Quản lý hoạt động giáo dục trải nghiệm ở trường trung học phổ thông đống đa, hà nội

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC --- NGUYỄN VĂN TƯỜNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC TRẢI NGHIỆM Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐỐNG ĐA – HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC -

NGUYỄN VĂN TƯỜNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC TRẢI NGHIỆM

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐỐNG ĐA – HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Hà Nội 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC -

NGUYỄN VĂN TƯỜNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC TRẢI NGHIỆM

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐỐNG ĐA – HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học: GS TS Phan Văn Kha

Hà Nội 2015

LỜI CẢM ƠN

Học viên xin được gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới Đảng ủy, Ban giám hiệu, Phòng Đào tạo, Khoa sau đại học –Trường Đại học Giáo dục – Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho học viên trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn thạc sĩ

Đặc biệt, em xin được trân trọng cảm ơn tới GS TS Phan Văn Kha,

người thầy đã trực tiếp giúp đỡ, hướng dẫn em trong suốt quá trình nghiên cứu, thực hiện đề tài

Tôi cũng xin được cảm ơn tới Ban giám hiệu, cùng toàn thể các đồng chí cán bộ, giáo viên Trường THPT Đống Đa - Hà Nội, nơi tôi đang công tác, đã tạo điều kiện thuận lợi, hỗ trợ trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban phụ huynh học sinh và các em học sinh cũng như các tổ chức chính trị xã hội trong và ngoài trường đã nhiệt tình ủng

hộ tôi trong quá trình nghiên cứu đề tài

Hà Nội, ngày 27 tháng 11 năm 2015

Tác giả luận văn

Nguyễn Văn Tường

CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

GD&ĐT Giáo dục và đào tạo

HĐGDTN Hoạt động giáo dục trải nghiệm

UNESCO Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa

của Liên Hợp Quốc

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Kết quả xếp loại văn hóa và hạnh kiểm của học sinh

Bảng 2.2 Nhận thức của Cán bộ, giáo viên về mục tiêu hoạt động giáo dục

trải nghiệm

Bảng 2.3 Thực trạng nhận thức của Cán bộ quản lý, Cán bộ Đoàn và Giáo

viên về nội dung hoạt động giáo dục trải nghiệm

Bảng 2.4 Thực trạng về lập kế hoạch hoạt động giáo dục trải nghiệm

Bảng 2.5 Phân cấp quản lý và cơ chế phối hợp các lực lượng tổ chức hoạt

động giáo dục trải nghiệm

Bảng 2.6 Thực trạng cơ chế quản lý hoạt động giáo dục trải nghiệm

Bảng 2.7 Thực trạng mức độ hứng thú của học sinh khi tham gia hoạt động

giáo dục trải nghiệm được tổ chức ở trường THPT Đống Đa

Bảng 2.8 Cán bộ, Giáo viên đánh giá hiệu quả tổ chức các hình thức

HĐGDTN đã được thực hiện ở trường THPT Đống Đa – Hà Nội

Bảng 2.9 Học sinh đánh giá hiệu quả tổ chức các hình thức hoạt động giáo

dục trải nghiệm được thực hiện ở trường THPT Đống Đa – Hà Nội

Bảng 2.10 Thực trạng chỉ đạo hoạt động giáo dục trải nghiệm

Bảng 2.11 Thực trạng kiểm tra, giám sát và đánh giá hoạt động giáo dục trải

nghiệm

Bảng 2.12 Cán bộ, giáo viên đáng giá mức độ của các yếu tố ảnh hưởng tới

quản lý hoạt động giáo dục trải nghiệm

Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm mức độ cấp thiết của 7 (bẩy) biện pháp quản

lý hoạt động giáo dục trải nghiệm

Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiệm mức độ khả thi của 7 (bẩy) biện pháp quản

lý hoạt động giáo dục trải nghiệm

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1 So sánh tỉ lệ ý kiến của Cán bộ quản lý, Cán bộ Đoàn và Giáo

viên về mục tiêu hoạt động giáo dục trải nghiệm

Biểu đồ 2.2 So sánh tỉ lệ ý kiến của học sinh khối 10 và khối 12 về mục tiêu

hoạt động giáo dục trải nghiệm

Biểu đồ 2.3 Thực trạng sự tham gia phối hợp của phụ huynh học sinh với

nhà trường trong hoạt động giáo dục trải nghiệm

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN ii

DANH MỤC BẢNG iii

DANH MỤC BIỂU ĐỒ iii

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu Error! Bookmark not defined

