ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC LÊ THỊ THU HẰNG QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN BẮC TỪ LIÊM, HÀ NỘI ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN N
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
LÊ THỊ THU HẰNG
QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN BẮC TỪ LIÊM, HÀ NỘI ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI – 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
LÊ THỊ THU HẰNG
QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN BẮC TỪ LIÊM, HÀ NỘI ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
MÃ SỐ: 60 14 01 14
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Trần Thị Tuyết Oanh
HÀ NỘI - 2015
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới PGS TS Trần Thị Tuyết Oanh người đã dành thời gian quý báu để tận tình hướng dẫn, chỉ bảo
và định hướng cho tôi trong suốt thời gian hoàn thành luận văn
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới các thầy cô giáo Khoa Quản lý giáo dục
- trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội đã truyền đạt cho tôi những kiến thức, kinh nghiệm quý báu trong suốt thời gian học tập tại trường
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới các đồng nghiệp các trường THCS quận Bắc Từ Liêm - Hà Nội đã hết sức tạo điều kiện thuận lợi giúp đỡ cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn
Tôi xin chân thành cảm ơn bạn bè và gia đình, những người thân yêu luôn luôn ở bên khuyến khích, động viên và ủng hộ tôi trong học tập cũng như trong cuộc sống
Do thời gian có hạn nên luận văn này không thể tránh khỏi những thiếu sót Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo, bạn bè, các quý vị quan tâm tới vấn đề này để luận văn được hoàn thiện hơn
Xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, tháng 11 năm 2015
Học viên
Lê Thị Thu Hằng
Trang 4DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 5MỤC LỤC
Trang
Lời cảm ơn i
Danh mục viết tắt ii
Mục lục iii
Danh mục các bảng vi
Danh mục các biểu đồ vii
Danh mục các sơ đồ viii
MỞ ĐẦU 1
Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC 8
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 8
1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 12
1.2.1 Quản lý 12
1.2.2 Quản lý giáo dục 14
1.2.3 Quản lý nhà trường 15
1.2.4 Thiết bị dạy học 16
1.2.5 Quản lý thiết bị dạy học 18
1.3 Thiết bị dạy học trong trường THCS 19
1.3.1 Vai trò của thiết bị dạy học trong quá trình dạy học 19
1.3.2 Một số yêu cầu về TBDH của trường THCS 20
1.4 Quản lý thiết bị dạy học tại trường Trung học cơ sở đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục 22
1.4.1 Chức năng nhiệm vụ của hiệu trưởng trường Trung học cơ sở trong quản lý thiết bị dạy học 22
1.4.2 Nội dung quản lý TBDH tại trường THCS 25
1.4.3 Yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay đang đặt ra cho quản lý TBDH 30
1.4.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý TBDH trong trường phổ thông 32
Kết luận chương 1 33
Trang 6Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC
TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN BẮC TỪ
LIÊM, HÀ NỘI 34
2.1 Khái quát về kinh tế xã hội và giáo dục THCS của quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội 34
2.1.1 Khái quát về kinh tế - xã hội 34
2.1.2 Vài nét về đặc điểm giáo dục quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội 37
2.1.3 Giáo dục THCS quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội 38
2.2 Thực trạng TBDH và quản lý sử dụng TBDH tại các trường THCS quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội 43
