Tên đề tài: Nhận dạng những vướng mắc trong chính sách xử phạt xe không chính chủ của Bộ giao thông vận tải Việt Nam. PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Nội dung của chính sách xử phạt xe không chính chủ được quy định tại điều 33 của Nghị định số 71/2012/NĐ-CP, đây là một trong những chính sách mới do Bộ giao thông vận tải Việt Nam hoạch định trong năm 2012. Đây là vấn đề “sát sườn” đến đời sống người dân nên nhận được rất nhiều quan tâm của dư luận, người dân liên tiếp phản ứng gay gắt với chính sách này. Có hiều ý kiến trái chiều đã khiến cho chính sách này được sự quan tâm của dư luận và cộng đồng. Xuất phát từ thực trạng trên, tác giả xin lựa chọn nghiên cứu đề tài “Nhận dạng những vướng mắc trong chính sách xử phạt xe không chính chủ của Bộ giao thông vận tải Việt Nam”. 2. Lịch sử nghiên cứu Cụm từ “xe không chính chủ” trở thành đề tài nóng từ các diễn đàn mạng tới đời sống thực tế. Đơn giản bởi, rất nhiều phương tiện lưu thông ở Việt Nam đang trong tình trạng không chính chủ đứng trước nguy cơ bị phạt từ một triệu đồng đến mười triệu đồng mỗi lần. Đây là một chính sách mới, hiện chỉ mới có các bài viết bình luận về chính sách chứ chưa có công trình nghiên cứu khoa học chính thức nào về đề tài này. Những quan điểm trên là cơ sở gợi mở để tác giả thực hiện đề tài nghiên cứu của mình. Trong đề tài này tác giả đưa ra một hướng nghiên cứu là nhận dạng những vướng mắc trong chính sách xử phạt xe không chính chủ của Bộ giao thông vận tải Việt Nam. 3. Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu chung: Phân tích để chỉ ra và đánh giá những vướng mắc của chính sách sau khi ban hành một thời gian rất ngắn (hai tháng). Mục tiêu cụ thể: - Nghiên cứu tổng quan về phân tích chính sách - Nghiên cứu phân tích chính sách xử phạt xe không chính chủ theo 10 kịch bản của chính sách: Kịch bản triết lý ;tác nhân; mục tiêu; phương tiện; hoạt động diễn ra do chính sách; tác động của chính sách tới xã hội; phân hóa xã hội; phản ứng của xã hội; xung đột xã hội và vòng đời của chính sách. - Từ đó chỉ ra những vướng mắc trong chính sách. Nghiên cứu những ý kiến phản hồi của người dân và dư luận trước chính sách, từ đó đề xuất một số khuyến nghị. 4. Vấn đề nghiên cứu Vậy chính sách này đang có những vướng mắc gì khiến nó không thể thực thi? 5. Giả thuyết nghiên cứu - Mức phạt đối với trường hợp xe không chính chủ quá cao; - Công tác xử lý vi phạm gặp nhiều khó khăn; - Lệ phí trước bạ cao, thủ tục hành chính rườm rà người dân ngại sang tên đổi chủ. Đó là một trong những vướng mắc khiến chính sách gặp khó khăn khi áp dụng vào thực tế; - Mục đích của chính sách là đúng đắn nhưng cách thức thực hiện chưa hợp lý; - Chính sách gây xung đột với một số chính sách đang hiện hành. Như vậy có thể thấy rằng, chính sách xử phạt xe không chính chủ đang có nhiều vướng mắc trong quá trình thực thi. 6. Phạm vi nghiên cứu Thời gian 1/2013 đến 3/2013; không gian: Quận Thanh Xuân, Hà nội; nội dung: Đề tài tập trung vào việc phân tích chính sách xử phạt xe không chính chủ và thấy được những vướng mắc, những điểm chưa hợp lý của chính sách. 7. Mẫu khảo sát Phường Thanh Xuân Bắc và Phường Thanh Xuân Trung, Thanh Xuân, Hà Nội. 8. Phương pháp nghiên cứu Nghiên cứu tài liệu: Văn bản ban hành và các văn bản liên quan đến chính sách. Phỏng vấn sâu: đối tượng: người tham gia giao thông vì họ là đối tượng trực tiếp chịu ảnh hưởng của chính sách; một số người dân địa phương để lấy ý kiến xem họ nhận thức như thế nào về chính sách này; một số sinh viên, giảng viên (tầng lớp tri thức) để xem quan điểm của sinh viên đối với chính sách như thế nào. Trong đó: Phỏng vấn trực tiếp: 5 người đang tham gia giao thông; 4 đối tượng là người dân; 8 người thuộc tri thức. Ngoài ra, 3 người được hỏi tỏ thái độ thò ơ với chính sách; Trích nguồn: 3 ý kiến. Phương pháp quan sát trên Nghiên cứu tham dự - tác giả cũng là đối tượng thụ hưởng chính sách. Phương pháp hỏi ý kiến chuyên gia. 9. Kết câu nội dung PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ PHÂN TÍCH CHÍNH SÁCH 1.1. Khái niệm chính sách và phân tích chính sách 1.2. Ý nghĩa của phân tích chính sách Công việc phân tích chính sách cực kỳ quan trọng trong công tác quản lý. 1.3. Các chủ thể phân tích chính sách Chủ thể phân tích chính sách trong đề tài này là một cá nhân độc lập quan tâm tới chính sách, có nhu cầu phân tích chính sách để tích lũy hiểu biết và nắm vững chính sách. 1.4. Thời điểm phân tích chính sách Khi thực hiện đề tài này, thời điểm phân tích chính sách là sau khi ban hành chính sách một thời gian ngắn. 1.5. Các hướng tiếp cận phân tích chính sách Trong đề tài này, hướng tiếp cận phân tích chính sách là từ phía đối tượng quản lý. 1.6. Xe không chính chủ và chính sách xử phạt xe không chính chủ Xe không chính chủ: Những phương tiện mà chủ của xe không có giấy đăng ký xe hoặc không có giấy chứng nhận chuyển quyền sở hữu phương tiện. Chính sách xử phạt xe không chính chủ: Xử phạt hành chính đối với các chủ xe ô tô, xe máy, không có giấy chứng nhận quyền sở hữu phương tiện è điểm e, khoản 3, điểm c, khoản 6, điều 33 của Nghị định số 71/2012/NĐ-CP. Những vấn đề được trình bày trong chương 1 là cơ sở nền tảng để tác giả thực hiện việc phân tích chính sách. CHƯƠNG 2. PHÂN TÍCH CHÍNH SÁCH XỬ PHẠT XE KHÔNG CHÍNH CHỦ ĐỂ THẤY ĐƯỢC NHỮNG VƯỚNG MẮC CỦA CHÍNH SÁCH 2.1. Triết lý của chính sách Triết lý mục tiêu: Kiểm soát các phương tiện lưu hành tham gia giao thông, cách tốt nhất là kiểm soát chủ sở hữu phương tiện. Triết lý phương tiện: Xử phạt hành chính bằng tiền ở mức phạt cao đối với những trường hợp xe không chính chủ. 2.2. Tác nhân của chính sách Chính sách xuất phát từ hai tác nhân chính: chủ thể quản lý và đối tượng quản lý. 2.3. Mục tiêu của chính sách Mục tiêu công bố: Buộc người tham gia giao thông phải là chủ sở hữu phương tiện của mình thuận tiện cho công tác quản lý; giảm thiểu tai nạn giao thông. Mục tiêu ngầm định: Tránh thất thu thuế cho ngân sách nhà nước; tạo một nguồn thu để nâng cấp các công trình giao thông nhằm giải quyết những vấn nạn giao thông ở Việt Nam hiện nay (ách tắc giao thông, tai nạn giao thông...). 2.4. Phương tiện của chính sách Phương tiện vật chất: Phạt tiền ở mức cao; phương tiện tinh thần chưa hợp lý. 2.5. Hoạt động diễn ra do chính sách Các thủ tục hành chính quá rườm rà, gây khó khăn cho quá trình xác minh vi phạm và quá trình làm thủ tục đăng ký chuyển quyền sở hữu của chủ xe. 2.6. Tác động của chính sách tới xã hội Đối tượng tác động: Tác động vào mỗi cá nhân và các nhóm khác nhau trong xã hội. Việc áp dụng mức phạt quá cao đã đụng chạm không nhỏ tới lợi ích của người dân, do đó chính sách không nhận được sự đồng tình ủng hộ của cộng đồng xã hội. Đặc điểm tác động của chính sách: Chính sách tồn tại hai loại tác động: chuỗi tác động (trực tiếp, nối tiếp, gián tiếp) và tính chất tác động (dương tính, âm tính, ngoại biên). 2.7. Phân hóa xã hội do chính sách Chính sách đã tạo ra sự phân hóa xã hội giữa nhóm người được hưởng lợi với nhóm người chịu thiệt và nhóm vô can trước chính sách những luồng quan điểm khác nhau, không có sự thống nhất trong nhận thức về chính sách. Đây là một vướng mắc nữa của chính sách. 2.8. Phản ứng của xã hội trước chính sách: Chính sách làm xuất hiện những phản ứng khác nhau trong xã hội, (ủng hộ,phản đối thờ ơ trước chính sách) vướng mắc: chính sách không được sự đồng tình ủng hộ của người dân. 2.9. Xung đột xã hội của chính sách Chính sách tạo ra sự phân hóa và sự bất bình đẳng trong xã hội, dẫn tới các xung đột xã hội vướng mắc khiến chính sách không mang lại hiệu quả. 2.10. Vòng đời của chính sách: chính sách có vòng đời rất ngắn. Từ việc phân tích chính sách theo mười kịch bản trong chương 2 chính sách đang tồn tại những vướng mắc. CHƯƠNG 3. MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ VỀ VIỆC GIẢI QUYẾT NHỮNG VƯỚNG MẮC CỦA CHÍNH SÁCH 3.1. Thời điểm có hiệu lực của chính sách: Tạm hoãn thi hành chính sách trong 1khoảng thời gian nhất định. 3.2. Thủ tục hành chính: đơn giản hóa các thủ tục hành chính. 3.3. Lệ phí trước bạ khi sang tên, đổi chủ phương tiện giảm xúng mức thấp nhất. 3.4. Mức xử phạt hành chính đối với xe không chính chủ: giảm mức xử phạt. KẾT LUẬN
Trang 1MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU 4
PHẦN MỞ ĐẦU 6
1 Lý do chọn đề tài 6
2 Lịch sử nghiên cứu 7
3 Mục tiêu nghiên cứu 9
5 Giả thuyết nghiên cứu 10
6 Phạm vi nghiên cứu 10
7 Mẫu khảo sát 11
8 Phương pháp nghiên cứu 11
9 Kết câu nội dung 11
PHẦN NỘI DUNG 13
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ PHÂN TÍCH CHÍNH SÁCH 13
1.1 Khái niệm chính sách và phân tích chính sách 13
1.1.1 Khái niệm chính sách 13
1.1.2 Khái niệm phân tích chính sách 13
1.3 Các chủ thể phân tích chính sách 15
1.4 Thời điểm phân tích chính sách 16
1.5 Các hướng tiếp cận phân tích chính sách 17
1.5.1 Tiếp cận từ các chủ thể chính sách 17
- Nhận dạng được các giai đoạn cụ thể trong vòng đời của chính sách để kịp thời ban hành chính sách thay thế 17
1.5.2 Tiếp cận từ các công ty kinh doanh 18
1.5.3 Tiếp cận từ các cơ quan giám sát thực hiện chính sách 18
1.5.4 Tiếp cận từ phía các tổ chức tư vấn 18
1.5.6 Tiếp cận từ các cơ quan truyền thông 19
1.6 Xe không chính chủ và chính sách xử phạt xe không chính chủ 19
1.6.1 Xe không chính chủ 19
1.6.2 Chính sách xử phạt xe không chính chủ 19
CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH CHÍNH SÁCH XỬ PHẠT XE KHÔNG CHÍNH CHỦ ĐỂ THẤY ĐƯỢC NHỮNG VƯỚNG MẮC CỦA CHÍNH SÁCH 21
Trang 22.1 Triết lý của chính sách 21
2.1.1 Triết lý mục tiêu 21
2.1.2 Triết lý phương tiện 21
2.2 Tác nhân của chính sách 21
2.2.1 Tác nhân từ chủ thể ban hành chính sách 22
2.2.2 Tác nhân từ đối tượng của chính sách 22
2.3 Mục tiêu của chính sách 22
2.3.2 Mục tiêu ngầm định 23
2.4 Phương tiện của chính sách 23
2.5 Hoạt động diễn ra do chính sách 24
2.6 Tác động của chính sách tới xã hội 27
