Định nghĩa sức khoẻ của WHO: “Sức khỏe là trạng thái thoải mái toàn diện về thể chất, tinh thần và xã hội chứ không chỉ bao gồm tình trạng không có bệnh hay thương tật” Lê Minh Thuận
Trang 1Lê Minh Thuận
leminhthuan@ump.edu.com Đại học Y Dược Tp.HCM
GIÁO DỤC SỨC KHỎE
Trang 2Sau khi , học viên có khả năng:
1 Trình bày khái niệm GDSK ?
2 Các nguyên tắc GDSK ?
3 Vận dụng trong thực hành nghề nghiệp
Mục tiêu
Lê Minh Thuận – Đại học Y Dược Tp.HCM
Trang 3THÔNG ĐIỆP LÀ GÌ
Lê Minh Thuận – Đại học Y Dược Tp.HCM
Trang 13Truyền thông là gì ?
Lê Minh Thuận – Đại học Y Dược Tp.HCM
Trang 15Định nghĩa sức khoẻ của WHO:
“Sức khỏe là trạng thái thoải mái toàn diện
về thể chất, tinh thần và xã hội chứ không chỉ bao gồm tình trạng không có bệnh hay thương tật”
Lê Minh Thuận – Đại học Y Dược Tp.HCM
Trang 16 Sức khoẻ (SK) tốt có hàm ý:
Đạt được sự cân bằng động giữa con người và môi trường
sống của họ
Cá nhân: chất lượng cuộc sống được cải thiện, ít đau ốm, ít
khuyết tật, cuộc sống cá nhân, gia đình, xã hội hạnh phúc; có
cơ hội lựa chọn trong công việc và nghỉ ngơi.
Cộng đồng: chất lượng cuộc sống của người dân cao hơn;
người dân có khả năng tham gia tốt hơn trong việc lập kế hoạch và thực hiện các hoạt động phòng bệnh, hoạch định các chính sách sức khoẻ
Lê Minh Thuận – Đại học Y Dược Tp.HCM
Trang 17Sinh học (DNA, Bẩm sinh)
Sức khoẻ
Hành vi và
lối sống dịch vụ CSSK Chất lượng
Môi trường
Các yếu tố ảnh hưởng đến sức khoẻ (WHO)
Lê Minh Thuận – Đại học Y Dược Tp.HCM
Trang 18Nguồn: WHO
Lê Minh Thuận – Đại học Y Dược Tp.HCM
Trang 19• Chia sẻ những kiến thức mới hoặc làm thay đổi
những kiến thức cũ có hại cho SK.
• Giới thiệu những thái độ mới hoặc làm thay đổi
những thái độ cũ có hại cho SK.
• Hướng dẫn những kỹ năng thực hành mới hoặc
làm thay đổi cách thực hành cũ.
Mục đích giáo dục sức khoẻ
Lê Minh Thuận – Đại học Y Dược Tp.HCM
Trang 20 Là những hoạt động nhằm giúp mọi người đạt
được sức khoẻ bằng các nỗ lực của chính họ.
Là một hoạt động nhằm vào các cá nhân/cộng
đồng - thay đổi hành vi có lợi cho sức khoẻ
Người dân tự thay đổi - chấp nhận thực hiện
những hành vi tăng cường SK.
Mục đích giáo dục sức khoẻ
Lê Minh Thuận – Đại học Y Dược Tp.HCM
Trang 216 Điều trị các bệnh thông thường và chấn thương
7 Phòng và kiểm soát các bệnh dịch tại địa phương
8 Đảm bảo thuốc thiết yếu
9 Tăng cường quản lí sức khoẻ tuyến cơ sở
10 Củng cố mạng lưới y tế cơ sở
Nội dung giáo dục sức khoẻ
Lê Minh Thuận – Đại học Y Dược Tp.HCM
Trang 22Những điều kiện tiên quyết (prerequisites) cho sức khoẻ:
Lê Minh Thuận – Đại học Y Dược Tp.HCM
Trang 24Nhấn mạnh các chiến lược trong xu thế toàn cầu hóa:
1 Vận động vì sức khỏe dựa trên quyền con người
2 Đầu tư cho cơ sở hạ tầng, hành động và những chính sách
bền vững để giải quyết các yếu tố quyết định sức khỏe
3 Xây dựng năng lực cho phát triển chính sách, lãnh đạo,
thực hành NCSK, nghiên cứu
4 Xây dựng qui định pháp lý, luật để phòng tác hại và đảm
bảo công bằng trong CSSK
5. Xây dựng mối quan hệ đối tác với các cá nhân, tổ chức
chính phủ, phi chính phủ để hành động bền vững
http://heapro.oxfordjournals.org/content/22/1/72.full.pdf+html
