Biến dị đột biến gồm 2 loại: Đột biến gen và đột biến nhiễm sắc thể.. Khái niệm đột biến số lượng nhiễm sắc thể Đột biến số lượng nhiễm sắc thể là sự biến đổi số lượng của nhiễm sắc thể
Trang 1Khóa học Luyện thi đại học môn Sinh học – Thầy Nguyễn Quang Anh Đột biến số lượng nhiễm sắc thể (Phần 1)
Hocmai.vn – Ngôi trường chung của học trò Việt Tổng đài tư vấn: 1900 58-58-12 Trang | 1
-I Phân loại biến dị
Có hai loại biến dị chính:
- Biến dị di truyền được gồm biến dị tổ hợp và biến dị đột biến Biến dị đột biến gồm 2 loại: Đột biến gen
và đột biến nhiễm sắc thể
- Biến dị không di truyền được (thường biến)
II Khái niệm đột biến số lượng nhiễm sắc thể
Đột biến số lượng nhiễm sắc thể là sự biến đổi số lượng của nhiễm sắc thể làm bộ nhiễm sắc thể khác
bộ nhiễm sắc thể 2n đặc trưng cho loài
Ví dụ: Ở người 2n = 46, nếu bất kì một đột biến nhiễm sắc thể nào làm cho bộ nhiễm sắc thể không còn là 46 nữa, thì đó là đột biến nhiễm sắc thể
III Các loại đột biến nhiễm sắc thể
1 Đột biến lệch bội
1.1 Khaí niệm và phân loại
Là những biến đổi về số lượng nhiễm sắc thể xảy ra ở một hay một số cặp nhiễm sắc thể tương đồng
Ở sinh vật lưỡng bội thường gặp các dạng:
Thể không: 2n-2 (thể khuyết nhiễm)
Thể một: 2n-1
Thể một kép: 2n-1-1
Thể ba: 2n+1
Thể bốn: 2n+2
Thể bốn kép: 2n+2+2
Ví dụ: Ở đậu Hà Lan: 2n = 14 Số lượng nhiễm sắc thể ở thể ba nhiễm là: 2n + 1 = 15
Số lượng nhiễm sắc thể ở thể một nhiễm là: 2n – 1 = 13
Số loại đột biến thể ba nhiễm khác nhau ở loài này là: 7 thể ba nhiễm Số thể ba nhiễm chính bằng số
nhiễm sắc thể đơn bội
1.2 Nguyên nhân và cơ chế phát sinh
Đột biến lệch bội đựoc sinh ra do rối loạn phân bào làm cho một hoặc vài cặp nhiễm sắc thể không
phân li đồng đều về hai cực của tế bào tạo ra các giao tử thừa hay thiếu một hoặc một vài nhiễm sắc
thể
Quá trình thụ tinh xảy ra giữa giao tử đột biến nhiễm sắc thể với giao tử bình thường sẽ tạo các cơ thể lệch bội
Sự không phân li trong giảm phân có thể xảy ra ở các cặp nhiễm sắc thể thường hoặc nhiễm sắc thể
giới tính
1.3 Bài tập minh họa
Cho phép lai giữa có thể cái có kiểu gen Aa và cơ thể đực có kiểu gen aa Kiểu gen F1 sẽ như thế nào
trong trường hợp ở cơ thể cái, quá trình giảm phân hình thành giao tử bị rối loạn phân li?
ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ (PHẦN 1)
(TÀI LIỆU BÀI GIẢNG) Giáo viên: NGUYỄN QUANG ANH
Trang 2Khóa học Luyện thi đại học môn Sinh học – Thầy Nguyễn Quang Anh Đột biến số lượng nhiễm sắc thể (Phần 1)
Hocmai.vn – Ngôi trường chung của học trò Việt Tổng đài tư vấn: 1900 58-58-12 Trang | 2
-1.4 Hậu quả của các lệch bội
- Sự tăng hay giảm số lượng của một hay vài cặp nhiễm sắc thể một cách khác thường đã làm mất cân
bằng của toàn hệ gen nên các thể lệch bội thường không sống được hay giảm sức sống, giảm khả năng
sinh sản của loài
Một số dạng đột biến lệch bội cần nhớ
- Trên nhiễm sắc thể thường ở người
Hội chứng Đao: nhiễm sắc thể số 21 có ba chiếc, thể hiện các đặc trưng: cổ ngắn, mắt một mí, khe mắt xếch, lưỡi dài và dày, ngón tay ngắn, chậm phát triển, si đần, cơ quan sinh sản kém phát triển, thường vô
sinh
Ở Mĩ trong 700 ca sinh có 1 ca bị bệnh Đao
Người mẹ < 30 tuổi, tỉ lệ con mắc bệnh Đao thấp, khoảng 0,04%
Người mẹ > 40 tuổi, tỉ lệ con mắc bệnh Đao cao, khoảng 0,2%
- Trên nhiễm sắc thể giới tính ở người
Sự phân li bất thường của cặp nhiễm sắc thể giới tính XX hoặc XY cũng dẫn đến hậu quả tương tự
Một số hội chứng thường gặp là: hội chứng Tơcnơ (XO), hội chứng Claiphentơ (XXY), hội chứng siêu nữ (XO)
1.5 Ý nghĩa của các lệch bội
Đột biến lệch bội cung cấp quá trình cho quá trình tiến hoá, trong chọn giống sử dụng thể lệch bội để
thay thế nhiễm sắc thể theo ý muốn Dùng để xác định vị trí của gen trên nhiễm sắc thể
Giáo viên : NGUYỄN QUANG ANH Nguồn : Hocmai.vn