Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trường THPT bất bạt, huyện ba vì, thành phố hà nội

Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trường THPT Bất Bạt, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội .... Đó là việc đánh giá đúng tình hình, nhận diện đúng vấn đề, phát hiện

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

-

TRỊNH THỊ THU HIỀN

QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH

TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG BẤT BẠT HUYỆN BA VÌ - THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

TRỊNH THỊ THU HIỀN

QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG BẤT BẠT, HUYỆN BA VÌ

THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

MÃ SỐ: 60 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Phó Đức Hòa

HÀ NỘI - 2015

MỤC LỤC

Lời cảm ơn…… ……… ………i

Danh mục chữ viết tắt… ……… …….……….ii

Mục lục… ……….…… iii

Danh mục bảng ……….………….vi

Danh mục biểu đồ, sơ đồ… ……… ……… viii

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH THPT 6

1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài 6

1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước 7

1.2 Một số khái niệm cơ bản về quản lý hoạt động GDĐĐ 10

1.2.1 Quản lý Error! Bookmark not defined 1.2.2 Giáo dục đạo đức Error! Bookmark not defined 1.2.3 Hoạt động giáo dục đạo đức Error! Bookmark not defined 1.2.4 Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức 15

1.3 Hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh các trường THPT 15

1.3.1 Mục tiêu giáo dục đạo đức 15

1.3.2 Nhiệm vụ của hoạt động GDĐĐ cho học sinh các trường THPT 16

1.3.3 Nội dung của hoạt động giáo dục đạo đức: 16

1.3.4 Các con đường của hoạt động GDĐĐ…… ……… 17

1.4 Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh các trường THPTError! Bookmark not defined 1.4.1 Nội dung quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THPTError! Bookmark not defined 1.4.2 Phương pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THPTError! Bookmark not defined 1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh các trường THPT 23

1.5.1 Đặc điểm tâm sinh lý của học sinh THPT 23

1.5.2 Điều kiện kinh tế - văn hoá - xã hội, phong tục tập quán của địa phương25 1.5.3 Sự phối hợp các hoạt động giáo dục đạo đức Error! Bookmark not defined 1.5.4 Trình độ, năng lực quản lý của CBQL và giáo viên các trường THPT 29 Kết luận chương 1 31

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC

CHO HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG BẤT BẠT HUYỆN

BA VÌ - THÀNH PHỐ HÀ NỘI 32

2.1 Khái quát về đặc điểm, tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục huyện BaVì……… ……….32

2.1.1 Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội của huyện Ba Vì 32

2.1.2 Khái quát tình hình GD&ĐT của huyện Ba Vì 33

2.1.3 Quá trình phát triển của trường THPT Bất Bạt 33

2.2 Thực trạng hoạt động GDĐĐ cho học sinh trường THPT Bất Bạt huyện Ba vì, thành phố Hà Nội Error! Bookmark not defined 2.2.1 Nhận thức tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức cho học sinhError! Bookmark not defined 2.2.2 Nội dung GDĐĐ cho học sinh Error! Bookmark not defined 2.2.3 Hình thức tổ chức giáo dục đạo đức cho học sinhError! Bookmark not defined 2.2.4 Đánh giá kết quả rèn luyện đạo đức của học sinh trường THPT Bất Bạt Error! Bookmark not defined 2.2.5 Đánh giá về các yếu tố ảnh hưởng đến GDĐĐ cho học sinhError! Bookmark not defined 2.3 Thực trạng quản lý hoạt động GDĐĐ cho học sinh trường THPT Bất Bạt 46

2.3.1 Xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức Error! Bookmark not defined 2.3.2 Việc triển khai kế hoạch giáo dục đạo đức Error! Bookmark not defined 2.3.3 Chỉ đạo thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức Error! Bookmark not defined 2.3.4 Chỉ đạo công tác kiểm tra, đánh giá giáo dục đạo đức.Error! Bookmark not defined 2.4 Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động GDĐĐ cho học sinh trường THPT Bất Bạt Error! Bookmark not defined 2.4.1 Ưu điểm Error! Bookmark not defined 2.4.2 Hạn chế Error! Bookmark not defined 2.4.3 Nguyên nhân của những hạn chế Error! Bookmark not defined Kết luận chương 2 60