3 Đối tượng nghiên cứu, khách thể nghiên cứuError! Bookmark not defined

4 Giả thuyết nghiên cứu Error! Bookmark not defined

5 Câu hỏi nghiên cứu Error! Bookmark not defined

6 Nhiệm vụ nghiên cứu Error! Bookmark not defined

7 Phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined

8 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined

9 Những đóng góp của đề tài Error! Bookmark not defined

10 Cấu trúc luận văn Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC TRẢI

NGHIỆM VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC TRẢI NGHIỆM

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1.1 Một số khái niệm cơ bản Error! Bookmark not defined

1.1.1 Quản lý và các chức năng quản lý Error! Bookmark not defined

1.1.2 Quản lý giáo dục Error! Bookmark not defined

1.1.3 Hoạt động giáo dục trải nghiệm Error! Bookmark not defined

1.1.4 Quản lý hoạt động giáo dục trải nghiệmError! Bookmark not defined

1.2 Hoạt động giáo dục trải nghiệm ở trường trung học phổ thôngError! Bookmark not defined 1.2.1 Một số đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi trung học phổ thôngError! Bookmark not defined 1.2.2 Vai trò của hoạt động giáo dục trải nghiệmError! Bookmark not defined

1.2.3 Mục tiêu hoạt động giáo dục trải nghiệmError! Bookmark not defined

1.2.4 Nội dung hoạt động giáo dục trải nghiệmError! Bookmark not defined

1.2.5 Các đặc trưng của hoạt động giáo dục trải nghiệmError! Bookmark not defined

1.3 Quản lý hoạt động giáo dục trải nghiệm ở trường THPTError! Bookmark not defined

1.3.1 Lập kế hoạch hoạt động giáo dục trải nghiệmError! Bookmark not defined

1.3.2 Tổ chức triển khai hoạt động giáo dục trải nghiệmError! Bookmark not defined

1.3.2.1 Phân cấp quản lý và cơ chế phối hợpError! Bookmark not defined

1.3.2.2 Hình thức tổ chức hoạt động giáo dục trải nghiệmError! Bookmark not defined

1.3.3 Chỉ đạo các hoạt động giáo dục trải nghiệmError! Bookmark not defined

1.3.4 Kiểm tra, giám sát, đánh giá hoạt động giáo dục trải nghiệmError! Bookmark not defined 1.4 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động giáo dục trải nghiệmError! Bookmark not defined Tiểu kết chương 1: Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC

TRẢI NGHIỆM Ở TRƯỜNG THPT ĐỐNG ĐA - HÀ NỘI

2.1 Giới thiệu khái quát về trường THPT Đống Đa – Hà NộiError! Bookmark not defined

2.2 Tổ chức thu thập dữ liệu Error! Bookmark not defined

2.3 Thực trạng hoạt động giáo dục trải nghiệm ở trường THPT

Đống Đa – Hà Nội Error! Bookmark not defined

2.3.1 Nhận thức về mục tiêu hoạt động giáo dục trải nghiệmError! Bookmark not defined

2.3.2 Nhận thức về nội dung hoạt động giáo dục trải nghiệmError! Bookmark not defined

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục trải nghiệm ở trường

THPT Đống Đa – Hà Nội Error! Bookmark not defined

2.4.1 Lập kế hoạch hoạt động giáo dục trải nghiệmError! Bookmark not defined

2.4.2 Tổ chức triển khai hoạt động giáo dục trải nghiệmError! Bookmark not defined

2.4.2.1 Phân cấp quản lý và cơ chế phối hợpError! Bookmark not defined

2.4.2.2 Mức độ hứng thú của học sinh khi tham gia hoạt động giáo

dục trải nghiệm và hiệu quả của các hình thức tổ chức hoạt độngError! Bookmark not defined

2.4.3 Chỉ đạo hoạt động giáo dục trải nghiệmError! Bookmark not defined

2.4.4 Kiểm tra, giám sát, đánh giá hoạt động giáo dục trải nghiệmError! Bookmark not defined 2.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động giáo dục trải nghiệmError! Bookmark not defined Tiểu kết chương 2: Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO

DỤC TRẢI NGHIỆM Ở TRƯỜNG THPT ĐỐNG ĐA - HÀ NỘI

3.1 Một số nguyên tắc đề xuất các biện phápError! Bookmark not defined

3.2 Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục trải nghiệmError! Bookmark not defined

3.2.1 Tuyên truyền nâng cao nhận thức về hoạt động giáo dục trải

nghiệm cho Cán bộ, Giáo viên và Học sinh Error! Bookmark not defined

3.2.2 Tập huấn rèn luyện kỹ năng tổ chức hoạt động giáo dục trải

nghiệm cho cán bộ, giáo viên Error! Bookmark not defined

3.2.3 Đổi mới phân cấp quản lý và cơ chế phối hợp hoạt động giữa

các bộ phận, tổ chức trong trường Error! Bookmark not defined

3.2.4 Tổ chức phối hợp đa dạng các loại hình hoạt động giáo dục trải

nghiệm Error! Bookmark not defined

3.2.5 Tổ chức trao đổi kinh nghiệm ở một số trường trong quận

Đống Đa Error! Bookmark not defined

3.2.6 Xã hội hóa các nguồn lực để tổ chức hoạt động giáo dục trải

nghiệm Error! Bookmark not defined

3.2.7 Thường xuyên, định kỳ tổ chức kiểm tra, giám sát, đánh giá và

các điều kiện tổ chức hoạt động Error! Bookmark not defined

3.3 Khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp quản lý

hoạt động giáo dục trải nghiệm ở trường THPT Đống ĐaError! Bookmark not defined 3.3.1 Mục đích khảo nghiệm Error! Bookmark not defined

3.3.2 Đối tượng khảo nghiệm Error! Bookmark not defined

3.3.3 Phương pháp khảo nghiệm Error! Bookmark not defined

3.3.4 Nội dung khảo nghiệm Error! Bookmark not defined

3.3.5 Kết quả khảo nghiệm Error! Bookmark not defined

Tiểu kết chương 3: Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 2

PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã định hướng ngay từ thời kỳ đầu của nền giáo

dục Việt Nam để đào tạo nên những người có tài có đức đó là: “Học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, lý luận gắn liền với thực tiễn, giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội”[5] Đây

cũng là nguyên lý giáo dục được qui định trong Luật giáo dục hiện hành của

Việt Nam Ngày nay, mục đích học tập cũng được UNESCO đề xướng: “Học

để biết, học để làm, học để chung sống, học để tự khẳng định mình” Như vậy

mục đích học tập phải đáp ứng hai yêu cầu: Tiếp thu kiến thức và yêu cầu thực hành, vận dụng kiến thức để từng bước hoàn thiện nhân cách Đích đến cuối

cùng của giáo dục là “Tự giáo dục”, nghĩa là phải tự mình nhận thức được các

vấn đề học tập và nhờ học tập mà phát triển phù hợp với cộng đồng và xã hội

Đó chính là phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực người học; Năng lực là tổ hợp các hoạt động dựa trên sự huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn tri thức khác nhau để giải quyết vấn đề hay có các ứng xử phù hợp trong bối cảnh phức tạp của cuộc sống luôn thay đổi Để tạo ra năng lực người học nhất thiết phải thông qua hoạt động trải nghiệm thực tiễn Hoạt động trải nghiệm được hầu hết các nước phát triển quan tâm, nhất là các nước tiếp cận chương trình giáo dục phổ thông theo hướng phát triển năng lực; chú ý giáo dục nhân văn, giáo dục sáng tạo, giáo dục phẩm chất và kỹ năng sống…

Hội nghị Trung ương 8 khoá XI đã ra nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đã xác đi ̣nh phải đổi mới chương

trình giáo dục phổ thông theo tiếp cận năng lực : “Đổi mới chương trình nhằm phát triển năng lực và phẩm chất người học, hài hòa đức, trí, thể, mỹ; dạy người, dạy chữ và dạy nghề” [4] Đáng chú ý, trong chương trình tổng thể giáo

dục phổ thông mới, kế hoạch giáo dục bao gồm các môn học, chuyên đề học tập và hoạt động trải nghiệm sáng tạo, đó chính là định hướng chuyển từ chủ yếu truyền thụ kiến thức một cách thụ động sang chủ yếu chủ động rèn luyện

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Tiếng Việt:

1 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Chỉ thị 1537/CT-BGDĐT ngày 05 tháng 05 năm

2014 về tăng cường và nâng cao hiệu quả một số hoạt động giáo dục cho học sinh, sinh viên trong các cơ sở giáo dục, đào tạo