2.2.1 Thực trạng TBDH tại các trường THCS quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội 43
2.2.2 Thực trạng quản lý TBDH tại các trường THCS 47
2.3 Đánh giá chung 59
2.3.1 Các mặt mạnh 59
2.3.2 Tồn tại 59
2.3.3 Nguyên nhân của thực trạng 60
Kết luận chương 2 62
Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ SỬ DỤNG THIẾT BỊ DẠY HỌC TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN BẮC TỪ LIÊM, HÀ NỘI ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY 63
3.1 Định hướng và nguyên tắc đề xuất các biện pháp 63
3.1.1 Định hướng cho việc đề xuất biện pháp 63
3.1.2 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp 65
3.2 Các biện pháp quản lý thiết bị dạy học 66
3.2.1 Biện pháp 1: Bồi dưỡng nhận thức cho cán bộ quản lý và giáo viên về vai trò và tác dụng của thiết bị dạy học trước yêu cầu đổi mới giáo dục 66
Trang 73.2.2 Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch trang bị, bảo quản và sử dụng
thiết bị dạy học trước khi bước vào năm học mới 69
3.2.3 Biện pháp 3: Tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ bảo quản, sử dụng thiết bị dạy học cho giáo viên bộ môn và nhân viên phụ trách TBDH 71
3.2.4 Biện pháp 4: Đầu tư thiết bị dạy học để triển khai dạy học theo phòng học bộ môn 73
3.2.5 Biện pháp 5: Phát động phong trào tự làm thiết bị dạy học truyền thống đơn giản và sưu tầm thiết bị dạy học trong nhà trường 76
3.2.6 Biện pháp 6: Tăng cường kiểm tra, đánh giá việc trang bị, bảo quản và sử dụng thiết bị dạy học trong nhà trường 77
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp và khảo sát tính cần thiết, khả thi của các biện pháp 82
3.3.1 Mối quan hệ giữa các biện pháp 82
3.3.2 Khảo sát tính cần thiết và khả thi của các biện pháp 84
Kết luận chương 3 92
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 93
1 Kết luận 93
2 Khuyến nghị 95
TÀI LIỆU THAM KHẢO 98
PHỤ LỤC 101
Trang 8DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 2.1 Tổng hợp các lớp học bậc THCS trên địa bàn 38
Bảng 2.2 Chất lượng học lực của các trường THCS 39
Bảng 2.3 Xếp loại Hạnh kiểm của các trường THCS 40
Bảng 2.4 Kết quả xếp loại thể lực 40
Bảng 2.5 Mức độ đáp ứng của TBDH về số lượng 43
Bảng 2.6 Mức độ đáp ứng của TBDH về chất lượng 44
Bảng 2.7 Nguyên nhân của những hạn chế trong sử dụng TBDH 46
Bảng 2.8 Đánh giá của CBQL và GV về mức độ nhận thức và thực hiện các nội dung quản lý TBDH 47
Bảng 2.9 Đánh giá của CBQL về quản lý việc trang bị TBDH 49
Bảng 2.10 Đánh giá của CBQL về quản lý việc sử dụng TBDH 50
Bảng 2.11 Đánh giá của GV về quản lý việc sử dụng TBDH 51
Bảng 2.12 Đánh giá của CBQL về thực trạng quản lý việc bồi dưỡng kỹ năng sử dụng TBDH cho GV 52
Bảng 2.13 Đánh giá của GV về quản lý việc bồi dưỡng kỹ năng sử dụng TBDH cho GV 53
Bảng 2.14 Đánh giá của CBQL về quản lý việc bảo quản TBDH 55
Bảng 2.15 Đánh giá của GV về quản lý việc bảo quản TBDH 56
Bảng 3.1 Đánh giá mức độ cần thiết của các biện pháp quản lý đã đề xuất 85 Bảng 3.2 Đánh giá mức độ khả thi của các biện pháp quản lý đã đề xuất 87
Bảng 3.3 Tương quan giữa mức độ cần thiết và mức độ khả thi của các biện pháp 89
Trang 9DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Trang Biểu đồ 2.1 Ý kiến của GV về thực trạng sử dụng TBDH 45 Biểu đồ 3.1 Đánh giá mức độ cần thiết của các biện pháp quản lý đã
đề xuất 86 Biểu đồ 3.2 Đánh giá mức độ khả thi của các biện pháp quản lý đã
đề xuất 88 Biểu đồ 3.3 Mối tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của
các biện pháp 91
Trang 10DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
Trang
Sơ đồ 1.1 Cấu trúc của một hệ thống quản lý 12
Sơ đồ 1.2 Chu trình quản lý 13
Sơ đồ 2.1 Bộ máy quản lý TBDH tại các trường THCS quận Bắc Từ