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT BẤT BẠT HUYỆN BA VÌ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI……… …….61

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 61

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo đáp ứng yêu cầu theo chủ trương, chính sách, mục

tiêu của Đảng và Nhà nước Error! Bookmark not defined

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống Error! Bookmark not defined 3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn Error! Bookmark not defined 3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi Error! Bookmark not defined

3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trường

THPT Bất Bạt, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội 63

3.2.1 Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức cho các lực lượng giáo dục về GDĐĐ cho học sinh Error! Bookmark not defined 3.2.2 Biện pháp 2: Kế hoạch hoá công tác quản lý giáo dục đạo đức học sinh 67

3.2.3 Biện pháp 3: Thành lập Ban chỉ đạo quản lý cáchoạt động GDĐĐ phù hợp với đối tượng giáo dục và các lực lượng tham gia giáo dục .68

3.2.4 Biện pháp 4: Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động giáo dục đạo đức HS … 76

3.2.5 Biện pháp 5: Tăng cường giáo dục giá trị đạo đức truyền thống cộng đồng, địa phương cho học sinh 81

3.2.6 Biện pháp 6: Nâng cao chất lượng quản lý văn hóa nhà trường 83

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 88

3.4 Tổ chức khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 90

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 91

3.4.2 Đối tượng khảo nghiệm 91

3.4.3 Phương pháp khảo nghiệm 91

3.4.4 Kết quả khảo nghiệm 91

Kết luận chương 3 95

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 96

1 Kết luận……… ……….…….96

2 Khuyến nghị……… ……….97

TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

PHỤ LỤC 102

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

1.1 Từ xa xưa ông cha ta đã đúc kết kinh nghiệm cho giáo du ̣c thế hê ̣ sau một cách sâu sắc: “Tiên học lễ, hậu học văn” Lễ ở đây chính là nền tảng đạo đức của con người, là sự lĩnh hội và phát triển các tri thức, kĩ năng Chính vì vậy, trong

sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta luôn tập trung mọi nguồn lực xã hội để thực hiện mục tiêu xây dựng những con người Việt Nam thiết tha với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có đạo đức trong sáng, có ý chí kiên cường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thực hiện công nghiệp hóa - hiện đại hóa (CNH – HĐH) đất nước, giữ gìn và phát huy các giá trị độc lập dân tộc, có năng lực tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại, phát huy được tiềm năng của dân tộc, có ý thức cộng đồng và phát huy tính tích cực của cá nhân để làm chủ tri thức khoa học và công nghiệp hiện đại, có tư duy sáng tạo, có kỹ năng thực hành giỏi, có tác phong công nghiệp, có tổ chức kỷ luật, có sức khoẻ, kiên định với Chủ nghĩa xã hội và tư tưởng Hồ Chí Minh Quan điểm về phát triển con người Việt Nam nói trên đã thể hiện rõ ở mục tiêu giáo dục là “Đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”

Trong xã hội ta hiện nay, bên cạnh những truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc và của nhân loại, cũng đang còn không ít những vấn đề thuộc về lĩnh vực đạo đức mà cộng đồng, xã hội vẫn phải quan tâm Đó là vấn đề giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ của nước nhà có được lối sống lành mạnh, trung thực, nhân ái, vị tha, thấm đượm tình người sâu sắc; loại bỏ lối sống thực dụng, ích kỷ, chạy theo đồng tiền bất chính, sẵn sàng chà đạp lên nhân phẩm của người khác Đứng trước những biểu hiện suy thoái đạo đức, sự phát triển lệch chuẩn nhân cách của một bộ phận người trong xã hội, đòi hỏi “phải tăng cường công tác giáo dục tư tưởng chính trị, rèn luyện đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân”, lành mạnh hóa đời sống tinh thần xã hội Việc giải quyết các đòi hỏi đó là một trong các nhiệm vụ quan trọng của công cuộc đổi mới toàn diện ở nước ta hiện nay

