I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI _ Mỗi học sinh là một cá thể riêng biệt, các em khác nhau về ngoại hình, tính cách và cả khả năng nhận thức trong học tập. Có học sinh tiếp thu bài học rất nhanh, nhưng cũng có những em tiếp thu bài rất chậm, thậm chí là không hiểu gì thông qua các hoạt động trên lớp _ Lang Ch¸nh lµ mét huyÖn miÒn nói nghÌo cßn nhiÒu khã kh¨n, phụ huynh ít quan tâm đến việc học của các em, ®Æc biÖt lµ nh÷ng em ®i häc xa nhµ ph¶i ë trä. Cã nhiÒu trêng hîp các em đến trường là phụ huynh phó thác cho giáo viên. §a số các em học sinh thường không có ý thức trong học tập thậm chí các em không hề xem bài hay học bài ở nhà. _ Mà như ta đã biết, học sinh học tốt hay không còn phụ thuộc vào bản thân các em có tự giác trong học tập hay không? Giáo viên có nắm được đặc điểm tâm sinh lí của học sinh hay không? Trong quá trình giảng dạy giáo viên có đề ra các biện pháp, phương pháp giáo dục phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí đối tượng học sinh hay không? _ Đó là vấn đề mà nhiều giáo viên trong ngành gặp rất nhiều khó khăn trong trong công tác giảng dạy cho đối tượng học sinh này. ._ Vậy là một giáo viên thì ta phải làm gì đối với những học sinh yếu, kém về tiếp thu này? Đó chính là vấn đề mà tôi rất quan tâm và nó luôn thôi thúc tôi trong suốt quá trình dạy học . ChÝnh v× nh÷ng lÝ do trªn mµ t«i chän ®Ò tµi SKKN nµy.
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
ĐỘC LẬP – TỰ DO – HẠNH PHÚC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM häc sinh yÕu m«n vËt lý
Tác giả:
Giáo viên Tổ: VËt Lý - KCN
Trường
Năm học 2011 – 2012 I/ LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trang 2_ Mỗi học sinh là một cỏ thể riờng biệt, cỏc em khỏc nhau về ngoại hỡnh, tớnh cỏch và
cả khả năng nhận thức trong học tập Cú học sinh tiếp thu bài học rất nhanh, nhưng cũng cú những em tiếp thu bài rất chậm, thậm chớ là khụng hiểu gỡ thụng qua cỏc hoạt động trờn lớp
_ Lang Chánh là một huyện miền núi nghèo còn nhiều khó khăn, phụ huynh ớt quan tõm đến việc học của cỏc em, đặc biệt là những em đi học xa nhà phải ở trọ Có nhiều trờng hợp cỏc em đến trường là phụ huynh phú thỏc cho giỏo viờn Đa số cỏc em học sinh thường khụng cú ý thức trong học tập thậm chớ cỏc em khụng hề xem bài hay học bài ở nhà
_ Mà như ta đó biết, học sinh học tốt hay khụng cũn phụ thuộc vào bản thõn cỏc em
cú tự giỏc trong học tập hay khụng? Giỏo viờn cú nắm được đặc điểm tõm sinh lớ
của học sinh hay khụng? Trong quỏ trỡnh giảng dạy giỏo viờn cú đề ra cỏc biện phỏp, phương phỏp giỏo dục phự hợp với đặc điểm tõm sinh lớ đối tượng học sinh
hay khụng?