Hiến chương Bangkok 2005
Lê Minh Thuận – Đại học Y Dược Tp.HCM
Trang 25- Trẻ em, nhất là trẻ nhỏ dưới 5 tuổi
Những đối tượng dễ bị ảnh hưởng do hành vi sức khỏe
Lê Minh Thuận – Đại học Y Dược Tp.HCM
Trang 26TẦM QUAN TRỌNG
Trang 28TH A N H K H
IẾ T
M Ô
I T R Ư Ờ N G T
M
H U
̉N G
BẢ
O V Ệ
BM
&T E
KH HG D
G
CH ỐN G
DỊC
H
BỆ NH Di
ỀU T
Trang 29Hành vi sức khỏe
Nhận thức
Niềm
Thực
Hành
HÀNH VI SỨC KHỎE
Lê Minh Thuận – Đại học Y Dược Tp.HCM
Trang 30Kiến thức (tượng trưng là cái đầu)
Kỹ năng (tượng trưng là cái tay) Niềm tin
(tượng trưng là trái tim)
Sự hỗ trợ (tượng trưng là cái chân)
Nguồn lực (tượng trưng là cái thùng)
Trang 31• Gắn liền với cộng đồng
• Hướng đến giải quyết các nguyên nhân hoặc yếu
tố quyết định sức khoẻ
• Phối hợp nhiều phương pháp/tiếp cận
• Dựa vào sự tham gia của cộng đồng
• Vai trò đặc biệt quan trọng của cán bộ y tế
Nguyên tắc chính của NCSK
(WHO 1977)
Lê Minh Thuận – Đại học Y Dược Tp.HCM
Trang 321 Tính đại chúng
2 Tính khoa học
3 Tính trực quan
4 Thống nhất lý luận và thực tiễn
5 Tính vừa sức và vững chắc
6 Phối - kết hợp
Nguyên tắc giáo dục sức khoẻ
Lê Minh Thuận – Đại học Y Dược Tp.HCM
Trang 33• Phải xuất phát từ nhu cầu bảo vệ sức khỏe
của cộng đồng
• Kiến thức y học phổ thông được phổ cập đến
mọi người, dễ hiểu, dễ thực hiện và được mọi người chấp nhận
• Lôi cuốn sự tham gia của cộng đồng.
Nguyên tắc ĐẠI CHÚNG
Lê Minh Thuận – Đại học Y Dược Tp.HCM
Trang 34• Nội dung GDSK phải có căn cứ khoa học.
• Áp dụng những thành quả NCKH mới nhất, khả thi, ít tốn
kém & mang lại hiệu quả
• Chọn các pp thông tin, truyền thông, giáo dục khoa học
và hiện đại nhưng dễ hiểu, đơn giản và dễ thực hiện
• Bảo đảm tính hệ thống và logic trong việc lập và triển
khai kế hoạch
Nguyên tắc KHOA HỌC
Lê Minh Thuận – Đại học Y Dược Tp.HCM
Trang 35• Hiệu quả cụ thể và được củng cố bằng thực tiễn.
• GDSK phải đi từ đơn giản đến phức tạp, từ trình độ
thấp đến trình độ cao.
Nguyên tắc THỐNG NHẤT GIỮA LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Lê Minh Thuận – Đại học Y Dược Tp.HCM
Trang 36• Minh họa cụ thể, hình tượng sinh động và
gây ấn tượng sâu sắc.
• Mẫu hình trực quan có tác động giáo dục
mạnh mẽ nhất
Nguyên tắc TRỰC QUAN
Lê Minh Thuận – Đại học Y Dược Tp.HCM
Trang 37• Phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của từng loại đối
tượng Người dân tiếp thu tốt
• Lặp đi lặp lại nhiều lần, dưới nhiều hình thức và
bằng nhiều biện pháp Người dân củng cố được
nhận thức, thay đổi dần thái độ, hành động trở
thành những thói quen, nếp sống mới
Nguyên tắc VỪA SỨC VÀ VỮNG CHẮC
Lê Minh Thuận – Đại học Y Dược Tp.HCM
Trang 38• Khi triển khai một dự án GDSK trong cộng đồng cần có sự phối hợp với các ban ngành đoàn thể để có thể:
• Đạt được mục tiêu một cách hữu hiệu, giảm trở ngại.
• Phát hiện và đề xuất các vấn đề phát sinh.
• Xây dựng mối quan hệ tốt giữa các tổ chức, cơ quan và cá nhân điều phối tài nguyên và hoạt động.
• Thiết lập mối quan hệ giữa người được GDSK với NVYT và các thành phần khác tham gia GDSK kể cả lãnh đạo địa phương.
Nguyên tắc PHỐI KẾT HỢP
Lê Minh Thuận – Đại học Y Dược Tp.HCM