Quản lý hoạt động phát triển năng lực sáng tạo cho đội ngũ giáo viên trường THCS trần đăng ninh tỉnh nam định

Đánh giá chung về thực trạng quản lý phát triển năng lực sáng tạo cho đội ngũ giáo viên trường THCS Trần Đăng Ninh- TP Nam Định.. Đề xuất các các biện pháp quản lý phát triển năng lực sá

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

ĐỖ THỊ TRINH THỤC

QUẢN LÍ HOA ̣T ĐỘNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC

SÁNG TẠO CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG HỌC

CƠ SỞ TRẦN ĐĂNG NINH TỈNH NAM ĐI ̣NH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÍ GIÁO DỤC

Chuyên ngành: QUẢN LÍ GIÁO DỤC

Mã số: 62 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Đặng Xuân Hải

HÀ NỘI – 2015

MỤC LỤC

Lời cảm ơn i

Danh mu ̣c chữ viết tắt ii

Mục lục iii

Danh mu ̣c bảng vi

Danh mu ̣c biều đồ vii

MỞ ĐẦU 4 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC SÁNG TẠO CỦA GIÁO VIÊN VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC SÁNG TẠO CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG THPT, THCS Error! Bookmark not defined

1.1 Tổng quan nghiên cứu về quản lý hoạt động phát triển năng lực sáng tạo

cho đội ngũ giáo viên ở trường THPT, THCS Error! Bookmark not defined 1.1.1 Nghiên cứu ngoài nước Error! Bookmark not defined 1.1.2 Nghiên cứu trong nước Error! Bookmark not defined 1.2 Năng lực sáng tạo: Error! Bookmark not defined 1.2.1 Năng lực và năng lực nghề nghiệp Error! Bookmark not defined 1.2.2 Sáng tạo Error! Bookmark not defined 1.2.3 Khái niệm năng lực sáng tạo Error! Bookmark not defined 1.2.4 Yêu cầu về năng lực sáng tạo của giáo viênError! Bookmark not defined

1.3 Quản lý, biện pháp quản lý phát triển năng lực sáng tạo giáo viên Error! Bookmark not defined

1.3.1 Quản lý và quản lý giáo dục Error! Bookmark not defined

1.3.2 Yêu cầu đặt ra cho việc quản lý hoạt động phát triển năng lực sáng tạo

cho đội ngũ giáo viên Error! Bookmark not defined

1.3.3 Nội dung quản lý nhằm phát triển năng lực sáng tạo cho đội ngũ giáo

viên Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC SÁNG TẠO CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG THCS TRẦN ĐĂNG NINH- TP NAM ĐỊNH- TỈNH NAM ĐỊNH Error! Bookmark not defined

2.1 Đặc điểm địa phương và quá trình phát triển của trường THCS Trần

Đăng Ninh - thành phố Nam Định : Error! Bookmark not defined 2.1.1 Đặc điểm tình hình thành phố Nam ĐịnhError! Bookmark not defined

2.1.2 Sơ lược sự hình thành và phát triển của trường THCS Trần Đăng Nnh-

TP Nam Định Error! Bookmark not defined

2.1.3 Quy mô, chất lượng đào tạo của trường THCS Trần Đăng Ninh- TP

Nam Định Error! Bookmark not defined

2.2 Thực trạng về đội ngũ giáo viên và năng lực sáng tạo của giáo viên

trường THCS Trần Đăng Ninh- TP Nam ĐịnhError! Bookmark not defined

2.2.1 Số lượng, trình độ đào tạo Error! Bookmark not defined 2.2.2 Độ tuổi Error! Bookmark not defined 2.2.3 Về cơ cấu, số lượng cán bộ quản lý nhà trườngError! Bookmark not defined

2.2.4 Thực trạng về chất lượng đội ngũ giáo viênError! Bookmark not defined

2.2.5 Thực trạng về sự hiểu biết năng lực sáng tạo của cán bộ quản lý và giáo

viên trường THCS Trần Đăng Ninh Error! Bookmark not defined

2.2.6 Thực trạng về các điều kiện phát triển năng lực sáng tạo cho giáo viên

nhà trường Error! Bookmark not defined

2.2.7 Đánh giá chung về thực trạng quản lý phát triển năng lực sáng tạo cho

đội ngũ giáo viên trường THCS Trần Đăng Ninh- TP Nam Định Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC SÁNG TẠO CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG THCS TRẦN ĐĂNG NINH – TỈNH NAM ĐỊNH Error! Bookmark not defined

