ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC NGUYỄN THỊ THUỶ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LÝ NHÂN TÔNG THÀNH PHỐ BẮC NINH ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO D
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
NGUYỄN THỊ THUỶ
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LÝ NHÂN TÔNG
THÀNH PHỐ BẮC NINH ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI – 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
NGUYỄN THỊ THỦY
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LÝ NHÂN TÔNG
THÀNH PHỐ BẮC NINH ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14
Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS Đào Hải
HÀ NỘI – 2015
Trang 3i
LỜI CẢM ƠN
Với lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo trường ĐHGD- ĐHQGHN đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập tại trường cũng như trong quá trình nghiên cứu luận văn này
Tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo, chuyên viên Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Ninh cùng toàn thể cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh trường THPT
Lý Nhân Tông thành phố Bắc Ninh đã tạo điều kiện thuận lợi, cung cấp thông tin, tham gia trả lời phiếu khảo sát, giúp đỡ, động viên tôi nghiên cứu để hoàn thành luận văn
Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS Đào Hải đã tận
tình hướng dẫn, giúp đỡ và động viên để tôi có thể hoàn thành luận văn này
Dù đã có nhiều cố gắng song luận văn này không thể tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót Kính mong nhận được những ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, các thày, cô giáo và bạn bè
Trân trọng cảm ơn!
Bắc Ninh, ngày 20 tháng 9 Năm 2014
TÁC GIẢ
Nguyễn Thị Thủy
Trang 4ii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo
Trang 5iii
MỤC LỤC
Lời cảm ơn……… ……… i
Danh mục chữ viết tắt……… …ii
Mục lục……… ……iii
Danh mục bảng……… vi
Danh mục sơ đồ……….…vii
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Error! Bookmark not defined 1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu Error! Bookmark not defined 1.2 Những khái niệm cơ bản của đề tài Error! Bookmark not defined 1.2.1 Quản lý Error! Bookmark not defined 1.2.2 Quản lý giáo dục Error! Bookmark not defined 1.2.3 Quản lý nhà trường và quản lý trường THPTError! Bookmark not defined
1.2.4 Hoạt động dạy - học Error! Bookmark not defined 1.3 Lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở trường THPTError! Bookmark not defined
1.3.1 Nội dung cơ bản của đổi mới giáo dục THPT hiện nay Error! Bookmark not defined
1.3.2 Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPTError! Bookmark not defined
Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LÝ NHÂN TÔNG THÀNH PHỐ BẮC NINH Error! Bookmark not defined 2.1 Khái quát về Trường THPT Lý Nhân TôngError! Bookmark not defined
2.2 Thực trạng hoạt động dạy - học ở trường THPT Lý Nhân Tông Error! Bookmark not defined
Trang 6iv
2.2.1 Thực trạng hoạt động dạy Error! Bookmark not defined 2.2.2 Thực trạng hoạt động học của học sinh Error! Bookmark not defined 2.2.3 Đánh giá chung về thực trạng hoạt động dạy họcError! Bookmark not defined
2.3 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Lý Nhân Tông
Error! Bookmark not defined 2.3.1 Thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên Error! Bookmark not defined
2.3.2 Thực trạng quản lý hoạt động học của học sinhError! Bookmark not defined
2.3.3 Thực trạng quản lý cơ sở vật chất (CSVC) phục vụ hoạt động dạy học
Error! Bookmark not defined 2.3.4 Thực hiện mối liên hệ giữa gia đình, nhà trường và xã hội Error! Bookmark not defined
2.4 Đánh giá chung về quản lý hoạt động dạy học và những thuận lợi, khó
khăn cơ bản trong công tác quản lý tại trường THPT Lý Nhân Tông Error! Bookmark not defined
2.4.1 Những ưu điểm Error! Bookmark not defined 2.4.2 Những khuyết điểm Error! Bookmark not defined 2.4.3 Những thuận lợi Error! Bookmark not defined 2.4.4 Những khó khăn Error! Bookmark not defined Tiểu kết chương 2 Error! Bookmark not defined Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LÝ NHÂN TÔNG THÀNH PHỐ BẮC NINH ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY Error! Bookmark not defined
3.1 Định hướng phát triển trường THPT Lý Nhân Tông thành phố Bắc Ninh
đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay Error! Bookmark not defined 3.2 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lýError! Bookmark not
Trang 7v
defined
