Tổ chức và hoạt động của thư viện trường đại học công nghệ giao thông vận tải

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ------ NGUYỄN THỊ KIM NGÂN TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA THƯ VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ GIAO THÔNG VẬN TẢI LUẬN VĂN

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

- -

NGUYỄN THỊ KIM NGÂN

TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA THƯ VIỆN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ GIAO THÔNG VẬN TẢI

LUẬN VĂN THẠC SĨ THÔNG TIN – THƯ VIỆN

Hà Nội – 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

- -

NGUYỄN THỊ KIM NGÂN

TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA THƯ VIỆN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ GIAO THÔNG VẬN TẢI

LUẬN VĂN THẠC SĨ THÔNG TIN-THƯ VIỆN

Chuyên ngành: Thông tin-Thư viện

Mã số: 60 32 02 03 Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Đoàn Phan Tân

Hà Nội – 2015

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG

PGS.TS Trần Thị Quý

LỜI CẢM ƠN

Thông qua cuốn Luận văn này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc của mình tới các thầy-cô giáo Khoa Thông tin-Thư viện - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội cùng các giáo viên đang công tác trong và ngoài trường đã tận tình hướng dẫn và dạy bảo tôi trong suốt thời gian học Đại học và Cao học tại Trường Đại học Khoa học Xã hội

và Nhân văn

Tôi cũng xin được gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất tới thầy giáo-PGS.TS.Đoàn Phan Tân-Giáo viên hướng dẫn luận văn và cũng là người thầy đã tận tình chỉ dạy cho tôi hoàn thành tốt luận văn của mình Đồng thời, tôi xin gửi lời cảm ơn tới Ban lãnh đạo, Giám đốc cùng toàn thể các cán bộ tại Thư viện Trường Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này Cám ơn người dùng tin của thư viện đã ủng hộ , giúp tôi hoàn thành phiếu khảo sát để tôi hoàn thành Luận văn với những số liệu xác thực

Cuối cùng, xin cám ơn gia đình ,người thân, bạn bè đã bên cạnh , động viên, ủng hộ và tạo điều kiện giúp tôi hoàn thành chương trình học và thực hiện đề tài

Tác giả luận văn

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined.

1 Tính cấp thiết của đề tài Error! Bookmark not defined.

2 Tình hình nghiên cứu Error! Bookmark not defined.

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Error! Bookmark not defined.

4 Giả thuyết nghiên cứu Error! Bookmark not defined 5.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined 6.Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined.

7 Ý nghĩa khoa học và khả năng ứng dụng Error! Bookmark not defined 8.Dự kiến kết quả nghiên cứu Error! Bookmark not defined.

9 Bố cục nội dung luận văn Error! Bookmark not defined NỘI DUNG Error! Bookmark not defined Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ GIAO THÔNG VẬN TẢI Error! Bookmark not defined 1.1 Khái niệm về tổ chức và hoạt động thư việnError! Bookmark not defined.

1.1.1 Khái niệm về tổ chức thư viện Error! Bookmark not defined 1.1.2 Khái niệm về hoạt động thư viện Error! Bookmark not defined.

1.2 Vai trò của tổ chức và hoạt động thư việnError! Bookmark not defined.

1.2.1 Vai trò của tổ chức thư viện Error! Bookmark not defined 1.2.2 Vai trò của hoạt động thư viện Error! Bookmark not defined.

1.3 Những yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức và hoạt động thư viện Error! Bookmark not defined.

1.3.1 Nguồn nhân lực Error! Bookmark not defined 1.3.2 Kinh phí hoạt động Error! Bookmark not defined 1.3.3 Cơ sở vật chất-kỹ thuật Error! Bookmark not defined 1.3.4 Khả năng ứng dụng khoa học công nghệError! Bookmark not defined.

1.3.5 Trình độ và nhu cầu người dùng tin Error! Bookmark not defined.

1.3.6 Các văn bản pháp quy và nhận thức về vai trò thư viện Error!

Bookmark not defined.

1.4 Tiêu chí đánh giá hiệu quả tổ chức và hoạt động trong cơ quan thông tin-thư viện Error! Bookmark not defined.

1.4.1 Tiêu chí về năng lực và tinh thần phục vụ của cán bộ thư viện Error!

Bookmark not defined.

1.4.2 Tiêu chí về nguồn lực thông tin Error! Bookmark not defined 1.4.3 Tiêu chí về mức độ ứng dụng khoa học công nghệError! Bookmark

not defined.

1.4.4 Tiêu chí về tổ chức thư viện Error! Bookmark not defined.

1.5 Khái quát về Trường Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải Error! Bookmark not defined.

1.5.1 Lịch sử hình thành - phát triển Error! Bookmark not defined 1.5.2 Cơ cấu tổ chức Error! Bookmark not defined 1.5.3 Mục tiêu đào tạo giai đoạn đổi mới Error! Bookmark not defined.

