Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh THCS vùng ven biển huyện hải hậu tỉnh nam định

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC PHẠM VĂN TRANG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ VÙNG VEN BIỂN HUYỆN HẢI HẬU TỈNH NAM ĐỊNH LUẬN VĂN THẠC SĨ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

PHẠM VĂN TRANG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ VÙNG VEN BIỂN

HUYỆN HẢI HẬU TỈNH NAM ĐỊNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

PHẠM VĂN TRANG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ VÙNG VEN BIỂN

HUYỆN HẢI HẬU TỈNH NAM ĐỊNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học: TS PHẠM THỊ THU HOA

HÀ NỘI – 2015

MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN Error! Bookmark not defined

Danh mu ̣c chữ viết tắt ii

Mục lục iii

Danh mu ̣c bảng vi

Danh mu ̣c sơ đồ, biểu đồ vii

MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞError! Bookmark not defined

1.1 Vài nét về lịch sử vấn đề nghiên cứu Error! Bookmark not defined 1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài Error! Bookmark not defined 1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước Error! Bookmark not defined 1.2 Các khái niệm cơ bản Error! Bookmark not defined 1.2.1 Khái niệm về quản lý Error! Bookmark not defined 1.2.2 Khái niệm quản lý giáo dục Error! Bookmark not defined 1.2.3 Khái niệm quản lý nhà trường Error! Bookmark not defined 1.2.4 Khái niệm đạo đức Error! Bookmark not defined 1.2.5 Khái niệm giáo dục đạo đức Error! Bookmark not defined 1.2.6 Khái niệm về hoạt động GDĐĐ Error! Bookmark not defined 1.2.7 Khái niệm quản lý hoạt động GDĐĐ Error! Bookmark not defined 1.3 Quản lý hoạt động GDĐĐ trong trường THCSError! Bookmark not defined

1.3.1 Đặc điểm chung của trường THCS Error! Bookmark not defined 1.3.2 GDĐĐ trong trường THCS Error! Bookmark not defined 1.3.3 Quản lý hoạt động GDĐĐ Error! Bookmark not defined

1.4 Những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động GDĐĐ học sinh ở trường THCS

Error! Bookmark not defined 1.4.1 Yếu tố chủ quan Error! Bookmark not defined

1.4.2 Các yếu tố khách quan Error! Bookmark not defined Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH THCS VÙNG VEN BIỂN HUYỆN HẢI HẬU TỈNH NAM ĐỊNH Error! Bookmark not defined

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên và tình hình phát triển kinh tế xã hội của

huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định Error! Bookmark not defined 2.1.1 Vị trí địa lý, dân cư huyện Hải Hậu Error! Bookmark not defined 2.1.2 Tình hình phát triển KT-XH của huyện Hải HậuError! Bookmark not defined

2.2 Khái quát về Giáo dục - Đào tạo huyện Hải HậuError! Bookmark not defined

2.2.1 Tình hình chung về Giáo dục- Đào tạo huyện Hải HậuError! Bookmark not defined

2.2.2 Tình hình giáo dục của các xã vùng ven biển huyện Hải Hậu- tỉnh Nam

Định Error! Bookmark not defined

2.3 Thực trạng công tác quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh THCS

huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định Error! Bookmark not defined

2.3.1 Đặc điểm chung giáo dục ĐĐHS của các trường THCS huyện Hải Hậu

Error! Bookmark not defined

2.3.2 Kết quả hoạt động GDĐĐ của các trường THCS vùng ven biển huyện Hải

Hậu trong những năm gần đây Error! Bookmark not defined

2.3.3 Thực trạng công tác quản lý hoạt động GDĐĐ HS ở các trường THCS

ven biển huyện Hải Hậu Error! Bookmark not defined

2.4 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động GDĐĐ và biện pháp quản

lý quá trình GDĐĐ ở các trường THCS ven biển huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định

Error! Bookmark not defined 2.4.1 Ưu điểm Error! Bookmark not defined 2.4.2 Những hạn chế yếu kém: Error! Bookmark not defined

Tiểu Kết Chương 2 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH THCS VÙNG VEN BIỂN HUYỆN HẢI HẬU TỈNH NAM ĐỊNH Error! Bookmark not defined

3.1 Một số nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức

cho học sinh THCS vùng ven biển huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định Error! Bookmark not defined

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống Error! Bookmark not defined 3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn Error! Bookmark not defined 3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi Error! Bookmark not defined 3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả Error! Bookmark not defined

3.2.1 Nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của cán bộ quản lý, giáo viên, CMHS và các tổ chức xã hội, giáo hội về GDĐĐ cho HS về tầm quan trọng của

hoạt động giáo dục đạo đức Error! Bookmark not defined 3.2.2 Kế hoạch hóa hoạt động quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh Error! Bookmark not defined

3.2.3 Nâng cao chất lượng hoạt động GDĐĐ dưới cờ của HS trường THCS

vùng ven biển huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định Error! Bookmark not defined

