Biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 10 ở trường trung học phổ thông quang trung đống đa, thành phố hà nội

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC TRẦN THỊ OANH BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHỦ NHIỆM LỚP 10 Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUANG TRUNG - ĐỐNG ĐA, THÀNH PHỐ HÀ NỘI LUẬN

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

TRẦN THỊ OANH

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHỦ NHIỆM LỚP 10 Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUANG TRUNG - ĐỐNG ĐA,

THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

TRẦN THỊ OANH

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHỦ NHIỆM LỚP 10 Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUANG TRUNG - ĐỐNG ĐA,

THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS ĐINH HỒNG THÁI

HÀ NỘI - 2015

i

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến các thầy giáo, cô giáo Khoa Quản lý giáo dục - Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội đã tận tình giảng dạy và hướng dẫn cho tôi trong suốt quá trình học tập

Tôi xin gửi lời cảm ơn Ban giám hiệu, các thầy cô giáo và HS trường trung học phổ thông Quang Trung - Đống Đa, các bạn đồng nghiệp và gia đình đã luôn động viên, giúp đỡ, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình nghiên cứu đề tài

Đặc biệt, tôi xin trân trọng cảm ơn PGS TS Đinh Hồng Thái, giảng

viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, người trực tiếp hướng dẫn cho tôi hoàn thành luận văn này

Dù đã nỗ lực cố gắng và tâm huyết song luận văn chắc không tránh khỏi những thiếu sót Kính mong nhận được sự chỉ bảo, góp ý của các nhà khoa học, thầy cô giáo và đồng nghiệp

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, tháng 11 năm 2015

Tác giả

Trần Thị Oanh

ii

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT

BGDĐT Bộ Giáo dục đào tạo BCHTW Ban chấp hành Trung ương CBGV, NV Cán bộ giáo viên, nhân viên

CNTT Công nghệ thông tin

GD-ĐT Giáo dục - Đào tạo

GVCN Giáo viên chủ nhiệm GVTH Giáo viên trung học HĐNGLL Hoạt động ngoài giờ lên lớp HĐGD Hội đồng giáo dục

QLGD Quản lý giáo dục QLHS Quản lý học sinh

TDTT Thể dục thể thao

THPT Trung học phổ thông

XD TTHS Xây dựng tập thể học sinh

iii

MỤC LỤC

Trang

Lời cảm ơn i

Danh mục viết tắt ii

Mục lục iii

Danh mục các bảng vi

Danh mục các biểu đồ, sơ đồ vii

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHỦ NHIỆM LỚP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 6

1.1 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 6

1.2 Những khái niệm cơ bản của đề tài 8

1.2.1 Quản lý 8

1.2.2 Quản lý giáo dục 12

1.2.3 Quản lý nhà trường 16

1.2.4 Biện pháp quản lý 18

1.3 Giáo viên chủ nhiệm lớp và công tác chủ nhiệm lớp 18

1.3.1 Giáo viên chủ nhiệm lớp 18

1.3.2 Vai trò, chức năng, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp 19

1.3.3 Nội dung công tác chủ nhiệm lớp 27

1.4 Nội dung quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường Trung học phổ thông 31

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường Trung học phổ thông 33

1.5.1 Yếu tố chủ quan 33

1.5.2 Yếu tố khách quan 33

Tiểu kết chương 1 36

Chương 2:THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHỦ NHIỆM LỚP 10 Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUANG TRUNG - ĐỐNG ĐA, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 37

2.1 Khái quát tình hình phát triển giáo dục đào tạo của trường Trung học phổ thông Quang Trung - Đống Đa 37

2.1.1 Vị trí địa lý của trường Trung học phổ thông Quang Trung 37

iv

2.1.2 Cơ sở vật chất nhà trường 37

2.1.3 Về chất lượng giáo dục - đào tạo (năm học 2014-2015) 37

2.1.4 Tình hình đội ngũ của trường 38

2.1.5 Đặc điểm của học sinh lớp 10 của trường 39

2.2 Thực trạng quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 10 ở trường Trung học phổ thông Quang Trung - Đống Đa 41

2.2.1 Mục đích nghiên cứu 41

2.2.2 Nội dung nghiên cứu 41

2.2.3 Phương pháp nghiên cứu 41

2.2.4 Phân tích kết quả khảo sát thực trạng 42

2.2.5 Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 10 ở trường Trung học phổ thông Quang Trung - Đống Đa 64

Tiểu kết chương 2 68

Chương 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHỦ NHIỆM LỚP 10 Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUANG TRUNG - ĐỐNG ĐA THÀNH PHỐ HÀ NỘI 69