2.6.1 Đối tượng tác động của chính sách 27
2.6.2 Đặc điểm tác động của chính sách 28
2.7 Phân hóa xã hội do chính sách 29
2.7.1 Nhóm hưởng lợi do chính sách 29
2.7.2 Nhóm bị thiệt trong chính sách 30
2.7.3 Nhóm vô can (không liên quan) trước chính sách 31
2.8 Phản ứng của xã hội trước chính sách 31
2.8.1 Nhóm ủng hộ chính sách 31
2.8.2 Nhóm phản đối lại chính sách 32
2.8.3 Nhóm thờ ơ trước chính sách 32
2.8.4 Cách thức phản ứng của xã hội trước chính sách 33
2.9 Xung đột xã hội của chính sách 41
2.9.1 Xung đột giữa các nhóm xã hội với nhau 41
2.9.2 Xung đột giữa các cơ quan quyền lực với nhau 41
2.9.3 Xung đột giữa các cơ quan quyền lực với dân chúng 41
2.9.4 Xung đột với một số chính sách hiện hành 42
2.10 Vòng đời của chính sách 44
CHƯƠNG 3 MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ VỀ VIỆC GIẢI QUYẾT NHỮNG VƯỚNG MẮC CỦA CHÍNH SÁCH 46
3.1 Thời điểm có hiệu lực của chính sách 46
3.2 Thủ tục hành chính 46
Trang 33.3 Lệ phí trước bạ khi sang tên, đổi chủ phương tiện giao thông 47
3.4 Mức xử phạt hành chính đối với xe không chính chủ 47
3.5 Công tác phổ biến chính sách đến quần chúng nhân dân 47
KẾT LUẬN 48
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 50
PHỤ LỤC 1 52
DANH MỤC CÂU HỎI PHỎNG VẤN 52
PHỤ LỤC 2 53
DANH MỤC ĐÍNH KÈM CÁC VĂN BẢN LIÊN QUAN 53
Trang 4LỜI NÓI ĐẦU
Từ khi nền kinh tế Việt Nam chuyển từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sangnền kinh tế thị trường thì bức tranh về kinh tế của Việt Nam có nhiều chuyển biến tíchcực, mức sống của người dân được cải thiện từng bước, được bạn bè các nước trongkhu vực và quốc tế ca ngợi về những thành tựu đổi mới trong quá trình xây dựng đấtnước Tuy mức tăng trưởng kinh tế của Việt Nam được cải thiện nhưng đi liền với nó
là vấn đề về tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông, đặc biệt là giao thông đường bộ,
số vụ giao thông không ngừng tăng cả về quy mô và số lượng Cho nên nhiều ngườithường ví rằng giao thông đường bộ ở Việt Nam giống như một quả bong bóng, dẹpđược chỗ này thì chỗ khác lại phình ra Nguyên nhân chủ yếu dẫn tới tình trạng này thì
có nhiều: Do sự lấn chiếm hành lang an toàn giao thông, sự gia tăng quá nhanh của cácphương tiện giao thông cá nhân và ý thức của người tham gia giao thông quá kém vàchưa được cải thiện nhiều trong những năm gần đây Bên cạnh đó cũng phải kể đếnchất lượng các tuyến đường giao thông nước ta quá nhỏ hẹp, nhiều khúc cua, trong khi
đó có quá nhiều các biển báo cấm và biển báo hiệu trên một đoạn đường, vỉa hè thì bịlấn chiếm làm nơi kinh doanh bán hàng, để xe ô tô dẫn tới tình trạng người tham giagiao thông bị khuất tầm nhìn, nhiều đoạn đường xuống cấp quá nhanh có nguy cơ tiềm
ẩn tai nạn giao thông
Thời gian qua, Bộ giao thông vận tải triển khai mạnh mẽ chiến dịch AN TOÀNGIAO THÔNG, lấy năm 2012 là năm thực hiện chiến dịch an toàn giao thông quốcgia Nhưng tình hình về thực trạng an toàn giao thông trên địa bàn cả nước vẫn diễnbiến rất phức tạp Theo thống kê của Cục Cảnh sát giao thông đường bộ - đường sắt và
Uỷ ban an toàn giao thông Quốc gia, tính đến hết tháng 9/2012, cả nước đã xảy ra tớikhoảng 10.518 vụ tai nạn giao thông, làm 9.510 người chết và 10.700 người bị thương.Điều này dẫn đến hậu quả về kinh tế và gánh nặng cho xã hội là rất lớn
Trang 5Bộ giao thông vận tải đã có rất nhiều chính sách, nghị định được thực hiện nhằmgiải quyết tình trạng giao thông Việt Nam hiện nay như: Chính sách hạn chế phươngtiện cá nhân, Chính sách thay đổi giờ làm, giờ học tại các thành phố lớn, và mới đâynhất là Chính sách xử phạt xe không chính chủ Nhưng những chính sách này khi vừamới được áp dụng thi hành trong thục tế, thì ngay lập tức nó đã phải chịu sự phản đốimạnh mẽ của xã hội và dư luận Chỉ thực hiện được một thời gian rất ngắn các chínhsách này buộc phải chấm dứt hoặc tạm dừng thi hành.
Hiện nay, việc áp dụng chính sách xử phạt xe không chính chủ với mức phạt quácao (Phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.200.000 đối với chủ xe mô tô, xe gắn máy; cácloại xe tương tự mô tô không chuyển quyền sở hữu phương tiện theo quy định; Phạttiền từ 6.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với chủ xe ô tô, máy kéo, xe máychuyên dùng và các loại xe tương tự ô tô vi phạm không chuyển quyền sở hữu phươngtiện theo quy định) đang là chủ đề có tính thời sự nóng bỏng xã hội và dư luận Trongcuộc sống của mình, người nghiên cứu đề tài này luôn quan tâm tới các chính sách cóảnh hưởng tới công việc học tập, cuộc sống và xã hội và cùng với lý do chọn đề tàiđược nêu dưới đây, tác giả đã đưa ra quyết định lựa chọn vấn đề phân tích một chínhsách làm đề cương nghiên cứu của mình
Với tất cả sự kính trọng và biết ơn sâu sắc, tác giả xin chân thành cảm ơn giảngviên hướng dẫn đã dành thời gian đọc và cho ý kiến nhận xét, hướng dẫn tác giả thựchiện đề tài nghiên cứu này
Trang 6PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Nội dung của chính sách xử phạt xe không chính chủ được quy định tại điều 33của Nghị định số 71/2012/NĐ-CP, đây là một trong những chính sách mới do Bộ giaothông vận tải Việt Nam hoạch định trong năm 2012 Theo đó, ngày 10/11/2012, Nghịđịnh này chính thức có hiệu lực thi hành Trong đó quy định, xe không chính chủ sẽ bịphạt từ một triệu đồng (đối với xe máy) cho đến mười triệu đồng (đối với ô tô) Nghịđịnh này khiến người dân lo lắng bởi rất nhiều xe của họ thường chỉ mua bán trao tay,nhiều lắm thì viết giấy tờ mua bán kèm theo ghi số chứng minh thư của người bán.Nhiều trường hợp xe đã qua nhiều đời chủ, không còn xác minh được chủ sở hữu banđầu Thời gian cũng khiến giấy tờ bị thất lạc khiến họ có muốn làm lại giấy tờ xe cũngkhông biết phải liên lạc với ai
Đây là vấn đề “sát sườn” đến đời sống người dân nên nhận được rất nhiều quantâm của dư luận, người dân liên tiếp phản ứng gay gắt với chính sách này Trong xã hộihiện đang có nhiều ý kiến khác nhau Một bên cho rằng chính sách “xe chính chủ” này
Trang 7khiến nhiều người khó xử, lo lắng khi đang xe của mình không phải là xe chính chủ.Một luồng ý kiến khác lại ủng hộ, cho rằng đây là một chính sách cần thiết để ổn địnhtình hình quản lý phương tiện giao thông - đầu mối quan trọng trong việc đảm bảo tìnhhình an ninh trật tự Bên cạnh đó, một bộ phận cư dân mạng lại cho rằng, chính sáchmới ban hành chưa rạch ròi: tiến hành xử phạt với những xe máy tiến hành mua bántrao đổi mà không làm thủ tục sang tên đổi chủ, vậy những người điều khiển phươngtiện trên đường là xe mượn, là xe đi xe của gia đình thì phải giải quyết như thế nào Nhiều ý kiến trái chiều đã khiến cho chính sách này được sự quan tâm của dưluận và cộng đồng Nhiều người tỏ ra không tin tưởng nhiều vào tính khả thi và hiệuquả của chính sách.
Xuất phát từ thực trạng trên, tác giả xin lựa chọn nghiên cứu đề tài “Nhận dạng những vướng mắc trong chính sách xử phạt xe không chính chủ của Bộ giao thông vận tải Việt Nam”.
2 Lịch sử nghiên cứu
Cụm từ “xe không chính chủ” trở thành đề tài nóng từ các diễn đàn mạng tới đờisống thực tế Vào Google gõ cụm từ “xe không chính chủ”, sau khoảng 0,36 giây sẽ rakhoảng 44,7 triệu kết quả Đơn giản bởi, rất nhiều phương tiện lưu thông ở Việt Namđang trong tình trạng không chính chủ đứng trước nguy cơ bị phạt từ một triệu đồngđến mười triệu đồng mỗi lần
Khi báo giới đưa câu chuyện này vào hành lang Quốc hội, một số đại biểu Quốchội đã đưa ra những quan điểm của mình về chính sách này
Đại biểu Đinh Xuân Thảo, Viện trưởng Viện Nhiên cứu lập pháp thuộc Ủy banThường vụ Quốc hội, cho rằng chủ trương khi sang tên đổi chủ phương tiện phải làmcác thủ tục chuyển nhượng là đúng và cần thiết cho công tác quản lý
“Trong quản lý có hai chuyện, một mặt là thuế thu nhập cá nhân đối với ngườichuyển nhượng tài sản và lệ phí trước bạ đối với việc sang tên đổi chủ, không làmnghiêm thì Nhà nước sẽ mất một khoản thu, trước ta đã làm chưa chặt thì nay phảichấn chỉnh; mặt khác, khi phương tiện xảy ra tai nạn hay vi phạm pháp luật, nếu ápdụng biện pháp kỹ thuật là chụp biển số, như ở các nước, phạt xe đậu sai chẳng cần gặpchủ xe, cứ dán giấy phạt là chủ xe phải tự giác đi nộp, không nộp mức phạt sẽ lũy tiến
Trang 8ngày càng nhiều Nhưng điều đó chỉ thực hiện được khi xe là chính chủ, nếu xe đã quabao nhiêu lần đổi chủ lòng vòng, làm sao cơ quan công quyền lần theo được”, ôngThảo nói1.
Cũng theo đại biểu Đinh Xuân Thảo, quy định này là “đánh vào hành vi trốn thuếchứ không “đánh” vào người tham gia giao thông trên đường Điều đó là đúng và trênthực tế, quy định này cũng đã có từ rất lâu rồi Nếu đúng người đi xe là người nhậnchuyển nhượng mà không sang tên thì việc phạt là đúng Phải có biện pháp kiểm soáttrên đầu phương tiện, nhưng trách nhiệm này có thể không thuộc về cảnh sát giaothông
Đại biểu Ngô Văn Minh, Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cũng khẳngđịnh tính đúng đắn của chủ trương phạt nặng hành vi chuyển nhượng nhưng khôngsang tên, đổi chủ Theo ông đó là việc tập trung vào nhóm những người mua đi, bán lại
mà không chịu sang tên đổi chủ, chống thất thu thuế, trốn thuế và khi tội phạm xảy ra
để điều tra dễ hơn
Tuy nhiên, Đại biểu Đinh Xuân Thảo cũng cho rằng, Điểm bất hợp lý ở chínhsách này là các chính sách thiếu liên hoàn và đồng bộ Rõ ràng chủ chương là đúng vàcũng đã quy định tư lâu, nhưng cách làm lại chưa hợp lý, không có tuyên truyền phổbiến, quán triệt để mọi người có nhận thức đúng, “đùng” một cái đem ra phạt
“Nếu cảnh sát giao thông phát hiện người đi trên đường là người nhận chuyểnnhượng xe nhưng không làm thủ tục sang tên, đổi chủ thì phạt là đúng, tức là đánh vàochủ cũ và chủ mới của phương tiện, chứ không thể phạt một người vì đang sử dụngmột cái xe chưa sang tên, vì chuyện mượn ôtô, xe máy là quyền mà trên thế giới nàykhông ai cấm”, đại biểu Đinh Xuân Thảo phân tích2
Đại biểu Ngô Văn Minh nêu lên một thực tế, hiện nay đại bộ phận nhân dân là cảnhà có xe đi chung, tại sao bây giờ lại nói đến chuyện chính chủ hay không chính chủ?