3.2.1 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống Error! Bookmark not defined 3.2.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả Error! Bookmark not defined 3.2.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn Error! Bookmark not defined 3.2.4 Nguyên tắc đảm bảo tính bền vững Error! Bookmark not defined
3.3 Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Lý Nhân Tông
thành phố Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay Error! Bookmark not defined
3.3.1 Nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên và học sinh về tầm quan
trọng của HĐDH trong nhà trường Error! Bookmark not defined 3.3.2 Chú trọng công tác xây dựng kế hoạch dạy - học khoa học Error! Bookmark not defined
3.3.3 Chỉ đạo quyết liệt việc đổi mới phương pháp dạy và học 74 3.3.4 Tăng cường đầu tư và khai thác, sử dụng có hiệu quả cơ sở vật chất,
thiết bị kỹ thuật dạy học Error! Bookmark not defined
3.3.5 Cải tiến công tác kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học trong nhà
trường Error! Bookmark not defined
3.3.6 Xây dựng môi trường thân thiện dân chủ trong nhà trường, đồng
thời phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hộiError! Bookmark not defined
3.4 Mối quan hệ giữa các biện pháp Error! Bookmark not defined 3.5 Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp Error! Bookmark not defined
3.5.1 Mục đích khảo nghiệm Error! Bookmark not defined 3.5.2 Đối tượng và các bước khảo nghiệm Error! Bookmark not defined Tiểu kết chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined
1 Kết luận Error! Bookmark not defined
2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined
Trang 8vi
TÀI LIỆU THAM KHẢO 2 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 9vii
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Bảng thống kê số lượng đọi ngũ CBQL và nhân viên 38
Bảng 2.2 Kết quả khảo sát thực trạng hoạt động dạy học của giáo viên 40
Bảng 2.3 Kết quả xếp loại của giáo viên tham gia hội giảng 42
Bảng 2.4 Kết quả xếp loại sang kiến kinh nghiệm (SKKN) 42
Bảng 2.5 Kết quả khảo sát thực trạng về hoạt động học của học sinh 44
Bảng 2.6 Kết quả thi đỗ TNPT và Đại học Cao đẳng 44
Bảng 2.7 Kết quả thực hiện nội dung, chương trình ở tổ bộ môn 46
Bảng 2.8 Kết quả thực hiện việc lập kế hoạch công tác của giáo viên 47
Bảng 2.9 Thực trạng việc thực hiện chương trình dạy học của giáo viên 48
Bảng 2.10 Mức độ hài lòng khi được phân công giảng dạy 50
Bảng 2.11 Kết quả khảo sát thực trạng vận dụng đổi mới phương pháp dạy học và sử dụng phương tiện dạy học……… 52
Bảng 2.12 Tổng hợp ý kiến về mức độ thực hiện quy định ghi sổ đầu bài và đánh giá xếp loại học sinh 55
Bảng 2.13 Kết quả khảo sát học ở nhà của học sinh 58
Bảng 2.14 Thực trạng về cơ sở vật chất trang thiết bị phục vụ hoạt động dạy học 59
Bảng 2.15 Thực trạng việc sử dụng trang thiết bị phục vụ dạy học 60
Bảng 3.1 Tổng hợp kết quả ý kiến của chuyên gia, CBQL và giáo viên về mức độ cần thiết và tính khả thi của các bộ phận quản lý HĐDH ở trường THPT Lý Nhân Tông thành phố Bắc Ninh 91
Trang 10viii
DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1.1 Quá trình dạy học 17
Sơ đồ 1.2 Hoạt động dạy học 18
Sơ đồ 3.1 Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý HĐDH……… 88
Sơ đồ 3.2 Biện pháp trọng tâm trong nhóm biện pháp quản lý HĐDH 89
Trang 111
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Đất nước ta ngày càng hội nhập sâu rộng với thế giới trên nhiều lĩnh vực Điều đó mang lại cho chúng ta nhiều cơ hội nhưng cũng nhiều khó khăn thách thức
Để tận dụng tốt những thời cơ, đẩy lùi những khó khăn thách thức ấy chúng ta phải chuẩn bị thật chu đáo nguồn lực của đất nước Một trong những nguồn lực ấy là nguồn nhân lực Nguồn lực con người được tạo ra từ giáo dục
và đào tạo Vai trò của giáo dục là phát triển tiềm năng của con người, giáo dục là đòn bẩy mạnh mẽ nhất mà chúng ta cần có để tiến vào tương lai, giáo dục là quyền cơ bản nhất của con người, là điều kiện tiên quyết để thực hiện nhân quyền, dân chủ, hợp tác trí tuệ, bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau Vì vậy, giáo dục - đào tạo có vai trò quan trọng trong công cuộc phát triển con người, phát triển đất nước, phát triển nhân loại trong thời đại mới
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII (năm 2006) đã chỉ rõ:”…từ nay đến năm 2020, ra sức phấn đấu đưa nước ta cơ bản thành nước công nghiệp…” Để thực hiện được mục tiêu này, Nghị quyết TW2 khóa VIII (tháng 12 năm 2006) đã đưa ra định hướng chiến lược phát triển Giáo dục - Đào tạo của nước ta trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa Giải pháp chủ yếu là tăng cường các nguồn lực cho Giáo dục - Đào tạo; tạo động lực cho người dạy, người học; tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục…Trong đó quản lý giáo dục được xem là một giải pháp quan trọng
Nghị quyết Đai hội Đảng lần thứ X tiếp tục khẳng định: ”giáo dục và đào tạo cùng với khoa học công nghệ là quốc sách hàng đầu” Nghị quyết cũng chỉ rõ:” Ưu tiên hàng đầu cho việc nâng cao chất lượng dạy và học, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và tăng cường cơ sở vật chất của nhà trường, phát huy khả năng sáng tạo và độc lập suy nghĩ của học sinh ”
Đặc biệt, để nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo nguồn nhân lực, Nghị quyết Đại hội Đảng cộng sản Việt Nam, lần thứ XI đã chỉ rõ: “Đổi mới
Trang 122
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Ban chấp hành Trung ƣơng Đảng CSVN (1979), Nghị quyết Bộ
Chính trị Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá
IV về cải cách giáo dục, Nxb Giáo dục Hà Nội
2 Đặng Quốc Bảo (1995), Quản lý giáo dục một số khái niệm và luận đề
- Trường CBQL - Hà Nội
3 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Công đoàn giáo dục Việt Nam (2002), Hội
thảo tăng cường giải pháp đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông, thành phố Huế - 10/2002
4 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Quyết định số 40/2006/QĐ-BGD&ĐT ngày
THPT
6 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thông tư số 58/2011/TT-BGDĐT ngày
12/12/2011của Bộ Giáo dục và Đào tạo
7 Đảng Cộng Sản Việt Nam: Tài liệu nghiên cứu, các văn kiện Đại hội
đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng, NXB Chính trị quốc gia, Hà
Nội
8 Vũ Cao Đàm (1999), Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, Nxb
Khoa học và Kỹ thuật
10 Đỗ Ngọc Đạt (1997), Tiếp cận hiện đại hoạt động dạy học Nxb
ĐHHQG Hà Nội
11 Trần Khánh Đức (2010), Sự phát triển các quan điểm giáo dục, NXB
ĐHQG Hà Nội
12 Phạm Minh Hạc (2002), Giáo dục thế giới đi vào thế kỷ 21 Nxb
Chính trị quốc gia
13 Đặng Xuân Hải, Bài giảng Quản lý sự thay đổi trong giáo dục Tài
liệu dành cho lớp cao học quản lý giáo dục
14 Đào Hải (2012), Giải pháp quản lý hoạt động dạy – học nhằm nâng
Trang 133
cao chất lượng đào tạo tại trường CĐCĐ Hà Nội, Đề tài KHCN cấp
thành phố
15 Nguyễn Trọng Hậu, Bài giảng Lý luận quản lý và quản lý giáo dục
dành cho lớp cao học quản lý giáo dục
16 Nguyễn Thị Phương Hoa, Lý luận dạy học hiện đại, tài liệu dành cho
lớp cao học quản lý giáo dục
17 Trần Bá Hoành (1996), "Phương pháp tích cực", Nghiên cứu giáo
dục số 3/1996
18 Trần Bá Hoành (2001), Học và dạy cách học, Tự học, số 17, 4/2001
19 Trần Kiểm (2002), Khoa học quản lý nhà trường phổ thông, Nxb Đại
học quốc gia Hà Nội
20 Trần Kiểm, Bùi Minh Hiền (2006), Quản lý và lãnh đạo nhà trường
(giáo trình) Khoa quản lý giáo dục (2006) Đại học sự phạm Hà Nội
21 Trần Kiều (1995), "Một vài suy nghĩ về đổi mới phương pháp dạy học
trong nhà trường phổ thông nước ta", Nghiên cứu giáo dục, số
11/1995
22 Nguyễn Kỳ - Mô hình dạy học tích cực - Tự học – T6/ 2001
24 Phan Trọng Luận (1998), "Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng
hoạt động hoá người học" trong các bộ môn khoa học xã hội và nhân
văn ở THPT", Thông tin khoa học giáo dục, số 65/1998
25 Lưu Xuân Mới (2002), "Đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng
cao chất lượng và hiệu quả đào tạo", Bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo
dục, Thông tin quản lý giáo dục số 4/2002
26 Quách Tuấn Ngọc (1999), "Đổi mới phương pháp dạy học bằng công
nghệ thông tin Xu thế của thời đại", Đại học và Giáo dục chuyên
nghiệp, tháng 7/1999
27 Hà Nhật Thăng (2010), Xu thế phát triển giáo dục, NXBGD Hà Nội
Trang 144
28 Trần Quốc Thành (2002), Đề cương giảng giải KHQL đại cương -
Hà Nội
29 Nguyễn Quốc Trí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (1996), Đại cương về khoa
học QL - Trường CBQL TW1 - Hà Nội
30 Hoàng Tuỵ (2003), "Không thể có sự đổi mới phương pháp trên nền
tảng một nội dung lạc hậu", Báo văn nghệ, số 14 (5/4/2003)
31 Thái Duy Tuyên (1996), "Một số vấn đề đổi mới phương pháp dạy
học", Nghiên cứu giáo dục, số 2/1996
32 Phạm Viết Vƣợng (2000), Giáo dục học - NXB Đại học Quốc gia -
Hà Nội
33 Harold Koontz (1987), Những vấn đề cốt yếu của quản lý -NXB khoa
học xã hội - Hà Nội
34 I.F Kharlamop, Phát huy tính tích cực của học sinh như thế nào -
Viện KHGD Việt Nam