1.2 Trong những năm gần đây, đạo đức của học sinh thành phố Hà Nội nói chung đã có tiến bộ, tuy nhiên những biểu hiện đạo đức của học sinh trung học phổ thông (THPT) trên địa bàn thành phố có sự sa sút Có nhiều nguyên nhân dẫn đến

sự sa sút đó nhưng một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này phải chăng là do sự quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THPT trên địa bàn thành phố còn nhiều hạn chế, chưa thực sự được coi trọng đúng mức? Trách nhiệm đầu tiên phải thuộc về những người làm công tác giáo dục Điều đó đòi hỏi phải đánh giá đúng thực trạng việc quản lý hoạt động giáo dục đạo đức; tìm ra biện pháp tháo gỡ, khắc phục để nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh THPT Nói cách khác, việc tìm ra được biện pháp tăng cường quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh các trường THPT trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện nay là vấn đề thời sự và cấp thiết Đó là việc đánh giá đúng tình hình, nhận diện đúng vấn đề, phát hiện được trở ngại, các vướng mắc để tìm ra các nguyên nhân của hoạt động giáo dục đạo đức (GDĐĐ) và quản lý hoạt động GDĐĐ, đề xuất được các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lý hoạt động GDĐĐ cho học sinh các trường THPT trên địa bàn thành phố Hà Nội Nếu các vấn đề đó được nghiên cứu và giải quyết thấu đáo, sẽ tạo nên những chuyển biến tích cực về lối sống và đạo đức của học sinh, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo và góp phần tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao cho cộng đồng, địa phương và cho đất nước

Là một người làm trong ngành Giáo dục và Đào tạo thành phố, tác giả cảm nhận sâu sắc và hết sức băn khoăn trước những thực tế này Giáo dục đạo đức đối với học sinh, đặc biệt là học sinh THPT là vấn đề cần thiết, cấp bách và có tác dụng lâu dài, ảnh hưởng rất lớn đến các thế hệ tương lai của đất nước Chúng ta phải thấm nhuần quan điểm của Hồ Chủ tịch về giáo dục đạo đức: "Dạy cũng như học, phải biết chú trọng cả Tài lẫn Đức Đức là đạo đức cách mạng, đó là cái gốc rất quan trọng, nếu không có đạo đức cách mạng thì có tài cũng vô dụng"

1.3 Hiện nay, đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu về giáo dục đạo đức và quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh; tuy nhiên việc nghiên cứu cụ thể về thực trạng và các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh nói chung và cho học sinh các trường THPT trên địa bàn thành

phố Hà Nội nói riêng thì đến nay vẫn chưa có công trình khoa học nào cụ thể Chính vì vậy, tác giả chọn nghiên cứu đề tài:

“Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trường THPT Bất Bạt huyện

Ba Vì, thành phố Hà Nội”

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý hoạt động GDĐĐ cho

học sinh ở trường THPT Bất Bạt, thành phố Hà Nội, đề xuất các biện pháp quản lý

hoạt động GDĐĐ cho học sinh nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức tại các trường THPT trên địa bàn thành phố Hà Nội

3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh tại các trường THPT

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh của trường THPT Bất Bạt huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội

4 Giả thuyết khoa học

Quản lý hoạt động GDĐĐ cho học sinh ở trường THPT Bất Bạt thuộc địa bàn thành phố Hà Nội hiện nay đã có đổi mới và thu lại một số kết quả đáng khích lệ;

tuy nhiên vẫn còn những hạn chế nhất định Nếu đề xuất được các biện pháp quản

lý hoạt động giáo dục đạo đức phù hợp với thực trạng hiện nay của nhà trường sẽ

góp phần nâng cao chất lượng hoạt động GDĐĐ cho học sinh trường THPT Bất

Bạt huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh tại các trường THPT

5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng GDĐĐ cho học sinh và thực trạng quản lý hoạt động GDĐĐ cho học sinh tại trường THPT Bất Bạt, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội

5.3 Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động GDĐĐ học sinh cho BGH trường THPT Bất Bạt huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội trong giai đoạn hiện nay

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài

6.1 Giới hạn về đề tài nghiên cứu

Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh phổ thông của trường THPT

6.2 Giới hạn địa bàn nghiên cứu

Trường THPT Bất Bạt, xã Sơn Đà, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội

6.3 Giới hạn khách thể khảo sát

Học sinh của Trường THPT Bất Bạt, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội gồm 3 khối 10, 11,12 Trong đề tài này tác giả chỉ nghiên cứu để đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh có độ tuổi phổ thông (giai đoạn

tuổi từ 16 đến 18 tuổi)

Trong điều tra thu thập số liệu, tác giả tập trung vào những kết quả giáo dục của Trường THPT Bất Bạt, huyện Ba Vì , thành phố Hà Nội các năm học 2010 -

2011 đến 2012 - 2013; 2013 – 2014 đồng thời chọn các khách thể khác nhau để điều tra thực trạng GDĐĐ và tính khả thi của các biện pháp quản lý GDĐĐ, các nhóm khách thể cụ thể là:

Ban Giám Hiệu, Ban chấp hành Công đoàn và Ban chấp hành Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh của Trường THPT Bất Bạt, huyện Ba Vì, thành phố

Hà Nội

Cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và phụ huynh học sinh của trường THPT Bất Bạt, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Bằng việc nghiên cứu đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển giáo dục nói chung và phát triển GDTHPT nói riêng trong giai đoạn hiện nay; các công trình khoa học về giáo dục, GDĐĐ cho học sinh, các công trình khoa học

về quản lý, quản lý giáo dục, quản lý trường học, quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh; phương pháp này được sử dụng với mục đích xác định cơ sở lý luận về hoạt động quản lý GDĐĐ cho học sinh của các trường THPT

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

*Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia: bằng phương pháp xin ý kiến chuyên

gia, trao đổi, thu nhập các số liệu thực tiễn; các phương pháp này được sử dụng với

mục đích đánh giá thực trạng đạo đức và thực trạng quản lý hoạt động GDĐĐ cho học sinh tại trường THPT Bất Bạt huyện Ba Vì,thành phố Hà Nội; đồng thời xem

xét mức độ cần thiết và khả thi của các biện pháp mà tôi sẽ đề xuất trong luận văn

*Phương pháp điều tra bằng phiếu khảo sát: là một phương pháp rất hiệu

quả nhằm nắm rõ những nhìn nhận về công tác giáo dục đạo đức, quản lý giáo dục đạo đức của cán bộ, giáo viên và học sinh trong nhà trường, đề từ đó có những điều

chỉnh sát thực, kịp thời trong luận văn

*Phương pháp phỏng vấn: phương pháp này được sử dụng để thu thập thêm

thông tin về thực trạng công tác quản lí hoạt động giáo dục đạo đức học sinh của Hiệu trưởng

*Phương pháp tổng hợp kinh nghiệm trong giáo dục: Tổng kết lại các nghiên

cứu, điều tra khảo sát, số liệu thống kê về quản lý hoạt động GDĐĐ tại các trường

THPT huyện Ba Vì

7.3 Nhóm phương pháp thống kê toán học

Bằng việc sử dụng phương pháp thống kê toán học, một số phần mềm tin học; các phương pháp này nhằm xử lý các số liệu đã điều tra và ý kiến chuyên gia trong luận văn

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục., luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh

THPT

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh

tại trường THPT Bất Bạt, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh của

trường THPT Bất Bạt, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội