Tìm hiểu, nghiên cứu một số bài toán về an toàn thông tin trong giai đoạn rút tiền điện tử

Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong bộ môn Hê ̣ thống Thông tin trường Đại Học Công nghê ̣, ĐH Quốc gia Hà Nô ̣i đã tạo điều kiện tốt cho em để thực hiện đề tài luận văn tốt

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ -  -

KIỀU MINH NGUYỆT

TÌM HIỂU, NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ AN TOÀN THÔNG TIN TRONG GIAI ĐOẠN RÚT TIỀN ĐIỆN TỬ

LUẬN VĂN THẠC SỸ

Hà Nội - 2015

2

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ

-  -

KIỀU MINH NGUYỆT

TÌM HIỂU, NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BÀI TOÁN VỀ AN TOÀN THÔNG TIN TRONG GIAI ĐOẠN RÚT TIỀN ĐIỆN TỬ

Ngành: Công Nghệ Thông Tin

Chuyên ngành: Hê ̣ Thống Thông Tin

LUẬN VĂN THẠC SỸ

Cán bộ hướng dẫn: PGS.TS Trịnh Nhật Tiến

Hà Nội - 2015

3

LỜI CẢM ƠN

Sau hơn năm tháng nghiên cứu và tìm hiểu, luận văn “Nghiên cứu mô ̣t số bài toán về an toàn thông tin trong giai đoa ̣n rút tiền điê ̣n tử” đã cơ bản hoàn thành Để đạt được kết quả này, em đã hết sức nỗ lực đồng thời cũng nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp

đỡ và ủng hộ của thầy cô, gia đình và bạn bè

Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong bộ môn Hê ̣ thống Thông tin trường Đại Học Công nghê ̣, ĐH Quốc gia Hà Nô ̣i đã tạo điều kiện tốt cho em để thực hiện đề tài luận văn tốt nghiệp này Và đặc biệt em xin chân thành cảm ơn thầy Trịnh Nhật Tiến đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, chỉ bảo và đóng góp ý kiến cho em trong suốt thời gian thực hiện đề tài

Xin cảm ơn các anh chị và bạn bè đã ủng hộ, giúp đỡ và động viên em trong thời gian học tập và nghiên cứu

Mặc dù đã cố gắng hoàn thành luận văn trong phạm vi và khả năng cho phép nhưng chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Em kính mong nhận được sự cảm thông và tận tình chỉ bảo của quý thầy cô và các bạn để có thể hoàn thiê ̣n và phát triển đề tài này tốt hơn

4

TÓM TẮT NỘI DUNG

Ở nước ta t hương ma ̣i điê ̣n tử nói chung và tiền điê ̣n tử nói riêng vẫn còn là lĩnh vực mới mẻ đòi hỏi phải có quá trình nghiên cứu và phát triển

Luận văn sau đây trình bày những kiến thức khái quát, tổng quan về tiền điện tử và thanh toán bằng tiền điện tử, sau đó tập trung nghiên cứu sâu hơn về mô ̣t số vấn

đề nảy sinh trong quá trình sử dụng tiền điện tử, cụ thể là trong quá trình rút tiền điện tử như vấn đề ẩn danh người sử du ̣ng đồng tiền và vấn đề gian lâ ̣n giá tri ̣ đồng tiền

Ngoài ra, luận văn sẽ Demo một chương trình thử nghiệm mô phỏng giải quyết vấn đề về ẩn danh, gian lận giá trị đồng tiền, dựa trên lược đồ Chaum-Fiat-Naor

7

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của luận văn:

Sự phát triển nhanh chóng của công nghê ̣ thông tin cũng như sự bùng nổ của internet đã mang la ̣i những thay đổi lớn, tác động mạnh mẽ đến lĩnh vực ngân hàng truyền thống, thúc đẩy sự phát triển của thương ma ̣i điê ̣n tử và làm xuất hiê ̣n nhiều các sản phẩm mới có liên quan như thẻ tín dụng, giao di ̣ch qua điê ̣n thoa ̣i di đô ̣ng…Tiền điê ̣n tử hay ví điê ̣n tử cũng trở thành hiê ̣n thực Trên thế giới tiền điê ̣n tử đã và đang được ứng dụng thành công, nhưng ở nước ta thương ma ̣i điê ̣n tử nói chung và tiền điê ̣n tử nói riêng vẫn còn là lĩnh vực mới mẻ đòi hỏi phải có quá trình nghiên cứu và phát triển

