Hoàn thiện hoạt động kiểm toán thu sử dụng đất tại các tỉnh đồng bằng Sông Hồng

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --- ĐỖ THU HẰNG HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG KIỂM TOÁN THU SỬ DỤNG ĐẤT TẠI CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG CỦA KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC LUẬN VĂN THẠC S

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

ĐỖ THU HẰNG

HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG KIỂM TOÁN THU SỬ DỤNG ĐẤT

TẠI CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG

CỦA KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội – 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

ĐỖ THU HẰNG

HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG KIỂM TOÁN THU SỬ DỤNG ĐẤT

TẠI CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG

CỦA KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

Mã số: 60 34 04 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: GS.TS NGUYỄN THIẾT SƠN

Hà Nội - 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được công

bố trong bất cứ công trình nào

Tác giả luận văn

Đỗ Thu Hằng

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Thầy GS.TS Nguyễn Thiết Sơn, người đã nhiệt tình hướng dẫn, truyền đạt những kinh nghiệm quý báu trong nghiên cứu khoa học và dành những tình cảm tốt đẹp cho tôi trong quá trình thực hiện luận văn này

Qua đây, tôi cũng xin được bày tỏ lòng biết ơn các Thầy, Cô giáo trong Khoa Kinh tế - Chính trị, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội

đã truyền đạt, dạy dỗ em trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn

Tôi cũng xin được cảm ơn Lãnh đạo Kiểm toán Nhà nước đã tạo điều kiện cho tôi được học tập, hoàn thiện khóa học này, đặc biệt tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới bà Trương Hải Yến, Phó Vụ trưởng Vụ Tổng hợp, bà Vũ Thị Bích Thủy, Kiểm toán viên Vụ Tổng hợp đã nhiệt tình giúp đỡ tôi để luận văn có chất lượng tốt hơn

Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến gia đình, các anh chị, bạn

bè đã tận tình giúp đỡ tôi hoàn thiện khóa học này

Mặc dù đã hết sức cố gắng, nhưng chắc chắn luận văn không thể tránh khỏi những sai sót, kính mong nhận được sự chỉ bảo, góp ý của quý Thầy Cô

để luận văn được hoàn thiện hơn nữa

Trân trọng cảm ơn!

Tác giả

Đỗ Thu Hằng

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT i

DANH MỤC BẢNG BIỂU ii

PHẦN MỞ ĐẦU 3

GIỚI THIỆU VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 3 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOÀN

THIỆN HOẠT ĐỘNG KIỂM TOÁN THU SỬ DỤNG ĐẤT Error! Bookmark not defined

1.1 Tổng quan tài liệu - Tình hình nghiên cứuError! Bookmark not defined

1.2 Thu sử dụng đất và hoạt động kiểm toán Error! Bookmark not defined

1.2.1 Cơ sở lý luận chung trong lĩnh vực quản lý nhà nước về thu sử

dụng đất Error! Bookmark not defined 1.2.2 Hoạt động kiểm toán thu sử dụng đấtError! Bookmark not defined

1.2 Nội dung hoạt động kiểm toán thu sử dụng đất và các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm toán thu sử dụng đất. Error! Bookmark not defined

1.2.1 Nội dung và các phương pháp kiểm toán thu sử dụng đất Error! Bookmark not defined

1.2.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến kiểm toán thu sử dụng đất Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ THIẾT KẾ LUẬN VĂN

Error! Bookmark not defined

2.1 Phương pháp và thiết kế nghiên cứu Error! Bookmark not defined

2.2 Địa điểm và thời gian thực hiện nghiên cứu Error! Bookmark not defined

2.2.1 Địa điểm thực hiện nghiên cứu Error! Bookmark not defined

2.2.2 Thời gian thực hiện nghiên cứu: Error! Bookmark not defined

2.3 Các phương pháp sử dụng trong luận văn Error! Bookmark not defined

2.4 Phương pháp thu thập, tính toán xử lý thông tin, số liệuError! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KIỂM TOÁN THU SỬ DỤNG ĐẤTTẠI CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNGError! Bookmark not defined

3.1 Thực trạng công tác quản lý nhà nước về đất đai có liên quan đến thu sử dụng đất của chính quyền địa phương Error! Bookmark not defined

