1.1.1.Khái niệm, sự ra đời và phát triển của du lịch nông thônError!. Các nguyên tắc phát triển du lịch nông thônError!. Thực trạng phát triển du lịch nông thôn ở Việt NamError!. Một số
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
========================
NGUYỄN THỊ THUÝ ĐIỆP
PHÁT TRIỂN DU LỊCH NÔNG THÔN
TẠI BA VÌ, HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH
Hà Nội, 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
========================
NGUYỄN THỊ THUÝ ĐIỆP
PHÁT TRIỂN DU LỊCH NÔNG THÔN
TẠI BA VÌ, HÀ NỘI
Chuyên ngành: Du lịch
(Chương trình đào tạo thí điểm)
LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS Nguyễn Đình Hoè
Hà Nội, 2015
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn này, tôi xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS
Nguyễn Đình Hòe, đã tận tình hướng dẫn trong suốt quá trình viết luận văn
Tôi cũng chân thành cảm ơn quý Thầy, Cô trong khoa Du Lịch, Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội và Nhân Văn đã tận tình truyền đạt kiến thức trong 2 năm học tập Với vốn kiến thức được tiếp thu trong quá trình học không chỉ là nền tảng cho quá trình nghiên cứu luận văn mà còn là hành trang quý báu cho công việc của tôi sau này
Cuối cùng xin kính chúc quý Thầy, Cô dồi dào sức khỏe và thành công trong sự nghiệp cao quý
Trân trọng kính chào!
Học viên
Nguyễn Thị Thúy Điệp
Trang 4MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 10
1 Lý do chọn đề tài 10
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined
4 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ DU LỊCH NÔNG THÔNError! Bookmark not defined
1.1 Khái quát chung về du lịch nông thôn Error! Bookmark not defined
1.1.1.Khái niệm, sự ra đời và phát triển của du lịch nông thônError! Bookmark
not defined
1.1.2 Đặc điểm của du lịch nông thôn Error! Bookmark not defined 1.1.3 Phân biệt Du lịch nông thôn với Du lịch sinh thái và du lịch nông nghiệpError!
Bookmark not defined
1.1.4 Các nguyên tắc phát triển du lịch nông thônError! Bookmark not defined
1.2 Vài nét về nông thôn Việt Nam Error! Bookmark not defined 1.3 Sự ra đời và phát triển Du lịch nông thônError! Bookmark not defined
1.3.1 Sự ra đời và phát triển Du lịch nông thôn trên thế giớiError! Bookmark
not defined
1.3.2 Bài học từ mô hình Du lịch nông thôn thành công ở một số nước Error!
Bookmark not defined
1.3.3 Sự xuất hiện của DLNT tại Việt Nam Error! Bookmark not defined
1.4 Thực trạng phát triển Du lịch nói chung và Du lịch nông thôn ở nước ta hiện nay Error! Bookmark not defined
1.4.1 Thực trạng phát triển của ngành du lịch Việt Nam.Error! Bookmark not
defined
Trang 51.4.2 Thực trạng phát triển du lịch nông thôn ở Việt NamError! Bookmark not
defined
1.5 Một số tác động và ảnh hưởng của du lịch nông thôn đến đời sống kinh tế
- xã hội của cư dân địa phương Error! Bookmark not defined
1.5.1 Một số tác động tích cực Error! Bookmark not defined 1.5.2 Một số tác động tiêu cực Error! Bookmark not defined
Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG II: TIỀM NĂNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH NÔNG THÔN Ở
HUYỆN BA VÌ Error! Bookmark not defined 2.1 Điều kiện chung để phát triển du lịch ở huyện Ba VìError! Bookmark not defined
2.1.1 Điều kiện tự nhiên Error! Bookmark not defined 2.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội Error! Bookmark not defined
2.2 Thế mạnh phát triển du lịch nông thôn ở huyện Ba VìError! Bookmark not defined
2.2.1 Tài nguyên du lịch tự nhiên Error! Bookmark not defined 2.2.2.Tài nguyên du lịch nhân văn: Error! Bookmark not defined
2.3 Thực trạng phát triển du lịch nông thôn ở huyện Ba VìError! Bookmark not defined
2.3.1 Giới thiệu một số chương trình du lịch nông thôn đang được khai thác ở Ba
Vì Error! Bookmark not defined 2.3.2 Đánh giá về tiềm năng và thực trạng khai thác du lịch nông thôn tại Ba VìError! Bookmark not defined
3.1 Định hướng của các cấp, các ngành để phát triển du lịch nông thôn ở huyện Ba Vì Error! Bookmark not defined
3.1.1 Phát triển du lịch nông thôn gắn với phát triển cộng đồngError! Bookmark
not defined
Trang 63.1.2 Phát triển du lịch nông thôn gắn với việc bảo tồn và phát huy các giá trị
truyền thống của làng quê Error! Bookmark not defined
3.1.3 Phát triển du lịch nông thôn gắn với việc bảo vệ môi trường và cảnh quan
thiên nhiên Error! Bookmark not defined 3.1.4 Phát triển theo phương châm mỗi làng một sản phẩmError! Bookmark not
defined
3.2 Một số giải pháp phát triển du lịch nông thôn tại huyện Ba Vì Error! Bookmark not defined
3.2.1 Đầu tư nâng cấp, phát triển cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật phục
vụ du lịch nông thôn Error! Bookmark not defined 3.2.2 Tiếp thị DLNT, xây dựng quảng cáo Error! Bookmark not defined
3.2.3 Không ngừng đảm bảo, nâng cao chất lượng dịch vụ cũng như sự phong phú
sản phẩm của DLNT Error! Bookmark not defined
3.2.4.Giải pháp về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực phục vụ hoạt động du lịch
nông thôn Error! Bookmark not defined
3.2.5 Đẩy nhanh và tăng cư ờn g hiệu quả công tác quy hoạch phát triển du lịch.
Error! Bookmark not defined
3.2.6 Đa dạng hoá các sản phẩm du lịch Error! Bookmark not defined 3.2.7 Phát triển Du lịch nông thôn theo hướng bền vữngError! Bookmark not defined
3.2.8 Giải pháp về tăng cường công tác quản lý của địa phương Error!
Bookmark not defined
3.2.9 Giải pháp nâng cao nhận thức cộng đồngError! Bookmark not defined 3.2.10 Giải pháp liên kết giữa cộng đồng với các doanh nghiệp lữ hànhError!
Bookmark not defined
3.3.Các kiến nghị để phát triển du lịch nông thôn ở huyện Ba Vì Error! Bookmark not defined
Trang 73.3.1 Kiến nghị với Thành phố Error! Bookmark not defined 3.3.2 Kiến nghị đề xuất với chính quyền địa phương (cấp huyện xã) Error! Bookmark not defined
3.3.3 Kiến nghị đề xuất với các công ty du lịchError! Bookmark not defined 3.3.4 Kiến nghị đề xuất với cộng đồng địa phươngError! Bookmark not defined
Tiểu kết chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 11 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 8(Nông thôn Việt Nam - Nguồn: vietnam.vn)
Trang 9DANH MỤC BẢNG
Bảng 1: Số lượng khách du lịch hàng năm (nội địa, quốc tế) Error! Bookmark not defined
Bảng 2 Thu nhập du lịch Error! Bookmark not defined Bảng 3 Nguồn nhân lực du lịch Việt Nam Error! Bookmark not defined Bảng 4: Số lượng các doanh nghiệp lữ hành quốc tế Error! Bookmark not defined
Bảng 5 Số lượng cơ sở lưu trú Error! Bookmark not defined
Trang 10KÝ HIỆU & VIẾT TẮT
DLBV : Du lịch bền vững
DLNN : Du lịch nông nghiệp
DLNT : Du lịch nông thôn
DLST : Du lịch sinh thái
PTBV : Phát triển bền vững
VQG : Vườn quốc gia
UBND : Uỷ ban nhân dân
Trang 11
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Du lịch Việt Nam được mệnh danh là “con gà đẻ trứng vàng” bởi nguồn lợi to lớn
mà ngành mang lại cho đất nước Đặc biệt, khi đời sống của con người ngày một nâng cao thì nhu cầu hưởng thụ của họ ngày càng nhiều dẫn đến xu hướng đi du lịch phát triển mạnh mẽ Mặt khác, sự bùng nổ các khu đô thị, khu công nghiệp trong những thập niên gần đây đã làm cho con người ngày càng xa rời với thiên nhiên Con người thường xuyên sống và làm việc trong môi trường công nghiệp với cường độ áp lực cao Điều này đã thôi thúc mọi người đua nhau tìm về với thiên nhiên, nhu cầu tìm về những nơi có không gian yên tĩnh, bầu không khí trong lành, mát mẻ và cảnh quan thiên nhiên còn hoang sơ, mộc mạc để nghỉ ngơi, thư giãn, tái tạo sức khỏe của con người ngày càng tăng Đây chính là cơ hội để Du lịch Nông thôn phát triển
Phát triển nông nghiệp nông thôn và nâng cao đời sống của người dân nông thôn
là đòi hỏi bức bách nhằm tăng khả năng hoà nhập của người dân nông thôn trong làn sóng phát triển kinh tế đất nước và tạo sự ổn định cho các giai đoạn phát triển tiếp theo
Có rất nhiều giải pháp được áp dụng để giải quyết vấn đề này Mô hình phát triển kinh tế nông thôn gắn với du lịch sẽ góp phần phục vụ công tác xoá đói giảm nghèo tại khu vực nông thôn, nhất là khu vực có điều kiện tự nhiên, truyền thống văn hoá phù hợp phát triển
du lịch Phát triển du lịch gắn với nông nghiệp sẽ giúp cho nông thôn tạo công ăn việc làm, nâng cao dân trí, phát triển kết cấu hạ tầng nông thôn, phát triển nông thôn văn minh, hiện đại phù hợp với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Ba Vì là huyện thuộc vùng bán sơn địa, nằm về phía Tây Bắc thủ đô Hà Nội Với tổng diện tích 424km2, dân số hơn 265 nghìn người (bao gồm 3 dân tộc Kinh, Mường, Dao), toàn huyện có 31 xã, thị trấn, trong đó có 7 xã miền núi, một xã giữa sông Hồng Phía đông giáp thị xã Sơn Tây, phía nam giáp tỉnh Hòa Bình, phía tây giáp tỉnh Phú Thọ
và phía Bắc giáp tỉnh Vĩnh Phúc
Ba Vì được thiên nhiên ưu đãi ban tặng cả bức tranh sơn thuỷ hữu tình, với
Trang 12TÀI LIỆU THAM KHẢO
I Tiếng Việt
1 Lê Huy Bá (Chủ biên) - Du lịch sinh thái- (xuất bản lần 2) NXB KH & KT, 2009
2 Báo cáo về đặc điểm tài nguyên du lịch huyện Ba Vì, Phòng VHTT huyện Ba Vì, năm 2010
3 Báo cáo về tình hình phát triển du lịch huyện Ba Vì giai đoạn 2006-2010 Phương hướng nhiệm vụ năm 2010 và những năm tiếp theo, của UBND huyện Ba Vì
4 Ceballos – Lasairain, 1996, tổ chức bảo vệ thiên nhiên thế giới (IUCN) đưa ra – trang
22
5 Đại học QG Hà Nội – Trung tâm nghiên cứu tài nguyên và môi trường - Kỷ yếu hội
nghị khoa học về môi trường phát triển bền vững - (Kỷ niệm 20 năm thành lập trung tâm nghiên cứu tài nguyên và môi trường 1985 – 2005), NXB KH & KT, Hà Nội,
2005
6 Đỗ Quang Đạt (Người dịch) - Du lịch đồng quê là gì - (Chương trình Thông tin Quy
hoạch vùng và Tài nguyên môi trường năm 2008)
7 Nguyễn Văn Mạnh – Trần Huy Đức - Phát triển du lịch nông thôn để thúc đẩy hiện đại
hóa nông thôn ở Hà Nội - Khoa du lịch và Khách sạn ĐHKTQD, Hà Nội 2010
8 Nguyễn Thị Hồng Hà - Trung tâm hỗ trợ phát triển – CDA) - Những mô hình thành
công trong xóa đói giảm nghèo – HN, Tháng 10 – 2008
9 Lưu Đức Hải – TS Nguyễn Ngọc Sinh - Quản lý môi trường cho sự phát triển bền
vững - NXB ĐHQG, 2008
10 Bùi Thị Lan Hương – Du lịch nông nghiệp và du lịch nông thôn – Nội san nghiên cứu
khoa học, Trường cán bộ quản lí nông nghiệp và phát triển nông thôn 2, thành phố Hồ Chí Minh, 1/2010
11 Tô Duy Hợp (Chủ biên) - Sự biến đổi của làng xã Việt Nam ngày nay ở đồng bằng
sông Hồng - NXB Chính trị Quốc gia, 2004
12 Lê Trung Vũ – Lê Hồng Lý - Lễ hội Việt Nam – NXB VHTT,tr.488
13 Bùi Xuân Nhàn (số 3,4/2009), Du lịch với vấn đề phát triển nông thôn hiện nay ở
nước ta, Báo du lịch Việt Nam, tr 18 – 19
Trang 1314 Tổng cục du lịch – Non nước Việt Nam – NXB VHTT, 2008
15 Tổng cục du lịch - Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Việt Nam giai đoạn 1995 –
2010 - Viện nghiên cứu phát triển du lịch, 1994
16 Lê Anh Tuấn – Kinh nghiệm phát triển du lịch nông thôn ở một số quốc gia trên thế
giới – Tạp chí Du lịch Việt Nam số 2/2010
17 Lê Anh Tuấn (2008) – Du lịch nông thôn định hướng phát triển ở Việt Nam - Báo du
lịch Việt Nam, số 2, tr.32-33,71
18 Bùi Thị Hải Yến – Tài nguyên du lịch - NXB Giáo dục, 2007
19 Bùi Thị Hải Yến – Tuyến điểm du lịch – NXB Du lịch, 2009
II Tiếng Anh
20 Curtis E Beus – Agritourism: Cultivating tourists on the farm – Small FarmsTeam,
Washington State University, 2006
21 Duncan Hilchey – Agritourism in New York State: Opportunities and challenges in
farm-based recreation and hospitality – Farming Alternatives Program, Department
of Rural Sociology, Cornell University, 1993
III Các trang thông tin điện tử, website:
22 Bùi Xuân Nhàn - Phát triển du lịch nông thôn ở nước ta hiện nay
(14/9/2009),http://www.tapchicongsan.org.vn/Home/NghiencuuTraodoi/2009/1350/P hat-trien-du-lich-nong-thon-o-nuoc-ta-hien-nay.aspx
23 Đình làng – văn hóa Việt Nam ,
http://tieuluan.hopto.org:25000/download.php?file=DinhLangVanHoaVietNam
24 Thu Hương – Cây đa biểu tượng truyền thống làng quê Việt Nam ,
http://e-cadao.com/tieuluan/vanhoa/caydadaulang.htm
25 Báo nông thôn Việt Nam – Cổng làng biểu tượng truyền thống của làng quê Việt Nam (Thứ 4 – 10/7/2013), http://www.nguoivietodessa.com/goc-van-nghe/867-cong-lang-bieu-tuong-truyen-thong-cua-lang-que-viet-nam.html
26 Làng Nam Bộ,
http://vi.wikipedia.org/wiki/N%C3%B4ng_th%C3%B4n_Vi%E1%BB%87t_Nam#L C3.A0ng_Nam_b.E1.BB.99
Trang 1427 Lê Thanh Bình – Câu chuyện nông thôn Pháp ( Thứ 2–03/08/2009, 14h43),
http://tgvn.com.vn/Item/IDSHEAICG/VanHoaXaHoi/2009/8/925902BA7351E20D/
28 Đức Huy - Phát triển nông thôn từ điểm nhìn Hàn Quốc, du lịch làng cứu nông thôn (09h42, 23/7/2009), http://nongnghiep.vn/phat-trien-nong-thon-tu-diem-nhin-han-quoc-du-lich-lang-cuu-nong-thon-post36703.html
29 Chu Vũ – Du lịch nông thôn bùng nổ tại Trung Quốc ( 14h50, 17/10/2010),
http://danviet.vn/the-gioi/du-lich-nong-thon-bung-no-tai-trung-quoc-154266.html
30 Báo điện tử Đảng cộng sản – Nông nghiệp, nông dân, nông thôn Việt Nam – Hôm nay
và mai sau ( 14h19, 23/9/2008),
http://dangcongsan.vn/cpv/Modules/News/NewsDetail.aspx?co_id=30231&cn_id=24
8852
31 Tổng cục du lịch – Tốc độ tăng trưởng cao, hiệu quả kinh tế xã hội ngày càng lớn (Thứ 6, 5/3/2010), http://50nam.tourism.gov.vn/home.php?cat=04&itemid=92
32 Nguyễn Kim Anh – TTXVN – Lượng khách đến Việt Nam tăng đột biến (19h33, 1/8/2010), http://www.vietnamplus.vn/luong-khach-quoc-te-den-viet-nam-tang-dot-bien/56864.vnp
33 Tổng cục du lịch – Phát triển nguồn nhân lực du lịch (Thứ 6, 5/3/2010),
http://50nam.tourism.gov.vn/home.php?cat=04&itemid=87
34 Hà Văn Siêu – Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020 tầm nhìn đến năm 2030 ( Thứ 2, 15h04, 22/4/2013), http://itdr.org.vn/thong-tin-tu-lieu/de- an-du-an/cac-de-an-phat-trien-du-lich/514-quy-hoach-tong-the-phat-trien-du-lich-viet-nam-den-nam-2020-tam-nhin-den-nam-2030.html
35 Bá Sơn – Đoàn Xuân, TP HCM nghèo nàn du lịch nông thôn (9h30, 26/9/2009), http://toquoc.vn/sites/vi-vn/details/19/kham-pha/95241/tphcm-ngheo-nan-du-lich-nong-thon-.aspx
36 Tổng cục du lịch – An giang khai trương tour du lịch phục vụ du khách (10h19,
16/4/2009), http://dulichvn.org.vn/index.php?category=20&itemid=4766
Trang 1537 Trang tin tức du lịch – Về bảy núi An Giang làm nông dân ( 20/10/2009),
http://megafun.vn/cuoc-song/du-lich/201009/ve-bay-nui-an-giang-lam-nong-dan-97912/?mode=mobile
38 http://www.dulichseudo.com/tour/ha-noi-duong-lam-ha-noi
39 Hội tim mạch Miền Trung – Một ngày làm cư dân làng rau Trà Quế,
http://hntmmttn.vn/detail.asp?cate_id=204&id=157
40 Trang thông tin du lịch Ba Vì – Trang trại đồng quê điểm vui chơi cho bé hè 2012, http://www.nuibavi.com/tour-bavi/Trang-trai-dong-que-Ba-Vi-diem-vui-choi-cho-be-ngay-1-6.html
41 Đức Phong – Huyện Ba Vì,
http://www.thanglonghanoi.gov.vn/content/tabid/92/category/2/article/291/language/v i-vn/huyen-ba-vi
42 Ba Vì (huyện) ( 5h40,6/12/2014),
http://vi.wikipedia.org/wiki/Ba_V%C3%AC_%28huy%E1%BB%87n%29)
43 http://bavi.hanoi.gov.vn/tabid/62/Default.htm
44 Huyện Ba Vì
-http://mobile.coviet.vn/detail.aspx?key=huy%E1%BB%87n+Ba+V%C3%AC&type= A0
45 http://bavi.hanoi.gov.vn/tabid/249/Entry/1083/Default.htm
46 Trang thông tin du lịch Ba Vì – Ra mắt chè Ba Vì, http://www.nuibavi.com/nn/Ra-mat-che-Ba-Vi.html
47 Báo điện tử Quân đội nhân dân – Nét đẹp nghề làm nón ở Phú Châu (Thứ 7, 22h29, 9/10/2010), http://www.qdnd.vn/qdndsite/vi-vn/61/43/trong-nuoc/net-dep-nghe-lam-non-o-phu-chau/126282.html
48 http://bavi.hanoi.gov.vn/tabid/67/Entry/1497/Default.htm
49 Trần Trí Dõi – Ghi chép về nghề thuốc cổ truyền của dân tộc Dao huyện Ba Vì Hà Nội, http://dantocmiennuisonghong.com/examine/ghi-chep-ve-nghe-thuoc-co-truyen-cua-dan-toc-dao-o-xa-ba-vi-huyen-ba-vi-ha-noi.d-70.aspx
50 http://bavi.hanoi.gov.vn/tabid/70/Entry/1363/Default.htm