Đánh giá thực trạng xả thải nước thải từ các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh đồng nai

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN =====o0o===== TRẦN VĂN TÚ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG XẢ THẢI NƯỚC THẢI TỪ CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐỒNG NAI LUẬN VĂN

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

=====o0o=====

TRẦN VĂN TÚ

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG XẢ THẢI NƯỚC THẢI

TỪ CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN

TỈNH ĐỒNG NAI

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

=====o0o=====

TRẦN VĂN TÚ

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG XẢ THẢI NƯỚC THẢI

TỪ CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN

TỈNH ĐỒNG NAI

Chuyên ngành : Khoa học Môi trường

Mã số : 60440301

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS Nguyễn Mạnh Khải

Hà Nội, 2015

LỜI CẢM ƠN

Luận văn là sự tổng hợp kiến thức của cả một thời gian dài học tập và nghiên cứu của tác giả cũng như sự vất vả của toàn thể các thầy, cô giáo đã giảng dạy, chỉ bảo trong suốt thời gian qua

Để có được thành quả ngày hôm nay, ngoài sự nỗ lực không ngừng của bản thân không thể không kể đến công ơn của các thầy, cô giáo trường Đại học Khoa học tự nhiên nói chung và các thầy, cô giáo phòng đào tạo sau Đại học

Khoa học tự nhiên nói riêng Đặc biệt là PGS.TS Nguyễn Mạnh Khải - người

thầy đã hướng dẫn, chỉ bảo tận tình và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện tới khi hoàn chỉnh luận văn của mình

Cuối cùng tôi xin đặc biệt trân trọng gửi lời cảm ơn tới PGS.TS Nguyễn Mạnh Khải cũng như toàn thể các thầy cô giáo Trường Đại học Khoa học tự

nhiên cùng các bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện và hoàn chỉnh luận văn này

Trân trọng!

Hà Nội, ngày tháng năm 2015

Học viên: Trần Văn Tú

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

DANH MỤC BẢNG iv

DANH MỤC HÌNH iv

DANH MỤC CÁC TỪ VÀ CÁC KÝ HIỆU TỪ VIẾT TẮT v

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN 3

1.1 Phân tích đánh giá điều kiện tự nhiên của tỉnh Đồng Nai 3

1.2 Khái quát chung về KCN 8

1.2.1 Sự ra đời của KCN 8

1.2.2 Đặc điểm cơ bản của KCN ở Việt Nam 10

1.3 Giới thiệu chung tình hình phát triển công nghiệp trên địa bàn tỉnh Đồng Nai 12 1.3.1 Sản xuất công nghiệp 12

1.3.2 Hoạt động thương mại 14

1.3.3 Đầu tư phát triển công nghiệp và thường mại 16

1.3.4 Đánh giá chung 25

1.4 Tổng quản về tình hình xây dựng, vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung tại các khu kinh tế, khu công nghiệp, cụm công nghiệp 26

1.4.1 Thông tin chung về khu kinh tế, khu công nghiệp, cụm công nghiệp 26

1.4.2 Về tình hình xây dựng, vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung tại các khu kinh tế, khu công nghiệp, cụm công nghiệp 27

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 30

2.1 Đối tượng nghiên cứu 30

2.2 Phương pháp nghiên cứu 32

2.2.1 Phương pháp thu thập tài liệu: i 32

2.2.2 Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa: 32

2.2.3 Phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp số liệu thống kê: 32

2.2.4 Phương pháp tính toán hệ số phát thải nước thải 32

2.2.5 Phương pháp tính toán tải lượng ô nhiễm nước thải 33

2.3 Các tiêu chuẩn môi trường Việt Nam được áp dụng 34

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 35

3.1 Thực trạng công tác quản lý môi trường các KCN trên địa bàn tỉnh Đồng Nai 35 3.1.1 Công tác bảo vệ môi trường tại các khu công nghiệp 35

3.1.2 Tình hình quản lý môi trường tại các KCN 41

3.1.3 Công tác bảo vệ môi trường tại các cụm công nghiệp (CCN) 46

3.1.4 Một số tồn tại và nguyên nhân trong quá trình quản lý môi trường khu công nghiệp: 48

3.2 Tính chất nước thải của các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Đồng Nai 51

3.3 Đánh giá thực trạng xả thải nước thải 53

3.3.1 Diễn biến lượng nước thải 53

3.3.2 Tương quan giữa lượng nước cấp và nước thải của KCN 54

3.4 Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng quản lý nước thải 56

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 59

TÀI LIỆU THAM KHẢO 61

PHỤ LỤC 63

DANH MỤC BẢNG

Bảng 3.1 Đặc điểm nước thải các khu công nghiệp Đồng Nai trước và sau xử lý 51 Bảng 4.1 Số liệu thể hiện lượng nước thải của các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Đồng Nai 63 Bảng 4.2 Số liệu chất lượng nước thải của các KCN sau khi xử lý 66