3.1.1 Khái quát về KTNN và hoạt động thu sử dụng đất tại các tỉnh đồng

bằng Sông Hồng Error! Bookmark not defined 3.1.2 Cơ chế, chính sách quản lý nhà nước về thu sử dụng đất Error! Bookmark not defined

3.2 Phân tích thực trạng hoạt động kiểm toán thu sử dụng đất tại các tỉnh đồng bằng sông hồng Error! Bookmark not defined

3.2.1 Thực trạng tình hình kiểm toán liên quan đến thu sử dụng đất tại các

tỉnh đồng bằng Sông Hồng Error! Bookmark not defined

3.2.2 Thực trạng tình hình kiểm toán liên quan đến thu sử dụng đất của

các KTNN khu vực Error! Bookmark not defined

3.3 Đánh giá thực trạng hoạt động kiểm toán thu sử dụng đất tại các tỉnh đồng bằng Sông Hồng Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 4: CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG KIỂM TOÁN

THU SỬ DỤNG ĐẤT TẠI CÁC TỈNH ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG Error! Bookmark not defined

4.1 Các giải pháp hoàn thiện hoạt động kiểm toán thu sử dụng đất Error!

Bookmark not defined

4.1.1 Giải pháp hoàn thiện kiểm toán tuân thủ liên quan đến thu sử dụng

đất trong cuộc kiểm toán ngân sách địa phương.Error! Bookmark not defined

4.1.2 Giải pháp hoàn thiện thực hiện kiểm toán chuyên đề thu sử dụng

đất Error! Bookmark not defined

Để các cuộc kiểm toán chuyên đề thu sử dụng đất đạt hiệu quả, một số giải

pháp đặt ra như sau: Error! Bookmark not defined

4.1.3 Giải pháp hoàn thiện thực hiện kiểm toán hoạt động có liên quan

đến thu sử dụng đất Error! Bookmark not defined

4.2 Một số ý kiến góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý có liên quan đến quản lý nhà nước về đất đai Error! Bookmark not defined

4.2.1 Sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai Error! Bookmark not defined 4.2.2 Cơ chế quản lý của Nhà nước Error! Bookmark not defined 4.2.3 Cơ chế tài chính Error! Bookmark not defined

4.3 Hoàn thiện, nâng cao hiệu quả thực hiện quản lý nhà nước về đất đai liên quan đến thu sử dụng đất Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO 6

i

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

1 QSDĐ Quyền sử dụng đất

3 UBND Ủy ban nhân dân

4 NSNN Ngân sách Nhà nước

5 GPMB Giải phóng mặt bằng

6 ĐBSH Đồng bằng Sông Hồng

7 KTNN Kiểm toán Nhà nước

8 KTV Kiểm toán viên

ii

DANH MỤC BẢNG BIỂU

1 Bảng 3.1 Bảng 3.1 Kết quả thu tiền sử dụng đất tại các

tỉnh đồng bằng Sông Hồng từ 2010 - 2013; 31

3

PHẦN MỞ ĐẦU GIỚI THIỆU VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1 Tính cấp thiết và lý do lựa chọn đề tài

Quản lý nhà nước về đất đai là một trong những vấn đề được xã hội đặc biệt quan tâm Tình trạng vi phạm pháp luật về đất, lấn chiếm, hủy hoại, sử dụng đất không đúng mục đích đã xảy ra ở nhiều nơi; theo điều tra tại 9 tỉnh

do Trung tâm Nghiên cứu phát triển hỗ trợ cộng đồng (CECODES), thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) và Đại sứ quán Phần Lan thực hiện, thì lĩnh vực bị coi có tham nhũng nhiều nhất là lĩnh vực quản lý đất đai (85,87%); tệ nạn tham nhũng trong lĩnh vực này ngày càng tinh vi, do chính sách không đồng bộ, quản lý chồng chéo; quản lý quy hoạch

sử dụng đất, thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất và tính toán bồi thường, hỗ trợ, tái định cư còn nhiều tồn tại, thiếu đồng bộ, thiếu sự minh bạch; số lượng khiếu kiện, khiếu nại của người dân cũng tập trung nhiều trong lĩnh vực đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhiều khu đất bị bỏ hoang sau khi đã giao đất cho các dự án…

