Quản lý hoạt động dạy học ở trường tiểu học huyện đông anh thành phố hà nội đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

LỜI CẢM ƠN Đề tài “Quản lý hoạt động dạy học ở Trường Tiểu học huyện Đông Anh - thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục” đã được hoàn thành, với lòng biết ơn sâu sắc tôi xin

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

LÊ THI ̣ HẠNH

QUẢN LÝ HOA ̣T ĐỘNG DA ̣Y HỌC

Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN ĐÔNG ANH - THÀNH PHỐ HÀ NỘI

ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

LÊ THI ̣ HẠNH

QUẢN LÝ HOA ̣T ĐỘNG DA ̣Y HỌC

Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN ĐÔNG ANH - THÀNH PHỐ HÀ NỘI

ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60 14 01 14

Người hướng dẫn khoa hoc: TS Phạm Thị Loan

HÀ NỘI - 2015

LỜI CẢM ƠN

Đề tài “Quản lý hoạt động dạy học ở Trường Tiểu học huyện Đông Anh -

thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục” đã được hoàn thành, với

lòng biết ơn sâu sắc tôi xin chân thành cám ơn TS Phạm Thị Loan - người thầy

đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt thời gian nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Với tình cảm chân thành, tôi xin cảm ơn các thầy giáo, cô giáo và Hội đồng khoa học khoa Quản lý giáo dục đã giảng dạy, tư vấn, giúp đỡ và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu luận văn

Tôi cũng xin trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của các đồng chí lãnh đạo chuyên viên Phòng Giáo dục - Đào tạo huyện Đông Anh, các đồng chí lãnh đạo các trường Tiểu học, cùng các bạn đồng nghiệp đã giúp đỡ, cung cấp tài liệu,

số liệu và những thông tin để tôi hoàn thiện nhiệm vụ học tập

Dù có nhiều cố gắng trong quá trình học tập và nghiên cứu để hoàn thành luận văn, song không tránh khỏi hạn chế Kính mong các thầy giáo, cô giáo, bạn

bè và đồng nghiệp cũng như tất cả những ai quan tâm đến vấn đề nghiên cứu hãy đóng góp ý kiến để luận văn hoàn thiện hơn

Hà Nội, ngày 10 tháng 11 năm 2014

Tác giả luận văn

Lê Thị Hạnh

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

CĐSP Cao đẳng sư phạm

CSVC Cơ sở vật chất

ĐHQG Đại học Quốc gia

ĐHSP Đại học sư phạm

GD & ĐT Giáo dục và Đào tạo

GDTH Giáo dục tiểu học

HĐDH Hoạt động dạy học

QLGD Quản lý giáo dục

TTGDTX Trung tâm giáo dục thường xuyên

MỤC LỤC

Lời cảm ơn i

Danh mục chữ viết tăt ii

Mục lục iii

Danh mục bảng vii

Danh mục biểu đồ ix

MỞ ĐẦU 1 Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOA ̣T ĐỘNG DA ̣Y HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC CỦA HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC Error! Bookmark not defined

1.1 Tổng quan nghiên cứ u vấn đề Error! Bookmark not defined 1.1.1 Nghiên cứu về quản lý HĐDH tiểu học của phòng GD& ĐT Error! Bookmark not defined

1.1.2 Nghiên cứu quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng Error! Bookmark not defined

1.2 Lý luận về quản lý Error! Bookmark not defined 1.2.1 Khái niệm về quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường Error! Bookmark not defined

1.2.2 Chứ c năng quản lý Error! Bookmark not defined 1.3 Giáo dục tiểu học và dạy học tiểu học Error! Bookmark not defined

1.3.1 Giáo dục tiểu học trong hê ̣ thống giáo du ̣c quốc dân Error! Bookmark not defined

1.3.2 Dạy học tiểu học Error! Bookmark not defined 1.4 Đổi mới giáo dục và yêu cầu đặt ra với dạy học tiểu học Error! Bookmark not defined

1.4.1 Đổi mới giáo dục , quan điểm của Đảng và Nhà nước về đổi mới căn bản,

toàn diện giáo dục Việt Nam Error! Bookmark not defined 1.4.2 Xu thể đổi mới giáo dục tiểu học Error! Bookmark not defined 1.5 Quản lý dạy học tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục Error! Bookmark not defined