3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp Error! Bookmark not defined 3.1.1 Đảm bảo tính khoa học Error! Bookmark not defined 3.1.2 Đảm bảo tính đồng bộ Error! Bookmark not defined 3.1.3 Đảm bảo tính kế thừa Error! Bookmark not defined 3.1.4 Đảm bảo tính khả thi Error! Bookmark not defined

3.2 Đề xuất các các biện pháp quản lý phát triển năng lực sáng tạo cho đội

ngũ giáo viên trường THCS Trần Đăng Ninh Error! Bookmark not defined

3.2.1 Biện pháp 1 : Nâng cao nhận thức về sự cần thiết phải chú ý đến năng

lực sáng tạo của giáo viên và học sinh cho những người liên quan Error! Bookmark not defined

3.2.2 Biện pháp 2 : Bồi dưỡng kiến thức về sáng tạo cho giáo viên và phát

triển kĩ năng sáng tạo cho đội ngũ giáo viên Error! Bookmark not defined

3.2.3 Biện pháp 3 : Vận dụng các phương pháp quản lý để quản lý hoạt động

phát triển năng lực sáng tạo của giáo viên một cách phù hợp Error! Bookmark not defined

3.2.4 Biện pháp 4: Tăng cường quản lý công tác tự học, tự bồi dưỡng, nghiên

cứu của giáo viên Error! Bookmark not defined

3.2.5 Biện pháp 5 : Tạo các điều kiện vật chất cho hoạt động phát triển năng

lực sáng tạo của giáo viên một cách phù hợp Error! Bookmark not defined 3.3 Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất Error! Bookmark not defined

3.3.1 : Khảo nghiệm tính cần thiết Error! Bookmark not defined 3.3.2 Khảo nghiệm tính khả thi Error! Bookmark not defined 3.3.3 Mức độ tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

1 Kết luận Error! Bookmark not defined 2.Khuyến nghị Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 11 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài :

Giáo dục quyết định tương lai của quốc gia- có thể nói đó là một chân

lý Giáo dục với tất cả đặc thù xã hội của nó, với kết quả đầu ra của hoạt động là con người đã đóng vai trò cực kì quan trọng tới xu thế tương lai của một đất nước, một dân tộc Mà sức sáng tạo, năng lượng của con người là không giới hạn và cực kì đa dạng phong phú, vì thế vân đề đặt ra ở đây chính

là làm thế nào mà thông qua hoạt động giáo dục, con người có thể phát huy tối đa năng lực sáng tạo của cá nhân.Viện Nghiên cứu sự Thịnh vượng Đại học Toronto, Canada sau nhiều năm nghiên cứu về phát triển sáng tạo và vai trò của sáng tạo trong xã hội ngày nay đã công bố: “Tất cả mọi người đều có tiềm năng sáng tạo Sự tiến bộ và thịnh vượng của tương lai phụ thuộc không chỉ trên sự cố gắng của một nhóm người tri thức tinh hoa mà phụ thuộc vào việc chúng ta có thể khai phá tiềm năng sáng tạo của mỗi một người như thế nào Kĩ năng và mỗi cá nhân tài năng là những lực lượng chính dẫn dắt sự phát triển kinh tế và tích lũy sự thịnh vượng” [15, trang 1]

Thế giới bước vào thế kỉ XXI với rất nhiều những cơ hội và thách thức dành cho con người Xu hướng hội nhập, hợp tác, toàn cầu hoá đang dần trở thành xu hướng phát triển tất yếu ở tất cả mọi quốc gia, nền kinh tế công nghiệp đang dần nhường chỗ cho sự phát triển của nền kinh tế tri thức Trong tài liệu Tri thức cho phát triển do Ngân hàng thế giới xuất bản (có bản tiếng Việt Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, 1998) đã khẳng định : "Việc san lấp những khoảng cách về tri thức sẽ không dễ dàng Các nước đang phát triển đang theo đuổi một mục tiêu luôn chuyển động về phía trước và các nước công nghiệp có thu nhập cao luôn luôn đẩy tri thức vượt xa khỏi giới hạn sẵn

có Thực ra, còn lớn hơn khoảng cách về tri thức là khoảng cách về năng lực sáng tạo tri thức Những khác biệt trong một số thước đo quan trọng về việc sáng tạo tri thức giữa các nước giàu và nghèo còn lớn hơn nhiều so với sự khác biệt về thu nhập" Bởi thế, hơn lúc nào hết, nhân tố con người, trí tuệ và

khả năng sáng tạo không cùng của con người đã trở thành điều kiện tiên quyết cho tương lai của một quốc gia, mỗi dân tộc Xu thế phát triển đó đã đặt ra cho giáo dục một sứ mệnh , trọng trách thật nặng nề : không chỉ là cung cấp tri thức, mà còn phải trang bị phẩm chất, đặc biệt là định hướng phát triển năng lực sáng tạo cho người học để có thể mang đến cho xã hội nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng được yêu cầu cuả thời đại