3.2.4 Nâng cao vai trò, vị trí và chất lượng giảng dạy môn GDCD trong nhà

trường Error! Bookmark not defined

3.2.5 Phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và các lực lượng xã hội - Giáo hội

trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh Error! Bookmark not defined

3.2.6 Tăng cường công tác quản lý việc kiểm tra, đánh giá hoạt động GDĐĐ

học sinh Error! Bookmark not defined 3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp Error! Bookmark not defined 3.4 Khảo nghiệm về tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất Error! Bookmark not defined

3.4.1 Mục đích Error! Bookmark not defined 3.4.2 Đối tượng thăm dò ý kiến Error! Bookmark not defined

3.4.3 cách thức tiến hành Error! Bookmark not defined 3.4.4 Phân tích kết quả khảo nghiệm Error! Bookmark not defined Tiểu kết chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

1 Kết luận Error! Bookmark not defined

2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 6 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

MỞ ĐẦU

1 Lý do nghiên cứu

1.1 Về mặt lý luận:

Lịch sử phát triển của loài người luôn gắn liền với giáo dục, sự tồn tại và phát triển của giáo dục luôn chịu sự chi phối của kinh tế xã hội và ngược lại, giáo dục có vai trò to lớn trong việc trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội; giáo dục là công cụ, là phương tiện để cải tiến xã hội Khi xã hội phát triển, giáo dục vừa là động lực vừa là mục tiêu cho cho việc phát triển tiếp theo của xã hội

Giáo dục trong nhà trường phổ thông giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản; phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam XHCN, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân, nhằm thực hiện tốt mục tiêu nguyên lí giáo dục của Đảng Giáo dục đạo đức cho học sinh trong trường THCS nhằm mục đích cung cấp cho học sinh những tri thức cơ bản về các phẩm chất đạo đức và chuẩn mực đạo đức, trên cơ sở đó giúp các em hình thành niềm tin đạo đức, từ đó hình thành nhân cách cho học sinh

Chủ tịch Hồ Chí Minh quan niệm đạo đức cách mạng là gốc của người cách mạng Theo Người, muốn làm cách mạng thắng lợi thì người cán bộ phải có đạo đức

Để nhấn mạnh vai trò của đạo đức, Người thường nói: “Cũng như sông có nguồn thì

mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”[ 18,tr.253] Nhấn mạnh đạo đức là gốc Chủ tịch Hồ Chí

Minh không coi nhẹ tài năng vì phải có tài năng, có tri thức mới hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ Sinh thời, Người rất quan tâm đến vấn đề giáo dục cho thế hệ trẻ Đức và tài

là hai phạm trù cơ bản để đánh giá phẩm chất, nhân cách của con người, đức và tài còn

là những nội dung giáo dục con người trong thời kỳ công nghiệp hóa và hiện đại hóa nước ta hiện nay

Chính vì vậy, vấn đề giáo dục đạo đức ngày nay càng được Đảng và Nhà nước

ta đặc biệt quan tâm Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII đã chỉ ra nhiệm vụ của giáo

dục và đào tạo là “Xây dựng những con người và thế hệ thiết tha gắn bó với lý tưởng

độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có đạo đức trong sáng, có ý chí kiên cường xây

dựng và bảo vệ tổ quốc; công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước; giữ gìn và phát huy các giá trị vǎn hoá của dân tộc, có nǎng lực tiếp thu tinh hoa vǎn hoá nhân loại; phát huy tiềm nǎng của dân tộc và con người Việt Nam, có ý thức cộng đồng và phát huy tính tích cực của cá nhân, làm chủ tri thức khoa học và công nghệ hiện đại, có tư duy sáng tạo, có kỹ nǎng thực hành giỏi, có tác phong công nghiệp, có tính tổ chức kỷ luật

; có sức khoẻ, là những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa "hồng" vừa

"chuyên" như lời dặn của Bác Hồ” [21] Như vậy, đạo đức đã trở thành tiêu chí

được đề cập đầu tiên trong các nhiệm vụ của giáo dục và đào tạo

1.2 Về mặt thực tiễn:

Xuất phát từ hoàn cảnh hiện tại ở Việt Nam đang thực hiện CNH, HĐH trong

xu thế hội nhập của thế giới, đang chịu tác động giao thoa của truyền thống và hiện đại, giữa dân tộc và nhân loại,…Điều đó đang diễn ra với những biểu hiện cả tiêu cực lẫn tích cực trong đời sống xã hội nói chung và trong học sinh nói riêng Thực tế, hiện nay do tác động mặt trái của kinh tế thị trường đã dẫn đến tình trạng suy thoái, xuống cấp về đạo đức, lối sống, sự gia tăng tệ nạn xã hội và tội phạm đáng lo ngại, nhất là lớp trẻ Mặt khác, các nhà trường cơ bản tập trung nâng cao chất lượng văn hóa nên việc quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trường THCS chưa được thường xuyên, sâu sát và đặc biệt là chưa tìm ra được những phương pháp quản lý hữu hiệu Nhiều học sinh có suy nghĩ học cốt để có bằng tốt nghiệp nên ý thức rèn luyện, tu dưỡng vươn lên còn kém coi nhẹ việc giáo dục đạo đức