1.6 Khái quát về thư viện Trường Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải Error! Bookmark not defined.

1.6.1 Lịch sử hình thành - phát triển Error! Bookmark not defined 1.6.2 Chức năng - nhiệm vụ Error! Bookmark not defined 1.6.3 Đặc điểm vốn tài liệu Error! Bookmark not defined 1.6.4 Đặc điểm người dùng tin và nhu cầu tinError! Bookmark not defined.

1.7 Tầm quan trọng của tổ chức và hoạt động đối với sự nghiệp phát triển Thư viện Trường Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải Error! Bookmark not defined.

Chương 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA THƯ VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ GIAO THÔNG VẬN TẢI Error! Bookmark not defined.

2.1 Thực trạng công tác tổ chức củaThư viện Trường Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải Error! Bookmark not defined.

2.1.1 Cơ cấu tổ chức Error! Bookmark not defined 2.1.2 Đội ngũ cán bộ Error! Bookmark not defined.

2.1.3 Cơ sở vật chất – kỹ thuật Error! Bookmark not defined.

2.2 Thực trạng hoạt động của Thư viện Trường Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải Error! Bookmark not defined.

2.2.1 Phát triển nguồn tin Error! Bookmark not defined 2.2.2 Xử lý tài liệu Error! Bookmark not defined 2.2.3 Lưu trữ thông tin Error! Bookmark not defined 2.2.4 Tổ chức kho và bảo quản tài liệu Error! Bookmark not defined 2.2.5 Tìm tin và phổ biến thông tin Error! Bookmark not defined 2.2.6 Ứng dụng khoa học công nghệ Error! Bookmark not defined 2.2.7 Các hoạt động khác Error! Bookmark not defined.

2.3 Tiêu chí đánh giá hiệu quả tổ chức và hoạt động của Thư viện Trường Đại học Công nghệ Giao thông Vận tảiError! Bookmark not defined.

2.4 Những yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức và hoạt động tại Thư viện Trường Đại học Công nghệ Giao thông Vận tảiError! Bookmark not defined.

2.5 Nhận xét công tác tổ chức và hoạt động của Thư viện Trường Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải Error! Bookmark not defined.

2.5.1 Ưu điểm Error! Bookmark not defined 2.5.2 Hạn chế Error! Bookmark not defined 2.5.3 Nguyên nhân Error! Bookmark not defined.

Chương 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA THƯ VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ GIAO THÔNG VẬN TẢI Error! Bookmark not defined 3.1 Nhóm giải pháp về tổ chức Error! Bookmark not defined.

3.1.1 Hoàn thiện cơ cấu tổ chức Error! Bookmark not defined 3.1.2 Kiện toàn đội ngũ cán bộ Error! Bookmark not defined 3.1.3 Đầu tư cơ sở vật chất – kỹ thuật Error! Bookmark not defined.

3.2 Nhóm giải pháp về hoạt động Error! Bookmark not defined.

3.2.1 Phát triển nguồn lực thông tin Error! Bookmark not defined 3.2.2 Hoàn thiện công tác xử lý tài liệu Error! Bookmark not defined.

3.2.3 Nâng cao hiệu quả tổ chức kho và bảo quản tài liệuError! Bookmark

not defined.

3.2.4 Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệError! Bookmark not defined.

3.2.5 Đa dạng hóa và nâng cao chất lượng sản phẩm-dịch vụ thông tin-thư viện Error! Bookmark not defined 3.2.6 Một số giải pháp khác Error! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 80 PHỤ LỤC

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Từ viết tắtTiếng Việt

TT Từ viết tắt Từ gốc

1 CNTT Công nghệ thông tin

3 ĐHCN GTVT Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải

8 TT-TV Thông tin – thư viện

Từ viết tắt Tiếng Anh

1 DDC Khung phân loại thập phân Dewey

Dewey Decimal Classification

2 ISBD Mô tả thư mục theo tiêu chuẩn quốc tể

International Standard Bibliographic Description

Local Area Network

4 MARC Khổ mẫu biên mục đọc máy

Marchine Readable Cataloging

Mục lục truy nhập công cộng trực tuyến

Online Public Access Catalog

DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ, HÌNH

Danh mục Bảng

Bảng 1.1: Thống kê tài liệu (sách) theo lĩnh vực (2014)Error! Bookmark not defined

Bảng 1.2: Thống kê tài liệu điện tử theo lĩnh vực (2014)Error! Bookmark not defined

Bảng 2.1: Trình độ ngoại ngữ của cán bộ thư viện ĐHCN GTVT Error! Bookmark not defined

Bảng 2.2: Thống kê tài liệu đã biên mục Error! Bookmark not defined Bảng 2.3: Số lượng tài liệu được bổ sung (năm 2013)Error! Bookmark not defined

Bảng 2.4: Danh sách các chủ đề trên tủ mục lục thư viện.Error! Bookmark not defined

Bảng 2.5: Tỉ lệ các lĩnh vực tài liệu NDT có nhu cầuError! Bookmark not defined

Danh mục Hình

Hình 1.1: Cơ cấu tổ chức Trường Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải.