Việt Nam cũng không nằm ngoài quy luật đó Đảng, Nhà nước ta luôn xác định giáo dục là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục là đầu tự phát triển , được ưu tiên đi trước trong các chương trình kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội Mục tiêu tổng quát của Chiến lược phát triển kinh tế – xã hội 10 năm 2001-2010 do Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đề ra và Đại hội X kế thừa là: Để đạt được các yêu cầu về con người và nguồn nhân lực – nhân tố quyết định sự phát triển đất nước trong thời kỳ công nghiệp hóa – Hiện đại hóa đất nước – cần phải tạo chuyển biến cơ bản và toàn diện về giáo dục Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X trong báo cáo chính trị đã khẳng định một lần nữa: “Đổi mới toàn diện giáo dục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực có chất lượng cao” và “Đảm bảo đủ số lượng, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên ở tất cả các cấp học, bậc học” Nghị quyết hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa X nhấn mạnh: “Xây dựng đội ngũ trí thức vững mạnh là trực tiếp nâng tầm trí tuệ của dân tộc, sức mạnh của đất nước, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng và chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị Đầu tư xây dựng đội ngũ trí thức là đầu tư cho sự phát triển bền vững”

Trong Chỉ thị số 40/CT-TƯ của Ban Bí thư Trung ương Đảng đã nêu

rõ: “Mục tiêu của chiến lược phát triển giáo dục là xây dựng đội ngũ nhà

giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hóa, đảm bảo chất lượng, đủ về

số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo, thông qua việc quản

lý, phát triển đúng định hướng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao

chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” [3]

Trong điều 15 của Luật Giáo Dục cũng đã ghi rõ: “Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục”[5] Vì vậy, có thể nói việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, phát triển năng lực sáng tạo của ngưòi thầy là một trong những nhiệm vụ quan trọng của ngành giáo dục.Chỉ

có những người thầy tâm huyết, đam mê sáng tạo mới có thể truyền lửa cho học sinh của mình, và khơi gợi năng lực sáng tạo ở các em, đặc biệt trong bối cảnh xã hội hiện đại thì đó là một nhân tố quan trọng mang tính quyết định để các em có thể thành công, và cống hiến nhiều nhất

Trong những năm qua hoạt động quản lý phát triển năng lực sáng tạo của giáo viên ở các trường THCS nói chung và trường THCS Trần Đăng Ninh đã có những kết quả đáng khích lệ Tuy nhiên vẫn tồn tại thực trạng coi nhẹ việc phát triển năng lực sáng tạo của cá nhân, công tác quản lý mang tính chất chấp hành , thực hiện mà không có sự mềm dẻo tạo độ mở để mỗi cá nhân người dạy có động lực, nhu cầu và trách nhiệm sáng tạo Tất cả mọi người đều có năng lực sáng tạo nhưng tiềm năng sáng tạo còn ít được khám phá do những quan niệm cho rằng năng lực sáng tạo là một năng lực cao siêu hay do tính tự kỉ của con người cho rằng mình không có năng lực sáng tạo Lí

do quan trọng hơn là nền giáo dục còn chưa chú trọng phát triển năng lực sáng tạo, phát triển môi trường dạy học khuyến khích sự sáng tạo, chương trình giáo dục và đào tạo còn nặng về nhồi nhét tri thức, đồng nhất người học

và khá xa lạ với các ý tưởng sáng tạo

Những mệnh lệnh, thủ tục mang tính chất hành chính khô cứng và tâm

lý ngại thay đổi sợ trách nhiệm vô hình chung đã làm cho các nhà quản lý không đủ dũng cảm để truyền lửa sáng tạo tới chính các nhân viên của mình Chính điều đó đã ảnh hưởng không nhỏ tới sự phát triển về chất lượng giáo dục, không phát huy được tối đa tiềm năng sáng tạo ở một địa phương vốn được mệnh danh là đất học Đã đến lúc chúng ta rất cần những giải pháp

mang tính đột phá hơn để tạo ra bước chuyển mạnh mẽ trong việc phát triển năng lực sáng tạo của người thầy theo hướng chuẩn hoá đã được Bộ giáo dục ban hành kèm theo kèm theo Thông tư số 30/2009/TT-BGDĐT ngày 22 tháng 10 năm 2009 , tạo nên luồng gió mới cho hoạt động giáo dục của nhà trường, nâng cao chất lượng dạy và học