Liêm 42
Sơ đồ 3.1 Quy trình bồi dưỡng nghiệp vụ bảo quản, sử dụng hiệu quả TBDH 72
Sơ đồ 3.2 Mối quan hệ giữa các biện pháp 83
Trang 11TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Ban Chấp hành Trung ƣơng Đảng (2012), Kết luận số 51-KL/TW ngày
29/10/2012 Hội nghị lần thứ sáu khóa XI
2 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Điều lệ trường phổ thông, Hà Nội 2011
3 Bộ Giáo dục và đào Đào tạo, Quy định tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường THCS, ban hành kèm theo Thông tư số 12/2009/TTBGDĐT ngày
12/5/2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo
4 Đặng Quốc Bảo (2002), Tổ chức và quản lí: Từ một cách tiếp cận, Tập bài giảng
5 Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2010), Đại cương khoa học
quản lí Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội
6 Nguyễn Hữu Chí (1996), "Suy nghĩ về dạy học lấy HS làm trung tâm",
Nghiên cứu giáo dục
7 Cơ sở khoa học quản lý (1997), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
8 Danh nhân Hồ Chí Minh, Nhà xuất bản Lao động
9 Nguyễn Tiến Dũng, Nguyễn Văn Tƣ (2000), "Về công tác tự làm
TBDH", Nghiên cứu giáo dục
10 Nguyễn Tiến Dũng, Nguyễn Văn Tƣ (2002), "Một số ý kiến về công tác
thiết bị trường học Thực trạng - Nguyên nhân - Giải pháp", Phát triển giáo dục
11 Trần Khánh Đức (2009), Giáo dục và phát triển nguồn nhân lực trong
thế kỉ XXI Nxb Giáo dục Việt Nam, Hà Nội
12 Đặng Xuân Hải - Nguyễn Sỹ Thƣ (2012), Quản lí giáo dục, quản lý nhà
trường trong bối cảnh thay đổi Nxb Giáo dục Việt Nam
13 Phạm Minh Hạc (1986), Một số vấn đề về QLGD và khoa học GD Nxb
Giáo dục, Hà Nội
14 Phạm Minh Hạc (1996), Mười năm đổi mới giáo dục Nxb Giáo dục, Hà Nội
Trang 1215 Trần Kiểm (2000), Khoa học quản lí nhà trường phổ thông, Nxb Giáo dục
16 M.I Kônđacốp (1984), Cơ sở lí luận của khoa học quản lý giáo dục,
Trường Cán bộ Quản lí giáo dục Trung ương 1, Hà Nội
17 Luật giáo dục (2005), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
18 Hà Thế Ngữ - Đặng Vũ Hoạt (1998), Giáo dục học, Tập 1 Nxb Giáo
dục, Hà Nội
19 Hoàng Đức Nhuận Cải tiến TBDH nhằm ĐMPPDH ở trường phổ thông
TTKHGD
20 Những cơ sở của lí luận dạy học, tập 1,2 (1995 - 1997), Nxb Giáo dục, Hà Nội
21 Trần Thị Tuyết Oanh (2007), Giáo dục học (tập1), Nxb Đại học Sư
phạm, Hà Nội
22 Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Bắc Từ Liêm, Báo cáo tổng kết năm
học từ năm 2012 đến năm 2014
23 Nguyễn Ngọc Quang (2005), Những vấn đề cơ bản về lí luận Quản lí
Giáo dục, Trường cán bộ Quản lí giáo dục Trung ương 1
24 Trần Doãn Quới (2000), Vai trò của thiết bị giáo dục xét trên quan điểm
triết học duy vật lịch sử, TTKHGD (Số 81), (tr 25-28)
25 Vũ Trọng Rỹ (1997), Một số vấn đề lí luận về phương tiện dạy học, Tài
liệu dùng cho học viên cao học, Viện Khoa học Giáo dục, Hà Nội
26 Ngô Quang Sơn (2005), Vai trò của thiết bị giáo dục và việc đánh giá
hiệu quả sử dụng thiết bị giáo dục trong quá trình dạy học tích cực, Thông tin
quản lí giáo dục số 3 năm 2005
27 Ngô Quang Sơn (2005), Một số biện pháp quản lí nhằm nâng cao hiệu
quả sử dụng thiết bị giáo dục, ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông tại các TTGDTX và Trung tâm học tập cộng đồng”, Đề tài khoa học cấp Bộ
Trang 1328 Từ điển Tiếng Việt thông dụng (1997) Nxb Giáo dục
29 Văn kiện Hội nghị lần thứ VI Ban chấp hành Trung ương khoá IX (2002)
Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội
30 Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI (2011), Đảng Cộng sản
Việt Nam Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
31.Phạm Viết Vƣợng (2008), Giáo dục học Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội