Lợi ích kinh tế là lợi ích vật chất, nó phản ánh mục đích và động cơ khách quan của các chủ thể khi tham gia vào các hoạt động kinh tế xã hội và do hệ thống quan hệ sản xuất quyết định. Mỗi một con người hay xã hội muốn tồn tại và phát triển thì nhu cầu của họ phải được đáp ứng. Lợi ích và nhu cầu có mối quan hệ mật thiết với nhau. Lợi ích bắt nguồn từ nhu cầu và là cái để đáp ứng nhu cầu, nhu cầu làm nảy sinh lợi ích.
Trang 1LỢI ÍCH KINH TẾ VÀ PHÂN PHỐI THU NHẬP TRONG THỜI KÝ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM
Câu 22: Bản chất, tính tất yếu khách quan và tác dụng của phân phối theo lao động ở nước ta hiện nay?
Trả lời:
Bản chất
-Phân phối theo lao động là hình thức phân phối trong các đơn vị kinh tế dựa trên cơ sở chế độ sở hữu công cộng về tư liệu sản xuất, gồm các doanh nghiệp thuộc thành phần kinh
tế nhà nước và 1 phần trong thành phần kinh
tế tập thể Đây là nguyên tắc phân phối cơ bản dưới CNXH
- Phân phối lao động là phân phối thu nhập của người lao động dựa vào kết quả lao dộng
mà mỗi người đã đóng góp cho xã hội không
Trang 2phân biệt giới tính, màu da, dân tộc, tôn giáo, tuổi tác Ai làm nhiều hưởng nhiều, ai làm ít hưởng ít, có sức lao động mà không làm thì ko hưởng
- Phân phối theo lao động không có nghĩa là người lao động sẽ được hưởng toàn bộ những
gì họ đã cống hiến cho xã hội, mà họ chỉ được nhận phần còn lại của tổng sản phẩm xã hội sau khi trừ đi các khoản cân thiết
- Phần còn lại sẽ được phân phối theo số lượng và chất lượng lao dộng của từng người lao động đã cống hiến
- Việc khấu trừ là cần thiết vì phải đảm bảo lợi ích trực tiếp của người lao động và đảm bảo cuộc sống chung cho cả cộng đồng trong hiện tại cũng như trong tương lai
Tính tất yếu khách quan
Trang 3Phân phối theo lao động là 1 tất yếu khách quan trong thời kì quá độ lên CNXH vì :
-Trong các thành phần kinh tế nhà nước và tập thể dựa trên chế độ công hữu về tư liệu sản xuất, tất cả mọi người đều có quyền làm chủ như nhau về sở hữu tư liệu sản xuất vì vậy ko thể căn cứ vào quyeenv sở hữu tư liệu sản xuất làm cơ sở phân phối mà phải căn cứ vào cống hiến lao động của mối người để thực hiện phân phối thu nhập
- Do còn có sự khác biệt giữa những người lao động về trình dộ chuyên môn, thái độ lao động khác nhau với kết quả lao động ít, nhiều, tốt xấu khác nhau Vì vậy, không thể áp dụng hình thức phân phối bình quân mà phải thực hiện phân phối theo lao động nhằm tạo động lực phát triển xã hội
Trang 4- Do trình độ phát triển của lực lượng sx và năng xuất lđ xã hội còn thấp nên chưa có đủ sản phẩm để áp dụng hình thức phân phối theo nhu cầu vì vậy phải thực hiện phân phối theo lao động
Tác dụng
-Thúc đẩy người lao động vì lợi ích vật chất
mà thường xuyên nâng cao tinh thần trách nhiệm, thái độ lao động đúng đắn, khắc phục những tàn dư tư tưởng xã hội cũ… góp phần hình thành con người mới, xã hội mới
- Thúc đẩy mọi người tích cực học tập nâng cao trình độ văn hóa, chuyên môn, nghiệp vụ, tay nghề, tăng năng xuất lao động, trên cơ sở
đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức lao động xã hội hợp lí, hiệu quả
Trang 5- Phân phối theo lao động là hình thức phân phối hợp lí nhất, công bằng nhất so với các hình thức phân phối trong lịch sử
Tuy nhiên, phân phối theo lao động cũng
có những hạn chế nhất định Vì vậy bên cacnhj hình thức phân phối theo lao động cần phải được bổ sung bởi các hình thức phân phối khác
Câu 23: Các hình thức thu nhập và giải pháp chủ yếu nhằm từng bước thực hiện công bằng xã hội trong phân phối thu nhập ở nước ta hiện nay?
Trả lời:
Các hình thức thu nhập
Một là : tiền lương, tiền công
Trang 6Hình thức phân phối theo lao động thong qua việc trả lương cho những người làm việc trong các đơn vị hành chính sự nghiệp hoặc các đơn vị sản xuất kinh doanh thược thành phần kinh tế nhà nước hoặc tập thể
-Tiền lương có thể tính theo thời gian hoặc theo sản phẩm do vậy chính sách tiền lương phải đảm bảo cho người lao động nhận được phần thu nhập phù hợp với sự đóng góp của
họ không chỉ trên danh nghĩa mà trên cả thực
tế có vậy mới kích thích người lao động hăng hái phát huy sáng kiến, nâng cao trình dộ tay nghề, tăng năng suất lao động…Ngoài ra phải kết hợp tiền lương với các loại tiền thưởng (ba chấm vào đấy)
Hai là : thu nhập từ các quỹ tiêu dùng công cộng
Trang 7-Mỗi người lao động ngoài tiền lương nhận được từ phân phối theo lao động còn nhận được những khoản thu nhập khác từ quỹ cộng đồng do xí nghiệp, tập thể hoặc xã hội đem lại như : trợ cấp khó khăn, sinh đẻ, ốm đau “vân vân và vân vân”
- Những khoản thu nhập này có tác dụng giảm bớt khó khăn cho người lao động và những người không có khả năng lao động đồng thời thể hiện tính ưu việt của chế độ XHCN
- Quỹ phúc lợi xã hội là 1 bộ phận của chính sách xã hội được giải quyết theo tinh thần xã hội hóa: “ nhà nước và nhân dân cùng làm” Trong đó nhà nước giữ vai trò nòng cốt
Ba là : lợi nhuận và lợi tức.
Trang 8Các khoản thu nhập này đc hình thành từ nguyên tắc phân phối theo vốn tương ứng với các vốn tham gia vào phát triển trợ cấp kinh doanh có các hình thức thu nhập sau :
-Đối với vốn tự có của các doanh nghiệp tư
đi vào đầu tư sản xuất kinh doanh thì đc hưởng lợi nhuận, cổ đông góp vốn vào công ty
cổ phần thì được hưởng lợi tức cổ phần
- Đối với vốn cho vay, thu nhập từ vốn này
đc gọi là lợi tức.mức lợi tức cao hay thấp tùy thuộc vào tổng số vốn cho vay và tỉ xuất lợi tức trong thòi kì nhất định
- Những người có nhà, đất cho thuê thì đc hưởng địa tô
Bốn là: thu nhập từ kinh tế gia đình.
-Ở nước ta hiện nay, kinh tế gia đình ko phải
là 1 thành phần kinh tế nhưng nó tồn tại khách
Trang 9quan, góp phần nâng cao đời sống ng lao động nên đc khuyến khích phát triển
Kinh tế gia đình là mô hình kinh tế đặc biệt, rất đa dạng về hình thức, dựa trên cơ sở tân dụng thời gian lao đọng ngoài giờ của công nhân, cán bộ công chức, viên chức, xã viên hợp tác xã và những ng lao động tự do để tăng thu nhập
Những giải pháp
Một là: phát triển mạnh mẽ lực lượng sản xuất, tăng năng suất lao động nhằm tạo ra nhiều của cải vật chất để phân phối
Hai là: tiếp tục hoàn thiện quan hệ sản xuất, trong đó đặc biệt chú ý việc tiếp tục hoàn thiện chính sách phân phối thu nhập, chống chủ nghĩa bình quan và thu nhập bất hợp pháp
Trang 10Ba là: Ngăn chặn sự chênh lệch quá mức trong thu nhập cá nhân và sự phân cực xã hội Bốn là: khuyến khích làm giàu hợp pháp, đi đôi với xóa đói giảm nghèo