bảo Vật Quốc gia Lưu tại Phòng lưu

trữ Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Yên Bái

17 Bộ Văn hóa Thông tin, Báo cáo sơ kết chương trình mục tiêu về văn hóa từ

năm 1994 – 2000, Hà Nội ngày 01 tháng 8 năm 2002 Lưu tại Phòng lưu trữ

Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Yên Bái

18 Cổng giao tiếp điện tử tỉnh Yên Bái http://www.yenbai.gov.vn/

19 Cục Di sản Van hóa.http://www.dsvh.gov.vn/

20 Phan Đại Doãn (2001), Làng xã Việt Nam một số vấn đề kinh tế văn hóa xã

hội, Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội

21 Nguyễn Đăng Duy, Trịnh Minh Đức (1993),Bảo tồn di tích lịch sử văn hóa,

Nxb Văn hóa Hà Nội

22 Nguyễn Đăng Duy (2005), Một số vấn đề văn hóa Việt Nam truyền thống và

hiện đại, Nxb Lao động Hà Nội

23 Đào Thùy Dương (2013), Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc lãnh đạo công tác bảo

tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử (1997 - 2012), Luận văn thạc sỹ lịch

sử, chuyên ngành Đảng Cộng sản Việt Nam Lưu Đại Học khoa học xã hội

và Nhân Văn Hà Nội, Hà Nội

24 Đảng Cộng sản (1998) Nghị Quyết Trung Ương 5 khóa VIII (7/1998), Về

xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc Lưu tại

Phòng lưu trữ Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Yên Bái

25 Đảng Cộng sản Việt Nam (1991), Cương lĩnh xây dựng đất nước thời kì quá