_ Đú là vấn đề mà nhiều giỏo viờn trong ngành gặp rất nhiều khú khăn trong trong cụng tỏc giảng dạy cho đối tượng học sinh này
._ Vậy là một giỏo viờn thỡ ta phải làm gỡ đối với những học sinh yếu, kộm về tiếp thu này? Đú chớnh là vấn đề mà tụi rất quan tõm và nú luụn thụi thỳc tụi trong suốt quỏ trỡnh dạy học
Chính vì những lí do trên mà tôi chọn đề tài SKKN này
II/ MỤC TIấU CỦA ĐỀ TÀI
_Giúp học sinh yếu có thái độ tự giác học tập, từ đó nâng cao thành tích học tập môn vật lí
III/ THỜI GIAN THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
_ Từ 1/11/2011 đến 1/12/2011 tiến hành dạy thử nghiệm trên 2 lớp 10A2 và 10A3
Trang 3_ Từ 1/12/2011 đến 15/12/2011 tổng kết, rút kinh nghiệm về phơng pháp rèn học sinh yếu môn vật lí
IV/ nội dung
IV.1 Thực trạng của học sinh trước khi thực hiện đề tài
_ Trờng THPT Lang Chánh là một huyện miền núi nghèo, cả huyện chỉ có duy nhất một trờng THPT đóng ở địa bàn thị trấn, chính vì vậy phần lớn học sinh của huyện
đều tập trung về đây học tập Từ những em ở khu vực thị trấn đến những em ở các khu vực xa hơn nh : Yên Khơng, Yên Thắng, Tam Văn, Lâm Phú
_ Để dợc đến trờng nhiều em đã phải khăn gói xa nhà đi ở trọ, cuộc sống xa nhà thiếu
sự quan tâm, chăm sóc của gia đình Nhiều em gia đình khó khăn nên cuộc sống rất thiếu thốn, các em không đợc tạo điều kiện đầy đủ để phục vụ cho việc học Nỗi lo cơm, áo, gạo, tiền cũng trở thành một phần gánh nặng đè lên tâm lí của các em
_ Sống xa nhà không có ngời bảo ban, nhắc nhở việc học tập khiến nhiều em học sinh
bỏ bê học tập để đàn đúm với bạn bè
_ Một số em có cuộc sống tốt hơn thì mải chơi không chăm lo đến việc học
_ Vật lí là một môn học khó, đòi hỏi nhiều về t duy, sáng tạo và sự cần cù chăm chỉ, chính vì vậy mà rất nhiều em học yếu môn này
IV.2 Biện phỏp thực hiện
* Để khắc phục tỡnh trạng trờn, ta cần xõy dựng động cơ học cho cỏc em Hướng học sinh tập trung vào việc học và làm cho học sinh coi việc học là một niềm vui Để làm được điều đú thỡ trong quỏ trỡnh dạy học thầy (cụ) tổ chức những trũ chơi lý thỳ và hấp dẫn thụng qua thụng qua cỏc hoạt động học tập
+ Trũ chơi học tập được thực hiện thụng qua cỏc bài học là rất cần thiết và cú hiệu quả rất to lớn Nếu trũ chơi học tập được tổ chức phõn phối một cỏch hợp lý vừa sức, đỳng trọng tõm bài học thỡ khụng những nõng cao sự hứng thỳ trong học tập của học sinh mà cũn phỏt huy tớnh tớch cực, chủ động sỏng tạo giỳp cỏc em tiếp thu bài mau,
Trang 4nhớ lõu, nắm chắc tri thức ngay tại lớp học và qua hoạt động này cú thể kớch thớch sự tỡm tũi ở cỏc em yếu giỳp cỏc em tập trung và nắm bắt được kiến thức
VD: sau khi học xong bài động năng.Định lí động năng GV tổ chức trò chơi cho học sinh, vừa là để kiểm tra xem mức độ tiếp nhận kiến thức sau tiêt học của học sinh nh thế nào, vừa là để giúp học sinh hứng thú tim hiểu bài và có sự chuẩn bị đối với bài học sau
Trò chơi : Cùng trèo lên đỉnh Bù Rinh
Trò chơi gồm 3 phần:
Cách chơi: Trò chơi có thể dành cho 3 đến 4 bạn cùng chơi
Đối với mỗi câu hỏi đa ra, bạn nào giơ tay nhanh hơn thì sẽ đợc trả lời Đúng thì đợc
10 điểm Sai thì ngời giơ tay nhanh thứ 2 sẽ đợc trả lời
- Giáo viên chọn ra 3 em đóng vai trò là trọng tài để quan sát xem ban nào giơ tay nhanh hơn và cử một ngời làm th kí để ghi lai số điểm mà từng thí sinh đạt đợc để cuối trò chơi tổng kết
Sau đó trao quà cho bạn nào đợc nhiều điểm nhất
Bờn cạnh việc thực hiện trũ chơi trờn lớp, đối với dạng kiến thức khú nhớ tụi thường khuyến khớch cỏc em thực hiện lại trũ chơi vào những lỳc rónh Ta cú thể nhờ cỏc nhúm trưởng thường xuyờn rủ cỏc bạn học yếu tham gia trũ chơi lỳc rónh rỗi