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1 Bản đồ hành chính tỉnh Đồng Nai 3 Hình 2.1 Bản đồ vị trí các KCN trên địa bàn tỉnh Đồng Nai 31 Hình 3.1 Lượng nước thải phát sinh tại các KCN trên địa bàn tỉnh Đồng Nai năm

2012, 2013 (m3/ngđ) 53 Hình 3.2 Lượng nước thải phát sinh tại các KCN trên địa bàn tỉnh Đồng Nai năm

2012, 2013 (m3/ha/ngđ) 54 Hình 3.3 Mối liên hệ giữa lượng nước cấp và lượng nước thải của các KCN trên địa bàn tỉnh Đồng Nai 55

DANH MỤC CÁC TỪ VÀ CÁC KÝ HIỆU TỪ VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thực tế qua hơn 20 năm hình thành và phát triển các khu sản xuất tập trung ở Việt Nam (khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, cụm công nghiệp, gọi chung là khu công nghiệp), vấn đề nước thải và xử lý nước thải tại các khu công nghiệp luôn là vấn đề “nóng” và nhận được sự quan tâm rộng rãi của xã hội Các vụ việc gây ô nhiễm môi trường, gây tập trung khiếu kiện đông người, gây bức xúc trong dư luận xã hội hầu hết đều xuất phát từ vấn đề xả thải nước thải công nghiệp, đặc biệt là nước thải từ các khu công nghiệp

Đồng Nai cách Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 30 km, có điều kiện tự nhiên về thổ nhưỡng, khí hậu và điều kiện hạ tầng giao thông thuận lợi, rất phù hợp cho việc phát triển các KCN Hiện nay, Đồng Nai là tỉnh dẫn đầu cả nước về số lượng các KCN và phát triển sản xuất, kinh doanh trong các KCN Đến thời điểm hiện tại, Đồng Nai có 31 KCN với tổng diện tích 9.573 ha và 43 cụm công nghiệp với tổng diện tích 2.143 ha Các KCN này đều nằm lân cận đường quốc lộ 1 và quốc lộ 51 là các tuyến giao thông huyết mạch, rất thuận lợi cho việc cung cấp điện, nước, giao thông vận tải, thông tin liên lạc và nguồn nhân lực…

Việc hình thành và phát triển các KCN của tỉnh Đồng Nai trong thời gian qua đã góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp dịch vụ, tăng trưởng kinh tế, hình thành các trung tâm công nghiệp gắn liền với phát triển đô thị, đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, trong đó công nghiệp và dịch vụ chiếm tỷ trọng cao, đồng thời cũng tạo ra nhiều công ăn việc làm cho người lao động khắp các tỉnh, thành trong cả nước

Do công tác quản lý môi trường trên địa bàn được đẩy mạnh và được quan tâm đúng mức, Đồng Nai được đánh giá là một trong số ít tỉnh trong phạm vi cả nước rất quan tâm đến vấn đề nước thải và xử lý nước thải phát sinh từ các KCN Tuy nhiên, hoạt động xử lý nước thải phát sinh từ các KCN trên địa bàn tỉnh cũng đang phải đối mặt với một số vấn đề:

(1) Thiết kế kỹ thuật không phù hợp với công suất cần phải xử lý hoặc dự báo chưa chính xác khi lập dự án đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp;

(2) Giám sát vận hành hệ thống xử lý nước thải còn nhiều hạn chế;

(3) Năng lực quản lý môi trường ở các địa phương còn hạn chế

Dẫn đến việc xả nước thải của các khu công nghiệp trên một số địa phương còn chưa tốt

Việc đánh giá tình hình xả thải nước thải vào nguồn đối với các khu công nghiệp

là cần thiết cho cả cơ quan quản lý nhà nước và chủ đầu tư các khu công nghiệp Trên cơ

sở yêu cầu thực tiễn cũng như khả năng nghiên cứu, tôi lựa chọn đề tài:

2 Mục tiêu nghiên cứu

(a) Kiểm kê đánh giá thực trạng xả thải vào nguồn của các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Đồng Nai;

(b) Đánh giá được thực trạng quản lý hoạt động và vận hành hệ thống xử lý nước thải tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Đồng Nai

(c) Nghiên cứu thực trạng xả thải của một số khu công nghiệp tại địa bàn tỉnh Đồng Nai

(d) Đề xuất một số giải pháp quản lý nâng cao hiệu quả công tác xử lý nước thải, kiểm soát chất lượng nước xả thải vào nguồn của các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Đồng Nai

