ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ------ NGUYỄN HOÀNG NGA MY BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG DU LỊCH BÃI BIỂN THỪA THIÊN HUẾ, NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP CÁC BÃI BI
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
- -
NGUYỄN HOÀNG NGA MY
BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG DU LỊCH BÃI BIỂN THỪA THIÊN HUẾ, NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP
CÁC BÃI BIỂN THUẬN AN, LĂNG CÔ
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: DU LỊCH HỌC
Hà Nội-2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
- -
NGUYỄN HOÀNG NGA MY
BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG DU LỊCH BÃI BIỂN THỪA THIÊN HUẾ, NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP
CÁC BÃI BIỂN THUẬN AN, LĂNG CÔ
Chuyên ngành: Du lịch
(Chương trình đào tạo thí điểm)
LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS TS NGUYỄN ĐÌNH HÒE
Hà Nội-2015
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi –Nguyễn Hoàng Nga My, học viên cao học khóa 2012 – 2014, Khoa Du lịch học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội Tôi xin chịu trách nhiệm trước Hội đồng Khoa học và Đào tạo Khoa Du lịch học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
Học viên
Nguyễn Hoàng Nga My
Trang 4MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN iii
BẢNG DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT vi
MỞ ĐẦU 8
1 Lý do chọn đề tài 8
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 9
3 Mục đích nghiên cứu Error! Bookmark not defined
4 Câu hỏi nghiên cứu Error! Bookmark not defined
5 Đối tượng và phạm vi thời gian nghiên cứu Error! Bookmark not defined
6 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined 6.1 Phương pháp thu thập số liệu Error! Bookmark not defined 6.2 Phương pháp xử lý số liệu Error! Bookmark not defined
7 Kết cấu luận văn Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG I TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MÔI TRƯỜNG DU LỊCH VÀ
MÔI TRƯỜNG DU LỊCH BÃI BIỂN Error! Bookmark not defined 1.1.Các khái niệm Error! Bookmark not defined 1.2.Tổng quan về Môi trường du lịch Error! Bookmark not defined 1.3 Mối quan hệ giữa môi trường và phát triển du lịch Error! Bookmark not
defined
1.3.1.Ảnh hưởng của môi trường đến hoạt động phát triển du lịch Error!
Bookmark not defined
1.3.2.Tác động của hoạt động phát triển du lịch đến môi trường Error!
Bookmark not defined
1.4 Những bài học kinh nghiệm về bảo vệ môi trường Error! Bookmark not
defined
1.5 Quy định pháp luật của Việt nam về bảo vệ môi trường du lịch Error!
Bookmark not defined
Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG II HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG DU LỊCH TẠI CÁC BÃI BIỂN LĂNG
CÔ VÀ THUẬN AN Error! Bookmark not defined
2.1 Đặc điểm điều kiện Tự nhiên – Kinh tế - Xã hội vùng ven biển của Thừa Thiên
Huế trong mối quan hệ với du lịch bãi biển Error! Bookmark not defined 2.2 Tiềm năng phát triển du lịch tại các bãi biển của Thừa Thiên Huế Error!
Bookmark not defined
Trang 52.2.1 Giới thiệu khái quát về các bãi biển du lịch của Thừa Thiên Huế Error!