Trờn đây chỉ là một số hỡnh thức tượng trưng trong quỏ trỡnh thực hiện
* Thế nhưng trong quỏ trỡnh giảng dạy khụng phải lỳc nào ta cũng tổ chức trũ chơi
học tập do có nhiều bài tơng đối dài kkô đủ thời gian để tổ chức Vỡ vậy vấn đề đặt ra
là chỳng ta phải tỡm ra nhiều phương phỏp giỏo dục và giảng dạy khỏc nhau Nhưng
ta đó biết đối với cỏc đối tượng HS “yếu” khụng cú ý thức học tập thỡ nhất định cỏc
em về nhà sẽ khụng học bài và làm bài
Trang 5Vỡ thế, để khắc phục tỡnh hỡnh đú tụi đó đề ra cỏch giải quyết như sau:
+ Trong giờ học, tụi thường xuyờn gọi cỏc em này phỏt biểu ý kiến hay đại diện nhúm của mỡnh trỡnh bày kết quả thảo luận Thường xuyờn gọi cỏc em làm bài tập thực hành
để cỏc em thấy rằng việc học của mỡnh luụn được thầy quan tõm Việc làm trờn cú tỏc động to lớn trong nhận thức của cỏc em ngoài ra việc ta thường xuyờn gọi cỏc em phỏt biểu ý kiến và làm bài tập thực hành sẽ giỳp cỏc em khắc sõu kiến thức đó học thậm chớ cỏc em thuộc bài ngay trong lớp
+ Bờn cạnh đú, tụi thường xuyờn gần gũi động viờn và hướng dẫn cỏc em Khụng chỉ thế tụi cũn kịp thời khen ngợi và tuyờn dương trước lớp về sự tiến bộ của cỏc em đú
dự rằng sự tiến bộ đú là rất ớt Cú làm như vậy thỡ cỏc em cảm thấy tự tin hơn và hứng thỳ hơn trong học tập
VD: Khi cỏc em trả lời câu hỏi cha đợc chính xác lắm, tôi vẫn khen ngợi những ý
đúng trong câu trả lời của các em và biểu dương cỏi đỳng để kớch thớch và động viờn cỏc em; để từ đú cỏc em cảm thấy thớch thỳ và càng cố gắng nhiều hơn trong học tập Chớnh nhờ vào sự cố gắng của cỏc em để được thầy cụ và cỏc bạn khen thỡ sức học của cỏc em sẽ tự nõng dần lờn
V/ KẾT QUẢ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
Qua việc thực hiện sỏng kiến kinh nghiệm, tụi nhận thấy hầu như đa số đối tượng học sinh yếu lớp tụi phụ trỏch sụt giảm rất nhanh so với đầu năm Điều đặc biệt là trong mỗi năm học chỉ sau vài thỏng thực hiện theo cỏch làm trờn thỡ đa số PHHS đều hài lũng vỡ sức học của con em mỡnh ngày được nõng cao rừ rệt Chớnh nhờ việc vận dụng sỏng kiến trờn mà nhiều năm nay lớp tụi phụ trỏch khụng cú em học sinh nào bị xếp
loại yếu cuối năm.* Trờn là những biện phỏp mà bản thõn tụi đó vận dụng trong
quỏ trỡnh cụng tỏc và nú đó gúp phần đem lại cho tụi một số kết quả tương đối khả quan.
Trang 6IV / NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM KHI THỰC HIỆN VÀ VẬN DỤNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
- Đầu năm học, giáo viên phải kiểm tra khả năng tiếp thu bài của hs để phân loại trình
độ học sinh Tìm hiểu và theo dõi tâm sinh lí của từng đối tượng học sinh
- Động viên các em học yếu thông qua các tấm gương phấn đấu trong học tập của các lớp đàn anh đi trước
- Tổ chức nhiều trò chơi gây hứng thú cho hs
- Lựa chọn cho các em những bài tập phù hợp từ đơn giản đến khó dần
- Động viên, khuyến khích các em khi có sự chuyển biến tốt (dù chỉ là rất nhỏ)
-Trong quá trình rèn cho các em, không nên nóng vội mà tạo nên tâm lí thoải mái cho các em
VI/ kÕt luËn vµ NHỮNG KIẾN NGHỊ SAU QUÁ TRÌNH
THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
VI.1 kÕt luËn
Trên đây là một số kinh nghiệm mà tôi đã rút ra được trong quá trình giảng dạy Đây cũng là một phần không thể thiếu góp phần giúp tôi hồn thành tốt trong quá trình dạy học và “ nâng cao chất lượng việc rèn học sinh yếu.- Ngoµi ra vẫn còn nhiều vấn đề đặt ra để nhằm nâng cao chất lượng việc rèn học sinh yếu Tôi rất mong được sự hỗ trợ góp ý chân tình của quý thầy cô, nhằm giúp tôi hồn thiện hơn trong công tác !!!
VI.2 NHỮNG KIẾN NGHỊ SAU QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN ĐỀ TÀII.