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 69

3.2 Một số biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 10 ở trường Trung học phổ thông Quang Trung - Đống Đa 70

3.2.2 Bồi dưỡng nâng cao năng lực công tác cho đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp 10 72

3.2.3 Thành lập khối giáo viên chủ nhiệm lớp 10 Tổ chức giao ban rút kinh nghiệm về công tác chủ nhiệm lớp 10 từng tuần 76

3.2.4 Thực hiện đổi mới kiểm tra đánh giá hoạt động chủ nhiệm lớp 10 78

3.2.5 Xây dựng tiêu chí giáo viên chủ nhiệm lớp 10 giỏi gắn với công tác thi đua khen thưởng Tổ chức Hội thi giáo viên chủ nhiệm lớp 10 giỏi cấp trường 81

3.2.6 Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm lớp 10 liên kết với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường để giáo dục học sinh 85

3.2.7 Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 10 87

v

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 89

3.4 Khảo nghiệm về tính cần thiết và tính khả thi của một số biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 10 ở trường Trung học Phổ thông Quang Trung - Đống Đa 90

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 90

3.4.2 Nội dung khảo nghiệm 90

3.4.3 Phương pháp khảo nghiệm 90

3.4.4 Đối tượng khảo nghiệm 90

3.4.5 Quy trình tiến hành 90

3.4.6 Kết quả khảo nghiệm 91

Tiểu kết chương 3 98

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 99

1 Kết luận 99

2 Khuyến nghị 100

TÀI LIỆU THAM KHẢO 103

PHỤ LỤC 106

vi

DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang

Bảng 2.1: Kết quả khảo sát về nhận thức của cán bộ quản lý và giáo

viên về vai trò của GVCN lớp 10 43 Bảng 2.2: Kết quả khảo sát nhận thức của học sinh về vai trò của

GVCN lớp 10 44 Bảng 2.3: Kết quả khảo sát nhận thức của phụ huynh học sinh về vai

trò của GVCN lớp 10 45 Bảng 2.4: Nội dung đánh giá về phẩm chất của GVCN lớp 10 46 Bảng 2.5: Nội dung đánh giá về năng lực của GVCN lớp 10 48 Bảng 2.6: Đánh giá thực trạng nhận thức về nội dung công tác chủ

nhiệm lớp 10 51 Bảng 2.7: Kết quả khảo sát học sinh về các biện pháp giáo dục của

GVCN lớp 10 52 Bảng 2.8: Đánh giá kết quả thực hiện nội dung công tác chủ nhiệm lớp 10 53 Bảng 2.9: Kết quả khảo sát học sinh về mối quan hệ giữa GVCN lớp

10 với học sinh và gia đình học sinh 54 Bảng 2.10: Kết quả khảo sát cán bộ quản lý và giáo viên về những

biện pháp lãnh đạo nhà trường đã thực hiện trong việc quản lý thực

hiện nội dung công tác chủ nhiệm lớp của đội ngũ GVCN lớp 10 56 Bảng 2.11: Kết quả khảo sát học sinh về những biện pháp lãnh đạo

nhà trường đã thực hiện trong việc quản lý thực hiện nội dung công

tác chủ nhiệm lớp của đội ngũ GVCN lớp 10 57 Bảng 2.12: Kết quả khảo sát cha mẹ học sinh về những biện pháp

lãnh đạo nhà trường đã thực hiện trong việc quản lý thực hiện nội

dung công tác chủ nhiệm lớp của đội ngũ GVCN lớp 10 58 Bảng 2.13: Những biện pháp lãnh đạo của nhà trường đã thực hiện

trong quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 10 (qua ý kiến của CB, GV) 60 Bảng 2.14: Những biện pháp lãnh đạo nhà trường đã thực hiện trong

quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 10 (qua ý kiến học sinh) 62 Bảng 2.15: Những biện pháp lãnh đạo nhà trường đã thực hiện trong

quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 10 (qua ý kiến của PHHS) 63 Bảng 3.1 Tổng hợp kết quả khảo nghiệm về mức độ cần thiết của

một số biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 10 91 Bảng 3.2 Tổng hợp kết quả khảo nghiệm về mức độ khả thi của một

số biện pháp quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp 10 93 Bảng 3.3 Tổng hợp kết quả tính khảo nghiệm về cần tính cần thiết

và tính khả thi của các biện pháp được đề xuất 95

vii

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

Trang

Sơ đồ 1.2 Sơ đồ thể hiện mối quan hệ giữa các chức năng quản lý 12

Biểu đồ 3.1 Mối tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của

các biện pháp 96

Môi trường

1

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

1.1 Nguồn lực con người và giáo dục có một vai trò quan trọng trong sự

nghiệp phát triển của mỗi quốc gia Nhiệm vụ quan trọng của toàn ngành giáo dục hiện nay đã được Đảng ta xác định trong Nghị quyết Trung ương 8 khoá

XI là tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đào tạo, coi giáo dục - đào tạo là quốc sách hàng đầu, học đi đôi với hành; giáo dục nhà trường gắn liến với giáo dục gia đình và xã hội Muốn đổi mới căn bản toàn diện giáo dục - đào tạo cần có sự chuyển biến mạnh mẽ nền giáo dục chủ yếu là truyền thụ kiến thức một chiều sang giáo dục tương tác giữa người dạy và người học, giữa nhà trường và xã hội nhằm hình thành nhân cách và phát triển năng lực học sinh; chuyển từ nền giáo dục đóng, khép kín sang nền giáo dục mở, học tập suốt đời gắn với xây dựng xã hội học tập

Như vậy, phát triển giáo dục và đào tạo đã trở thành mục tiêu chiến lược của công cuộc đổi mới đất nước, được xem là cuộc cách mạng mang tính thời đại sâu sắc Trong đó đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục là lực lượng cách mạng quan trọng, quyết định thắng lợi sự nghiệp đổi mới giáo dục, góp

phần phát triển đất nước Hội nghị Trung ương 2 khóa 8 đã khẳng định “Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng của giáo dục và được xã hội tôn vinh” Luật giáo dục năm 2005 cũng nêu rõ “Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục” [28, tr.22]

Một trong những nhiệm vụ giải pháp đổi mới căn bản GD-ĐT được nêu

trong Nghị quyết số 29-NQ/TW là: “Đổi mới căn bản công tác quản lý giáo dục, đào tạo, bảo đảm dân chủ, thống nhất; tăng quyền tự chủ và trách nhiệm

xã hội của các cơ sở giáo dục, đào tạo; coi trọng quản lý chất lượng.” [4]

1.2 Ở trường THPT, GVCN luôn đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc

giáo dục đạo đức, lối sống, hình thành nhân cách HS, nhất là đối với HS lứa

tuổi 14 - 15 đang rất cần có sự giúp đỡ và định hướng của người lớn Nếu

2

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 V.G Afanaxev (1979), Con người trong quản lý xã hội - Tập 2 NXB

Khoa học xã hội

2 Đặng Thúy Anh (2/1987), Về các kinh nghiệm nghiên cứu học sinh của giáo

viên chủ nhiệm Tạp chí NCGD

3 Ban chấp hành Trung ƣơng Đảng, Nghị quyết Hội nghị TƯ 2 khóa VIII

về định hướng chiến lược phát triển giáo dục - đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và nhiệm vụ đến năm 2000

4 Ban chấp hành Trung ƣơng Đảng, Nghị quyết số 29 Hội nghị TƯ 8 khóa

XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo

5 Bộ Giáo dục- Đào tạo (2007) Điều lệ trường trung học cơ sở, trường

trung học phổ thông và trường trung học phổ thông có nhiều cấp học

6 Bộ Giáo dục- Đào tạo (2010) Kỷ yếu hội thảo công tác giáo viên chủ

nhiệm ở trường trung học phổ thông

7 Bộ Giáo dục- Đào tạo (2009) Thông tư 30/2009/TT-BGDĐT quy định

chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học cơ sở, giáo viên trung học phổ thông

8 Đặng Quốc Bảo (2010), Những vấn đề cơ bản về lãnh đạo - quản lý và sử

dụng vào việc điều hành nhà trường

9 Đặng Quốc Bảo (2005), Quản lý nhà trường: Quan điểm và chiến lược

phát triển; Giáo dục và phát triển, quan điểm phát triển con người và chỉ

số phát triển con người HDI; Quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo, vấn đề quản lý và quản lý nhà trường- Các tập bài giảng khoa Sư phạm, ĐHQG Hà Nội

10 Nguyễn Cảnh Chất (Dịch và biên soạn 2003), Tinh hoa quản lý,

NxbLao động - Xã hội

11 Nguyễn Quốc Chí- Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2004), Cơ sở khoa học quản

lý Khoa Sư phạm, ĐHQG Hà Nội

12 Chính phủ (01 - 2005), Đề án xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ

nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2005 - 2010

3

13 Ngô Thị Chuyên (2009), Biện pháp quản lý nâng cao chất lượng công

tác chủ nhiệm lớp tại trường THPT Mạc Đĩnh Chi quận Dương Kinh, Luận văn thạc sĩ KHGD, Đại học Quốc gia Hà Nội