Bookmark not defined
2.2.2 Tài nguyên du lịch của các bãi biển Thuận An và Lăng Cô Error!
Bookmark not defined
2.2.3 Cơ sở hạ tầng du lịch tại các bãi biển Thuận An và Lăng Cô Error!
Bookmark not defined
2.2.4 Các loại hình du lịch tại các bãi biểnThuận An và Lăng Cô Error!
Bookmark not defined
2.3 Hiện trạng Môi trường Du lịch tại các bãi biển Lăng Cô và Thuận An Error!
Bookmark not defined
2.3.1 Dịch vụ du lịch bãi biển của Thừa Thiên Huế Error! Bookmark not
defined
2.3.2.Hiện trạng môi trường du lịch tự nhiên Error! Bookmark not defined 2.3.3 Hiện trạng môi trường du lịch xã hội nhân văn Error! Bookmark not
defined
2.4 Phân tích nguyên nhân của các vấn đề môi trường du lịch tại bãi biển Lăng Cô
và Thuận An TT Huế Error! Bookmark not defined
2.4.1 Nguyên nhân từ quản lý vĩ mô của tỉnh, địa phương Error! Bookmark not
defined
2.4.2 Nguyên nhân từ quản lý yếu kém của các doanh nghiệp Error! Bookmark
not defined
2.4.3 Nguyên nhân từ ý thức của du khách Error! Bookmark not defined 2.4.4 Nguyên nhân từ sông Error! Bookmark not defined
2.5 Nhận xét chung về hiện trạng môi trường tại hai bãi biển nghiên cứu Error!
Bookmark not defined
Tiểu kết chương 2 Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG DU LỊCH TẠI
CÁC BÃI BIỂN THUẬN AN VÀ LĂNG CÔ Error! Bookmark not defined
3.1 Quan điểm, định hướng phát triển du lịch gắn liền với môi trường của Thừa
Thiên Huế Error! Bookmark not defined 3.2 Cơ sở thực tiễn của việc xây dựng các giải pháp Error! Bookmark not defined
3.2.1 Đối với môi trường du lịch tự nhiên: Error! Bookmark not defined 3.2.2 Đối với môi trường du lịch xã hội nhân văn:Error! Bookmark not defined
3.3 Giải pháp chính sách, chiến lược phát triển du lịch bãi biển và ưu tiên đầu tư
Error! Bookmark not defined 3.4 Các giải pháp Bảo vệ Môi trường Du lịch Error! Bookmark not defined
Trang 6Tiểu kết chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined
TÀI LIỆU THAM KHẢO 11
BẢNG DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt Chữ đầy đủ
and Cultural Organization (Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá của Liên Hợp Quốc)
Zone (Dự án Việt Nam - Hà Lan về Quản lý tổng hợp vùng ven biển)
Trang 7DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ BIỂU ĐỒ
Biểu đồ2.1 Kiểm kê thực trạng cơ sở kinh doanh dịch vụ tr 53 Biểu đồ2.2 Thống kê các hoạt động vi phạm của du khách tr 56 Bảng 2.0 Doanh thu và số lượng khách đến Huế từ năm 2009 đến 2013…tr 39 Bảng 2.1 Mối quan hệ tương quan giữa các tiêu chí đánh giá cơ sở kinh doanh tr 54 Bảng 2.2 Kiểm định các mức độ vi phạm các hoạt động của du khách tr 57 Bảng 2.3 Mối quan hệ giữa việc tham gia hoạt động bảo vệ môi trường và mức
độ vi phạm các hoạt động tr58 Bảng 2.4 Kiểm kê hành động vi phạm những điều bị cấm thực hiện của cơ sở kinh doanh tr 65 Bảng 2.5 Mối quan hệ giữa mức độ quan trọng của việc bảo vệ môi trường du lịch biển và các yêu cầu đối với cơ sở kinh doanh tr 66 Bảng 2.6 Mối quan hệ giữa các hoạt động vi phạm và các nhóm tuổi tr 68 Bảng 2.7 Thống kê các hoạt động bảo vệ môi trường của du khách tr 69
Trang 99
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong suốt 40 năm hình thành và phát triển, du lịch Việt Nam đã có những bước tiến đáng khích lệ và hiện đã trở thành một ngành kinh tế có vị trí xứng đáng trong nền kinh tế quốc dân Việt Nam là một nước được thế giới biết đến với các danh lam thắng cảnh nổi tiếng: Vịnh Hạ Long, Vịnh Lăng Cô, Phong Nha –Kẻ Bàng, Cố Đô Huế, Phố Cổ Hội An, Khu di tích Mỹ Sơn,… Du lịch biển đảo chiếm khoảng 70% trong hoạt động của ngành du lịch Việt Nam [33] và được xem là một trong 5 hướng đột phá về phát triển kinh tế biển và ven biển Vì vậy, du lịch biển là mũi nhọn của ngành du lịch Việt Nam Nước ta có hàng trăm bãi biển đã sử dụng
và có thể sử dụng cho du lịch, trong đó có hàng chục bãi biển nổi tiếng Thừa Thiên
- Huế cũng có nhiều bãi biển đẹp đang thu hút ngày càng nhiều du khách Cụ thể, năm 2013, lượng khách du lịch đến Huế ước đạt 2,599 triệu lượt, tăng 2,2% so với năm 2012, trong đó khách quốc tế ước đạt 904.699 lượt, tăng 4,3% so với năm 2012; khách nội địa ước đạt 1.694.773 lượt, tăng 1% so với năm 2012 Khách lưu trú đón được 1,785 triệu lượt, tăng 3,2% so với cùng kỳ năm 2012, trong đó khách quốc tế ước đạt 745.120 lượt, tăng 2% so với năm 2012, khách du lịch nội địa 1.039.982 lượt, tăng 4% so với cùng kỳ Ngày khách lưu trú bình quân 2,02 ngày Doanh thu du lịch ước đạt 2.469 tỷ đồng, tăng 11,7% so với cùng kỳ năm 2012 Doanh thu xã hội từ du lịch ước đạt trên 6.100 tỷ đồng [13]
Chính vì vậy, vấn đề bảo vệ môi trường du lịch đang là đòi hỏi cấp thiết nhằm phát triển du lịch bền vững không chỉ của nước ta mà còn là của Tỉnh Thừa Thiên – Huế
Môi trường Du lịch tại các bãi biển du lịch nói chung và của Thừa Thiên Huế hiện đang phải đối mặt với nhiều thách thức:
Trang 101 Ô nhiễm môi trường: vấn đề xử lý chất thải, vệ sinh an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường bãi tắm;
2 Chưa có quy hoạch cho việc phát triển du lịch ở các bãi biển này Hình thức kinh doanh còn tự phát;
3 Các chương trình, lễ hội du lịch bãi biển hằng năm chỉ có một lần hoặc 2 năm một lần Tính mùa vụ cao, dẫn đến tình trạng khách tập trung đông vào một vài thời điểm, tác động đến môi trường du lịch
Xuất phát từ các lý do ở trên, yêu cầu cấp thiết đặt ra là cần tìm hiểu thực trạng môi trường du lịch bãi biển và có kế hoạch quản lý bảo vệ môi trường du lịch nhằm phát triển du lịch bền vững ở các bãi biển Thừa Thiên Huế Vì vậy đề tài
“Bảo vệ môi trường du lịch bãi biển Thừa Thiên Huế, nghiên cứu trường hợp các bãi biển Thuận An, Lăng Cô” được chọn nghiên cứu nhằm làm rõ thực
trạngbảo vệ môi trường du lịch ở các bãi biển nói trên, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp để góp phần vào sự phát triển bền vững của du lịch biển nói riêng và ngành du lịch nói chung ở Thừa Thiên Huế
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Hiện nay, cómột số đề tài đã thực hiện liên quan tới vấn đề bảo vệ môi trường
du lịch như:
Luận văn “Bảo vệ môi trường tự nhiên trong hoạt động du lịch Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh” của Hà Thị Phương Lanđề cập đến thực trạng hoạt động du lịch và công tác bảo vệ môi trường tự nhiên trong hoạt động du lịch tại Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh Từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm bảo vệ môi trường tự nhiên trong hoạt động du lịch tại Vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
Đề tài nghiên cứu của Viện nghiên cứu phát triển du lịch “Hiện trạng và một số giải pháp bảo vệ môi trường du lịch Việt Nam” đã nhận biết được tầm quan trọng,
Trang 1111
ý nghĩa của việc đánh giá tác động môi trường du lịch; phân tích được hiện trạng môi trường du lịch Việt Nam nói chung và hiện trạng môi trường du lịch ở một số khu du lịch điển hình thông qua các chỉ tiêu về chất lượng môi trường nước, không khí, cảnh quan, các hệ sinh thái đặc trưng, chất thải rắn, vấn đề vệ sinh môi trường, các vấn đề xã hội, nhân văn, sức khoẻ cộng đồng Từ đó, đề tài đưa ra các giải pháp đưa ra đã góp phần giải quyết những mâu thuẫn tất yếu xảy ra giữa yêu cầu phát triển du lịch và bảo vệ môi trường, đảm bảo tính bền vững của môi trường và hoạt động kinh tế du lịch
Dự án “Kế hoạch phân vùng sử dụng tổng hợp đới bờ tỉnh Thừa Thiên Huế đến năm 2020, định hướng đến 2030” của giao Sở Tài Nguyên và Môi trường tỉnh Thừa Thiên Huế đã xây dựng và triển khai phân vùng sử dụng đới bờ đối với vùng
bờ biển của Thừa Thiên Huế Đây là một quá trình phức tạp, đòi hỏi thời gian và cần được thực hiện từng bước, cùng với sự hoàn thiện về thể chế và năng lực trong quản lý không gian, tài nguyên và môi trường tại đới bờ của địa phương Vì vậy, trong kế hoạch này, sơ đồ phân vùng, các quy định sử dụng và cơ chế tổ chức thực hiện mới được đề xuất bước đầu, ở mức tổng quát nhưng cũng đã phần nào giải quyết được vấn đề môi trường tại vùng biển của Thừa Thiên Huế.[17]
Đối với các bãi biển của Thừa Thiên Huế nói riêng, trước đây vẫn chưa có đề tài nào nghiên cứu vấn đề môi trường du lịch, chủ yếu chỉ có các bài báo giấy hoặc trên báo điện tử có bàn luận sơ lược, song song với việc giới thiệu về các bãi biển
du lịch của Thừa Thiên Huế
Tuy nhiên, các tài liệu này chưa đi sâu vào việc nghiên cứu vấn đề bảo vệ môi trường du lịch các bãi biển du lịch của Thừa Thiên Huế, cụ thể là hai bãi biển Thuận An và Lăng Cô như trong đề tài này
Trang 12TÀI LIỆU THAM KHẢO TIẾNG VIỆT
1 Lê Trọng Bình (2010), Một số giải pháp phát triển du lịch biển và ven biển Việt Nam, Tổng cục du lịch Việt Nam
2 Bộ văn hóa thể thao và du lịch, Tổng cục du lịch (2006), Tài liệu khóa tập huấn về nâng cao năng lực quản lý, bảo vệ môi trường du lịch, Hà Nội
3 Chiến lược khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên và bảo vệ môi trường biển đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 (Strategy for sustainable exploitation and utilization of marine natural resources and environment protection until 2020 and vision 2030)
4 Điều chỉnh quy hoạch tổng thể phát triển du lịch thừa thiên huế đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020
5 Nguyễn Đình Hòe – Vũ Văn Hiếu (2001) Du lịch bền vững NXB Đại học Quốc Gia Hà Nội
6 Jean-Pierre Beurier, Đại học Nantes Những thách thức về biển trên thế giới Conferences&Seminaires
7 Luật Bảo vệ môi trường 2014
8 Luật du lịch Việt Nam
9 Vũ Tự Lập (2010) Địa lý tự nhiên Việt Nam NXB ĐHSP Hà Nội
10 Phạm Trung Lương (chủ biên) (2000) Tài nguyên và du lịch Việt Nam, NXB Giáo dục, Hà Nội
11 Phạm Trung Lương (chủ biên) (2002) Du lịch sinh thái- Những vấn đề về lý luận
và thực tiễn phát triển ở Việt Nam NXB Giáo dục, Hà Nội
12 Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm
2030
13 Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thừa Thiên Huế, Phát triển du lịch Thừa Thiên Huế gắn với Đại ngàn Tây Nguyên
14 Tỉnh Thừa Thiên Huế, Báo cáo số 100/BC-PCLB của UBND tỉnh Thừa Thiên Huế ngày 30 tháng 09 năm 2013 về việc tình hình diễn biến, công tác triển khai ứng
Trang 1313
phó và thiệt hai bước đầu do cơn bão số 10 gây ra trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế
15 Tỉnh Thừa Thiên Huế, Quyết định số 2818/QĐ-UBND ngày 13 tháng 12 năm
2006 về việc phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình xử lý khẩn cấp chống sạt
lở bờ biển khu vực Phú Thuận - tỉnh Thừa Thiên Huế
16 Tỉnh Thừa Thiên Huế, Quyết định số 1402/QĐ-UBND ngày 13 tháng 7 năm 2009
về việc phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Thừa Thiên Huế đến năm 2015 và định hướng đến năm 2020
17 Tỉnh Thừa Thiên Huế, Quyết định số 2293/QĐ-UBND ngày 05 tháng 12 năm
2012 phê duyệt Kế hoạch phân vùng sử dụng tổng hợp đới bờ tỉnh Thừa Thiên Huế đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030
18 Tỉnh Thừa Thiên Huế, Quyết định số 628/QĐ-UBND ngày 03 tháng 4 năm 2013
về việc phê duyệt Quy hoạch phân vùng sử dụng đất bãi tắm, điểm vui chơi giải trí cộng đồng bền vững vùng ven biển tỉnh Thừa Thiên Huế đến năm 2025
19 Tỉnh Quảng Ninh, Quyết định số 2526/2013/QĐ-UBND ngày 23 tháng 9 năm
2013 của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc Ban hành Quy chế Quản lý Bãi tắm du lịch trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh
20 Ủy Ban nhân dân thị trấn Lăng Cô, Báo cáo của Ủy Ban nhân dân thị trấn Lăng Cô tháng 8 năm 2014
21 Hua Chien Thang (2008) IntegratedCoastal Zone Management towards sustainable development in Vietnam (2008) 305-313
22 Le Dinh Thanh – Nguyen Thi The Nguyen (2008) Integrated Coastal Zone Management in central region of Vietnam – issues and recommendations
23 Ủy ban nhân dân thị trấn Thuận An - Báo cáo tổng kết hoạt động, dịch vụ du lịch năm 2013
24 Viện tài nguyên môi trường biển, Chất lượng nước vùng đầm phá Tam Giang – Cầu hai
TIẾNG ANH
Trang 1425 Cherdvong Saegsupavanish (2012) Unwelcom enviromental impact assessment for coastal protection along a seven – kilometer shoreline in southern Thailand Ocean & Coastal Management 20-29
26 L.C.van Rijn (2011) Coastal erosion and control Ocean & Coastal Management
54 (2011) 1-21
27 Maarten Vonhof (2002) Handbook of Environmental Inventory Alberta Fish and Wildlife Division Edmonton, Alberta
28 Schonhuth,M and U.Kievelitz (1994) Rapid Participatory Appraisal An introduction Guide GTZ im TZ-VerlegGermany
29 T.S Silva, P.R.A Tagliani (2012) Environmental planning in the medium littoral
of the Rio Grande do Sul coastal plain – Southern Brazil: Elements for coastal management Ocean & Coastal Management 59 (2012) 20-30
INTERNET
30 Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế Tự nhiên, giới thiệu chung
https://www.thuathienhue.gov.vn/portal_ge/Views/Default.aspx?OneID=2
31 Thanh Hải (30/05/2014) Biển, đảo – sức bật cho du lịch Việt Nam
http://vietnamtourism.gov.vn/index.php/items/14508
32 Khánh Huy - BND (09/03/2015) Phát triển du lịch gắn liền môi trường biển
http://vietnamtourism.gov.vn/index.php/items/16946
33 Quốc Việt (08/10/2012) Du khách tới Huế tăng mạnh trong 9 tháng
http://vietnamtourism.gov.vn/index.php/items/10493/33
34 Ngọc Hiền (15/05/2010) Kinh nghiệm quản lý biển ở Nhật Bản
http://www.rimf.org.vn/bantin/news.asp?cat_id=3&news_id=2623
35 Hoàng Lân Nghiên cứu khả năng áp dụng công nghệ Stabiplage chống xói lở bờ biển Bình Định
http://www.dostbinhdinh.org.vn/MagazineNewsPage.asp?TinTS_ID=685&TS_ID=62
36 T Hoài (28/05/2014) Khai thác và phát triển hợp lý bền vững
http://www.baothuathienhue.vn/DichVu/ThongTin/CapNhat/prints.aspx?NewsID=2-0-45261
37 TTXVN (12/08/2013) Phát triển bền vững biển, đảo Việt Nam: Nguy cơ suy giảm tài nguyên sinh vật biển
http://vea.gov.vn/vn/tintuc/tintuchangngay/Pages/Nguy-c%C6%A1-suy-gi%E1%BA%A3m-t%C3%A0i-nguy%C3%AAn-sinh-v%E1%BA%ADt-bi%E1%BB%83n.aspx
38 Vũ Thanh Ca Môi trường biển đang có dấu hiệu ô nhiễm và suy thoái