Xuất phát từ thực tế đó, trong những năm gần đây, vấn đề quản lý nhà nước về đất đai, mà chủ yếu là thu tiền sử dụng đất, đã được Kiểm toán Nhà nước xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng, phải thực hiện kiểm toán khi kiểm toán ngân sách, tiền và tài sản nhà nước tại bộ, ngành, địa phương Kết quả kiểm toán đã phát hiện nhiều tồn tại, hạn chế, giúp các b ộ, ngành, địa phương trong viê ̣c quản lý nhà nước về đất đai một cách đúng đắn, hiệu quả, góp phần ngăn ngừa các hành vi tiêu cực, tham nhũng, lãng phí trong lĩnh vực này

Bên cạnh những kết quả kiểm toán đã đạt được, hiện nay công tác kiểm toán lĩnh vực quản lý nhà nước về đất đai tại các địa phương, cũng mới chỉ

4

được Kiểm toán Nhà nước thực hiện trong một số năm gần đây và thực hiện kiểm toán lồng ghép trong quá trình thực hiện kiểm toán ngân sách địa phương, mà chưa tổ chức thành một chuyên đề riêng, vì vậy kết quả kiểm toán còn nhiều hạn chế

Như vậy, hoạt động kiểm toán thu sử đất được Kiểm toán Nhà nước xác định là một trong những những nhiệm vụ quan trọng trong thời gian tới, vậy có những giải pháp nào nhằm hoàn thiện hoạt động kiểm toán thu sử dụng đất? Câu hỏi này sẽ được làm sáng tỏ trong luận văn “Hoàn thiện hoạt động kiểm toán thu sử dụng đất tại các tỉnh đồng bằng Sông Hồng”

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

- Làm rõ cơ sở lý luận về quản lý nhà nước trong lĩnh vực thu sử dụng đất, cũng như về công tác kiểm toán trong lĩnh vực này

- Làm rõ cơ sở lý luận kiểm toán tuân thủ trong lĩnh vực thu sử dụng đất

- Thực trạng quản lý thu sử dụng đất tại địa phương

- Thực trạng kiểm toán thu sử dụng đất tại một số tỉnh đồng bằng Sông Hồng

- Đề xuất các giải pháp hoàn thiện hoạt động kiểm toán thu tiền sử dụng đất, nhằm nâng cao chất lượng kiểm toán trong lĩnh vực này

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động kiểm toán thu sử dụng đất tại các tỉnh đồng bằng Sông Hồng Để làm được việc này, chúng tôi cũng đề cập đến công tác Quản lý nhà nước về đất đai (Luật Đất đai, chủ trương, chính sách của Nhà nước có liên quan đến thu sử dụng đất)

- Phạm vi nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề có liên quan đến lĩnh vực thu sử dụng đất do Kiểm toán Nhà nước thực hiện từ năm 2010 đến 2013, tại 10 tỉnh, thành phố: Vĩnh Phúc, Hà Nội, Bắc Ninh, Hà Nam, Hưng Yên, Hải Dương, Hải Phòng, Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình

5

4 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn

sẽ được trình bày thành 4 chương như sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận về hoàn thiện hoạt động kiểm toán thu sử

dụng đất

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu và thiết kế luận văn

Chương 3: Thực trạng hoạt động kiểm toán thu sử dụng đất tại các tỉnh

đồng bằng Sông Hồng

Chương 4: Các giải pháp hoàn thiện hoạt động kiểm toán thu sử dụng

đất tại các tỉnh đồng bằng Sông Hồng

6

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Luật Đất đai năm 2003 ngày 26/11/2003; Luật Đất đai năm 2013 tháng

11/2013

2 Bộ Tài chính, 2008 Thông tư 129/2008/TT-BTC ngày 26/12/2008 về việc Hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng và hướng dẫn thi hành Nghị định số 123/2008/NĐ-CP ngày 08/12/2008 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng Hà Nội

3 Bộ Tài chính, 2008 Thông tư 130/2008/TT-BTC ngày 26/12/2008 về việc Hướng dẫn thi hành một số điều của Luật thuế thu nhập doanh nghiệp số 14/2008/QH12 và hướng dẫn thi hành Nghị định số 124/2008/NĐ-CP ngày 11/12/2008 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật thuế thu nhập doanh nghiệp Hà Nội

4 Bộ Tài chính và Bộ Tài nguyên và Môi trường, 2005 Thông tư liên tịch 30/2005/TTLT-BTC-BTNMT về việc hướng dẫn việc luân chuyển hồ sơ của người sử dụng đất thực hiện nghĩa vụ tài chính Hà Nội

5 Chính phủ, 2004 Nghị định số 198/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 về thu tiền sử dụng đất Hà Nội

6 Chính phủ, 2005 Nghị định số 142/2005/NĐ-CP ngày 14/11/2005 về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước Hà Nội

7 Chính phủ, 2007 Nghị định 84/2007/NĐ-CP ngày 25/05/2007 về quy định

bổ sung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Hà Nội

8 Chính phủ, 2008 Nghị định 123/2008/NĐ-CP ngày 08/12/2008 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng Hà Nội

9 Chính phủ, 2008 Nghị định 124/2008/NĐ-CP ngày 11/12/2008 quy đỊnh chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật thuế thu nhập doanh nghiệp Hà Nội

7

10 Chính phủ, 2009 Nghị định 69/2009/NĐ-CP ngày 13/08/2009 về việc quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thườngm hỗ trợ và tái định cư Hà Nội

11 Chính phủ, 2010 Nghị định 121/2010/NĐ-CP ngày 30/12/2010 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 142/2005/NĐ-CP ngày 14/11/2005 của Chính phủ về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước Hà Nội

12 Chính phủ, 2011 Nghị định 45/2011/NĐ-CP ngày 17/06/2011 về lệ phí trước bạ Hà Nội

13 Chính phủ, 2014 Nghị định 43/2014/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đất đai Hà Nội

14 Chính phủ, 2014 Nghị định 44/2014/NĐ-CP quy định về giá đất Hà Nội

15 Chính phủ, 2014 Nghị định 45/2014/NĐ-CP quy định về thu tiền sử dụng đất Hà Nội

16 Chính phủ, 2014 Nghị định 46/2014/NĐ-CP quy định về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước Hà Nội

17 Chính phủ, 2014 Nghị định 47/2014/NĐ-CP quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất Hà Nội

18 Nguyễn Văn Hào, 2011 “Kiểm toán nguồn thu NSNN từ nhà, đất gắn với việc tăng cường quản lý thu NSNN và nâng cao hiệu lực quản lý đất đai tại các tỉnh, TP trực thuộc trung ương”, Kỷ yếu hội thảo khoa học Kiểm toán thu sử dụng đất với việc tăng cường quản lý thu ngân sách nhà nước

và nâng cao hiệu lực quản lý đất đai tại các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, Tr 89-96 Hà Nội

19 Kiểm toán Nhà nước, 2010 Báo cáo kiểm toán ngân sách, tiền và tài sản nhà nước năm 2010 của Tỉnh Bắc Ninh, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Hưng Yên Hà Nội

8

20 Kiểm toán Nhà nước, 2011 Báo cáo kiểm toán ngân sách, tiền và tài sản nhà nước năm 2011 của các tỉnh Hải Dương, Bắc Ninh, Vĩnh Phúc, Hải Phòng, Nam Định, Hà Nội

21 Kiểm toán Nhà nước, 2012 Báo cáo kiểm toán ngân sách, tiền và tài sản nhà nước năm 2012 của các tỉnh Hải Phòng, Ninh Bình, Hà Nội Hà Nội

22 Kiểm toán Nhà nước, 2012 Quyết định 548/2012/QĐ-KTNN ngày 11/04/2012 về ban hành đề cương, hồ sơ mẫu biểu kiểm toán đối với các cuộc kiểm toán chuyên đề Hà Nội

23 Kiểm toán Nhà nước, 2013 Báo cáo kiểm toán ngân sách, tiền và tài sản nhà nước năm 2013 của các tỉnh Hải Dương, Thái Bình, Vĩnh Phúc, Hải Phòng, Hà Nội, Hà Nam Hà Nội

24 Quốc hội nước CHXHCNVN, 2003 Luật Đất đai Hà Nội

25 Quốc hội nước CHXHCNVN, 2013 Luật Đất đai Hà Nội