Error! Bookmark not defined Hình 1.2: TV Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải (cơ sở Hà Nội) Error! Bookmark not defined

Hình 2.1: Cơ cấu tổ chức TV Trường ĐHCN GTVT (cơ sở Hà Nội) Error! Bookmark not defined

Hình 2.2: Biểu ghi đã được biên mục hiển thị theo MARC 21 Error! Bookmark not defined

Hình 2.3 Mô tả quá trình tìm tin bằng tủ mục lụcError! Bookmark not defined

Hình 2.4: Giao diện Trang chủ của TV ĐHCN GTVTError! Bookmark not defined

Hình 2.5 Giao diện các phân hệ của phần mềm LibolError! Bookmark not defined

Danh mục Biểu đồ

Biểu đồ 1.1: Phân bố các nhóm người dùng tinError! Bookmark not defined

Biểu đồ 1.2: Phân bố tỉ lệ sinh viên sử dụng tài liệu cơ bản và tài liệu chuyên

ngành - Giai đoạn 1 Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 1.3: Phân bố tỉ lệ sinh viên sử dụng tài liệu cơ bản và tài liệu chuyên

ngành - Giai đoạn 2 Error! Bookmark not defined Biểu đồ 1.4: Phân bố nhu cầu tin của 4 nhóm NDT.Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 1.5: Phân bố tỉ lệ khai thác thông tin của NDT tại TV Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.1: Số lượng cán bộ thư viện từ năm 2009 đến 2014 Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.2: Tỉ lệ cán bộ thư viện theo độ tuổi (2014)Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.3: Phân bố trình độ học vấn của cán bộ TV ĐHCN GTVT Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.4: Phân bố trình độ tin học của cán bộ TV ĐHCN GTVT Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.5: Phân bố cán bộ tại các bộ phận trong TV ĐHCN GTVT Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.6 : Tỉ lệ đáp ứng tài liệu theo nhu cầu tin.Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.7 : Tỉ lệ đánh giá chất lượng sản phẩm và dịch vụ của NDT Error! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO Tài liệu chỉ đạo

[1] Bộ Giáo dục và Đào tạo (2007), Quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất

lượng giáo dục trường đại học, Hà Nội

[2] Bộ Giáo dục và Đào tạo (2007), Quy chế đào tạo đại học và cao đẳng

hệ chính quy theo hệ thống tín chỉ, Hà Nội

[3] Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch (2008), Quyết định số

13/28/QĐ-BVHTTVDL ngày 10/03/2008 ban hành quy chế mẫu về tổ chức và hoạt động thư viện trường đại học, Hà Nội

[4] Bộ Văn hóa Thông tin (2007), Quyết định số 10/2007/QĐ-BVHTT ngày

4/5/2007, Phê duyệt quy hoạch phát triển ngành thư viện Việt Nam đến

2010 và định hướng đến năm 2020, Hà Nội

[5] Bộ Giao thông Vận tải (2014), Quyết định phê duyệt chiến lược phát

triển Trường Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030, Hà Nội

[6] Thủ tướng Chính phủ (2011), Quyết định số 630/QĐ-TTG ngày

24/11/2011của Thủ tướng Chính phủ về việc thành lập trường Đạihọc Công nghệ GTVT (University Of Transport Technology), Hà Nội

[7] Thủ tướng Chính phủ (2011), Quyết định số 1379/QĐ-BGTVT ngày 23

tháng 6 năm 2011 của Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải ban hành quy chế về việc tổ chức và hoạt động của Trường Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải, Hà Nội

[8] Thủ tướng Chính phủ (2011), Quyết định thành lập Thư viện Trường

Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải (cơ sở Hà Nội) trên cơ sở Thư viện Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải, Hà Nội

[9] Trường Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải (2011), Quy chế Tổ chức và

hoạt động của Thư viện Trường Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải,

Hà Nội

[10] Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2000), Pháp lệnh Thư viện số

31/2000/PL-UBTVQH10, Hà Nội

Tài liệu tiếng Việt

[11] Đại học Quốc gia Hà Nội (2007), Khoa học và thực tiễn hoạt động thông

tin – thư viện,kỷ yếu hội thảo, Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội

[12] Bùi Loan Thuỳ; Đào Hoàng Thuý (1998), Tổ chức và quản lý công tác

thông tin – thư viện,giáo trình, Nxb.TP.HCM, Hà Nội

[13] Bùi Thị Ngọc Oanh (2012), Tăng cường hoạt động thông tin – thư viện

Trường Đại học Y tế Công cộng trong giai đoạn hiện nay, Luận văn Thạc sĩ

TT – TV,Trường ĐH KHXH & NV, Hà Nội

[14]Đào Thị Thanh Bình (2008), Tổ chức và hoạt động của trung tâm thông

tin – thư viện Trường Đại học Lao động - Xã hội, Khoá luận tốt nghiệp,

Trường ĐH KHXH & NV, Hà Nội

[15] Đoàn Phan Tân (2004), Các hệ thống thông tin quản lý, Giáo trình,

Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, Hà Nội

[16] Đoàn Phan Tân (2006), Thông tin học, Giáo trình, Đại học Quốc gia

Hà Nội, Hà Nội

[17] Hà Hồng Anh (2013), Nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động của trung

tâm thông tin khoa học tại Cục Quản lý Khoa học Công nghệ và Môi trường, Bộ Công An, Luận văn Thạc sĩ Khoa học Thư viện, ĐH KHXH

& NV, Hà Nội

[18] Lê Đình Hoàng (2013), Hiện đại hoá công tác tổ chức hoạt động thông

tin tại trung tâm học liệu Trường Đại học Điện lực, Luận văn Thạc sĩ

TT-TV, ĐH KHXH & NV, Hà Nội

[19] Lê Văn Viết (2000), Cẩm nang nghề thư viện, Sách tham khảo, Văn

hoá Thông tin, Hà Nội

[20] Lê Văn Viết (2013), Lưu trữ và bảo quản vốn tài liệu hiện đại, Tập

bài giảng, Hà Nội

[21] Nguyễn Thị Hà (2008), Tổ chức và hoạt động thông tin-thư viện tại

phòng tư liệu Khoa Quốc tế học Trường ĐH KHXH & NV - Đại học Quốc gia Hà Nội, Khoá luận tốt nghiệp, ĐH KHXH & NV, Hà Nội

[22] Nguyễn Tiến Hiển – Nguyễn Thị Lan Thanh (2002), Quản lý thư viện

và trung tâm thông tin, Giáo trình, Đại học Văn hoá Hà Nội, Hà Nội

[23] Nguyễn Tiến Hiển; Kiều Văn Hốt (2005), Tổ chức và bảo quản tài liệu,

giáo trình, Đại học Văn hoá Hà Nội, Hà Nội

[24] Nguyễn Thị Giang (2013), Công tác phục vụ người dùng tin tại Trung

tâm Thông tin Thư viện Trường Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải,

khoá luận tốt nghiệp, ĐH KHXH&NV, Hà Nội

[25] Thư viện Quốc gia Việt Nam (2006), Khung phân loại thập phân Dewey rút

gọn-ấn bản 14, Hà Nội

[26] Phạm Lan Anh (2010), Nghiên cứu hoàn thiện tổ chức và hoạt động

của trung tâm thông tin – thư viện Trường Đại học Hà Nội trước yêu cầu đổi mới sự nghiệp đào tạo của nhà trường, Luận văn Thạc sĩ

TT-TV, ĐH KHXH & NV, Hà Nội

[27] Nguyễn Thị Kim Ngân (2012), Tìm hiểu sản phẩm và dịch vụ thông

tin – thư viện tại thư viện Trường Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải, Khoá luận tốt nghiệp, ĐH KHXH & NV, Hà Nội

[28] Ngô Thị Thanh (2006), Tìm hiểu sản phẩm và dịch vụ thông tin-thư

viện tại Trung tâm Thông tin-Thư viện Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, Khóa luận tốt nghiệp, ĐHKHXH&NV, Hà Nội

[29] Nguyễn Thị Hồng Thương(2010), Nghiên cứu nhu cầu tin và đảm

bảo thông tin phục vụ việc nghiên cứu học tập của học sinh-sinh viên tại Thư viện Trường Đại học Công nghệ Giao thông Vận tải khu vực Hà Nội, Đề tài nghiên cứu cấp trường, Hà Nội

[30] Nguyễn Chí Trung (2013), Thư viện các trường đại học ở Hà Nội

trước yêu cầu kiểm định chất lượng giáo dục đại học, Khóa luận

tốt nghiệp, ĐH KHXH&NV, Hà Nội

[31] Nguyễn Thu Thảo (2005), Xử lý thông tin, giáo trình, Hà Nội