14 Phạm Khắc Chương (2010), Ông tổ của nền sư phạm cận đại, Nxb Đại

học Sư phạm Hà Nội

15 Nguyễn Thị Kim Dung (2010), Công tác chủ nhiệm lớp - Nội dung quan

trọng trong Đào tạo bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho sinh viên, Kỷ yếu

Hội thảo khoa học trường Đại học sư phạm - Hà Nội

16 Đinh Thị Hà (2003), Một số biện pháp rèn luyện kỹ năng công tác chủ

nhiệm lớp cho sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Gia Lai, Luận văn thạc

sĩ KHGD, Đại học Quốc gia Hà Nội

17 Phạm Minh Hạc (1986), Một số vấn đề về QLGD và khoa học GD Nxb

GD Hà Nội

18 Phạm Minh Hạc (1996), Mười năm đổi mới giáo dục, Nxb Giáo dục Hà Nội

19 Nguyễn Khắc Hiền (2005), Một số biện pháp tăng cường quản lý của hiệu

trưởng đối với công tác chủ nhiệm lớp trong các trường THPT tỉnh Bắc Ninh, Luận văn thạc sĩ KHGD, Đại học Quốc gia Hà Nội

20 Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (2002), Giáo trình khoa học

quản lý, Nxb Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh

21 Nguyễn Sinh Huy- Nguyễn Văn Lê (1997), Giáo dục học đại cương

Nxb Giáo dục, Hà Nội

22 Nguyễn Việt Hùng, Hà Thế Truyền (2013), Tăng cường năng lực làm công

tác giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường trung học phổ thông, Nxb Giáo dục

23 Trần Kiểm (2002), Khoa học quản lý nhà trường phổ thông Nxb ĐHQG

Hà Nội

24 Trần Kiểm (2004), Khoa học quản lý giáo dục- Một số vấn đề lý luận và

thực tiễn Nxb Giáo dục

25 Mai Hữu Khuê (1999), Khoa học tổ chức và quản lý - một số vấn đề lý

luận và thực tiễn, Nxb Thống kê Hà Nội

4

26 M.I Kôndakôp (1985), Những vấn đề về quản lý giáo dục, trường

CBQLTW Hà Nội

27 Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2004), Tâm lý học quản lý, tập bài giảng ở khoa Sư

phạm, ĐHQG Hà Nội

28 Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2004), Quản lý nguồn nhân lực, tập bài giảng ở

khoa Sư phạm, ĐHQG Hà Nội

29 Luật giáo dục ngày 14 tháng 6 năm 2005; Luật sửa đổi, bổ sung một số

điều của luật Giáo dục ngày 25 tháng 11 năm 2009 NXB Chính trị Quốc gia Hà Nội

30 C Mác-Ph Ănghen (1993), Toàn tập, Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội

31 Hà Thế Ngữ (2001), Giáo Dục Học Một Số Số Vấn Đề Lý Luận Và Thực

Tiễn, Nxb ĐHQG, Hà Nội

32 Nguyễn Ngọc Quang, Những vấn đề cơ bản về lý luận QLGD, Trường

CBQLGDTW

33 Hà Nhật Thăng (2004), Phương pháp công tác của người giáo viên chủ

nhiệm ở trường THPT, Nxb Đại học Quốc gia

34 Hà Nhật Thăng, Nguyễn Dục Quang, Nguyễn Thị Kỷ (2006), Công tác

giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông, Nxb Giáo dục

35 Lê Phú Thăng (20/10/2010), Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả

công tác chủ nhiệm lớp ở trường hữu nghị T78, Tạp chí Giáo dục

36 Nguyễn Xuân Tuyên (2006), Biện pháp quản lý công tác giáo viên chủ

nhiệm lớp của hiệu trưởng trường Trung học phổ thông ở tỉnh Yên Bái trong giai đoạn hiện nay, Luận văn thạc sĩ KHGD, Đại học Quốc gia Hà Nội

37 Từ điển bách khoa Việt Nam (1995), tập 1 Trung tâm biên soạn từ điển

bách khoa Việt Nam, Hà Nội

38 Viện Ngôn ngữ học (2002), Từ điển Tiếng Việt, Trung tâm từ điển học Hà Nội

39 Phạm Viết Vƣợng (2001), Giáo dục học, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội