Quản lý hoạt động dạy học theo tiếp cận quản lý sự thay đổi ở Trường Trung học phổ thông Tuần Giáo tỉnh Điện Biên

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN DHTH Dạy học tích hợp NLGQVĐ Năng lực giải quyết vấn đề PTDH Phương tiên dạy học SGK Sách giáo khoa THPT Trung học phổ thông... 1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

VŨ THỊ NGỌC THU

TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP MỘT SỐ KIẾN THỨC PHẦN

„„NHIỆT HỌC”- VẬT LÍ 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƯ PHẠM VẬT LÍ

HÀ NỘI – 2014

Trang 2

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

VŨ THỊ NGỌC THU

TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP MỘT SỐ KIẾN THỨC PHẦN

„„NHIỆT HỌC‟‟ – VẬT LÍ 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƯ PHẠM VẬT LÍ CHUYÊN NGÀNH: LÍ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

BỘ MÔN VẬT LÍ

Mã số: 60 14 01 11

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Đỗ Hương Trà

HÀ NỘI – 2014

Trang 3

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên Tác giả xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, Phòng sau đại học, các thầy cô giáo khoa Sư phạm trường Đại học Giáo dục- Đại học Quốc gia Hà Nội Đặc biệt tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc về sự hướng dẫn tận tình của

PGS.TS Đỗ Hương Trà trong suốt thời gian nghiên cứu và hoàn thành luận văn này

Tác giả xin cám ơn Ban Giám hiệu, các đồng nghiệp trong tổ Vật lí trường THPT Ngô Quyền- Nam Định nơi tác giả đang công tác đã giúp đỡ, tạo điều kiện để tác giả tiến hành thực nghiệm sư phạm

Tác giả xin chân thành cảm ơn các bạn cùng lớp đã động viên giúp đỡ nhau trong suốt thời gian học cũng như nghiên cứu Cuối cùng, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn đối với gia đình đã động viên và tạo điều kiện để tác giả hoàn thành luận văn

Tác giả

Vũ Thị Ngọc Thu

Trang 4

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

DHTH Dạy học tích hợp

NLGQVĐ Năng lực giải quyết vấn đề

PTDH Phương tiên dạy học SGK Sách giáo khoa THPT Trung học phổ thông

Trang 5

MỤC LỤC

Lời cảm ơn ……… i

Danh mục các từ viết tắt ……… ii

Mục lục iii

Danh mục các bảng, sơ đồ và hình ………viii

MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC VẬN DỤNG DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TRONG DẠY HỌC TÍCH HỢP Error! Bookmark not defined 1.1 Dạy học theo định hướng phát triển năng lực giải quyết vấn đề của học sinh Error! Bookmark not defined

1.1.1 Khái niệm quá trình dạy học Error! Bookmark not defined 1.1.2 Năng lực và năng lực giải quyết vấn đề của học sinh Error! Bookmark not defined

1.2 Dạy học tích hợp Error! Bookmark not defined 1.2.1 Khái niệm tích hợp và dạy học tích hợp Error! Bookmark not defined 1.2.2 Mục tiêu của dạy học tích hợp Error! Bookmark not defined 1.2.3 Các đặc trưng cơ bản và ưu điểm của dạy học tích hợpError! Bookmark not defined

1.2.4.Các mô hình tổ chức dạy học tích hợp Error! Bookmark not defined

1.3 Một số kiểu tổ chức dạy học tích hợp phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho

HS Error! Bookmark not defined

1.3.1 Dạy học tích hợp và việc phát triển năng lực giải quyết vấn đề của học sinh

Error! Bookmark not defined

1.3.2 Các biện pháp vận dụng dạy học tích hợp để phát triển năng lực giải quyết

vấn đề cho hoc sinh Error! Bookmark not defined 1.3.3 Dạy học theo chủ đề Error! Bookmark not defined 1.3.4 Dạy học dự án” Error! Bookmark not defined 1.4 Tiêu chí đánh giá năng lực vận dụng kiến thức của học sinhError! Bookmark not defined

1.4.1 Cơ sở xây dựng tiêu chí đánh giá năng lực vận dụng kiến thức Error! Bookmark not defined

Trang 6

1.4.2 Tiêu chí đánh giá năng lực vận dụng kiến thứcError! Bookmark not defined

Kết luận chương 1 Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP MỘT SỐ KIẾN THỨC THUỘC PHẦN “NHIỆT HỌC- VẬT LÍ 10” Error! Bookmark not defined 2.1 Phân tích nội dung kiến thức phần “Nhiệt học”-Vật lí 10Error! Bookmark not defined

2.2 Phân tích nội dung kiến thức chương “Chất rắn và chất lỏng Sự chuyển

thể”-Vật lí 10 Error! Bookmark not defined

2.2.1 Đặc điểm của của chương “Chất rắn và chất lỏng Sự chuyển thể”-Vật lí 10

2.2.2 Mối quan hệ giữa kiến thức của chương “Chất rắn và chất lỏng Sự chuyển

thể”–Vật lí 10 với các kiến thức thuộc các môn học khácError! Bookmark not defined

2.3 Thực trạng của việc dạy và học nội dung chương “Chất rắn và chất lỏng Sự

chuyển thể của các chất” ở trường phổ thông Error! Bookmark not defined

2.3.1 Mục đích điều tra Error! Bookmark not defined 2.3.2 Phương pháp điều tra Error! Bookmark not defined 2.3.3 Kết quả thu được qua điều tra thực tế Error! Bookmark not defined 2.4 Nguyên nhân của thực trạng dạy và học ở trên Error! Bookmark not defined 2.4.1 Các nguyên nhân khách quan Error! Bookmark not defined 2.4.2 Các nguyên nhân chủ quan Error! Bookmark not defined 2.5 Một số ý kiến đề xuất nhằm khắc phục tình trạng trênError! Bookmark not defined

2.6 Tổ chức dạy học tích hợp một số nội dung kiến thức chương “Chất rắn và chất

lỏng Sự chuyển thể”-Vật lí 10 Error! Bookmark not defined

2.6.1 Xây dựng nội dung kiến thức tích hợp một số nội dung chương “Chất rắn và

chất lỏng Sự chuyển thể”-Vật lí 10 Error! Bookmark not defined 2.6.2 Mục tiêu dạy học Error! Bookmark not defined

2.6.3 Bộ câu hỏi định hướng dạy học chủ đề “Sự chuyển thể đối với khí hậu và

phân bố sinh vật trên Trái Đất” Error! Bookmark not defined

Trang 7

2.6.4 Xây dựng tiến trình dạy học tích hợp một số kiến thức chương “ Chất rắn và

chất lỏng Sự chuyển thể” Error! Bookmark not defined 2.7 Công cụ đánh giá Error! Bookmark not defined 2.7.1 Công cụ đánh giá các bài học theo chủ đề Error! Bookmark not defined 2.7.2 Công cụ đánh giá bài học dự án Error! Bookmark not defined

Kết luận chương 2 Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM Error! Bookmark not defined 3.1 Mục đích của thực nghiệm sư phạm Error! Bookmark not defined 3.2 Nhiệm vụ của thực nghiệm Error! Bookmark not defined 3.3 Đối tượng thực nghiệm Error! Bookmark not defined 3.4 Phương pháp thực nghiệm Error! Bookmark not defined 3.5 Thời gian thực nghiệm Error! Bookmark not defined 3.6 Các bước tiến hành thực nghiệm Error! Bookmark not defined 3.7 Kết quả thực nghiệm Error! Bookmark not defined 3.7.1 Phân tích diễn biến giờ học Error! Bookmark not defined 3.7.2 Các phiếu học tập Error! Bookmark not defined 3.7.3 Các sản phẩm dự án Error! Bookmark not defined 3.7.4 Kết quả bài kiểm tra Error! Bookmark not defined 3.8 Đánh giá kết quả thực nghiệm Error! Bookmark not defined 3.8.1 Mục đích đánh giá Error! Bookmark not defined 3.8.2 Đối tượng và hình thức đánh giá Error! Bookmark not defined 3.9 Kết quả đánh giá Error! Bookmark not defined 3.9.1 Đánh giá định Error! Bookmark not defined 3.9.2 Đánh giá định lượng Error! Bookmark not defined 3.10 Đánh giá chung Error! Bookmark not defined Kết luận chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 2

Trang 8

DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.1 Các giai đoạn tổ chức dạy học theo chủ đề Error! Bookmark not defined

Bảng 1.2 Các giai đoạn của tiến trình dạy học dự án Error! Bookmark not defined

Bảng 2.1 Địa chỉ nội dung tích hợp Error! Bookmark not defined Bảng 2.2 Tiêu chí đánh giá kết quả phiếu học tập Error! Bookmark not defined làm trong giờ học(GV đánh giá) Error! Bookmark not defined Bảng 2.3 Tiêu chí đánh giá kết quả phiếu học tập làm ở nhà (GV đánh giá) Error! Bookmark not defined

Bảng 2.4 Tiêu chí đánh giá bài trình chiếu (GV và HS đánh giá) Error! Bookmark not defined

Bảng 3.1 Các bước tiến hành thực nghiệm Error! Bookmark not defined Bảng 3.2 Kết quả bài kiểm tra Error! Bookmark not defined Bảng 3.3 Phiếu HT số 1- Tiết 2 Error! Bookmark not defined Bảng 3.4 Phiếu HT số 1- Tiết 3 Error! Bookmark not defined Bảng 3.5 Phiếu HT số 2- Tiết 3 Error! Bookmark not defined Bảng 3.6 Điểm tổng hợp Phiếu HT ở nhà Error! Bookmark not defined Bảng 3.7 Điểm Phiếu HT làm ở lớp Error! Bookmark not defined Bảng 3.8 Điểm tổng hợp phiếu HT của các nhóm Error! Bookmark not defined Bảng 3.9: Điểm do GV đánh giá các nhóm bài dự án Error! Bookmark not defined

Bảng 3.10 Điểm do nhóm 1 đánh giá các nhóm bài dự án Error! Bookmark not defined

Trang 9

Bảng 3.16 Điểm dự án của mỗi nhóm Error! Bookmark not defined Bảng 3.17 Kết quả học bài dự án của mỗi nhóm Error! Bookmark not defined Bảng 3.18 Kết quả bài kiểm tra Error! Bookmark not defined Bảng 3.19 Kết quả học tập cuối cùng của học sinh Error! Bookmark not defined

Trang 10

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 2.1 Nội dung kiến thức tích hợp một số nội dung chương “Chất rắn và Error! Bookmark not defined

Hình 3.1 Diễn biến giờ học bài “Sự chuyển thể của các chất “(Tiết 1) Error! Bookmark not defined

Hình 3.2 Diễn biến giờ học bài “Sự chuyển thể của các chất” ( Tiết 2) Error! Bookmark not defined

Hình 3.3 Diễn biến giờ học bài “Độ ẩm của không khí”Error! Bookmark not defined

Hình 3.4: Diễn biến giờ học bài “Sự chuyển thể cuả các chất đối với khí hậu và sinh vật”

Hình 3.5 HS thảo luận tìm cách khắc phục hiện tượng trong nhà ẩm ướt khi trời

nồm Error! Bookmark not defined Hình 3.6 Sản phẩm dự án của các nhóm khi giải quyết các vấn đề thực tế Error! Bookmark not defined

đối với mỗi chủ đề Error! Bookmark not defined

Trang 11

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đất nước ta đang bước vào giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa với mục tiêu đến năm 2020 về cơ bản trở thành một nước công nghiệp, hội nhập với cộng đồng quốc tế Nhân tố quyết định để đạt được mục tiêu này là con người, là nguồn lực người Việt Nam được phát triển cả về số lượng và chất lượng trên cơ sở mặt bằng dân trí được nâng cao Việc này đòi hỏi nghành giáo dục phải đổi mới đồng bộ

cả mục đích, nội dung, phương pháp và phương tiện dạy học Chúng ta đều biết kiến thức của học sinh là kết quả của quá trình nhận thức, là tiền đề của hoạt động sáng tạo trong quá trình tìm hiểu và cải tạo thế giới của họ.Việc nắm vững kiến thức của học sinh thông qua các dấu hiệu: tính chính xác, hệ thống, khái quát, bền vững, tính áp dụng và khả năng vận dụng chúng Trong đó, tính áp dụng được của kiến thức và khả năng vận dụng chúng là dấu hiệu bản chất của chất lượng lĩnh hội kiến thức, là cơ sở phát triển năng lực tư duy sáng tạo, kĩ năng và thói quen vận dụng kiến thức vào thực tiễn

Việc dạy học Vật lí ở trường phổ thông cũng không nằm ngoài xu hướng đổi mới chung của giáo dục Vật lí ở trường phổ thông chủ yếu là vật lí thực nghiệm, Vật lí không thể tách rời cuộc sống Việc dạy học Vật lí phải làm cho các em học sinh nắm rõ bản chất của sự vật hiện tượng tồn tại xung quanh mình, từ đó hình thành các kĩ năng phát hiện và giải quyết các vấn đề của cuộc sống Những năm gần đây, nội dung kiến thức Vật lí ở bậc học phổ thông đã có nhiều cải tiến, sửa đổi cho gần gũi và phù hợp với yêu cầu thực tế, song do áp lực của thi cử và lối truyền thụ một chiều, các kiến thức Vật lí đến với học sinh vẫn mang tính áp đặt, vì vậy năng lực thực tế của học sinh hiện còn thấp so với yêu cầu của xã hội Điều đó phản ánh một thực tế là nền giáo dục Việt Nam còn mang nặng tính lý thuyết, xa rời thực tế cuộc sống Chính vì thế, gắn lý thuyết với thực tiễn, vận dụng kiến thức phục vụ cuộc sống là một giải pháp thiết thực Muốn vậy, người thày phải luôn cố gắng tìm tòi để gắn kết được những kiến thức của bài học đó với thực tiễn, chỉ ra được ứng dụng hữu ích, gợi ý cách vận dụng một cách cụ thể vào cuộc sống hàng ngày

Một trong những xu thế dạy học hiện đại giúp người giáo viên có thể đạt được mục tiêu day học trên là áp dụng dạy học tích hợp Tích hợp là một trong những

Trang 12

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bộ Giáo dục và Đào tạo (dự án Việt - Bỉ), Dạy và học tích cực Nhà xuất

bản Đại học sư phạm

2 Bộ Giáo dục và đào tạo (2007), Địa lí 10 Nhà xuất bản Giáo dục

3 Bộ Giáo dục và đào tạo (2010), Sinh học 8 Nhà xuất bản Giáo dục

4 Bộ Giáo dục và đào tạo (2007), Sinh học 10 Nhà xuất bản Giáo dục

5 Bộ Giáo dục và đào tạo (2007), Vật lí 10 Nhà xuất bản Giáo dục

6 Bộ Giáo dục và đào tạo (2014), Tài liệu tập huấn Dạy học và kiểm tra,

đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực học sinh môn Vật lí Lưu hành nội bộ

7 Vũ Cao Đàm (1997), Phương pháp luận nghiên cứu khoa học Nhà xuất bản

khoa học kĩ thuật Hà Nội

8 Đinh Xuân Giang (2009), Vận dụng tư tưởng sư phạm tích hợp trong dạy

học một số kiến thức về “Chất khí”và “Cơ sở của nhiệt động lực học”(Vật lí 10- cơ bản) nhằm phát triển hứng thụ và năng lực vận dụng kiến thức của học sinh Luận văn Thạc sĩ khoa học giáo dục, Trường Đại học Sư phạm

Thái Nguyên

9 Phạm Minh Hải (2013), Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường trong dạy

học vật lí 12 Luận văn Thạc sĩ sư phạm Vật lí, Trường Đại học Giáo dục

10 Nguyễn Công Khanh (2013), Đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh theo

hướng tiếp cận năng lực Báo cáo khoa học

11 Nguyễn Văn Khải (2008) , Vận dụng TTSPTH vào dạy học vật lí để nâng

cao chất lượng giáo dục HS Báo cáo tổng kết đề tài khoa học cấp Bộ

12 Xavier Roegiers (1996), Làm thế nào để phát triển các năng lực ở nhà

trường Nhà xuất bản Giáo dục

13 Phan Thị Thu Sen, Nguyễn Thị Thu Anh (2009), Đổi mới thiết kế bài

giảng Địa lí 10 Nhà xuất bản Giáo dục

14 Dương Tiến Sĩ ( 2002), Phương thức và nguyên tắc tích hợp các môn học

nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, Tạp chí Giáo dục (9)

Trang 13

15 Nguyễn Thị Tâm (2014), Xây dựng và tổ chức dạy học chủ đề tích hợp

“Khí quyển” ở lớp 11 Trung học phổ thông Luận văn Thạc sĩ khoa học giáo

dục, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

16 Cao Thị Thặng (2010), Nghiên cứu và thử nghiệm bước đầu một số chủ đề

tích hợp liên môn Vật lí, Hóa học, Sinh học ở trường trung học cơ sở Báo

cáo tổng kết đề tài khoa học và công nghệ cấp viện, Viện khoa học giáo dục Việt Nam, Hà Nội

18 Đỗ Hương Trà ( 2012), Các kiểu tổ chức dạy học hiện đại trong dạy học

Vật lí ở trường phổ thông Nhà xuất bản Sư phạm, Hà Nội

tích hợp.Nguồn kiemtailieu.com › Giáo Dục - Đào Tạo

20 Hoàng Thị Tuyết (2012), Đào tạo và dạy học tích hợp: chúng ta đang ở

đâu? Cổng thông tin điện tử Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh

21 Từ điển Bách khoa toàn thư (2000) Nhà xuất bản Văn hóa thông tin

22 Từ điển tiếng Việt (1993) Nhà xuất bản Văn hóa, Hà Nội

23 Phạm viết Vượng (2010), Giáo dục học Nhà xuất bản Đại học Sư phạm

24 https://dayhoctheoduan.wikispaces.com

25 www.khoahoc.com.vn

26 www.suckhoe.com.vn

27 www thuvienvatly.com

28 www.tusach.thuvienkhoahoc.com

29 http://vi.wikipedia.org

30 http://vi.khihau.org

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	377,05 KB