1.5.1 Lập kế hoa ̣ch da ̣y học Error! Bookmark not defined

1.5.2 Tổ chứ c hoa ̣t đô ̣ng giảng da ̣y trên lớp của giáo viên tiểu ho ̣c Error! Bookmark not defined

1.5.3 Chỉ đạo, điều khiển hoạt đô ̣ng giảng da ̣y của giáo viên tiểu học Error! Bookmark not defined

1.5.4 Kiểm tra, đánh giá hoa ̣t đô ̣ng giảng da ̣y của giáo viên tiểu ho ̣c Error! Bookmark not defined

1.5.5 Quản lý cơ sở vâ ̣t chất phu ̣c vu ̣ hoa ̣t đô ̣ng da ̣y ho ̣c Error! Bookmark not defined

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học tiểu học đáp ứng yêu

cầu đổi mới giáo du ̣c Error! Bookmark not defined

1.6.1 Các yếu tố thuộc về người quản lý (hiệu trưởng) Error! Bookmark not defined

1.6.2 Các yếu tố thuộc về người giáo viên tiểu học, học sinh tiểu học Error! Bookmark not defined

1.6.3 Các yếu tố thuộc về cơ chế, môi trườ ng da ̣y ho ̣c Error! Bookmark not defined

Kết luận chương 1 Error! Bookmark not defined Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOA ̣T ĐỘNG DA ̣Y HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN ĐÔNG ANH THÀNH PHỐ HÀ NỘI 40

2.1 Tổ chứ c nghiên cứu thực tra ̣ng Error! Bookmark not defined 2.1.1 Mục đích nghiên cứu Error! Bookmark not defined

2.1.2 Nội dung nghiên cứu Error! Bookmark not defined

2.1.3 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined 2.1.4 Khách thể khảo sát thực trạng Error! Bookmark not defined 2.2 Vài nét về giáo dục tiểu học ở huyện Đông Anh – thành phố Hà Nội Error! Bookmark not defined

2.2.1 Thành tựu giáo dục huyện Đông Anh Error! Bookmark not defined 2.2.2 Mạng lưới trường lớp Error! Bookmark not defined 2.2.3 Đội ngũ giáo viên, học sinh Error! Bookmark not defined 2.2.4 Thành tích đạt được của giáo dục tiểu học n ăm h ọc 2013 - 2014 Error! Bookmark not defined

2.2.5 Cơ sở vâ ̣t chất ở các trường tiểu ho ̣c Error! Bookmark not defined

2.3 Thực trạng hoạt đô ̣ng da ̣y ho ̣c ở các trường tiểu học huyện Đông Anh –

thành phố Hà Nội Error! Bookmark not defined

2.3.1 Kết quả nghiên cứu về nhâ ̣n thức về vai trò của hoa ̣t đô ̣ng da ̣y ho ̣c trong

trưởng tiểu ho ̣c Error! Bookmark not defined

2.3.2 Thực tra ̣ng hoa ̣t đô ̣ng giảng da ̣y giáo viên tiểu ho ̣c Error! Bookmark not defined

2.3.3 Thực tra ̣ng hoa ̣t đô ̣ng đổi mới phương pháp da ̣y ho ̣c của giáo viên tiểu học

Error! Bookmark not defined

2.3.4 Thực tra ̣ng cơ sở vâ ̣t chất phu ̣c vu ̣ hoa ̣t đô ̣ng da ̣y ho ̣c Error! Bookmark not defined

2.4 Thực trạng quản lý hoạ t đô ̣ng da ̣y ho ̣c ở các trường Tiểu ho ̣c Huyê ̣n Đông

Anh – Thành phố Hà Nội Error! Bookmark not defined 2.4.1 Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên tiểu học Error! Bookmark not defined

2.4.2 Quản lý cơ sở vật chất , thiết bị da ̣y ho ̣c phu ̣c vu ̣ hoa ̣t dô ̣ng da ̣y ho ̣c tiểu

học Error! Bookmark not defined

2.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dạy học trong các trường Tiểu học Huyện

Đông Anh – Thành phố Hà Nội Error! Bookmark not defined

2.5.1 Các yếu tố thuộc về người quản lý (hiệu trưởng) Error! Bookmark not defined

2.5.2 Các yếu tố thuộc về người giáo viên tiểu học Error! Bookmark not defined

2.5.3 Các yếu tố thuộc về cơ chế, môi trườ ng da ̣y ho ̣c Error! Bookmark not defined

2.6 Đánh giá chung về thực trạng quản lý dạy học ở trường tiểu học huyện Đông

Anh – thành phố Hà Nội Error! Bookmark not defined 2.6.1 Đánh giá thực trạng hoạt động dạy học Error! Bookmark not defined 2.6.2 Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học Error! Bookmark not defined

Kết luận chương 2 Error! Bookmark not defined

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOA ̣T ĐỘNG DA ̣Y HỌC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC CỦA HIỆU TRƯỞNG Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN ĐÔNG ANH – THÀNH PHỐ HÀ NỘIError! Bookmark not defined