Phong trào giáo dục huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định nói chung và THCS huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định nói riêng, trong những năm gần đây đã có những bước phát triển cả về quy mô và chất lượng, đội ngũ cán bộ quản lý các trường THCS huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định đã đáp ứng được những yêu cầu cơ bản về công tác quản lý giáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo ở địa phương, góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, thúc đẩy sự phát triển KT-XH ở địa phương Tuy nhiên, mặt trái của cơ chế mới cũng ảnh hưởng tiêu cực đến sự nghiê ̣p giáo du ̣c , sự suy thoái về đạo đức và những giá trị nhân văn tác động đến đại đa số thanh niên và học sinh như: lối sống thực dụng, thiếu ước mơ và hoài bão để lập thân, lập nghiệp Thêm vào đó, là các sản phẩm văn hoá đồi truỵ thông qua các phương tiện như phim ảnh,

games, mạng Internet…làm ảnh hưởng đến lứa tuổi thanh thiếu niên và học sinh khi các em chưa được trang bị và thiếu kiến thức về vấn đề này

Những năm qua, ở vùng ven biển huyện Hải Hậu, nhiều gia đình, cha mẹ mải

lo làm kinh tế nên không chăm lo đến việc học hành, đạo đức, sinh hoạt của con cái Bên cạnh đó những yếu tố của môi trường xung quanh tác động, hàng loạt các trò chơi như bi-a, games, chát…thu hút học sinh ở mọi lứa tuổi Một số thanh niên không có việc làm và những phần tử xấu thường xuyên tụ tập, lôi kéo học sinh sa vào các tệ nạn

xã hội, rơi vào tình trạng suy thoái về đạo đức ngày càng tăng

Xuất ph át từ những lý luận đã phân tích , là người làm công tác quản lý một

trường THCS, tôi lựa chọn vấn đề: “Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh THCS vùng ven biển huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện” làm đề tài nghiên cứu, với mong muốn góp phần hoàn thiện hơn

việc quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh của các nhà trường trong giai đoạn hiện nay

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở đánh giá thực trạng quản lý hoạt động GDĐĐ cho học sinh ở các trường THCS vùng ven biển huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định, luận văn đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động GDĐĐ cho học sinh một cách có hiệu quả giúp cho các

em trở thành những người tốt trong xã hội, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục

toàn diện cho học sinh

3 Đối tượng nghiên cứu và khách thể nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu:

Hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trung học cơ sở

3.2 Đối tượng nghiên cứu:

Quản lý hoạt động GDĐĐ cho học sinh trung học cơ sở vùng ven biển huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định

4 Giả thuyết nghiên cứu

Quản lý hoạt động GDĐĐ học sinh Trường THCS vùng ven biển huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định hiện nay còn nhiều hạn chế, bất cập, hiệu quả thấp, ảnh hưởng đến công tác giáo dục toàn diện trong trường THCS

Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý khoa học, khả thi, phù hợp với thực tiễn sẽ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động GDĐĐ học sinh ở trường THCS

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Xác định cơ sở lý luận nghiên cứu quản lý hoạt động GDĐĐ học sinh và biện pháp quản lý GDĐĐ học sinh THCS

- Khảo sát, đánh giá, phân tích thực trạng việc quản lý hoạt động GDĐĐ học sinh ở các trường THCS vùng ven biển huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định

- Đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả GDĐĐ cho

học sinh THCS vùng ven biển huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định trong giai đoạn hiện nay

6 Phạm vi nghiên cứu

- Đề tài được tập trung nghiên cứu về hoạt động quản lý GDĐĐ học sinh ở các trường THCS vùng ven biển huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định

- Đề tài nghiên cứu trong các năm học 2011-2015 và được tiến hành của cả 4 khối lớp; khối 6, khối 7; khối 8; khối 9; cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong trường; cha mẹ học sinh các trường THCS vùng ven biển huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Thu thập các tài liệu liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu, đặc biệt về công tác quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh THCS; phân tích, phân loại, xác định các khái niệm cơ bản; đọc sách, tham khảo các công trình nghiên cứu có liên quan để hình thành cơ sở lý luận cho đề tài

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi:

Phiếu trưng cầu gồm các câu hỏi đóng/mở về vấn đề hoạt động giáo dục đạo đức học sinh nói chung và cấp THCS nói riêng

Đối tượng khảo sát là cán bộ quản lý, giáo viên, chức sắc tôn giáo, học sinh, phụ huynh học sinh ở một số trường THCS ven biển huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định

Tổ chức khảo sát: Phát phiếu khảo sát vào đầu năm học

7.2.2 Phương pha ́ p quan sát : Các hoạt động trong giờ ra chơi và các giờ lên lớp của

thầy và trò

7.2.3 Phương pháp phỏng vấn: Nhằm thu thập thông tin sâu về một số vấn đề cốt lõi

của đề tài

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận về quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh ở trường THCS

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh THCS vùng ven biển huyện Hải Hậu - Nam Định

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh THCS vùng ven biển huyện Hải Hậu - Nam Định