ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC PHẠM THỊ HÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG PHAN ĐÌNH GIÓT – THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PHÁT T
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
PHẠM THỊ HÀ
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG PHAN ĐÌNH GIÓT –
THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI - 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
PHẠM THỊ HÀ
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG PHAN ĐÌNH GIÓT –
THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14
Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS.TS Đặng Xuân Hải
HÀ NỘI - 2015
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu và quý thầy cô,
Phòng Quản lý đào tạo sau Đại học Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc
gia Hà Nội cùng các nhà khoa học, các thầy cô giáo đã trực tiếp giảng dạy,
góp ý, chỉ bảo, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập,
nghiên cứu và hoàn thành luận văn
Xin bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc tới cán bộ, giáo viên, các em học sinh ở
trường THPT Phan Đình Giót đã nhiệt tình cộng tác, giúp đỡ để tôi hoàn
thành luận văn này
Đặc biệt tôi xin trân trọng và bày tỏ lòng biết ơn chân thành nhất tới
PGS.TS Đặng Xuân Hải - Người đã tận tình giúp đỡ và hướng dẫn, động
viên tôi trong suốt thời gian nghiên cứu đề tài và hoàn thành luận văn
Mặc dù đã có rất nhiều cố gắng trong quá trình nghiên cứu thực hiện đề
tài, song không thể tránh khỏi những thiếu sót trong luận văn, tôi kính mong
nhận được ý kiến đóng góp của các thầy, cô giáo và các bạn đồng nghiệp
Xin trân trọng cảm ơn!
Điện Biên Phủ, tháng 11 năm 2015
Tác giả
Phạm Thị Hà
Trang 4DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
CNH-HĐH Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa
GD & ĐT Giáo dục và đào tạo
KT - XT Kinh tế - xã hội
QL HĐHT Quản lý hoạt động học tập
QL HĐGD Quản lý hoạt động giảng dạy
Trang 5MỤC LỤC
Lời cảm ơn i
Danh mục chữ viết tắt ii
Mục lu ̣c iii
Danh mu ̣c bảng vi
Danh mu ̣c sơ đồ,biểu đồ viii
MỞ ĐẦU 90
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNGError! Bookmark not defined
1.1 Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined.
1.1.1 Một số nghiên cứu ở nước ngoài Error! Bookmark not defined.
1.1.2 Một số nghiên cứu ở trong nước Error! Bookmark not defined.
1.2 Các khái niệm cơ bản Error! Bookmark not defined.
1.2.1 Quản lý và chức năng của quản lý Error! Bookmark not defined.
1.2.2 Quản lý giáo dục Error! Bookmark not defined.
1.2.3 Quản lý nhà trường Error! Bookmark not defined.
1.2.4 Hoạt động dạy học Error! Bookmark not defined.
1.2.5 Năng lực Error! Bookmark not defined.
1.3 Một số vấn đề lý luận về hoạt động học tập ở trường THPTError! Bookmark not defined.
1.3.1 Bản chất của hoạt động học Error! Bookmark not defined.
1.3.2 Hình thành hành động học Error! Bookmark not defined.
1.3.3 Một số quan niệm hiện nay về hoạt động dạy học trong nhà trườngError! Bookmark not defined 1.3.4 Những hình thức hoạt động học tập của học sinhError! Bookmark not defined.
1.4 Một số vấn đề lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở trường THPTError! Bookmark not defined 1.4.1 Nhiệm vụ quyền hạn của Hiệu trưởng và của giáo viên THPTError! Bookmark not defined 1.4.2 Nội dung cụ thể của quản lí hoạt động dạy học ở một nhà trườngError! Bookmark not defined.
1.4.3 Đặc điểm quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT đáp ứng yêu cầu
phát triển năng lực Error! Bookmark not defined.
Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined.
Trang 6Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở
TRƯỜNG THPT PHAN ĐÌNH GIÓT - THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ
Error! Bookmark not defined
2.1 Khái quát về đặc điểm kinh tế, xã hội và giáo dục thành phố Điện Biên
Phủ, tỉnh Điện Biên Error! Bookmark not defined.
2.1.1 Một số nét về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của thành phố Điện
Biên Phủ Error! Bookmark not defined.
