Khái niệm biến đổi khí hậu và các biểu hiện của biến đổi khí hậu ở địa phương đến năm 2030 .... Tính nhạy cảm với biến đổi khí hậu của hoạt động trồng trọt huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An .
Trang 1i
Trang 2ii
Trang 3iii
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Lưu Đức Hải, người đã tận tình hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn này
Tôi gửi lời cảm ơn chân thành đến UBND huyện Nghi Lộc – tỉnh Nghệ An đã giúp đỡ nhiệt tình trong quá trình thực hiện tại địa phương
Tôi xin chân thành cảm ơn Khoa Môi trường – Trường Đại học Khoa học tự nhiên cùng các thầy, cô giáo đã dạy dỗ và truyền đạt những kiến thức bổ ích cho tôi trong suốt quá trình học tập
Tôi xin gửi lời cảm ơn tới những đồng nghiệp tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vinh đã tạo điều kiện về thời gian cũng như tham khảo tài liệu để hoàn thành luận văn này Đồng thời cảm ơn đến gia đình đã động viên tinh thần trong quá trình thực hiện luận văn này
Hà Nội, ngày … tháng 2 năm 2015
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Ngô Ngọc Dung
Trang 4iv
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu riêng của tôi Các số liệu trong luận văn là trung thực, không sử dụng số liệu của các tác giả khác khi chƣa đƣợc công bố hoặc chƣa đƣợc sự đồng ý Những kết quả nghiên cứu của tác giả chƣa đƣợc công bố trong bất kỳ công trình nào khác
Hà Nội, ngày … tháng 2 năm 2015
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Ngô Ngọc Dung
Trang 5v
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
1.TÍNHCẤPTHIẾTCỦAĐỀTÀINGHIÊNCỨU 1
2.MỤCTIÊUCỦAĐỀTÀI 2
CHƯƠNG 1 ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
1.1.ĐIỀUKIỆNTỰNHIÊNCỦAHUYỆNNGHILỘC E RROR ! B OOKMARK NOT
1.1.1 Vị trí địa lí Error! Bookmark not defined 1.1.2 Đặc điểm địa hình, thổ nhưỡng Error! Bookmark not defined 1.1.3 Điều kiện khí tượng – thủy văn Error! Bookmark not defined 1.1.4 Các nguồn tài nguyên thiên nhiên Error! Bookmark not defined
1.2.ĐIỀUKIỆNKINHTẾXÃHỘIVÀĐẶCĐIỂMHOẠTĐỘNGTRỒNGTRỌT
E RROR ! B OOKMARK NOT DEFINED 1.2.1 Cơ cấu ngành và tăng trưởng kinh tế huyện Nghi Lộc Error! Bookmark not defined
1.2.2 Điều kiện xã hội Error! Bookmark not defined
1.3.BIẾNĐỔIKHÍHẬUVÀCÁCBIỂUHIỆNCỦABIẾNĐỔIKHÍHẬUTẠI ĐỊAPHƯƠNGĐẾNNĂM2030 E RROR ! B OOKMARK NOT DEFINED
1.3.1 Khái niệm biến đổi khí hậu và các biểu hiện của biến đổi khí hậu ở địa
phương đến năm 2030 Error! Bookmark not defined
1.3.2 Các kịch bản biến đổi khí hậu ở Việt Nam và những dự báo thay đổi các
yếu tố khí hậu ở địa phương đến năm 2030 Error! Bookmark not defined
1.4.TÍNHNHẠYCẢMVÀTỔNTHƯƠNGDOBIẾNĐỔIKHÍHẬUĐẾNHOẠT ĐỘNGTRỒNGTRỌT E RROR ! B OOKMARK NOT DEFINED
Trang 6vi
1.5.1 Trên thế giới Error! Bookmark not defined 1.5.2 Ở Việt Nam Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2 ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ERROR! BOOKMARK NOT
DEFINED
2.1.ĐỐITƯỢNG,PHẠMVINGHIÊNCỨU E RROR ! B OOKMARK NOT DEFINED 2.1.1 Đối tượng nghiên cứu Error! Bookmark not defined 2.1.2 Phạm không gian vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined
2.2.PHƯƠNGPHÁPTIẾPCẬNVÀPHƯƠNGPHÁPNGHIÊNCỨU E RROR !