Trong quá trình sử du ̣ng , tiền điê ̣n tử cũng nảy sinh mô ̣t số vấn đề như : ẩn danh đồng tiền, khai man giá tri ̣ đồng tiền, tiêu mô ̣t đồng tiền nhiều lần

Luận văn trình bày những kiến thức khái quát, tổng quan về tiền điện tử và thanh toán bằng tiền điện tử, sau đó tập trung nghiên cứu sâu hơn về mô ̣t số vấn đề nảy sinh trong quá trình sử du ̣ng tiền điện tử, cụ thể là trong quá trình rút tiền điê ̣n tử như vấn đề ẩn danh người sử du ̣ng đồng tiền và vấn đề gian lâ ̣n giá tri ̣ đồng tiền

2 Mục đích của luận văn:

Nghiên cứu bản chất và quá trình thanh toán bằng tiền điê ̣ n tử và mô ̣t số giải pháp khoa học cho một số bài toán nảy sinh trong quá trình rút tiền điện tử

3 Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu là các bài toán phát sinh trong quá trình rút tiền điện tử

4 Phương pha ́ p nghiên cứu:

Để nghiên cứu về những vấn đề nêu trên, đầu tiên, luận văn tổng hợp lại những khái niệm liên quan đến vấn đề thanh toán hiện đang được sử dụng, về thanh toán điện tử Sau

đó đi sâu nghiên cứu về tiền điện tử Từ đó, phân tích các bài toán phát sinh trong quá trình rút tiền điện tử và đưa ra các giải pháp phù hợp cho các bài toán trên

5 Kết cấu cu ̉ a luâ ̣n văn:

Luận văn gồm 4 chương:

Chương 1: Trình bày tổng quan về tiền điện tử bao gồm các khái niê ̣m về tiền điê ̣n

8

tử và thanh toán điê ̣n tử

Chương 2: Trình bày các khái niệm cơ bản về toán học , lý thuyết cơ bản về mật mã học như: mã hóa, chữ ký, chia sẻ bí mâ ̣t, hàm băm

Chương 3: Trình bày về mô ̣t số vấn đề phát sinh trong quá trình sử du ̣ng tiền điê ̣n tử, cụ thể là trong quá trình rút tiền điện tử và chỉ ra hướng giải quyết

Chương 4: Demo chương trình thử nghiệm về hệ thống tiền điện tử, mô phỏng vấn

đề về ẩn danh, gian lận giá trị đồng tiền, dựa trên lược đồ Chaum-Fiat-Naor

9

DANH MỤC HÌNH VẼ

Hình 1: Mô hình giao di ̣ch cơ bản của hê ̣ thống Tiền điê ̣n tử

Hình 2: Mô hình phương thức thanh toán

Hình 3: Mô hình giao di ̣ch có tính chuyển nhượng

Hình 4: Mô hình khái quát lược đồ Chaum – Fiat – Naor

Hình 5: Mô hình quá trình khởi ta ̣o tài khoản của lược đồ Brand

Hình 6: Mô hình quá trình chứng minh đa ̣i diê ̣n tài khoản của lược đồ Brand Hình 7: Mô hình giao thức rút tiền trong lược đồ Brand

Hình 8: Mô hình giao thức thanh toán

10

BẢNG CHỮ VIẾT TẮT

Hệ mã hóa khóa công khai được đề xuất bởi Ron Rivest, Adi Shamir, Len Adlemon năm

1977

Secret Sharing

11

TÀI LIỆU THAM KHẢO Tiếng Việt

1 GS Phan Đình Diệu (2006), Lý thuyết Mật Mã và An toàn thông tin, nhà xuất bản

Đại học quốc gia Hà nội

2 PGS.TS Trịnh Nhật Tiến (2007), Giáo trình An toàn dữ liệu

3 PGS.TS Trịnh Nhật Tiến (2007), Bài giảng môn Phân tích đánh giá thuật toán

4 PGS.TS Trịnh Nhật Tiến, Thanh toán bằng tiền“điện tử”

Tiếng Anh

5 Byeong Kon Kim, School of Engieering, Information and Communications University (2004), Bài viết “Design of Fair Tracing E_Cash System based on Blind Signature” trên trang web

http://caislab.icu.ac.kr/Paper/thesis_files/2004/Thesis_bgKim.pdf

6 D.Chaum, A.Fiat, and M.Naor, Untraceable electronic cash, In Advances in

Cryptology-Crypto '88

7 http://en.wikipedia.org/wiki/Electronic_money