Lí do chọn đề tài
Xã hội phát triển với nhiều thành tựu KHKT đòi hỏi mỗi quốc gia phải có lực lượng lao động tiên tiến với hàm lượng chất xám cao để đáp ứng yêu cầu CNH –HĐH Để
có được lực lượng lao động ấy đòi hỏi sự định hướng phù hợp và một chiến lược cụ thể trong phát triển, bồi dưỡng, và đào tạo nguồn nhân lực đồng thời có sự phân bố
Trang 7lao động hợp lí Hướng nghiệp tại các trường phổ thông, đặc biệt cho HS lớp 12, sẽ góp phần thực hiện thành công chiến lược phát triển đó.
II Cơ sở lí luận
Giáo dục có vai trò hết sức quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước Giáo dục có nhiệm vụ đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực Đường lối phát triển của giáo dục, do đó mà được thay đổi để phù hợp với từng thời kì phát triển của cách mạng Việt Nam Và hướng nghiệp được coi là một khâu không thể thiếu để phát triển giáo dục toàn diện Hướng nghiệp giúp HS tìm hiểu về xu hướng ngành nghề, năng lực, sở trường của bản thân; hướng nghiệp góp phần thực hiện nguyên lí học đi đôi với hành, nhà trường gắn kết với xã hội.
III Cơ sở thực tiễn
Mặc dù hướng nghiệp đã được đưa vào chương trình giáo dục ở các cấp học, xong việc tiến hành hướng nghiệp ở các trường vẫn chưa đồng bộ, chưa khoa học và chưa đạt hiệu quả, còn mang nặng hình thức, khiến HS, dù sắp tốt nghiệp phổ thông vẫn
mơ hồ về khái niệm ngành nghề, việc làm, cũng như xu hướng nghề nghiệp trong xã hội, thâm chí không hiểu được cả năng lực, nguyện vọng và sở thích của bản thân.
Sự mơ hồ đó do nhiều lí do:
Thứ nhất: Học sinh không có nhiều cơ hội tiếp cận với các kênh thông tin tìm hiểu
về việc làm và trường đào tạo.
Thứ hai: Học sinh chưa có dịp bày tỏ nguyện vọng, ước mơ của mình về nghề
nghiệp.
IV Thực trạng công tác hướng nghiệp tại các trường phổ thông hiện nay.
1 ở cấp độ quản lí.
Mặc dù các trường đều nhận thức được tầm quan trọng của HN, xong rất ít trường xây dựng kế hoạch HN một cách chi tiết cụ thể và khoa học theo từng năm học HN hầu như được giao phó cho GVCN, GVBM hoặc Đoàn TN và cũng chỉ tổ chức một vài buổi gần thời điểm các em thi đại học, cao đẳng do vậy HS không nắm bắt được nhiều thông tin.
2 Chưa có sự quan tâm đúng mức từ hội đồng sư phạm.
GVCN, GVBM chưa thực sự quan tâm đến chất lượng của công tác HN.
Trang 83 Chưa có sự kết hợp giữa nhà trường, phụ huynh học sinh và lực lượng ngoài nhà
trường.
Mối liên hệ giữa GVCN, GVBM và phụ huynh HS chưa cao, thậm chí là không có mối liên hệ nên việc trao đổi thông tin tìm hiểu về nguyện vọng của HS không thực hiện được.
4 Thời gian tổ chức chưa phù hợp.
Hầu hết các trường chỉ tổ chức hướng nghiệp sát thời điểm thi nên HS không thu thập đầy đủ thông tin cần thiết.
V GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GD-HN CHO HỌC SINH KHỐI 12 THPT.
Hầu hết các trường chưa có đội ngũ giáo viên chuyên trách về công tác hướng nghiệp nên quá trình thực hiện gặp nhiều khó khăn Vì vậy mà mỗi trường cần xây dựng kế hoạch đúng đắn để công tác HN đạt hiêu quả
Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng GDHN theo phương châm“ Lấy giáo
viên chủ nhiệm làm trung tâm hoạt động có sự phối kết hợp hai chiều với học sinh, giáo viên bô môn, phụ huynh học sinh dưới sự chỉ đạo của BGH”.
Thứ nhất: BGH xây dựng kế hoạch.
BGH xây dựng kế hoạch ngay từ đầu năm học và triển khai liên tục trong từng tháng.
Thứ hai: Nâng cao nhận thức cho cán bộ giáo viên, học sinh và lực lượng ngoài nhà trường
- Đối với cán bộ giáo viên.
Giáo viên là lực lượng nòng cốt trong mọi hoạt động của nhà trường vì vậy nâng cao nhận thức cho họ về tầm quan trọng của hoạt động HN là hết sức cần thiết đặc biệt
là sự phối hợp giữa GVCN và GVBM trong quá trình thực hiện HN cho HS.