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp Error! Bookmark not defined 3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi Error! Bookmark not defined 3.1.2 Nguyên tắc đồng bộ Error! Bookmark not defined 3.1.3 Nguyên tắc đảm bào tính kế thừa Error! Bookmark not defined 3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả Error! Bookmark not defined

3.2 Đề xuất biện pháp quản lý da ̣y ho ̣c của Hiê ̣u trưởng các trường Tiểu ho ̣c

Huyê ̣n Đông Anh – Thành phố Hà Nội Error! Bookmark not defined

3.2.1 Nâng cao nhận thức về tầm quan tro ̣ng của quả n lý da ̣y ho ̣c để nâng cao

chất lươ ̣ng da ̣y ho ̣c đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo du ̣cError! Bookmark not defined

3.2.2 Chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học trong các trường Tiểu học đáp ứng

yêu cầu đổi mới giáo du ̣c Error! Bookmark not defined

3.2.3 Tăng cườ ng thanh tra, kiểm tra da ̣y ho ̣c trong các trường Tiểu ho ̣c Error! Bookmark not defined

3.2.4 Đảm bảo chất lượng đội ngũ trong các trường Tiểu ho ̣c Error! Bookmark not defined

3.2.5 Tăng cườ ng cơ sở vâ ̣t chất hỗ trơ ̣ da ̣y ho ̣c ở các trường Tiểu ho ̣c đáp ứng

yêu cầu đổi mới giáo du ̣c Error! Bookmark not defined

3.2.6 Xây dựng văn hóa nhà trường tiểu ho ̣c Error! Bookmark not defined

3.3 Mối quan hệ giữa các biê ̣n pháp quản lý da ̣y ho ̣c của Hiệu trưởng các trường

Tiểu ho ̣c Huyê ̣n Đông Anh – Thành phố Hà Nội Error! Bookmark not defined

3.4 Khảo nghiệm tính cấp thiết, khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động dạy

học đã đề xuất Error! Bookmark not defined 3.4.1.Tổ chức khảo nghiệm Error! Bookmark not defined 3.4.2 Các bước khảo nghiệm Error! Bookmark not defined

3.4.3 Kết quả khảo nghiê ̣m Error! Bookmark not defined.

3.4.4 Mối tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất quản lý hoạt động dạy học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục 102

Kết luận chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KHUYỄN NGHỊ Error! Bookmark not defined

1 Kết luận Error! Bookmark not defined

2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 9 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined.

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Thực trạng về độ tuổi của đội ngũ giáo viên tiểu học… … 43

Bảng 2.2 Thực trạng về trình độ đào tạo đội ngũ giáo viên tiểu học 43

Bảng 2.3 Nhận thức về vai trò của hoạt động dạy học trong trường tiểu học……… ……… 46

Bảng 2.4 Thực trạng công tác chuẩn bị giảng dạy của giáo viên … 48

Bảng 2.5 Nội dung giảng dạy và thực hiện các khâu trên lớp của giáo viên……… … 50

Bảng 2.6 Kiểm tra đánh giá học sinh của giáo viên……… ……… 53

Bảng 2.7 Thực trạng hoạt đô ̣ng đổi mới phương pháp da ̣y học của giáo viên tiểu học……… ……… 54

Bảng 2.8 thực trạng cơ sở vật chất phục vụ hoạt động dạy học… … 55

Bảng 2.9 Đánh giá mức đô ̣ vai trò quản lý hoa ̣t đô ̣ng da ̣y ho ̣c của hiê ̣u trưởng ở trường tiểu ho ̣c……… … 56

Bảng 2.10 Thực trạng quản lý phân công giảng dạy của giáo viên… 58

Bảng 2.11 Quản lý kế hoa ̣ch bài da ̣y và chuẩn bi ̣ bài của giáo viên … 59

Bảng 2.12 Chỉ đạo và tổ chức hoạt động giảng da ̣y trên lớp của giáo viên……… 61

Bảng 2.13 Kiểm tra, đánh giá hoa ̣t đô ̣ng giảng da ̣y của giáo viên…… 63

Bảng 2.14 Quản lý trường sở……… 64

Bảng 2.15 Quản lý thiết bị giáo dục……… 66

Bảng 2.16 Quản lý thư viện……… 67

Bảng 2.17 Các yếu tố thuộc về người quản lý……… 69

Bảng 2.18 Các yếu tố thuộc về người giáo viên tiểu học……… 71

Bảng 2.19 Các yếu tố thuộc về cơ chế, môi trường da ̣y ho ̣c………… 72

Bảng 2.20 Khó khăn hoạt động dạy học……… 74

Bảng 2.21 Thuận lợi……… 75

Bảng 3.1 Số lượng cán bộ quản lý và giáo viên tham gia khảo nghiệm……… 96

Bảng 3.2 Tính cần thiết các biện pháp mà nhà trường sẽ thực hiện

nhằm quản lý hoạt động dạy học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục……… 97 Bảng 3.3 Tính khả thi các biện pháp mà nhà trường sẽ thực hiện

nhằm quản lý hoạt động dạy học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục……… 100 Bảng 3.4 Mối quan hệ giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện

pháp đề xuất quản lý hoạt động dạy học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục……… 102

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Đặng Quốc Bảo (1997), Một số khái niệm về quản lý giáo dục Học

viện quản lý Giáo dục, Hà Nội

2 Nguyễn Ngọc Bảo - Hà Thị Đức (2000), Hoạt động dạy học ở trường tiểu

học Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội

3 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2004), Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và

đổi mới quản lý giáo dục tiểu học Nhà xuất bản Giáo dục

4 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2007), Điều lệ Trường tiểu học, Hà Nội

5 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2010), Luật giáo dục Nhà xuất bản Giáo dục, Hà

Nội

6 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2014), Tài liệu hướng dẫn nhiệm vụ năm học

2014-2015 Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội

7 Các Mác- Ănghen toàn tập (1995), Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà

Nội

8 Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2010), Đại cương khoa học

quản lý Nhà xuất bản Đại học Quốc gia

9 Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2003), Quản lý các cơ sở

GD&ĐT - Chương trình huấn luyện kỹ năng quản lý và lãnh đạo, Bộ

GD&ĐT

10 Nguyễn Quốc Chí ( 2004), Những cơ sở lý luận quản lý giáo dục Nhà xuất

bản Đại học Quốc gia Hà Nội

11 Nguyễn Đức Chính (2002), Quản lý chất lượng trong giáo dục Nhà xuất

bản Đại học Quốc gia Hà Nội

12 Nguyễn Đức Chính (2009), Chất lượng và kiểm định chất lượng giáo

dục Tập bài giảng cho lớp cao học quản lý giáo dục K12, Đại Học Giáo Dục -

Đại Học Quốc Gia Hà Nội

13 Nguyễn Đức Chính (2009), Thiết kế và đánh giá chương trình giáo dục

Tập bài giảng cho lớp cao học quản lý giáo dục K12, Đại Học Giáo Dục - Đại Học Quốc Gia Hà Nội

14 Nguyễn Thị Doan - Đỗ Minh Công - Phương Kỳ Sơn (1996), Các học

thuyết quản lý Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội

15 Trần Khánh Đức (2005), Quản lý và kiểm định chất lượng đào tạo nhân

lực theo ISO & TQM Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội

16 Trần Khánh Đức (2010), Giáo dục và phát triển nguồi nhân lực

trong thế kỷ XXI Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam

17 Đặng Xuân Hải (2008), Quản lý sự thay đổi Tập bài giảng cho lớp cao

học quản lý K12, Đại học Giáo Dục – Đại học Quốc Gia Hà Nội

18 Đặng Xuân Hải (2012), Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường trong bối

cảnh thay đổi Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam

19 Harold Koontz, Cyril Odonnell, Heinz Weihrich (1994), Những vấn

đề cốt yếu về quản lý Nhà xuất bản Khoa học và kỹ thuật, Hà Nội

20 Bùi Văn Huệ - Phan Thị Hạnh Mai - Nguyễn Xuân Thức (2007), Giáo

trình tâm lý học tiểu học Nhà xuất bản Đại học Sư phạm

21 Nguyễn Sinh Huy - Nguyễn Văn Lê (1999), Giáo dục học đại

cương Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội

22 Nguyễn Sinh Huy (1996), Đổi mới lí luận giáo dục Viện Khoa học Giáo

dục, Hà Nội

23 Trần Kiểm (2006), Khoa học quản lý giáo dục: Một số lý luận và thực

tiễn Nhà xuất bản Giáo dục

24 Nguyễn Quang Kính (2005), Giáo dục Việt Nam 1945-2005 Nhà xuất

bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội

25 Louis Cohen - Lawrence Manion (2005), Cẩm nang thực hành giảng

dạy Nhà xuất bản Đại học sư phạm Hà Nội

26 Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2008), Tâm lý học quản lý (Theo cách tiếp cận

Hành vi tổ chức) Tập bài giảng lớp cao học quản lý K12 Đại Học Giáo Dục –

Đại Học Quốc Gia Hà Nội

27 Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2012), Quản lý giáo dục một số vấn đề lý luận và thực

tiễn Nhà xuất bản Đại Học Quốc gia

28 Phạm Văn Thuần (2013), Quản lý cơ sở vật chất và thiết bị trong giáo dục

Tập bài giảng lớp cao học quản lý giáo dục K12 Đại Học Giáo Dục – Đại Học Quốc Gia Hà Nội