“Như bản thân tôi không hề có một cái xe máy nào cả Chính tôi không có xe Con tôithì có Thứ Bảy, Chủ Nhật về nghỉ tôi mượn xe con tôi đi ăn sáng, uống cà phê vỉa hè.Bảo chứng minh là chính chủ, nhưng xe do con rể, con dâu đứng tên, vậy bảo tôi chứng
1 Nguồn: http://thuvienphapluat.vn
Trang 9minh cùng họ với con dâu, con rể sao được? Hoặc lập luận là cùng hộ khẩu, nhưng tôi
hộ khẩu ở Hà Nội, con tôi hộ khẩu ở quê, sao mà chung hộ khẩu được?”, đại biểu Minhdẫn dụ3
Phó chủ tịch Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia Nguyễn Hoàng Hiệp Cho rằng,
“luật pháp không cấm chuyện mượn xe đi lại, song nếu phát hiện xe không đúng tên,
và để phạt được thì cảnh sát cũng phải chứng minh xe đó chưa sang tên đổi chủ Vì thếkhi người dân chứng minh là xe mượn thì cảnh sát cũng phải xác minh là xe đó mượnhay là đã bán rồi Nêu không xác minh mà dựa vào một giấy mượng xe thì không đúng.Quy trình này cũng rất phức tạp”4
Như vây,Việc xử phạt xe không chính chủ là một chính sách do Bộ giao thôngvận tải Việt Nam mới ban hành, có hiệu lực thi hành từ ngày 10/11/2012, nhưng chỉsau hai ngày áp dụng, Chính phủ đã phải ban hành Quyết định tạm hoãn thi hành chínhsách Đây là một chính sách mới, hiện chỉ mới có các bài viết bình luận về chính sáchchứ chưa có công trình nghiên cứu khoa học chính thức nào về đề tài này Tuy nhiên,những quan điểm trên là cơ sở gợi mở để tác giả thực hiện đề tài nghiên cứu của mình.Trong đề tài này tác giả đưa ra một hướng nghiên cứu là nhận dạng những vướng mắctrong chính sách xử phạt xe không chính chủ của Bộ giao thông vận tải
3 Mục tiêu nghiên cứu
3 Nguồn: http://thuvienphapluat.vn
Trang 10chính sách tới xã hội, Phân hóa xã hội do chính sách, Phản ứng của xã hội trước chínhsách, Xung đột xã hội của chính sách,Vòng đời của chính sách Từ đó nhận diện nhữngvấn đề của chính sách vừa mới ra đời; chỉ ra những vướng mắc trong quá trình thực thichính sách Nghiên cứu những ý kiến phản hồi của người dân và dư luận trước chínhsách, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm thực hiện chính sách có hiệu quả.
Chỉ ra được những vướng mắc của chính sách xử phạt xe không chính chủ khi ápdụng vào thực tế Việt Nam hiện nay
4 Vấn đề nghiên cứu
Khi chính sách xử phạt xe không chính chủ có hiệu lực thi hành thì chỉ sau hai ngày Chính phủ phải ra Quyết định tạm hoãn thi hành chính sách Vậy chính sách này đang có những vướng mắc gì khiến nó không thể thực thi?
5 Giả thuyết nghiên cứu
Để giải quyết vấn đề trên đây, tác giả sơ bộ đưa ra một số giả thuyết sau:
- Mức phạt đối với trường hợp xe không chính chủ quá cao;
- Thực tế, số lượng phương tiện thuộc diện không chính chủ rất lớn (khoảng 40%), từ
đó đặt ra bài toán khó cho công tác xử lý vi phạm nếu áp vào chính sách xử phạt này;
- Lệ phí trước bạ cao, thủ tục hành chính rườm rà là nguyên nhân chủ yếu khiến ngườidân ngại sang tên đổi chủ, dẫn đến rất nhiều trường hợp xe không chính chủ Đó là mộttrong những vướng mắc khiến chính sách gặp khó khăn khi áp dụng vào thực tế;
- Mục đích của chính sách là đúng đắn nhưng cách thức thực hiện lại chưa hợp lý Bởicảnh sát giao thông không thể tự dưng xử phạt người đang tham gia giao thông chỉ vì
lý do xe họ đang đi không phải là chính chủ;
- Chính sách gây xung đột với một số chính sách đang hiện hành
Như vậy có thể thấy rằng, chính sách xử phạt xe không chính chủ đang có nhiềuvướng mắc trong quá trình thực thi
6 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi thời gian: Từ tháng 1 năm 2013 đến tháng 3 năm 2013
- Phạm vi không gian: Quận Thanh Xuân, Hà nội
Trang 11- Phạm vi nội dung: Đề tài tập trung vào việc phân tích chính sách xử phạt xekhông chính chủ và thấy được những vướng mắc, những điểm chưa hợp lý của chínhsách
7 Mẫu khảo sát
Phường Thanh Xuân Bắc và Phường Thanh Xuân Trung, Quận Thanh Xuân, HàNội
8 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu và thu thập những thông tin liênquan từ các văn bản ban hành chính sách và các văn bản liên quan đến chính sách
- Phương pháp phỏng vấn sâu: Phỏng vấn sâu đối với một số đối tượng là: ngườitham gia giao thông vì họ là đối tượng trực tiếp chịu ảnh hưởng của chính sách; một sốngười dân địa phương để lấy ý kiến xem họ nhận thức như thế nào về chính sách này;một số sinh viên, giảng viên (tầng lớp tri thức) để xem quan điểm của sinh viên đối vớichính sách như thế nào Trong đó:
+ Phỏng vấn trực tiếp: 5 người đang tham gia giao thông; 4 đối tượng là ngườidân; 8 người thuộc tầng lớp tri thức Ngoài ra có 3 người được hỏi tỏ thái độ khôngquan tâm tới chính sách
+ Trích nguồn: 3 ý kiến
- Phương pháp quan sát trên một số tuyến đường giao thông: ngã tư Nguyễn Trãi
- Khuất Duy Tiến, ngã tư Sở, ngã tư Khuất Duy Tiến – Lê Văn Lương
- Phương pháp nghiên cứu tham dự, vì tác giả cũng là đối tượng thụ hưởng củachính sách
- Phương pháp hỏi ý kiến chuyên gia
9 Kết câu nội dung
Chương 1 Tổng quan về phân tích chính sách
1.1 Khái niệm chính sách và phân tích chính sách
1.2 Ý nghĩa của phân tích chính sách
1.3 Các chủ thể phân tích chính sách
1.4 Thời điểm phân tích chính sách
1.5 Các hướng tiếp cận phân tích chính sách
Trang 122.6 Tác động của chính sách tới xã hội
2.7 Phân hóa xã hội do chính sách
2.8 Phản ứng của xã hội trước chính sách
2.9 Xung đột xã hội của chính sách
2.10 Vòng đời của chính sách
Chương 3 Các khuyến nghị về việc giải quyết những vướng mắc của chính sách
3.1 Thời điểm có hiệu lực của chính sách
3.2 Thủ tục hành chính
3.3 Lệ phí trước bạ khi sang tên, đổi chủ phương tiện giao thông
3.4 Mức xử phạt hành chính đối với xe không chính chủ
3.5 Công tác phổ biến chính sách đến quần chúng nhân dân
Trang 13PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ PHÂN TÍCH CHÍNH SÁCH
1.1 Khái niệm chính sách và phân tích chính sách
1.1.1 Khái niệm chính sách
Có nhiều cách tiếp cận để xem xét khái niệm “chính sách” Mỗi cách tiếp cậngiúp người chuẩn bị quyết định chính sách một hướng tư duy Theo cách tiếp cận tổnghợp, trong bài giảng về khoa học quản lý và phân tích chính sách, nhóm tác giả đưa rađịnh nghĩa:
“Chính sách là một tập hợp biện pháp được thể chế hóa, mà một chủ thể quyền lực, hoặc chủ thể quản lý đưa ra, trong đó tạo sự ưu đãi một hoặc một số nhóm xã hội, kích thích vào động cơ hoạt động của họ, định hướn hoạt động của họ nhằm thực hiện một mục tiêu ưu tiên nào đó trong chiến lược phát triển của một hệ thống xã hội” 5
Khái niệm “Hệ thống xã hội” ở đây được hiểu theo một nghĩa khái quát Đó cóthể là một Quốc gia, một khu vực hành chính, một doanh nghiệp, một nhà trường,
1.1.2 Khái niệm phân tích chính sách
Trang 14Phân tích chính sách là xem xét chính sách từ nhiều giác độ khác nhau, phát hiện điểm mạnh, điểm yếu của chính sách để phục vụ cho các mục đích sử dụng khác nhau 6
Với người thụ hưởng sách, người thực thi chính sách, thì việc phân tích chínhsách sẽ giúp tìm được những mặt tích cực và những vướng mắc trong quá trình thực thichính
Với các cơ quan hoạch định chính sách, thì việc phân tích chính sách sẽ giúp pháthiện những chỗ bất cập của chính sách, có thể gây phương hại đến lợi ích của cộngđồng, phương hại đến việc thực hiện mục tiêu toàn xã hội của chính sách, để tìm biệnpháp điều chỉnh
1.2 Ý nghĩa của phân tích chính sách
Bất kỳ chính sách nào sau khi ban hành cũng trải qua những giai đoạn hiệu lựckhác nhau, có những tác động và những hệ lụy xã hội hết sức khác nhau, khi thì diễnbiến phù hợp với ý đồ chủ thể chính sách, khi thì không thật sự phù hợp, thậm chí đingược lại với ý đồ ban đầu Chính vì vậy mà người quản lý luôn luôn phải phân tíchchính sách
Phân tích chính sách là công việc thường xuyên của nhà quản lý, bởi vì nhà quản
lý phải luôn cập nhật tình hình thực hiện chính sách, để biết được những biến động xãhội liên quan các tác động của chính sách, để biết được thái độ của dân chúng trướcmột chính sách, và cuối cùng, để biết được khi nào cần điều chỉnh chính sách, thậm chíphải thay đổi hoàn toàn một chính sách
Tóm lại, người quản lý, và nhất là các chủ thể chính sách cần phải phân tích chínhsách vì hàng loạt mục đích sau:
- Nhận biết được hiệu quả của một chính sách
- Đánh giá được mức độ hiệu lực của một chính sách
- Phát hiện được những vấn đề của một chính sách và nhu cầu đổi mới chính sách
- Lựa chọn quyết định điều chỉnh chính sách hoặc ban hành chính sách mới, nếu
là một tổ chức thực hiện chính sách, hoặc đối tượng thực hiện chính sách
Tuy nhiên, phân tích chính sách không chỉ là nhu cầu của nhà quản lý, mà còn lànhu cầu của các tổ chức kinh doanh, nhu cầu của dân chúng Các tổ chức kinh doanh
Trang 15cần biết rất rõ chính sách của Nhà nước về những gì liên quan đến công việc kinhdoanh của mình Không những thế, các tổ chức kinh doanh còn cần hiểu biết chínhsách của các bạn hàng, các đồng minh, các đối thủ để đảm bảo cho hoạt động kinhdoanh của mình tránh được tối đa các rủi ro.