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN 1.1 Phân tích đánh giá điều kiện tự nhiên của tỉnh Đồng Nai

Vị trí địa lý

người (năm 2012), lực lượng lao động dồi dào (chiếm 64,5% dân số) cộng với ưu thế về vị trí địa lý, tài nguyên thiên nhiên phong phú đã đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế với ngành chủ lực là công nghiệp Hiện nay, Đồng Nai là một trong những địa phương đi đầu trong cả nước về phát triển công nghiệp nói riêng và phát triển kinh tế xã hội nói chung [19]

Hình 1.1 Bản đồ hành chính tỉnh Đồng Nai [19]

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bộ Tài nguyên và Môi trường Báo cáo môi trường quốc gia 2009: Môi trường Khu công nghiệp Việt Nam, Hà Nội, 2009

2 Bộ Tài nguyên và Môi trường Báo cáo tình hình công tác bảo vệ môi trường khu công nghiệp năm 2010, Hà Nội, 2011

3 Bộ Tài nguyên và Môi trường báo cáo tình hình xây dựng, vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung tại các khu kinh tế, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, Hà Nội, 11/2014

4 Công ty TNHH Phát triển công nghệ và Môi trường Á Đông Báo cáo đánh giá tác động môi trường của khu công nghiệp Dầu Giây, Đồng Nai, 5/2008

5 Liên đoàn bản đồ địa chất miền Nam Báo cáo đánh giá tác động môi trường của khu công nghiệp Thạnh Phú, Đồng Nai, 5/2006

lượng, dự báo phát sinh chất thải nguy hại từ 7 khu công nghiệp trên đi ̣a bàn tỉnh Đồng Nai đến năm 2020 và đề xuất các giải pháp cải thiện hệ thống quản lý chất thải nguy hại , Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh, Science & Technology

Development, Vol 12, No.02 - 2009

7 Nguyễn Chơn Trung và PGS.TS Trương Giang Long Phát triển các KCN, KCX trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, 2005

8 Nguyễn Văn Trịnh Phát triển KCN ở vùng kinh tế trong điểm phía Nam,

năm 2006

9 Sở Công thương tỉnh Đồng Nai Kế hoạch phát triển Công nghiệp - Thương mại trên địa bàn tỉnh Đồng Nai Đồng Nai, 10/2014

10 Tài liệu của Nhóm Công tác kỹ thuật về Đánh giá tác động môi trường thực hiện Cam kết Hà Nội về Hiệu quả Viện trợ (Hanoi Core Statement on Aid Effectiveness), Hà Nội, 2006- 2010

11 Phạm Thanh Tuấn (chủ trì) và nnk Hướng dẫn kỹ thuật thẩm định và

12 Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam TCXDVN 33:2006 Cấp nước - Mạng lưới đường ống và công trình - Tiêu chuẩn thiết kế, Bộ Xây dựng, 2006

13 Trung tâm công nghệ môi trường ENTEC Báo cáo đánh giá tác động môi trường của khu công nghiệp Bàu Xéo, Đồng Nai, 8/2007

14.Trung tâm công nghệ và Quản lý môi trường Báo cáo đánh giá tác động môi trường của khu công nghiệp Long Khánh, Đồng Nai, 3/2008

15 Trung tâm công nghệ môi trường ENTEC Báo cáo đánh giá tác động môi trường của khu công nghiệp Ông Kèo, Đồng Nai, 8/2007

16 Trung tâm công nghệ môi trường ENTEC Báo cáo đánh giá tác động môi trường của khu công nghiệp Long Đức, Đồng Nai, 8/2007

17 Trung tâm công nghệ môi trường ENTEC Báo cáo đánh giá tác động môi trường của khu công nghiệp Nhơn Trạch III, Đồng Nai, 7/2006

18 Trung tâm công nghệ môi trường ENTEC Điều tra, đánh giá các nguồn thải, đề xuất các biện pháp bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, Biên

Hòa, 11/2009

19 Trung tâm công nghệ môi trường ENTEC Báo cáo hiện trạng môi trường tỉnh Đồng Nai năm 2012, Đồng Nai, 12/2012

20 Viện Kỹ thuật nhiệt đới và bảo vệ môi trường Báo cáo đánh giá tác động môi trường của khu công nghiệp Nhơn Trạch V, Đồng Nai, 7/2006

21 Viện Môi trường và Tài nguyên, Đại học quốc gia TP HCM Báo cáo đánh giá tác động môi trường của khu công nghiệp Giang Điền, Đồng Nai,

04/2008

22 Võ Thanh Thu Nghiên cứu những giải pháp phát triển các KCN ở Việt Nam trong điều kiện hiện nay, 2005