- Đối với học sinh khối12
Các em có đủ điều kiện về mặt trí tuệ để có thể nhận thức về tầm quan trọng của
HN đối với chính bản thân các em trên con đường lập nghiệp phía trước Vì vậy thông qua các hoạt động ngoại khóa, tham quan, hay thông qua chính các môn học giúp các em nâng cao nhận thức cho mình.
- Đối với lực lượng ngoài xã hội.
Trang 9Phối hợp với các lực lượng bên ngoài nhà trường như các cơ sở sản xuất, kinh doanh, các cơ sở dạy nghề tại địa phương… trong công tác HN vừa giúp cho quá trình này có cơ sở thực tế giúp cho công tác HN đạt hiệu quả.
Thứ ba: Phải có sự kết hợp chặt chẽ giữa giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh học sinh.
Tạo mối liên hệ hai chiều giữa GVCN và phụ huynh nhằm trao đổi thông tin về năng lực, nguyện vọng, sở trường của HS.
Thứ tư: Tổ chức, chỉ đạo hoạt động, bồi dưỡng giáo viên và ban HN.
Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ công tác HN cho đội ngũ giáo viên thực hiện Tổ chức tham quan để thu thập thông tin từ thực tế.
Thứ năm: Giáo viên chủ nhiệm là người trực tiếp đảm nhận và thực hiên công tác giáo dục hướng nghiệp cho chính lớp mình
GVCN xây dựng kế hoạch HN cụ thể cho lớp chủ nhiệm, và tiến hành GDHN theo các bước sau:
- Phát phiếu điều tra cho mỗi học sinh trong lớp.
Phát phiếu điều tra về nguyện vọng nghề nghiệp của HS ngay từ đầu năm Việc điều tra này được tiến hành nhiều lần trong năm học để thu thập càng nhiều thông tin về HS.
- Thu và nghiên cứu phiếu điều tra của học sinh.
Sau khi thu phiếu, nghiên cứu nguyện vọng của HS, kết hợp với GVBM, PHHS trong việc nhận xét về cho ý kiến đánh giá, định hướng cho HS.
- Định hướng và cung cấp thông tin về nghề nghiệp
Nhận xét cụ thể về năng lực, sở trường của HS, cung cấp thông tin về thị trường lao động, các địa chỉ thông tin (các website…)
Các bước trên được khái quát theo sơ đồ sau:
HOẠT ĐỘNG CỦA GVCN
( Xây dựng nội dung và chương trình hoạt động cụ thể cho lớp)
GVBM
(Tham gia tư vấn cho GVCN và học sinh)
Phụ huynh HS, lực
lượng ngoài nhà
trường
Học Sinh
Kết quả từ công tác hướng
ngiệp
Sở GD- ĐT
HOẠT ĐỘNG CỦA BGH
(Xây dựng nội dung và chương trình hoạt động theo
từng năm)
Trang 10Mẫu phiếu điều tra
Sở GD-ĐT Thanh Hóa Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Trường THPT Lang Chánh Độc lập- Tự do- Hạnh phúc
PHIẾU ĐIỀU TRA
Hãy điền những thông tin liên quan của bản thân vào các mục sau:
Họ và tên học sinh:………, Giới tính………
Ngày, tháng, năm sinh:……… , Lớp:……….
Sở thích:………
Sở trường:……….
Năng khiếu:………
Những môn học tốt nhất:………
Khối thi dự định:………
Sau tôt nghiệp THPT em sẽ làm gì? - Học tiếp ĐH-CĐ-THCN:
- Học nghề:
- Lao động tự do (ghi cụ thể nghề định làm) ……….
- Hướng khác: (ghi cụ thể dự định sau tốt nghiệp) ………
Nếu học tiếp lên ĐH-CĐ-THCN hoạc học nghề em sẽ chon nganh nghề gì? Cho biết tên trường đào tạo và khối thi tương ứng.
Tên ngành nghề Khối
thi
Tên trương đào tạo Đại học Cao đẳng Trung cấp Cơ sở dạy
nghề
Trang 11VI KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM.
1 Kết quả đạt được.
Nhờ sự quản lý và phối hợp giữa các lực lượng mà việc tổ chức HĐHN đạt hiêu quả CBGV ý thức được nhiệm vụ của mình đới với công tác HN; HS ý thức được cần tham gia HN trước khi lựa chọn nghề nghiệp, các hoạt động HN nhà trường tổ chức thu hút 100% HS tham gia với các kết quả cụ thể như bảng sau:
2) Bài học kinh nghiệm: