Vai trò của cách li địa lý trong quá trình hình thành loài mới Những quần thể nhỏ sống cách biệt trong các môi trường khác nhau và chịu tác động của các nhân tố tiến hóa đột biến, chọn l
Trang 1Luyện thi đại học môn Sinh học – Thầy Nguyễn Quang Anh Quá trình hình thành loài (Phần 1)
Hocmai.vn – Ngôi trường chung của học trò Việt Tổng đài tư vấn: 1900 58-58-12 Trang | 1
-I Hình thành loài khác khu vực địa lý
1 Vai trò của cách li địa lý trong quá trình hình thành loài mới
Những quần thể nhỏ sống cách biệt trong các môi trường khác nhau và chịu tác động của các nhân tố tiến hóa (đột biến, chọn lọc tự nhiên…)
Các quần thể riêng biệt có thể tích lũy các đột biến khác nhau, một gen đột biến xuất hiện trong một quần thể không thể lan truyền qua quần thể khác do cách li địa lý
Các quần thể cách li sẽ chịu một áp lực chọn lọc của môi trường khác nhau, vì chúng có vùng phân bố khác nhau
Kết quả: Các quần thể khác biệt nhau về tần số các alen và thành phần kiểu gen Sự khác biệt này được tích lũy dần cho đến lúc xuất hiện các trở ngại dẫn đến cách li sinh sản và các quần thể trở thành các loài mới riêng biệt
- Cách li địa lý là những trở ngại về mặt địa lý như sông, biển, núi…
- Cách li địa lý ngăn cản các cá thể của các quần thể cùng loài gặp gỡ và giao phối với nhau sự trao đổi gen giữa quần thể không thể diễn ra
- Quần thể mở rộng khu phân bố hình thành những quần thể mới, mỗi quần thể chiếm một khu phân bố riêng
Dưới tác dụng của các nhân tố tiến hóa, do cách li địa lý, mỗi quần thể tích lũy các đột biến khác nhau,
do chọn lọc tự nhiên theo các hướng khác nhau ở những môi trường sống khác nhau Có sự khác biệt về tần số các alen và thành phần kiểu gen giữa các quần thể Khi sự khác biệt giữa các quần thể ngày càng nhiều có thể xuất hiện sự cách li sinh sản và dẫn đến hình thành các loài mới
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH LOÀI (PHẦN 1)
(TÀI LIỆU BÀI GIẢNG) Giáo viên: NGUYỄN QUANG ANH
Trang 2Luyện thi đại học môn Sinh học – Thầy Nguyễn Quang Anh Quá trình hình thành loài (Phần 1)
Hocmai.vn – Ngôi trường chung của học trò Việt Tổng đài tư vấn: 1900 58-58-12 Trang | 2
-Chú ý:
Cách li địa lý không phải là nhân tố tiến hóa Vì cách li địa lý chỉ củng cố và tăng cường sự sai khác do các nhân tố tiến hóa gây ra, bản thân nó không làm thay đổi tần số tương đối của các alen và thành phần kiểu gen trong quần thể
Điều kiện địa lý không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra những biến đổi tương ứng trên cơ thể sinh vật Điều kiện địa lý là nhân tố quy định hướng chọn lọc tự nhiên Còn sự sai khác là do quá trình đột biến, biến dị tổ hợp… gây nên
Nếu có sự tham gia của biến động di truyền sự thay đổi tần số tương đối của các alen và sự phân hóa kiểu gen diễn ra nhanh hơn
2 Thí nghiệm chứng minh quá trình hình thành loài bằng con đường địa lý
Thí nghiệm: Chia một quần thể ruồi giấm thành nhiều quần thể nhỏ và nuôi cấy bằng môi trường nhân tạo khác nhau trong những lọ thủy tinh riêng biệt Một số quần thể được nuôi bằng môi trường chứa tinh bôt, một số khác được nuôi bằng môi trường có chứa đường mantozo Cho chúng cách li để không giao phối với nhau được Sau nhiều thế hệ sống trong những môi trường khác nhau, từ một quần thể ban dầu đã tạo nên hai quẩn thể thích nghi với việc tiêu hóa tinh bột và tiêu hóa đường mantozo Sau đó cho hai loại ruồi giấm này sống chung với nhau và xem chúng có giao phối ngẫu nhiên với nhau khồng Kết quả: Những con nuôi trong môi trường tinh bột có xu hướng chỉ nuôi với những con trong môi trường tinh bột, những con nuôi trong môi trường mantozo có xu hướng chỉ nuôi với những con trong môi trường mantozo
Giải thích: Giả thuyết gen đa hiệu: vừa giúp ruồi giấm tạo enzim cần thiết để tiêu hóa tinh bột, vừa có khả năng mã hóa, tham gia vào quá trình hình thành các tín hiệu hóa học ở vỏ kitin ruồi giấm Ruồi giấm chỉ
có thể nhận biết được các tín hiệu cùng loài và giao phối với nhau Do vậy những con nuôi trong môi trường tinh bột có xu hướng chỉ nuôi với những con trong môi trường tinh bột, những con nuôi trong môi trường mantozo có xu hướng chỉ nuôi với những con trong môi trường mantozo
Chính sự khác biệt về điều kiện môi trường đã làm cách li về tập tính giao phối dẫn đến cách li sinh sản
Giáo viên : Nguyễn Quang Anh Nguồn : Hocmai.vn