Như vậy, có thể nói, công việc phân tích chính sách cực kỳ quan trọng trong côngtác quản lý Bất kỳ làm quản lý trong lĩnh vực nào, dù là quản lý kinh tế, văn hóa, giáodục, giao thông, người quản lý cũng đụng chạm đến việc phân tích chính sách Dovậy, việc phân tích chính sách xử phạt xe không chính chủ để thấy được những vướngmắc của chính sách là rất cần thiết
1.3 Các chủ thể phân tích chính sách
Ai cũng có thể là người quan tâm tới phân tích chính sách Và vì vậy, hoàn toàn
có thể nói, những chủ thể có nhu cầu phân tích chính sách là mọi người trong xã hội.Tuy nhiên, không phải ai cũng có điều kiện để phân tích chính sách, vì vậy có thể xemxét một số chủ thể quan trong nhất, có điều kiện nhất, cần và có thể thực hiện công việcphân tích chính sách
Trước hết, đó là những tổ chức có trách nhiệm chuẩn bị các quyết định chính sáchcho các cơ quan có thẩm quyền Có thể là:
- Quốc hội, là cơ quan có chức năng công bố những chính sách trong khuôn khổcác đạo luật, hình thức cao nhất trong các vật mang chính sách
- Chính phủ, các Bộ, hiện nay là những cơ quan chủ chốt chuẩn bị các văn bảnchính sách của Nhà nước Họ luôn có nhu cầu phân tích chính sách, và tự họ cũngthường xuyên chủ trì các hoạt động phân tích chính sách
Trong quá trình hoạt động chính sách ở việt nam, họ là những cơ quan có chứcnăng ban hành chính sách, và do vậy, có chức năng phân tích chính sách Tuy đã hìnhthành một mạng lưới các tổ chức nghiên cứu chính sách trong các bộ, nhưng trên thực
tế, nhiều bộ vẫn chưa tận dụng các cơ quan này để phục vụ hoạt động nghiên cứu vàphân tích chính sách Vấn đề đặt ra là làm cách nào để mở rộng được hoạt động nghiêncứu và phân tích chính sách một cách thiết thực cho các cơ quan làm chính sách?
Trang 16Ngoài các cơ quan có nhu cầu phân tích để phục vụ công việc nghiên cứu banhành chính sách, còn một số loại tổ chức hoặc cá nhân cũng giành mối quan tâm khácnhau tới hoạt động phân tích chính sách:
- Các công ty, doanh nghiệp
- Các cá nhân và tổ chức trong xã hội dân sự
- Các nhóm, cá nhân độc lập quan tâm phân tích chính sách và những mối quantâm cá nhân
Những cá nhân và tổ chức này quan tâm phân tích chính sách để tích lũy hiểu biết
và nắm vững các chính sách, để lựa chon các giải pháp ứng phó ở bất cứ nơi nào cónhững tính huống bức xúc nhất Như vậy chủ thể phân tích chính sách xử phạt xekhông chính chủ trong đề tài này là một cá nhân độc lập quan tâm tới chính sách và cónhu cầu phân tích chính sách để tích lũy hiểu biết và nắm vững chính sách
1.4 Thời điểm phân tích chính sách
Tuy nói phân tích chính sách là công việc thường xuyên, song nó cũng có thểthực hiện trong những mốc thời gian nhất định Trong thực tế, người ta thường tiênhành phân tích trong những tình huống sau:
- Phân tích trước khi ban hành chính sách;
- Phân tích sau khi ban hành chính sách một thời gian nào đó;
- Phân tích ngẫu nhiên;
- Phân tích chính sách sau một số năm thực hiện
Như vậy trong đề tài này, thời điểm phân tích chính sách là sau khi ban hànhchính sách một thời gian ngắn
Việc phân tích để đánh giá chính sách sau khi quyết định một thời gian rất ngắn
(hai tháng), xem kịch bản chính sách có diễn ra đúng như kịch bản mà chủ thể chínhsách đã dự kiến
Phân tích này rất quan trọng, nó giúp chủ thể chính sách kiểm tra các ý tưởngchính sách của mình trong thực tế xã hội, đồng thời kiểm tra năng lực thực hiện của các
cơ quan chức năng về chính sách
Trong giới hạn đề tài nghiên cứu này, việc phân tích chính sách xử phạt xe khôngchính chủ là nhằm nhận dạng được những vướng mắc khiến cho chính sách không diễn
Trang 17ra đúng như kịch bản mà chủ thể chính sách đã dự kiến Từ đó, giúp chủ thể chính sáchkiểm tra ý tưởng chính sách của mình trong thực tế xã hội, đồng thời kiểm tra năng lựcthực hiện của các cơ quan chức năng về chính sách.
1.5 Các hướng tiếp cận phân tích chính sách
Tùy theo cách tiếp cận mục đích sử dụng, mà trong nội dung phân tích chínhsách có những điểm khác biệt nhau Trên đại thể, chúng ta có thể sử dụng các cách tiếpcận phân tích chính sách khác nhau, chẳng hạn:
- Tiếp cận từ mối quan tâm của các chủ thể chính sách và cơ quan chuẩn bị quyếtđịnh chính sách
- Tiếp cận từ mối quan tâm của các công ty kinh doanh, những người cần vậndụng chính sách vào mục đích kinh doanh của mình
- Tiếp cận từ mối quan tâm của các cơ quan giám sát hệ thống chính quyền trongviệc thực hiện chính sách, chẳng hạn Quốc hội, Hội đồng Nhân dân
- Tiếp cận từ mối quan tâm của các cơ quan cấp dưới và từ phía đối tượng quảnlý
- Tiếp cận từ phía các cơ quan truyền thông
1.5.1 Tiếp cận từ các chủ thể chính sách
Chủ thể chính sách có thể là Quốc hội, Chính phủ, các bộ hoặc các ủy ban nhândân Các cơ quan này cần kết quả phân tích chính sách để có cơ sở quyết định việcđiều chỉnh, sửa đổi bổ sung hoặc đổi mới chính sách Theo cách tiếp cận này, ngườiphân tích cần xem xét:
- Các tác động âm tính và ngoại biên âm tính để đề xuất các chính sách điềuchỉnh, bổ sung, để hạn chế các mặt âm tính do chính sách gây ra
- Hiệu lực của chính sách, để nhận biết màng trống hiệu lực nằm ở đâu, đồng thờitìm biện pháp điều chỉnh chính sách, hoặc ban hành những chính sách bổ sung để giảmbớt tác động âm tính và tăng cường hiệu lực cho chính sách
- Nhận dạng được các giai đoạn cụ thể trong vòng đời của chính sách để kịp thờiban hành chính sách thay thế
Trang 181.5.2 Tiếp cận từ các công ty kinh doanh
Các công ty kinh doanh cần nắm được hành lang pháp lý giới hạn hoạt động củahọ; cần biết được họ đang được nhận sự ưu đãi nào và những hạn chế nào từ phía chínhquyền hoặc các đối tác Như vậy, đối với các công ty, người phân tích chính sách cầnchỉ rõ các mặt sau:
- Các ưu đãi mà công ty được nhận trên địa bàn và các lĩnh vực hoạt động củacông ty
- Các hạn chế mà công ty phải chấp nhận từ phía chính quyền hoặc các đối tác
- Những nghĩa vụ mà công ty phải thực hiện liên quan đến các ưu đãi được nhậnhoặc các hạn chế mà công ty phải đối mặt
1.5.3 Tiếp cận từ các cơ quan giám sát thực hiện chính sách
Chức năng giám sát thực hiện chính sách là Quốc hội, Hội đồng nhân dân cáccấp, hoặc tổ chức chính quyền cấp trên Điều mà cơ quan giám sát cần quan tâm phântích có thể bao gồm những nội dung sau:
- Lợi ích mà chính sách mang lại cho xã hội
- Sự phân hóa xã hội do chính sách Sự phân hóa đó có dẫn đến những hậu quả gìnghiêm trọng lắm không?
- Phản ứng của dân chúng thế nào? Động cơ của những nhóm phản ứng? nhữngđòi hỏi đặt ra trong các phản ứng
1.5.4 Tiếp cận từ phía các tổ chức tư vấn
Tổ chức tư vấn có hai cách tiếp cận phân tích chính sách:
- Phân tích theo hợp đồng với khách hàng
- Phân tích tổng thể chính sách theo một cách quan tâm rộng, để đến lúc nào đó ,
ai quan tâm hỏi về một nội dung gì đó, các nhà tư vấn đều có thể phản ứng ngay
1.5.5 Tiếp cận từ các cơ quan cấp dưới
Cơ quan cấp dưới cũng cần phân tích chính sách của cơ quan cấp trên để:
- Hiểu để thực hiện đúng chính sách của cấp trên
- Hành động đúng theo tư tưởng chính sách của cấp trên
- Có thể đề xuất để cấp trên điều chỉnh, sửa đổi chính sách trong trường hợp cầnthiết
Trang 19Như vậy, cấp dưới phải hiểu rất sâu chính sách của cấp trên.
1.5.6 Tiếp cận từ các cơ quan truyền thông
Cơ quan truyền thông cũng cần phân tích để:
- Cung cấp thông tin cho công chúng
- Phản ánh dư luận để các nhà làm chính sách có thêm thông tin phân tích, cânnhắc, làm phản biện cho các chủ thể chính sách
- Tất nhiên, các cơ quan truyền thông không cần thiết phân tích chính sách mộtcách quá sâu như các tổ chức nghiên cứu, mà chỉ cần cung cấp kịp thời, nhanh nhạycho công chúng những thông tin sơ bộ về chính sách
Như vậy, trong đề tài nghiên cứu này, hướng tiếp cận phân tích chính sách là từphía đối tượng quản lý Đồng thời, tác giả kế thừa và sử dụng khung phân tích chính
sách theo Vũ Cao Đàm, Phân tích chính sách, trong cuốn Kỹ năng phân tích và hoạch định chính sách (Vũ Cao Đàm – chủ biên, Nhà xuất bản Thế giới, năm 2011), trong đó
phân tích theo mười kịch bản chủ yếu là: Triết lý của chính sách, tác nhân của chínhsách, mục tiêu của chính sách, phương tiện của chính sách, hoạt động diễn ra do chínhsách, tác động của chính sách tới xã hội, phân hóa xã hội do chính sách, phản ứng của
xã hội trước chính sách, xung đột xã hội do chính sách, vòng đời của chính sách Từ đóchỉ ra được những vướng mắc đang tồn tại
Trang 20được quy định cụ thể tại điểm e, khoản 3, điều 33 và điểm c, khoản 6, điều 33 của Nghịđịnh số 71/2012/NĐ-CP
*
* *Như vậy, ta có thể hiểu một cách khái quát về phân tích chính sách thông quanhững phần đã trình bày trong chương một này Các khái niệm về: chính sách, phântích chính sách, xe chính chủ, chính sách xe không chính chủ; ý nghĩa của việc phântích chính sách; các chủ thể, thời điểm và hướng tiếp cận phân tích chính sách đượctrình bày ở trên là cơ sở nền tảng thực hiện việc phân tích một chính sách
Trang 21CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH CHÍNH SÁCH XỬ PHẠT XE KHÔNG CHÍNH CHỦ
ĐỂ THẤY ĐƯỢC NHỮNG VƯỚNG MẮC CỦA CHÍNH SÁCH
2.1 Triết lý của chính sách
Triết lý (Philosophy) của chính sách là tầm tư tưởng, tầm quan trọng nhất củachính sách Triết lý của chính sách thường do các nhà lãnh đạo cấp cao nhất trong hệthống đặt ra
2.1.1 Triết lý mục tiêu
Triết lý mục tiêu là tư tưởng cốt lõi về mục tiêu phát triển của hệ thống Trongchính sách này, triết lý mục tiêu là nhằm kiểm soát các phương tiện lưu hành tham giagiao thông, cách tốt nhất là kiểm soát chủ sở hữu phương tiện
2.1.2 Triết lý phương tiện
Xử phạt hành chính đối với những đối tượng không có giấy chứng nhận đăng ký
xe hoặc giấy chứng nhận chuyển quyền ở hữu phương tiện tham gia giao thông
Triết lý mục tiêu và phương tiện này chi phối toàn bộ hoạt động tham gia giaothông đường bộ của người dân
2.2 Tác nhân của chính sách
Mỗi chính sách đều bắt nguồn từ một tác nhân nào đó Phân tích tác nhân có một
ý nghĩa rất quan trọng để xem xét những sức ép dẫn tới một chính sách, trong đó cónhững sức ép chính đáng từ phía xã hội, tiếp đó là nhận thức được nghĩa thực tế củachính sách và tầm quan trọng của chính sách
Trang 222.2.1 Tác nhân từ chủ thể ban hành chính sách
Tác nhân là nhân tố kích thích khởi nguồn một chính sách Nhân tố khởi nguồn
có thể xuất phát từ bản thân người làm chính sách đề xuất Nội dung của chính sách xửphạt xe không chính chủ được quy định tại điều 33 của Nghị định số 71/2012/NĐ-CP,Thủ tướng Chính phủ ký quyết định thi hành, và do Bộ giao thông vận tải Việt Nam đềxuất Vậy chính sách này được đề xuất do chính chủ thể quyền lực (Thủ tướng Chínhphủ) và chủ thể quản lý là Bộ giao thông vận tải Việt Nam
2.2.2 Tác nhân từ đối tượng của chính sách
Cũng có thể chính sách được đề xuất là do xuất phát từ nhu cầu thực tế từ môitrường và đối tượng quản lý Chính sách xử phạt xe không chính chủ, cũng có tác nhân
từ sức ép của tính trạng giao thông Việt Nam hiện nay: Nhiều phương tiện mua bántrao tay qua nhiều người mà không có giấy tờ chuyển nhượng, nên khi xảy ra tai nạngiao thông gây khó khăn cho công tác điều tra, xử phạt đối tượng gây tai nạn giaothông; tình trạng không đăng ký hoặc chuyển quyền sở hữu phương tiện làm thất thumột khoản tiền lớn vào ngân sách nhà nước Từ đó, chính sách được đề xuất và quyếtđịnh ở cấp cao nhất trong hệ thống Vì vậy, chính sách cũng xuất phát từ tác nhân làđối tượng quản lý
Như vậy, một chính sách có thể có tác nhân từ một hoặc một số vị trí trong hệthống quản lý: tác nhân từ chủ thể quản lý, tác nhân từ đối tượng quản lý, tác nhân từmôi trường quản lý Chính sách xử phạt xe không chính chủ xuất phát từ hai tác nhânchính là chủ thể quản lý và đối tượng quản lý
2.3 Mục tiêu của chính sách
2.3.1 Mục tiêu công bố
Mục tiêu công bố là mục tiêu được nói ra hoặc viết ra công khai Mục tiêu công
bố của chính sác xử phạt xe không chính chủ là buộc người tham gia giao thông phải làchủ sở hữu phương tiện cá nhân của mình để thuận tiện cho công tác quản lý; giảmthiểu tai nạn giao thông
Trang 232.3.2 Mục tiêu ngầm định
Mục tiêu ngầm định là mục tiêu không được tuyên bố công khai nhưng nhữngthiết chế ngầm định trong chính sách sẽ buộc hệ thống định hướng theo những mụctiêu đó
Khi ban hành chính sách xử phạt xe không chính chủ sẽ buộc các đối tượng thamgia giao thông phải làm các thủ tục đăng ký chủ sở hữu, chuyển quyền sở hữu phươngtiện giao thông sang chủ mới Từ đó, chính sách thực hiện mục tiêu ngầm định là thuđược một khoản ngân sách lớn (từ việc thu lệ phí trước bạ khi sang tên đổi chủ), tránhthất thu thuế cho ngân sách nhà nước; tạo một nguồn thu để nâng cấp các công trìnhgiao thông nhằm giải quyết những vấn nạn giao thông ở Việt Nam hiện nay (ách tắcgiao thông, tai nạn giao thông )
2.4 Phương tiện của chính sách
Chính sách sử dụng phương tiện vật chất là: phạt tiền từ 800.000 đồng đến1.200.000 đồng đối với chủ xe mô tô, xe gắn máy; các loại xe tương tự mô tô khôngchuyển quyền sở hữu theo quy định; phạt tiền từ 6.000.000 đến 10.000.000 đồng đốivới chủ xe ô tô, máy kéo, xe máy chuyên dùng và các loại xe tương tự ô tô khôngchuyển quyền sở hữu theo quy định
Thực tế tại Việt Nam, quy định bắt buộc phải sang tên, đổi chủ phương tiện saukhi chuyển nhượng đã được ban hành từ rất lâu Tuy nhiên, do có nhiều đặc thù dẫnđến khó tiến hành xác minh để xử phạt, nên hầu như những trường hợp người sử dụng
xe không chính chủ lâu nay hiếm khi bị phạt Theo kết quả điều tra xã hội học của Ủyban An toàn giao thông Quốc gia, hiện có đến 40% phương tiện giao thông tại ViệtNam là không chính chủ Trong đó, như Phó chủ tịch Ủy ban, ông Nguyễn Hoàng Hiệpcho biết, thì “có những phương tiện đã qua hàng chục đời chủ mà không biết người chủđầu tiên là ai, thậm chí chủ trước đã chết”7 40% là con số không nhỏ, chưa nói đến làquá lớn để có thể dễ dàng xử lý khi áp dụng xử phạt theo chính sách Bởi những lý dodẫn đến hiện thực phương tiện không chính chủ vốn mang muôn hình vạn trạng mà ở
đó, có những trường hợp xuất phát từ những yếu tố rất riêng tại Việt Nam
7 http://vanban.chinhphu.vn
Trang 24Như vậy việc phạt tiền nặng các phương tiện không chính chủ đã tác động vào lợiích của đối tượng chịu tác động chính sách Tuy nhiên phương tiện này đã không đemlại kết quả như chủ thể chính sách mong muốn trái lại nó đã gây ra những phản ứnggay gắt, thậm chí phản đối việc thực hiện chính sách bởi mức phạt quá cao như vậy đãảnh hưởng không nhỏ tới cuộc sống của người dân (đối tượng của chính sách) Đồngthời gây mất lòng tin của người dân về năng lực của chủ thể quản lý và hệ thống bộmáy nhà nước
“Lớp mình 45 sinh viên thì hơn 2/3 lớp có xe máy đang đi là của bố mẹ gửi từ quê ra Nếu bị công an kiểm tra, bọn mình không trình được giấy tờ là chủ sở hữu của chiếc xe, bọn mình sẽ bị phạt ư? Mà số tiền phạt lên tới 1 triệu đồng lận”.- bạn nữ 23
tuổi (sinh viên Đại học Khoa học xã hội và nhân văn - ĐHQGHN) bày tỏ sự bất bình.Như vậy, phương tiện thực hiện chính sách đã cản trở việc thực hiện mục tiêu củachính sách, khiến cho chính sách phải tạm dừng sau hai ngày thực thi Đây chính làmột trong những điểm vướng mắc của chính sách
Ngoài ra, chủ thể chính sách còn sử dụng phương tiện tinh thần là cho lực lượngcảnh sát giao thông kiểm tra giấy tờ của chủ xe đang tham gia giao thông xem họ đã cógiấy đăng ký xe hoặc giấy chuyển quyền sở hữu không, nêu không có sẽ bị xử phạttheo chính sách Điều đó đã khiến cho người dân ai cũng có tâm lý hoang mang lo sợkhi tham gia giao thông, sợ bị phạt vì xe của mình chưa phải là chính chủ Do đó, việc
sử dụng phương tiện tính thần cũng chưa hợp lý khiến cho chính sách bị nhiều ngườiphản đối
“Bây giờ biết làm sao để có thể tìm lại được chủ cũ cho chiếc xe mà mình đang đi? Đây là xe cũ mình mua lại, dù có giấy tờ trong tay nhưng người này lại ở tận Hải Phòng Mình không thể biết được cụ thể họ đang ở đâu Ngày mai ra đường mình sẽ phải làm sao? Đi trên đường mà phải nơm nớp, run sợ bị bắt phạt” – Một bạn nam 22
tuổi(Sinh viên Đại học Kiến trúc hà Nội) lo lắng
2.5 Hoạt động diễn ra do chính sách
Các đương sự thực hiện và chịu tác động của chính sách là: Bộ giao thông vận tải,
cơ quan công an, người sử dụng phương tiện tham gia giao thông và tất cả người dânsinh sống trên lãnh thổ Việt Nam
Trang 25Trong đó, có nhiều hoạt động mà các đương sự của chính sách phải thực hiện.
Đối với Cảnh sát giao thông Cảnh sát giao thông kiểm tra giấy tờ và giấy đăng
ký xe của người điều khiển chiếc xe, cảnh sát giao thông phải chứng minh xe có chínhchủ hay không chính chủ để tiến hành xử phạt Nếu chủ xe là người nhận chuyểnnhượng xe nhưng không là thủ tục sang tên đổi chủ thì xử phạt theo quy định là đúng,tức là đánh vào chủ cũ và chủ mới của phương tiện Nhưng nếu người đang sử dụngphương tiện không phải là chủ phương tiện (trong trường hợp thuê, mượn) thì khôngđược phép xử phạt vì pháp luật không thể cấm việc thuê, mượn xe của nhau Do vậy,việc xử phạt áp dụng với chủ phương tiện chứ không phải người sử dụng phương tiện.Thực tế đã chỉ ra, quá trình xác minh xe có chính chủ hay không chính chủ là rấtkhó, phức tạp và tốn nhiều thời gian, chi phí Đây cũng là một trong những vướng mắcđang tồn tại của chính sách
Đối với chủ xe Để không bị xử phạt vi phạm hành chính vì xe không chính chủ
thì chủ xe phải tiến hành một trong các hoạt động sau:8
Nếu chủ xe bị mất giấy đăng ký hoặc biển số xe phải trình bày rõ lý do trong đơncam kết Cơ quan đăng ký xe sẽ tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ có đơn cam kết và các thủ tụckhác đúng quy định thì được cấp giấy đăng ký tạm thời theo biển số cũ, thời hạn 30ngày và đóng dấu “không được chuyển nhượng xe” vào giấy đăng ký tạm để quản lý.Sau đó, cơ quan công an sẽ gửi thông báo việc tiếp nhận hồ sơ sang tên xe cho chủ xeđứng tên trong đăng ký xe biết và niêm yết tại trụ sở cơ quan đăng ký xe Sau 30 ngày
từ ngày gửi thông báo nếu không có khiếu kiện, tranh chấp thì cấp giấy đăng ký xe chochủ xe
Trường hợp có chứng từ chuyển nhượng của chủ xe đứng tên trong giấy chứngnhận đăng ký xe và chứng từ chuyển nhượng của người bán cuối cùng thì chủ xe phải
có đơn cam kết chịu trách nhiệm về nguồn gốc hợp pháp của xe (theo mẫu) và có xácnhận của CA xã, phường, thị trấn về địa chỉ nơi cư trú của người đang sử dụng xe, nếuđáp ứng yêu cầu, cơ quan đăng ký xe sẽ tiếp nhận và làm thủ tục sang tên
8
Theo: de&catid=45:luat-viet-nam&Itemid=508
Trang 26http://www.nguoivietkharkov.com/index.php?option=com_content&view=article&id=29891:cac-buoc-Nếu chủ xe bị mất giấy đăng ký hoặc biển số xe phải thực hiện theo quy định tạiĐiều 22 Thông tư số 37/2010 về Quy trình đăng ký xe.
Nếu chủ xe làm thủ tục sang tên, di chuyển từ tỉnh này sang tỉnh khác bị thiếuhoặc không có chứng từ chuyển nhượng theo quy định thì chủ xe phải đến cơ quanđăng ký xe trình bày và ghi trong giấy đăng ký để làm thủ tục sang tên, di chuyển Cơquan đăng ký xe tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ xe có đơn cam kết và các thủ tục khác đúngquy định thì giải quyết sang tên di chuyển
Thực tế tại Việt Nam, quy định bắt buộc phải sang tên, đổi chủ phương tiện saukhi chuyển nhượng đã được ban hành từ rất lâu Tuy nhiên, do có nhiều đặc thù (điềukiện kinh tế của người dân còn thấp, mức thu nhập không cao nên họ thường mua bántrao tay qua nhiều lần các phương tiện mà không làm thủ tục chuyển nhượng) dẫn đếnkhó tiến hành xác minh để xử phạt, nên hầu như những trường hợp người sử dụng xekhông chính chủ lâu nay hiếm khi bị phạt Mặt khác, quy trình làm thủ tục chuyểnnhượng, sang tên đổi chủ rất phức tạp và tốn nhiều thời gian, chi phí Đó là một trongnhững nguyên nhân khiến chủ xe ngại sang tên đổi chủ
Một nam giới 45 tuổi,ở phường Nhân Chính, Tham gia giao thông trên đường
Khuất Duy Tiến, cho ý kiến: “Xe của tôi mua lại ở Hà Giang từ lâu lắm rồi Lúc mua chỉ trả tiền tượng trưng vì giá quá rẻ, coi như tặng nhau Vậy nên cả hai chả xác định giấy tờ mua bán gì Giờ muốn làm giấy tờ chính chủ cũng chả biết đâu mà lần” Anh
cũng xác định, nếu bị kiểm tra, phạt với mức phạt khoảng 1 triệu đồng thì có thể bỏ
luôn xe vì số tiền đó còn giá trị hơn cả cái xe anh đang đi “Dù sao tôi vẫn phải đi làm
và tất nhiên tôi vẫn đi chiếc xe có nguy cơ bị phạt đó Lâu dài, có thể tôi phải chuyển
xe ra khỏi Hà Nội và chỉ sử dụng nó cho các chuyến đi ngoại tỉnh”.
Ngay cả trong trường hợp chứng minh được xe chính chủ, nhiều người cũng thấy
rắc rối khi bị kiểm tra Một người buôn bán ở khu vực Cầu Giấy cho biết: “Tôi thường
đi chung xe của chồng Nếu bị kiểm tra, tôi lại phải gọi chồng tôi đến sao? Hay tôi phải cầm cả chứng minh thư hoặc hộ khẩu của chồng theo người? Như vậy thì quả là rắc rối”.
Trang 27Như vậy, một điểm vướng mắc nữa là các thủ tục hành chính quá rườm rà, gâykhó khăn cho quá trình xác minh vi phạm và quá trình làm thủ tục đăng ký chuyểnquyền sở hữu của chủ xe.
2.6 Tác động của chính sách tới xã hội
2.6.1 Đối tượng tác động của chính sách
Chính sách đã tác động vào mỗi cá nhân trong xã hội, đồng thời nó cũng tác độngtới toàn cộng đồng
Chính sách tác động vào mỗi cá nhân trong xã hội Xét cho cùng, mục đích chủ
yếu mà chính sách cần tác động các cá nhân chính là tác động vào lợi ích cá nhân, vàotâm tư, tình cảm và động cơ của các cá nhân Chính vì vậy, khi cá nhân cảm thấy chínhsách có ảnh hưởng tới quyền và lợi ích của mình, ngay lập tức họ phản ứng lại vớichính sách và đưa ra những luồng quan điểm khác nhau, mà đa phần là không đồngtình với chính sách Những người ủng hộ chính sách cũng có ý kiến nên tạm hoãn thihành trong một khoảng thời gian nhất định chứ không nên áp dụng ngay
Một giảng viên 57 tuổi, Trường Đại học khoa học xã hội và Nhân văn
-ĐHQGHN, cho ý kiến về việc ban hành chính sách này: “Có lý luận mà thiếu thực tiễn Đây là những người “ngồi trên trời” mà làm chính sách Như thế là không nên Những chính sách không có tính khả thi rõ ràng là những chính sách không đi vào cuộc sống, không phù hợp với tâm tư nguyện vọng nhân dân Mà chính sách phải xuất phát từ trong thực tiễn Không có thực tiễn thì dùng chính sách để làm gì? Ngay cả bây giờ cảnh sát giao thông cũng không thể phạt người dân được Chẳng lẽ đi đâu người dân cũng phải mang theo hộ khẩu?”
Một nữ sinh 22 tuổi(sinh viên trường Đại học Hà Nội) ,khi được hỏi về vấn đề
này đã nói: “Mình thấy luật này nếu không được rạch ròi sẽ rất dẫn đến tiêu cực Vì nếu mình bị cảnh sát giao thông kiểm tra xe, thì chắc chắn mình sẽ nằm trong mức phạt 1 triệu đồng vì không mình không có giấy tờ chính chủ Không có 1 triệu để đóng, thì mình sẽ bằng cách này cách khác không hay ho để xin không bị phạt”.
Mặt khác chính sách lại có tác động tới các nhóm khác nhau trong cộng đồng(cảnh sát giao thông, người tham gia giao thông, chủ sở hữu phương tiện, cơ quan hànhchính nhà nước ), do đó đã diễn ra những phản ứng mạnh mẽ mang tính toàn hệ
Trang 28thống Ngay sau khi chính sách xử phạt xe không chính chủ có hiệu lực thi hành đã liêntiếp có những phản ứng từ phía người dân và dư luận Đặc biệt, dư luận phản ứngmạnh mẽ đối với nhà quản lý, trở thành tiêu điểm bàn luận trên các phương tiện thôngtin đại chúng (báo hình, báo đài, internet, diễn đàn Blog, đặc biệt là trên mạng xã hộiFacebook)
Vậy một vướng mắc nữa của chính sách là, việc áp dụng mức phạt quá cao đãđụng chạm không nhỏ tới lợi ích của người dân, trong khi đời sống kinh tế của họ còngặp nhiều khó khăn, do đó chính sách không nhận được sự đồng tình ủng hộ của cộngđồng xã hội
2.6.2 Đặc điểm tác động của chính sách
Chính sách tồn tại hai loại tác động là: chuỗi tác động (trực tiếp, nối tiếp và giántiếp) và tính chất tác động (dương tính, âm tính, ngoại biên) Để thấy được rõ hơn đặcđiểm tác động của chính sách trong thực tế, tác giả đưa ra bảng ma trận phân tích chuỗitác động và tính chất tác động của chính sách
Dươn
g tính
Thuận lợi cho công tác
quản lý trong việc xử
phạt, điều tra các vụ tai
nạn giao thông; Tránh
thất thu thuế nhà nước:
thu phí trước bạ
Nâng cao ý thức trách nhiệm của người sở hữu và sửdụng phương tiện khi tham gia giao thông, hạn chế tai nạn giao thông
Khi thực hiện đúng quy định này, những chủ phương tiện cũ sẽ không phải chịu phạt oan do chủ phương tiện mới vi phạm pháp luật an toàn giao thông
Âm
tính
Làm xáo động cuộc sống
của người dân, người dân
hoang mang lo sợ mỗi khi
tham gia giao thông; Mức
xử phạt cao, trong khi đời
sống của người dân còn
gặp nhiều khó khăn khiến
người dân phản đối lại
Mức phí trước bạ cao, thủ tục hành chính rườm rà khiến nhiều người ngại hoặc không thể hợp thức hóa cho phương tiện của mình
Gây xung đột với một số chính sách khác: Chính sáchhạn chế phương tiện cá nhân, chính sách cải cách hành chính
Trang 29chính sách.
Ngoại
biên
Làm gia tăng đột biến số
phương tiện vì những gia
2.7 Phân hóa xã hội do chính sách
Một chính sách luôn dẫn đến phân hóa xã hội, trong đó có những nhóm đượchưởng một quyền lợi nào đó (nhóm được lợi), một số nhóm nào đó phải chấp nhậnthiệt thòi (nhóm bị thiệt) và một nhóm không được lợi và cũng chẳng bị thiệt, gọi đó lànhóm vô can Đó là sự phân hóa xã hội do chính sách Chính sách nào cũng dẫn tớimột sự phân hóa xã hội Chính sách xử phạt xe không chính chủ cũng tạo ra sự phânhóa giữa các nhóm trong xã hội
2.7.1 Nhóm hưởng lợi do chính sách.
Nhóm được lợi từ chính sách là nhóm những gia đình có điều kiện có thể muathêm nhiều phương tiện cá nhân hơn vì trước kia họ bị hạn chế bởi chính sách hạn chếphương tiện cá nhân Bên cạnh đó, những người chủ cũ của phương tiện cũng sẽ đượclợi vì họ sẽ không bị phạt oan vì những hành vi vi phạm giao thông của chủ mới
“Nếu bạn từng bị mất xe, bạn sẽ biết việc đăng kí chính chủ sẽ thuận lợi cho bạn tìm lại được chiếc xe như thế nào Nếu như xe bạn đang đi không đăng kí tên của bạn, thì giả sử có tìm lại được xe của bạn, bạn cũng không có bằng chứng gì để nói rằng đó
là xe của bạn?” – một bạn nữ 20 tuổi, sinh viên Đại học khoa học xã hội và nhân văn –
ĐHQGHN, cho ý kiến
Mặt khác, ngành giao thông đường bộ cũng được lợi từ việc thu phí xử phạt cao,tạo một nguồn thu vào ngân sách và cho ngành nhằm cải thiện chất lượng các công
Trang 30trình giao thông đường bộ; tạo thuận lợi cho cơ quan công an điều tra và xử lý các vụtai nạn giao thông một cách nhanh chóng và hiệu quả.
Một Nam giới 28 tuổi, nhân viên làm việc tại TOYOTA Thanh Xuân, cho ý kiến
rằng: “Việc quản lý như vậy sẽ thuận tiện hơn cho việc quản lý các vấn đề an ninh xã hội phát sinh Chẳng hạn khi có tai nạn xảy ra thì sẽ nhanh chóng xác định được nạn nhân hay thủ phạm, hay có thể truy tìm tài sản gốc đã mất một cách nhanh chóng hơn Đồng thời việc đăng ký tên lưu hành xe như vậy sẽ tạo điều kiện tốt hơn cho việc đứng tên bảo hiểm , có thể giúp dễ dàng hơn cho viêc quản lý giao thông đường bộ Những người tham gia giao thông đầu tiên phải hiểu luật và chấp hành luật Tôi thấy như Việt Nam, lái xe gây tai nạn mà không xác định được hung thủ, camera thu lại hình cướp giật có thấy biển số xe mà không xác định được kẻ cướp Nếu như việc đăng ký chính chủ như theo chính sách này mà đã được làm đúng ngay từ đầu thì tình hình giao thông và trật tự xã hội ở Việt Nam đã không như ngày hôm nay”.
2.7.2 Nhóm bị thiệt trong chính sách
Nhóm bị thiệt trong chính sách xử phạt xe không chính chủ là chủ sở hữu phươngtiện nhưng chưa làm thủ tục sang tên đổi chủ (không chính chủ) thì sẽ bị xử phạt theoquy định và bị chịu thiệt do chính sách
Tuy nhiên, một thực trạng hiện nay là có đến khoảng 40% phương tiện giao thôngtại Việt Nam thuộc diện không chính chủ (Theo kết quả điều tra xã hội học của Ủy ban
An toàn giao thông Quốc gia) Mặt khác, điều kiện kinh tế của người dân còn nhiềukhó khăn, trong khi mức xử phạt quá cao khiến nhóm bị thiệt phản đối lại chính sách
Bà Lê Thị Nga, Phó chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Quốc hội khẳng định, nghị địnhnày “sai luật và không khả thi”; mức phạt quá cao đã làm cho người dân phản ứng cựcđoan với chính sách của Nhà nước Còn Viện trưởng Nghiên cứu Lập pháp Đinh XuânThảo cho rằng, nên hoãn thi hành nghị định 6 tháng đến 1 năm, đồng thời giảm mứcphí sang tên đổi chủ.9
2.7.3 Nhóm vô can (không liên quan) trước chính sách
Nhóm vô can là những người không chịu tác động của chính sách, họ là nhữngngười không bị thiệt cũng không được hưởng lợi gì từ chính sách Nhóm vô can trong
Trang 31chính sách xử phạt xe không chính chủ là những người không tham gia giao thông vàkhông có phương tiện cá nhân nằm trong phạm vi điều chỉnh của chính sách, như:nhóm người già, những người không biết đi xe ô tô, xe máy hoặc các loại xe tương tự ô
tô, xe máy, trẻ em,
Như vậy, chính sách đã tạo ra sự phân hóa xã hội giữa nhóm những người đượchưởng lợi với nhóm những người chịu thiệt và nhóm vô can trước chính sách Sự phânhóa này đã tạo ra những luồng quan điểm khác nhau giữa các nhóm xã hội, mà không
có một sự thống nhất trong nhận thức về chính sách Đây lại là một vướng mắc nữa củachính sách
2.8 Phản ứng của xã hội trước chính sách
Chính sách làm xuất hiện những phản ứng khác nhau trong xã hội, có nhóm ủng
hộ chính sách, có nhóm phản đối chính sách và có nhóm thờ ơ trước chính sách
2.8.1 Nhóm ủng hộ chính sách
Nhóm ủng hộ chính sách có thái độ tán thưởng và đồng tình với chính sách.Nhóm ủng hộ chính sách bao gồm: Những người có nhận thức đồng thuận với chủ thểcủa chính sách (bất kể thuộc nhóm nào); Một số người hưởng lợi từ chính sách; Một sốngười bị thiệt và một số người thuộc nhóm vô can Họ ủng hộ chính sách vì họ có ýthức rõ rệt về mục đích của chính sách và nhận thấy sự cần thiết phải thực hiện chínhsách này
“Biết rằng mua xe cũ sẽ tiết kiệm nhưng trước khi mua bạn phải kiểm tra - dù là
xe cũ nhưng phải có giấy tờ của người chủ sở hữu rõ ràng thì mới mua Luật hoàn toàn đúng Chỉ có điều tình trạng mua bán xe cũ không chủ lâu nay diễn ra không kiểm soát, tự do nên dẫn đến tình trạng này Luật mới được ban hành là để xóa bỏ dần dần
đi tình trạng này đấy Hãy suy nghĩ về mặt tích cực của chính sách” – một nam giới
43 tuổi, giảng viên trường Đại học khoa học xã hội và Nhân văn, nêu quan điểm
2.8.2 Nhóm phản đối lại chính sách
Nhóm phản đối chính sách có thái độ không chấp nhận chính sách, thậm chí phảnứng công khai đối với chính sách Nhiều người còn công khai nêu ý kiến phản đốichính sách xử phạt xe không chính chủ trên các diễn đàn thông tin đại chúng.Nhómphản đối chính sách có thể bao gồm:
Trang 32Những người có nhận thức đi ngược lại với chủ thể chính sách (bất kể thuộcnhóm nào, ngay cả một số người thuộc nhóm được ưu đãi), họ cho rằng việc xử phạtnặng xe không chính chủ là một sự sách nhiễu của cơ quan công quyền đới với nhândân và họ phản đối lại chính sách;
Một số người thuộc nhóm bị thiệt phản đối vì chính sách đụng chạm đến lợi ích
cá nhân của họ (những chủ xe chưa lảm thủ tục sang tên đổi chủ); Một số người thuộcnhóm vô can vì họ nhận thấy những điểm chưa hợp lý của chính sách nên lên tiếngphản đối lại chính sách
Một nam giới 61 tuổi, sống tại nhà B1 khu tập thể Thanh Xuân Bắc, Thanh Xuân
– Hà Nội, cho ý kiến khi được hỏi về chính sách: “Chứng minh chính chủ là vô cùng
vô lý Ví dụ như con ruột mang họ tôi, nhưng con rể, con dâu đứng tên xe mà lại bảo tôi phải đi chứng minh vì con rể, con dâu không đúng họ.
Còn việc chứng minh là cùng hộ khẩu cũng khó thực hiện Tôi hộ khẩu ở Hà Nội, còn con tôi hộ khẩu ở trong Sài Gòn thì bảo tôi chứng minh kiểu gì? Ông không tin tưởng thì ông “đè” tôi ra ông phạt Như vậy là hết sức vô lý Một chủ trương ban hành
ý tưởng là tốt muốn tập trung vào đối tượng mua đi bán lại Không sang tên đổi chủ là trốn thuế Khi tội phạm xảy ra là chúng ta khó truy tìm, khó điều tra Nhưng để giải quyết những điều đó phải có biện pháp khác, phải có biện pháp đồng bộ hơn Chứ chủ trương đòi chính chủ là không khả thi, làm gì mỗi người có một chiếc xe, có khi vợ chồng, con cái đi chung một chiếc”.
Một số người trong nhóm được hưởng lợi cũng phản đối lại chính sách, vì họnhận thấy sự hưởng lợi đó không đáng là gì so với nguồn lợi khác mà họ tự làm ra hoặcphần được hưởng lợi rất nhỏ so với những gì mà họ chịu thiệt từu chính sách
Trang 33Thậm chí mộ số người bị thiệt cũng tỏ ra thờ ơ trước chính sách, vì họ cảm thấy
sự thiệt hại của họ chẳng đáng kể gì để họ bận tâm
Vậy điểm vướng mắc nữa của chính sách ở đây là, nó không được sự đồng tìnhửng hộ của đông đảo quần chúng nhân dân Bởi khi chính sách này vừa mới ban hành
đã gặp phải những luồng phản ứng khác nhau của cộng đồng xã hội Một chính sáchchỉ có hiệu lực và hiệu quả thực sự khi nó được sự chấp thuận của đông đảo người dântrong xã hội, vì người dân chính là đối tượng trực tiếp thi hành chính sách Nhưngchính sách này lại không đạt được điều đó
2.8.4 Cách thức phản ứng của xã hội trước chính sách
Chính sách xử phạt xe không chính chủ đã dẫn tới những phản ứng rất khác nhautrong xã hội Một bộ phận dân chúng ủng hộ, một bộ phận dân chúng phản đối và một
bộ phận thờ ơ
Mặt khác, cách thức phản ứng trong xã hội đối với chính sách ở nhiều mức độkhác nhau Có những phản ứng mạnh mẽ, gay gắt hoặc ôn hòa Tất cả các loại phảnứng này đều được thể hiện trên các phương tiện truyền thông, bao gồm truyền thôngtrên báo giấy, báo hình, Internet và các truyền thông đa phương tiện Ngoài ra khôngthể không kể đến các Blog cá nhân, mạng cộng đồng Face book Phương tiện truyềnthông luôn có phản ứng nhạy cảm trước chính sách, đồng thời cũng là nơi để côngchúng “xả hơi” với những bất bình trước chính sách
Ngoài những ý kiến người dân đã nêu ở trên, dưới đây còn có những ý kiến củamột số đối tượng liên quan đến việc áp dụng chính sách xử phạt xe không chính chủ.Bên cạnh những ý kiến hoài nghi, thắc mắc về tính khả thi và hiệu quả của biện phápnày thì cũng xuất hiện rất nhiều ý kiến đồng tình, ủng hộ hiệu quả về lâu dài của quyđịnh này Tuy nhiên, có một điểm tựu trung lại là người dân dù có ủng hộ thì cũngmong được giãn thời gian áp dụng mức phạt và muốn có một lộ trình cụ thể
+Nhóm ủng hộ chính sách:
1) Nữ giới, 37 tuổi, trọ ở Cầu Giấy, Hà Nội, tham gia giao thông trên đường
Nguyễn Trãi, cho ý kiến:
“Đây là việc nên làm, phải cần thiết siết chặt việc sang tên đổi chủ cho hợp lệ, để thuận tiện trong việc quản lý Tuy nhiên đây là vấn đề quan trọng cần phải có thời
Trang 34gian dài và thích hợp cũng như tuyên truyền rộng rãi đến tất cả mọi đối tượng như việc tuyên truyền về đội mũ bảo hiểm trước đây chẳng hạn, rất hiệu quả Bên cạnh đó cần có chính sách quy định rõ ràng cụ thể cho từng nhóm đối tượng để người dân căn
“Việc sang tên đổi chủ và nộp các loại phí đó là đúng luật Chính việc không có chủ sở hữu rõ ràng đã và đang gây khó khăn cho việc kiểm soát xe lưu thông cũng như đảm bảo an toàn giao thông Đồng thời tạo điều kiện cho việc tiêu thụ xe gian”.
2) Nam giới, 35 tuổi, trọ ở Triều Khúc, Thanh Xuân, Hà Nội, người tham gia
giao thông trên Ngã tư Nguyễn Trãi – Khuất Duy Tiến, chia sẻ:
Hiện anh đang sở hữu 1 chiếc xe CD90 mang biển số Sài Gòn Anh cho biếtchiếc xe được mua trong lần đi công tác và cũng chỉ mua trao tay, không kịp làm lạigiấy tờ chính chủ Trong một chuyến công tác khác, anh bị mất ví và tất nhiên giấy tờ
xe cũng không còn “Giờ nếu bị kiểm tra, công an có thu xe cũng phải chịu vì tôi không thể tìm lại chủ cũ để chứng minh đó là xe mình Chỉ mong cơ quan chứng năng
có cách nào đó để chúng tôi có thể đăng ký lại và tiếp tục được sử dụng những chiếc
xe mà mình yêu thích”, anh chia sẻ.
3) Một số Đại biểu Quốc hội, cho rằng: chủ trương khi sang tên đổi chủ phương
tiện phải làm các thủ tục chuyển nhượng là đúng và cần thiết cho công tác quản lý
“Trong quản lý có hai chuyện, một mặt là thuế thu nhập cá nhân đối với người chuyển nhượng tài sản và lệ phí trước bạ đối với việc sang tên đổi chủ, không làm nghiêm thì Nhà nước sẽ mất một khoản thu, trước ta làm chưa chặt thì nay phải chấn chỉnh; mặt khác, khi phương tiện xảy ra tai nạn hay vi phạm pháp luật, nếu áp dụng biện pháp kỹ thuật là chụp biển số, như ở các nước, phạt xe đậu sai chẳng cần gặp chủ
xe, cứ dán giấy phạt là chủ xe phải tự giác đi nộp, không nộp mức phạt sẽ lũy tiến ngày càng nhiều Nhưng điều đó chỉ thực hiện được khi xe là chính chủ, nếu là xe đã
Trang 35qua bao nhiêu lần đổi chủ lòng vòng, làm sao cơ quan công quyền lần theo được”
-Viện trưởng -Viện Nghiên cứu lập pháp thuộc Uỷ ban Thường vụ Quốc hội nêu quanđiểm
Tuy nhiên, Đại biểu cũng cho rằng, điểm bất hợp lý ở đây các chính sách thiếuliên hoàn và đồng bộ Rõ ràng chủ trương là đúng và cũng đã quy định từ lâu, nhưngcách làm lại chưa hợp lý, không có tuyên truyền phổ biến, quán triệt để mọi người cónhận thức đúng, “đùng” một cái đem ra phạt.10
+Nhóm phản đối chính sách:
1) Nam giới 66 tuổi, Thanh Xuân Bắc – Hà Nội
Ông cho ý kiến:
Nghị định này khiến người dân lo lắng bởi rất nhiều xe thường chỉ mua bán traotay với nhau, nhiều lắm thì viết giấy tờ mua bán kèm theo ghi số chứng minh thư củangười bán Nhiều trường hợp xe đã qua nhiều đời chủ, không còn xác minh được chủ
sở hữu ban đầu
Hay lo nhất vẫn là mấy người hàng xóm chơi xe cổ khi đa số họ thường sưu tầm,
đã mua bán qua nhiều đời chủ Thời gian cũng khiến giấy tờ bị thất lạc khiến họ cómuốn làm lại giấy tờ xe cũng không biết phải liên lạc với ai
“Mong các cơ quan chức năng áp dụng mức phí thấp hơn khuyến khích người dân hoàn thành việc sang tên Việc làm này giúp người dân bớt đi gánh nặng về kinh
tế Đồng thời, hồ sơ thủ tục bớt rườm rà cũng tạo điều kiện rất lớn cho chủ phương tiện sang tên đổi chủ”.
2) Nam giới 51 tuổi, Thanh Xuân- Hà Nội
Một bác nam, ở A8B khu tập thể Thanh Xuân Bắc, Thanh Xuân - Hà Nội nêu ýkiến:
“Nghị định của Chính phủ đưa ra để quản lý, xử phạt trong thực tế hay như những người tuổi già như chúng tôi trước mua xe đi làm, nay về nghỉ hưu thì các con cháu tôi được quyền đi xe đó chứ.
Nhưng thực tế thì đa phần các xe làm gì đăng ký chính chủ được chứ, vì quá trình mua bán nhiều lần trước đó gây khó khăn cho người sở hữu hiện tại khi người đăng ký
104 Nguồn
Trang 36http://xembaomoi.com/tin-tuc/vneconomy/O-to-xe-may/Xe-khong-chinh-chu-vuong-mac-va-ung-xu-chính chủ đó đã mất hoặc di chuyển chỗ ở nhiều lần, đi công tác nước ngoài, cư trú tại nước ngoài…Vậy thì hàng triệu xe đó của người dân sử dụng sẽ xử lý ra sao? Còn việc mượn xe của người thân để tham gia giao thông rất thường gặp với người dân Việt Nam lại sẽ trái với quy định pháp luật.
Vậy nếu cứ thực hiện nghị định trên sẽ gây ra tâm lý bất an khi tham gia giao thông, xáo trộn trong cuộc sống người dân Theo tôi, cần phải giãn thời gian ra.”
3) Nữ giới, 24 tuổi, Sinh viên Đại hoc Hà Nội nêu quan điểm:
“Bọn em là những sinh viên đang đi học, gần như 100% tài sản (ở đây là xe máy) đứng tên bố mẹ, người thân Vậy giờ ra đường tham gia giao thông, các chú công an
cứ nhìn thấy người trẻ như bọn em mà bắt thì gần như là bọn em phải chịu phạt hết”.
“Theo em, cần phải cân nhắc và xem xét một cách thấu đáo Cụ thể:
Thứ nhất, chúng ta đang trong giai đoạn rất đau đầu về tình trạng ùn tắc giao thông Chúng ta đã phải nghiên cứu, tìm hiểu mọi phương cách để giảm tải ùn tắc giao thông, trong đó có việc hạn chế các phương tiện tham gia giao thông thì đột ngột chúng ta lại triển khai áp dụng việc này Việc triển khai áp dụng chế tài xử phạt xe không chính chủ cũng đồng nghĩa với việc sẽ gián tiếp làm tăng phương tiện giao thông.
Thứ hai, vì từ đầu đến bây giờ việc quản lý, tổ chức và các thủ tục để sang tên đổi chủ là rất khó khăn, phức tạp và tốn kém chi phí nên rất nhiều chủ phương tiên đã không làm việc này Do vậy, để chuẩn bị thực hiện các chính sách mới chúng ta cần phải có kế hoạch xâu chuỗi cụ thể, giải quyết dứt điểm những tồn tại trước đây về vấn
đề sang tên, đổi chủ”.
“Theo em nếu các xe đăng ký từ ngày 01/01/2013 mà không chính chủ thì sẽ phạt theo Nghị định 71 vì lúc này nguời dân đã được tuyên truyền và nắm rõ quy định và luật Còn các xe đã đăng ký từ năm 2012 trở xuống các cơ quan chức năng nên tạo điều kiện cho nhân dân sang tên đổi chủ với chi phí dịch vụ hợp lý chứ không phải cao như bây giờ.
“Em tin rằng làm như vậy người dân sẽ thực hiện tốt các chủ truơng chính sách
mà Chính phủ đưa ra”.
Trang 374) Nữ giới 25 tuổi, ở Quang Trung, Sơn tây, Hà Nội, trọ ở khu tập thể nhà B,
phường Thanh Xuân Bắc, Thanh Xuân, Hà Nội, đi trên đường Nguyễn Quý Đức cóchia sẻ:
“Khi lên Hà Nội làm việc, bố tôi cho tôi chiếc xe để tiện đi lại Trong trường hợp
bị kiểm tra, tôi có thể chứng minh được chủ xe là bố tôi Nhưng cụ không thể từ Sơn Tây đi xuống Hà Nội và cầm theo hộ khẩu ngay được Nếu sau 1-2 ngày thì kiểu gì cũng bị giữ xe và điều đó chắc chắn ảnh hưởng tới công việc của gia đình tôi”.
5) Một nhà thơ nổi tiếng có bài viết bày tỏ quan điểm của mình trước chính sách: Quy định “Người tham gia giao thông phải đi xe chính chủ làm khổ dân và
không có tính khả thi”.
“Có cảm giác người đề xuất chính sách ở trên chín tầng trời nên hoàn toàn không hiểu thực tiễn cần lao của người dân sống lầm lụi dưới mặt đất Một chính sách Nhìn ở góc độ nào cũng không có lợi, cả về chính trị lẫn thực tiễn đời sống
Ở Việt Nam, cho đến thời điểm này, công chức đi làm chủ yếu bằng xe máy Đa phần xe mua đi, đổi lại Nhiều xe nhặt từ bãi rác ở Nhật Bản từ những năm 80 của thế
kỷ trước, giờ vẫn còn lưu hành Đối với không ít gia đình, chiếc “xe rác” ấy vẫn đang
là một “tài sản” lớn Có xe qua hàng chục đời chủ Người bán xe cũng không phải chính chủ Thế thì làm sao đủ điều kiện “sang tên đổi chủ”, để ông chủ xe mới có xe chính chủ?
Ví dụ: Trước đây quy định, mỗi người có hộ khẩu ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh chỉ được sở hữu một xe gắn máy Và nói như ông Ngô Vĩnh Yên, chính vấn đề hộ khẩu cũng là một lý do khiến dân không thể chính chủ dù có muốn! Nhiều người sống
ở các thành phố lớn, có nhà nhưng nếu nhà nằm trong các vùng quy hoạch treo, hoặc
do chủ đầu tư chưa thể hoàn tất các thủ tục pháp lý cho các căn hộ, cũng sẽ dẫn đến việc không thể ra sổ hồng Khi chưa có sổ hồng thì không thể chuyển khẩu, mà ô tô hay xe máy chỉ được đăng ký chính chủ theo hộ khẩu để tiện quản lý với các cơ quan chức năng Kết quả một số lượng người dân dù muốn nhưng phải sở hữu các phương tiện được xem như là không chính chủ vì nơi họ đang sinh sống làm việc
Đó là chưa kể trong khoảng thời gian từ 2003-2005, 4 quận nội thành Hà Nội không được đăng ký đứng tên phương tiện cá nhân trong khi nhu cầu thì càng lớn Vấn
Trang 38đề nhờ người khác đứng tên phương tiện để phù hợp với chính sách, phát sinh từ người mua và người bán Hàng loạt xe không chính chủ được cấp phép và lưu thông Các cơ
sở sản xuất muốn có xe cho công nhân chở hàng, cũng phải “thuê” người đứng tên để mua thêm xe Một số người làm việc ở thành phố, nhưng lại không có hộ khẩu thành phố, không được đăng ký xe, đành phải về quê mua xe rồi mang vào thành phố Thế là rồi lại có thêm một đề xuất truy đuổi “Cấm xe biển số tỉnh vào thành phố”.
Và lý do quan trọng nhất, cốt lõi nhất dẫn đến việc xe không chính chủ, là chính sách thuế Thuế quá nặng mới dẫn đến việc né thuế Thuế trước bạ, đơn giản chỉ là việc xác lập quyền sở hữu tài sản của công dân Một thủ tục hành chính đơn giản lại thu phí quá cao, là điều bất hợp lý Thêm nữa, việc sử dụng xe không chính chủ, nghĩa
là mua mà không sang tên, không nộp thuế Việc này thuộc phạm vi điều chỉnh của Pháp luật thuế Nếu có phạt, phải là cơ quan thuế, và phạt theo qui định của luật thuế Cảnh sát giao thông không có quyền ra quyết định xử phạt về việc né thuế.
Việc sang tên đổi chủ là một công việc mang tính hành chính Vấn đề sẽ không rắc rối, nếu thủ tục không rườm rà, đơn giản và lệ phí thấp Mua xe cần phải sang tên Qui định như thế là đúng, để tạo điều kiện cho các cơ quan chức năng dễ dàng quản lý
và sử lý khi có sự cố, đặc biệt là khi xảy ra các vụ tai nạn hay các vụ án
Tuy nhiên, vấn đề lại trở nên vô cùng rối rắm, khi việc giao dịch dân sự lại thành việc của Cảnh sát giao thông Đây là cơ hội béo bở cho sự nhũng nhiễu của những anh mất phẩm chất trong lực lượng này Tôi không đánh đồng người tốt với kẻ ác Điều này cũng cần phải rạch ròi Bởi rất nhiều cảnh sát giao thông tận tụy, hết lòng vì dân,
xả thân chống lại bọn tội phạm, nhiều người đã hy sinh vì sự bình yên trên mỗi tuyến đường
Tuy nhiên, khi những quy định lỏng lẻo, tùy tiện lại dễ nảy sinh tiêu cực Với những kẻ mất phẩm chất, những sơ hở không hoàn thiện của quy định lại trở thành pháp lý cho họ hoành hành Họ có quyền làm khó dễ khi ai đó sử dụng xe không mang tên mình
Việc mượn xe, dùng chung xe, thuê xe là chuyện sinh hoạt hàng ngày của mỗi người dân Khi đọc qui định về “xe chính chủ”, không ít người cảm thấy cuộc sống nghẹt thở Cứ cho là 100% người mua xe đều đứng tên “chính chủ”, thì quy định này
Trang 39rơi vào tay những anh cảnh sát biến chất, cũng đủ là tai họa cho cuộc sống, khi mà hàng ngày mọi người vẫn phải dùng chung xe với người thân, mượn xe của bạn bè Tôi cũng muốn chuyển đến các cơ quan chức năng ý kiến của một người dân, là anh bạn thân của tôi, khi anh cho rằng, Nghị định 71 còn khá nhiều rối rắm, làm cơ hội cho tiêu cực Ví dụ:
Điều 3 Phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:
a) Điều khiển xe không đủ hệ thống hãm hoặc có nhưng không đúng tiêu chuẩn
an toàn kỹ thuật;
Cảnh sát giao thông đang đứng ngoài đường, lấy phương tiện và tiêu chuẩn nào
để kết luận “không đúng tiêu chuẩn kỹ thuật”? Qui định như thế Cảnh sát giao thông
có thể bắt lỗi tùy tiện.
Điều 6 Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với người điều khiển
xe vi phạm một trong các hành vi sau đây:
b) Gây tai nạn giao thông không dừng lại, không giữ nguyên hiện trường; bỏ trốn không đến trình báo với cơ quan có thẩm quyền, không tham gia cấp cứu người bị nạn Hóa ra việc gây tai nạn rồi bỏ trốn còn nhẹ tội hơn việc “xe không chính chủ”(?) Khi mà: Nghị định 71 có quy định phạt từ 800.000 - 1,2 triệu đồng đối với chủ mô tô, xe máy không chuyển quyền sở hữu phương tiện theo quy định; phạt từ 6 -
10 triệu đồng đối với chủ ô tô vi phạm không chuyển quyền sở hữu.
Chỉ những người nghèo mới phải mua xe cũ Và mỗi chiếc xe chỉ phải nộp thuế một lần khi đăng ký đầu tiên Việc sang tên đổi chủ là hợp thức hóa giấy tờ, vì vậy, người sang tên đổi chủ chỉ phải đóng một khoản lệ phí rất nhỏ thủ tục hành chính Không lẽ một chiếc xe cà tàng lại phải chịu đến mấy lần thuế Không thể tăng ngân sách nhà nước bằng cách bòn nặn từng đồng tiền của những người dân đã ở đáy xã hội.
Chúng ta rất mừng là tiếng nói của những người dân đã được các cơ quan chức năng lắng nghe và đã có những điều chỉnh kịp thời, sáng suốt để phục hồi lại niềm tin của dân Kênh Giao thông VOV đưa tin về việc tạm dừng sử phạt hành chính trong vòng 6 tháng Cũng theo thông tin từ Kênh VOV Giao thông: “Việc nghị định 71 nâng
Trang 40mức xử phạt đối với hành vi này không phải để phạt nặng người đi xe không chính chủ, mà xử phạt về việc không chuyển quyền sở hữu sau 30 ngày mua bán theo quy định Tuy nhiên, việc đăng ký chuyển quyền sở hữu phương tiện còn có nhiều vấn đề bất cập, gây khó khăn cho người dân như việc người mua xe đã qua tay nhiều lần, khó tìm được chủ cũ, gây khó khăn cho việc kinh doanh mua bán xe cũ Rõ ràng, điều mà người dân còn băn khoăn là mức phí chuyển quyền sở hữu còn cao Do đó, các cơ quan chức năng cần xem xét giảm mức phí đăng ký, cải cách các giấy tờ thủ tục theo hướng tạo thuận lợi cho người đăng ký, sang tên, đổi chủ.
Được biết, Bộ Tư pháp và Bộ Công an đã thống nhất sẽ có văn bản kiến nghị Thủ tướng Chính phủ có giải pháp để nhanh chóng đưa việc quản lý phương tiện vào khuôn khổ Trong đó, sẽ giảm mức phí đăng ký, cải cách các giấy tờ thủ tục Trong điều kiện hiện nay, giải pháp này sẽ góp phần nhanh chóng đưa việc quản lý phương tiện vào quy củ” 11
Như vậy, trong tổng số 23 người được hỏi về chính sách xử phạt xe không chínhchủ thì: Chỉ có 6 người ủng hộ chính sách (chiếm 26.1%); có tới 14 người được hỏi tỏthái độ phản đối lại chính sách (chiếm 60.9%); có 3 người khi được hỏi tỏ thái độkhông quan tâm tới chính sách này nên không trả lời phỏng vấn (chiếm 13%)
Những người phản đối chính sách đều nêu ra quan điểm riêng của mình khi phảnđối chính sách, có thể tựu chung lại họ phản đối vì 4 vấn đề như sau:
- Mức phạt quá cao
- Các phương tiện đã mua bán qua nhiều người, giờ không biết tìm chủ cũ ở đâu
để sang tên đổi chủ
- nhiều gia đình chỉ dùng chung một chiếc xe, việc bắt mang sổ hộ khẩu theo đểchứng minh có quan hệ với chủ xe là không khả thi, khiến người dân có thái khó chịu
- Gây tâm lý hoang mang lo sợ khi tham gia giao thông khiến họ phản đối
Từ đó có thể thấy rằng, chính sách xử phạt xe không chính chủ chưa đi vào thực
tế đời sống, chưa phát huy được hiệu quả trong thực tiễn, ngyên nhân chính là từ nhữngvướng mắc trong chính sách và điều kiện thực tiễn khi áp dụng chính sách