Với mong muốn tìm ra những biện pháp quản lý có hiệu quả hoạt động phát triển năng lực sáng tạo của giáo viên trong nhà trường, đáp ứng yêu cầu

đổi mới của giáo dục hiện nay, tôi chọn đề tài “ Quản lý hoạt động phát triển năng lực sáng tạo cho đội ngũ giáo viên trường THCS Trần Đăng Ninh tỉnh Nam Định” làm đề tài luận văn tốt nghiệp

3 Mục đích nghiên cứu :

Nghiên cứu đề xuất những giải pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng phát triển năng lực sáng tạo cho đội ngũ giáo viên trường THCS Trần Đăng

Ninh TP Nam Định, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay, nhằm nâng

cao chất lượng đội ngũ giáo viên, từ đó góp phần nâng cao chất lượng dạy học

và giáo dục của nhà trường giai đoạn 2015- 2020

2.Câu hỏi nghiên cứu :

- Vì sao cần phải quản lý hoạt động phát triển năng lực sáng tạo của giáo viên trong nhà trường ?

- Thực trạng quản lý phát triển năng lực sáng tạo cho giáo viên trường THCS Trần Đăng Ninh- TP Nam Định đang diễn ra như thế nào, có những bất cập gì

?

- Làm thế nào để công tác quản lý hoạt động này có sự khởi sắc, đem lại hiệu quả cao hơn, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên nhà trường, cũng là nâng cao chất lượng giáo dục ?

3 Nhiệm vụ nghiên cứu :

3.1.Hệ thống hoá một số vấn đề lý luận về quản lý hoạt động phát triển năng lực sáng tạo của giáo viên như : năng lực sáng tạo, quản lý hoạt động phát triển năng lực sáng tạo cho đội ngũ giáo viên ở nhà trường THCS

3.2 Khảo sát, nghiên cứu đánh giá thực trạng quản lý hoạt động phát triển năng lực sáng tạo cho đội ngũ giáo viên trường THCS Trần Đăng Ninh TP Nam Định trong thời gian qua đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

3.3 Đề xuất một số giải pháp quản lý hoạt động phát triển năng lực sáng tạo cho đội ngũ giáo viên trường THCS Trần Đăng Ninh TP Nam Định đáp ứng theo yêu cầu đổi mới giáo dục

4 Giả thuyết nghiên cứu :

- Hoạt động bồi dưỡng phát triển năng lực sáng tạo cho đội ngũ giáo viên trường THCS Trần Đăng Ninh TP Nam Định đã được quản lý khá tốt song còn nhiều thiếu sót bất cập ở nhận thức của nhà quản lý, ở phương pháp, cách thức thực hiện, cơ sở vật chất…

- Nếu thực hiện đồng bộ các biện pháp quản lý hoạt động phát triển năng lực sáng tạo của giáo viên như nâng cao hơn nữa nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về việc phát triển năng lực sáng tạo theo chuẩn nghề nghiệp, tăng cường đào tạo bồi dưỡng đội ngũ giáo viên cốt cán, đảm bảo các điều kiện cần thiết cho hoạt động phát triển năng lực sáng tạo của giáo viên đạt hiệu quả, tăng cường kiểm tra giám sát và đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả bồi dưỡng, hoàn thiện về chế độ chính sách , có chế độ động viên khuyến khích với hoạt động bồi dưỡng phát triển thì trường THCS Trần Đăng Ninh TP Nam Định sẽ có thể xây dựng được đội ngũ giáo viên đáp ứng được các nhiệm vụ giáo dục thời kì mới

5 Đối tượng và khách thể nghiên cứu :

5.1 Đối tượng :

Quản lý hoạt động phát triển năng lực sáng tạo cho đội ngũ giáo viên trường THCS Trần Đăng Ninh TP Nam Định

5.2 Khách thể :

Hoạt động phát triển năng lực sáng tạo của đội ngũ giáo viên trường THCS

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài :

6.1.Ý nghĩa lý luận :