2 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2015), Dự thảo chương trình giáo dục phổ thông tổng thể, phụ lục 4 tr.45

3 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thông tư số 12/2011/TT-BGDĐT, ngày 28/3/2011

về việc ban hành điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học

4 Đảng cộng sản Việt Nam, nghị quyết 29-NQ/TW, Hội nghị TW 8 khoá XI

5 Luật giáo dục 2005: Nhà xuất bản tư pháp

6 Trường THPT Đống Đa, Báo cáo tổng kết 5 năm từ 2010 đến 2015

7 Đặng Quốc Bảo (2002), Ý tưởng của tiền nhân và thông điệp thời đại về phát triển quản lý giáo dục, Tr.7-10

8 Nguyễn Quốc Chí (2004), Bài giảng những cơ sơ lý luận QLGD, Tr.1-5

9 Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2012), Đại cương khoa học quản

lý (tái bản lần thứ nhất), Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, tr.9

10 Nguyễn Đức Chính (2015), Phát triển chương trình giáo dục, tr.82 – 83

11 Bùi Ngọc Diệp (2014), “Hoạt động giáo dục của trường tiểu học giai đoạn sau năm 2015”, Viện khoa học giáo dục Việt Nam

12 Bùi Ngọc Diệp (2014), “Hình thức tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong nhà trường phổ thông”, Kỷ yếu hội thảo, Bộ GD&ĐT

13 Vũ Cao Đàm (2014), Giáo trình phương pháp luận nghiên cứu khoa học

(tái bản lần thứ sáu) Nxb Giáo dục Việt Nam

14 Đặng Xuân Hải – Nguyễn Sỹ Thư (2012), Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường trong bối cảnh thay đổi Nxb Giáo dục Việt Nam

15 Nguyễn Thị Quỳnh Hoa (2010), “Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục NGLL ở trường THPT Ngô Thì Nhậm – Hà Nội”, Luận văn cao học

16 Phan Văn Kha (2012), “Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế”, Tạp chí khoa học giáo dục, Viện khoa học giáo dục Việt Nam

17 Phan Văn Kha (2013), “Đổi mới giáo dục Việt nam theo tinh thần nghị quyết TW 8 khóa XI”, Tạp chí khoa học giáo dục, Viện KHGD Việt Nam

18 Phan Văn Kha – Nguyễn Lộc (chủ biên) (2011), Nghiên cứu khoa học giáo dục Việt Nam thời kỳ đổi mới Nxb Đại học quốc gia Hà Nội

19 Phan Văn Kha (chủ biên) (2014), Lý luận và thực tiễn đổi mới quản lý giáo dục thời kỳ hội nhập Nxb Đại học quốc gia Hà Nội

20 Phan Văn Kha (2007), Quản lý nhà nước về giáo dục Nxb Đại học Quốc

gia Hà Nội, tr.4 tr.17-25

21 Phạm Minh Hạc (1986), Một số vấn đề giáo dục và khoa học giáo dục

NXB Giáo dục, tr.61

22 Nguyễn Thị Mỹ Lộc (chủ biên) (2012), Quản lý giáo dục một số vấn đề lý luận và thực tiễn NXB Đại học quốc gia Hà Nội, tr.15-16

23 Phạm Hồng Quang (2006), Môi trường giáo dục, NXB giáo dục

24 Nguyễn Ngọc Quang (1989), Những khái niệm cơ bản về lý luận quản lý giáo dục Trường Cán bộ quản lý giáo dục Trung ương I, Hà Nội, tr.31

25 Đinh Thị Kim Thoa, “Trải nghiệm sáng tạo – Hoạt động quan trọng trong chương trình giáo dục phổ thông mới”, Trường ĐHGD, ĐHQGHN

26 Phạm Viết Vượng (2008), Giáo dục học Nhà xuất bản Hà Nội, tr.206

27 Hồ Văn Vĩnh (chủ biên) (2002), Giáo trình khoa học quản lý Nxb chính trị

Quốc gia, Hà Nội, tr.53

Tiếng Anh:

28 John Dewey (2012), Experience and Education, Nxb Trẻ, TP HCM

29 David A Kolb (2011), Experiential Learning: Experience as the Source of

Learning and Development, Prentice Hall PTR

30 C Mac và Anghen, Toàn tập, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, (23)tr.34

31 Bush T (1995), Theories of Education management, PCP, London