2.1.2 Khái quát về giáo dục của thành phố Điện Biên PhủError! Bookmark not defined.
2.1.3 Một số nét về trường THPT Phan Đình Giót - thành phố Điện Biên Phủ -
tỉnh Điện Biên Error! Bookmark not defined.
2.2 Quá trình và nội dung khảo sát Error! Bookmark not defined.
2.2.1 Thực trạng hoạt động dạy học và QL hoạt động dạy học ở trường THPT
Phan Đình Giót - thành phố Điện Biên Phủ Error! Bookmark not defined.
2.2.2 Thực trạng hoạt động dạy học của giáo viênError! Bookmark not defined.
2.2.3 Thực trạng ứng dụng CNTT và các PTDH - TBDH hiện đạiError! Bookmark not defined 2.2.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinhError! Bookmark not defined 2.2.5 Thực trạng bồi dưỡng và tự bồi dưỡng của giáo viênError! Bookmark not defined.
2.3 Đánh giá thực trạng dạy học và QL dạy học ở trường THPT Phan Đình
Giót - thành phố Điện Biên Phủ Error! Bookmark not defined.
2.3.1 Mặt tích cực Error! Bookmark not defined.
2.3.2 Hạn chế Error! Bookmark not defined.
2.3.3 Nguyên nhân Error! Bookmark not defined.
Tiểu kết chương 2 Error! Bookmark not defined.
Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở
TRƯỜNG THPT PHAN ĐÌNH GIÓT - THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ
THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰCError! Bookmark not defined
3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp Error! Bookmark not defined.
3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ Error! Bookmark not defined.
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả Error! Bookmark not defined.
Trang 73.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi Error! Bookmark not defined.
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn Error! Bookmark not defined.
3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính bền vững Error! Bookmark not defined.
3.2 Biện pháp quản lý hoạt động dạy học tại trường THPT Phan Đình Giót -
thành phố Điện Biên Phủ theo hướng tiếp cận phát triển năng lựcError! Bookmark not defined.
3.2.1 Biện pháp 1: Bồi dưỡng năng lực dạy học cho đội ngũ giáo viên để họ
có thể thực hiện được dạy học hướng vào năng lực cho học sinhError! Bookmark not defined.
3.3.2 Biện pháp 2: Tăng cường chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học đáp
ứng yêu cầu phát triển năng lực học sinh Error! Bookmark not defined.
3.2.3 Biện pháp 3: Đổi mới việc kiểm tra , đánh giá nhằm thúc đẩy hoạt động
tự học của học sinh Error! Bookmark not defined.
3.3.4 Biện pháp 4: Tăng cường quản lý nề nếp, kỷ cương trong dạy và họcError! Bookmark not defined.
3.3.5 Biện pháp 5: Bảo đảm tốt hơn các điều kiện cho hoạt động dạy học nói
chung và tự ho ̣c của học sinh nói riêng Error! Bookmark not defined.
3.3.6 Tăng cường quản lý công tác tự học, tự bồi dưỡng, nghiên cứu của giáo
viên Error! Bookmark not defined.
Tiểu kết chương 3 Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined
1 Kết luận Error! Bookmark not defined.
2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO 91
PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 8DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1 Quy mô số lớp, số học sinh cấp THPT 5 năm gần đâyError! Bookmark not defined.
Bảng 2.2: Tình hình đội ngũ cán bộ, giáo viên Trường THPT Phan Đình GiótError! Bookmark not defined Bảng 2.3: Kết quả xếp loại hạnh kiểm và học lực của học sinh toàn trườngError! Bookmark not defined Bảng 2.4: Phân bổ học sinh các dân tộc từ năm 2012- 2015Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.5 Thực trạng quản lí hoạt động học tập của học sinh ở trường Phan
Đình Giót Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.6: Công tác chuẩn bị giảng dạy của giáo viên nhà trườngError! Bookmark not defined.
Bảng 2.7 Kết quả khảo sát hoạt động dạy học của giáo viên ở trường THPT
Phan Đình Giót Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.8 Kết quả khảo sát phương pháp dạy học của GV tại trường THPT
Phan Đình Giót Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.9 Mức độ thực hiện việc quản lí kiểm tra đánh giá kết quả học tập của
HS Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm về mức độ cần thiết và mức độ khả thi của
các biện pháp đã đề xuất Error! Bookmark not defined.
Trang 9DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Sơ đồ 1.1 - Sơ đồ khái niệm quản lý [8] Error! Bookmark not defined.
Sơ đồ 1.2 - Sơ đồ Chu trình quản lý Error! Bookmark not defined.
Biểu đồ 2.1: Biểu đồ tỉ lệ học sinh đỗ ĐH, CĐ của trường THPT Phan Đình
Giót, TP Điện Biên Phủ Error! Bookmark not defined.
Biểu đồ 2.2: Biểu đồ biểu thị tỉ lệ học sinh giỏi qua các nămError! Bookmark not defined.
Trang 10MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong thời đại ngày nay, chiến lược phát triển nhanh và bền vững nhất đối với mỗi quốc gia, dân tộc là sự chú trọng hàng đầu của Chính phủ về công tác đổi mới hệ thống GD-ĐT, tạo tiền đề quan trọng cho sự phát triển nguồn nhân lực, nhân tài cho đất nước Đảng và Nhà nước ta đã hết sức chú trọng phát triển GD-ĐT, coi “giáo dục là quốc sách hàng đầu” Ngày 09/12/2000 Quốc hội đã có quyết định số 40 về đổi mới giáo dục phổ thông với mục tiêu:
"Xây dựng nội dung chương trình, phương pháp giáo dục, sách giáo khoa phổ thông mới nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước."
Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 khoá VIII của Ban chấp hành Trung
ương Đảng đã ghi rõ:“Giáo dục và Đào tạo hiện nay phải có một bước
chuyển nhanh về chất lượng và hiệu quả đào tạo, về số lượng và quy mô đào tạo, nhất là chất lượng dạy học trong các nhà trường nhằm nhanh chóng đưa Giáo dục và Đào tạo đáp ứng yêu cầu mới của đất nước"
Trong Nghị quyết số 29/NQ-TW ngày 04/11/2013 của Chính phủ về
đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục đã nêu: Đổi mới căn bản, toàn diện
nền giáo dục theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa, hội nhập quốc tế, thích ứng với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, phát triển giáo dục gắn với phát triển khoa học và công nghệ, tập trung vào nâng cao chất lượng, đặc biệt chất lượng giáo dục đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành để một mặt đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đảm bảo an ninh quốc phòng; mặt khác phải chú trọng thỏa mãn nhu cầu phát triển của mỗi người học, những người có năng khiếu được phát triển tài năng
Trang 11TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Đặng Danh Ánh (2004), Cơ sở tâm lý và giáo dục nghề nghiệp của nghiên
cứu khoa học và đào tạo trong hệ thống sư phạm kỹ thuật Kỷ yếu hội thảo
quốc gia về hệ thống SPKT tháng 12/2004
2 Đặng Quốc Bảo (2003), Tổng quan về tổ chức quản lý, Tài liệu giảng dạy
cho lớp cán bộ lãnh đạo, cán bộ quản lý Đại học Huế
3 Nguyễn Ngọc Bảo (2006), Những vấn đề cơ bản về lý luận dạy học, Hà Nội
4 Bộ giáo dục và Đào tạo (2006), Tài liệu tập huấn bồi dưỡng CBQLGD
triển khai chương trình, sách giáo khoa trường THPT năm 2005-2006
5 Bộ giáo dục và Đào tạo (2007), Quyết định số: 07/2007/BGD&ĐT ngày
02/04/2007/ v/v ban hành điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học
6 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2009), Tài liệu bồi dưỡng Hiệu trưởng trường
phổ thông theo hình thức liên kết Việt nam - Singapore, Hà Nội