2.2.1 Phương pháp tiếp cận Error! Bookmark not defined 2.2.2 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3 ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ERROR! BOOKMARK NOT
DEFINED
3.1.BIỂUHIỆNVÀDỰBÁOBIẾNĐỔIKHÍHẬUHUYỆNNGHILỘCĐẾN NĂM2030 E RROR ! B OOKMARK NOT DEFINED 3.1.1 Chế độ nhiệt Error! Bookmark not defined 3.1.2 Chế độ mưa Error! Bookmark not defined 3.1.3 Xâm mặn Error! Bookmark not defined 3.1.4 Nước biển dâng Error! Bookmark not defined 3.1.5 Thiên tai và các hiện tượng thời tiết cực đoan khác Error! Bookmark not defined
3.2.HIỆNTRẠNGSẢNXUẤTVÀTÍNHNHẠYCẢMVỚIBIẾNĐỔIKHÍHẬU CỦAHOẠTĐỘNGTRỒNGTRỌTTẠIHUYỆNNGHILỘC,TỈNHNGHỆAN
E RROR ! B OOKMARK NOT DEFINED 3.2.1 Hiện trạng sản xuất ngành trồng trọt Error! Bookmark not defined
Trang 7vii
3.2.2 Tính nhạy cảm với biến đổi khí hậu của hoạt động trồng trọt huyện Nghi
Lộc, tỉnh Nghệ An Error! Bookmark not defined
3.3.ĐÁNHGIÁVÀDỰBÁONHỮNGẢNHHƯỞNGVẢTỔNTHƯƠNGHOẠT ĐỘNGTRỒNGTRỌTTRÊNĐỊABÀNHUYỆNNGHILỘCĐẾNNĂM2030
E RROR ! B OOKMARK NOT DEFINED 3.3.1 Nước biển dâng Error! Bookmark not defined 3.3.2 Xâm mặn Error! Bookmark not defined 3.3.3 Tác động của gia tăng nhiệt độ Error! Bookmark not defined 3.3.4 Thay đổi lượng mưa Error! Bookmark not defined
3.4.ĐỀXUẤTCÁCGIẢIPHÁPỨNGPHÓVỚIBIẾNĐỔIKHÍHẬUTRONG LĨNHVỰCTRỒNGTRỌTHUYỆNNGHILỘC E RROR ! B OOKMARK NOT
3.4.1 Giải pháp cho giai đoạn 2014-2020 Error! Bookmark not defined
3.4.2 Giải pháp cho giai đoạn 2020 - 3020 67
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
I.KẾTLUẬN E RROR ! B OOKMARK NOT DEFINED
II.KIẾNNGHỊ E RROR ! B OOKMARK NOT DEFINED TÀI LIỆU THAM KHẢO 3
Trang 80
MỤC LỤC BẢNG
Bảng 1.1 Số đợt rét đậm, rét hại ở Nghệ An………22
Bảng 1.2 Số đợt nắng nóng sảy ra ở Nghệ An……… 23
Bảng 1.3 Cơn bảo ảnh hưởng trực tiếp từ 1980-2010……….…… ………23
Bảng 1.4 Nhiệt độ không khí trung bình từng thập kỷ tỉnh Nghệ An…… …….24
Bảng 1.5 Mức tăng nhiệt độ trung bình tỉnh Nghệ An so với thời kỳ 1980-1999 theo kịch bản phát thải trung bình B2……… …… ……….……25
Bảng 1.6 Mức thay đổi (%) lương mưa trung bình tỉnh Nghệ An so với thời kỳ 1980-1999 theo kịch bản phát thải trung bình B2……… 25
Bảng 1.7 Nước biển dâng theo kịch thải thấp (cm)……… …….26
Bảng 1.8 Nước biển dâng theo kịch thải trung bình (cm)……… 27
Bảng 1.9 Nước biển dâng theo kịch thải cao (cm)……… ……… ……….27
Bảng 1.10 Diện tích có nguy cơ bị ngập theo các kịch bản nước biển dâng (% diện tích)……… ………….…28
Bảng 2.1 Bảng ma trận chỉ số tổn thương ……….…37
Bảng 3.1 Tổng lượng mưa qua từng thập kỷ tỉnh Nghệ An……… …39
Bảng 3.2 Diện tích đất nông nghiệp bị ngập khi nước biển dâng tỉnh Nghệ An 51
Bảng 3.3 Dự báo đất lúa bị ngập nước biển huyện Nghi Lộc…….………… 52
Bảng 3.4 Tổng hợp cải tiến mô hình canh tác lúa thích ứng với BĐKH…… ….58
Bảng 3.5 Tổng hợp cải tiến mô hình canh tác lạc thích ứng với BĐKH…… ….61
Bảng 3.6 Tổng hợp các phương hướng cải tiến mô hình canh tác ngô thích ứng với biến đổi khí hậu……… ………… 65
Trang 91
DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình 1.1 Sơ đồ vị trí huyện Nghi Lộc 4
Hình 1.2 Bãi biển Nghi Lộc……… 10
Hình 1.3 Khu du lịch Bãi Lữ……… 10
Hình 1.4 Hệ thống giao thông nội đồng của huyện Nghi Lộc……… 17
Hình 1.5 Hệ thống hạ tầng phục vụ sản xuát lúa của huyện Nghi Lộc 17
Hình 3.1 Cây lúa ở huyện Nghi Lộc 42
Hình 3.2 Cây ngô ở huyện Nghi Lộc 43
Hình 3.3 Cây lạc ở huyện Nghi Lộc 45
Hình 3.4 Cây vừng ở huyện Nghi Lộc 46
Hình 3.5 Trồng rau ở huyện Nghi Lộc 46
Trang 102
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 3.1 Diễn biến diện tích, sản lƣợng lúa giai đoạn 2001-2013 43 Biểu đồ 3.2 Diễn biến diện tích, sản lƣợng ngô giai đoạn 2001-2013.………… 44 Biểu đồ 3.3 Diễn biến diện tích, sản lƣợng lạc giai đoạn
2001-2013…… ……… 45
Trang 113
TÀI LIỆU THAM KHẢO
TÀI LIỆU BẰNG TIẾNG VIỆT
1 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2012), Kịch bản biến đổi khí hậu, nước biển
dâng cho Việt Nam Hà Nội
2 Bộ Nông nghiệp và phát triển Nông thôn (2012), Kế hoạch hành động ứng
phó với biến đổi khí hậu của ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn giai đoạn 2011-2015 và tầm nhìn đến năm 2050 Hà Nội
3 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2008), Chương trình mục tiêu quốc gia ứng
phó với biến đổi khí hậu Hà Nội
4 Chi cục thống kê tỉnh Nghệ An (2014), Niên giám thống kê tỉnh Nghệ An năm 2013
5 Chính phủ nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2007), Chương trình
mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu Hà Nội
6 Đài khí tượng thủy văn Bắc Trung Bộ (2011), Số liệu quan trắc khí tượng,
thủy văn tỉnh Nghệ An Hà Nội
7 Nguyễn Võ Linh (1999), Đề xuất một số mô hình sản xuất nông nghiệp hiệu
quả ở vùng đất trũng vùng Tây Sông Hậu Viện quy hoạch & Thiết kế Nông
nghiệp Hà Nội
8 Võ Văn Minh, Nguyễn Văn Khánh, Nguyễn Ngọc Quy và Trần Duy Vinh
(2011), “Công nghệ thủy canh hồi lưu cải tiến - Giải pháp cho nền nông
nghiệp sinh thái đô thị và ứng phó với biến đổi khí hậu" trang 229– 234, Kỷ
yếu Hội thảo Khoa học và công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng Nam Trung Bộ - Tây Nguyên, Quảng Nam
9 Nguyễn Bính Thìn (2009), Thực hiện chương trình hành động thích ứng với biến
đổi khí hậu của ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn Hà Nội
10 Trần Thục (2008), Hướng tới chương trình hành động của ngành nông nghiệp và
phát triển nông thôn nhằm giảm thiểu và thích ứng với biến đổi khí hậu Hà Nội
Trang 124
11 Tổ chức phát triển Hà Lan (2013), Sổ tay các mô hình thí điểm sinh kế thích
ứng với biến đổi khí hậu
12 Tổ chức phát triển Hà Lan (2011), Báo cáo tác động của biến đổi khí hậu và
chiến lược thích ứng với biến đổi khí hậu ở huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An
13 Tổng cục Thống kê (2011), Số liệu thống kê quốc gia năm 2010 Hà Nội
14 Viện khoa học Khí tượng Thủy văn và Môi trường (2010), Biến đổi khí hậu
và tác động ở Việt Nam Hà Nội
15 Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An (2011), Kế hoạch hành động ứng phó với
biến đổi khí hậu tỉnh Nghệ An giai đoạn 2011-2015 có tính đến năm 2020
Trang 135
TÀI LIỆU BẰNG TIẾNG ANH
16 Borton and Lim (2005), The selection of agricultural plant to reduce stress
in climate change
17 FAO (2007), Global Initiative on Plant Breeding Capacity Build
18 IRRI (2010), Reseach on rice varieties to be adopted to climate change
19 Fisher and co-worker (2002), Impact of Climate chang to Culvivation
20 Gunther Fisher, Mahendra Shah, and Harrij van Velthuizen (2002), Climate
Change and Agricultural Vulnerability Vienna, Austrea: International
Institute for Applied Systems Analysis Publications Department
21 Pham Thi Thu Huong, A P Everaarts, Neeteson J J, and P C Struik
(2013), “Vegetable Production in Red River Delta of Vietnam.I
Opportunities and Constraints.” NJAS - Wageningen Journal of Life Sciences 67:27 – 36
22 (Kutzbach 1977), Some concepts of Climate change anh relevant problems
23 IPCC (2007), “Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on
Climate Change”,WGI “The Physical Science of CC”; WGII “Impacts,
Adaptation & Vulnerability”; III “Mitigation of CC” Việt Nam, Ha Noi, 30
p