7 Bộ giáo dục và Đào tạo (2010), Tài liệu tập huấn bồi dưỡng tăng cường
năng lực quản lý điều hành cho hiệu trưởng trường THPT
8 Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Mỹ Lộc (2010), Đại cương khoa học quản lý
Nxb ĐHQG, Hà Nội
9 Đỗ Ngọc Đạt (2003), Tổ chức nghiên cứu trong quản lý giáo dục, tập bài
giảng dành cho học viên cao học QLGD - ĐHSP Hà Nội
10 Phạm Minh Hạc và các tác giả (1998), Những vấn đề về quản lý nhà
nước, quản lý giáo dục, trường cán bộ quản lí giáo dục Trung ương 1, Hà
Nội
11 Phạm Minh Hạc (2009) và các tác giả, Tâm lý học, tập hai
12 Nguyễn Thị Bích Hạnh, Trần Thị Hương (2004), Lý luận dạy học, Nxb
ĐHSP
13 Đặng Xuân Hải (2012), Kỹ thuật dạy học trong đào tạo theo tín chỉ, Nxb
Bách Khoa Hà Nội
Trang 1214 Đặng Xuân Hải - Nguyễn Sỹ Thư (2012), Quản lý giáo dục – nhà
trường trong bối cảnh thay đổi Nxb GD, Hà Nội
15 Bùi Minh Hiền, Vũ Ngọc Hải, Đặng Quốc Bảo (2006), Quản lý giáo
dục, Nxb ĐHSP, Hà Nội
16 Trần Bá Hoành (1995), Đánh giá trong giáo dục
17 Lê Văn Hồng (1995), Tâm lý học sư phạm, NXB Đại học quốc gia Hà
Nội
18 Lê Văn Hồng, Lê Ngọc Lan, Nguyễn Văn Thành (1997), Tâm lý học
lứa tuổi và tâm lý học sư phạm, Nxb Giáo dục, Hà Nội
19 Nguyễn Sinh Huy, Đặng Vũ Hoạt, Nguyễn Văn Lê (1995), Giáo dục
học đại cương I Nxb ĐHSP, Hà Nội
20 Trần Thị Hương, Nguyễn Thị Bích Hạnh, Hồ Văn Liên, Ngô Đình
Qua (2009), Giáo trình giáo dục học đại cương, Nxb ĐHSP TP HCM
21 Trần Thị Hương, Võ Thị Bích Hạnh, Hồ Văn Liên, Vũ Thị Sai, Võ
Thị Hồng Trước (2009), Giáo trình Giáo dục học đại cương, Nxb ĐHSP
22 Trần Kiểm (1997), Quản lý giáo dục và trường học, Viện khoa học giáo
dục, Hà Nội
23 Trần Kiểm (2004), Khoa học Quản lý giáo dục: Một số vấn đề lý luận và
thực tiễn, Nxb Giáo dục, Hà Nội
24 Đặng Bá Lãm (2003), Kiểm tra - Đánh giá trong dạy - học đại học, Nxb
Giáo dục, Hà Nội
25 Phạm Thanh Liêm (2000), Lý luận quản lý giáo dục, Tài liệu bài giảng
lớp cán bộ quản lý THPT, Trường CBQL THPT, Trường CBQLTW2
26 Hồ Văn Liên, Tổ chức quản lý giáo dục và trường học, tập bài giảng
dành cho học viên cao học QLGD_ĐHSP TP.HCM
27 Luật Giáo dục (2005), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
28 Phan Trọng Ngọ (2005), Dạy học và phương pháp dạy học trong nhà
trường, Nxb ĐHSP, Hà Nội
29 Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt (1987), Giáo dục học, Tập 1
Trang 1330 Nguyễn Ngọc Quang (1998), Những khái niệm cơ bản về quản lý giáo
dục, trường CBQLGD Trung ương 1
31 Hoàng Tâm Sơn (2007), Khoa học quản lý và quản lý nhà nước trong
giáo dục và đào tạo
32 Trường THPT Phan Đình Giót (2015), Báo cáo từ năm học 2012-2013
đến 2015-2016
33 Thái Duy Tuyên (1999), Những vấn đề cơ bản của giáo dục học hiện đại,
Nxb Giáo dục, Hà Nội
34 Thái Duy Tuyên (2001), Giáo dục học hiện đại, Nxb Đại học quốc gia,
Hà Nội
35 Trịnh Minh Tứ (2006) - Phát triển giáo dục từ xa góp phần đẩy mạnh
CNH, HĐH đất nước, Tạp chí cộng sản số 759 - 2006
36 Nguyễn Quang Uẩn - Trần Hữu Luyến – Trần Quốc Thành (1997),
Tâm lý học quản lý, Nxb Giáo dục, Hà Nội
37 Phạm Viết Vượng (1996), Giáo dục học đại cương, Nxb Đại học Quốc
gia, Hà Nội