CHƯƠNG 1: PHÁT TRIỂN XÃ HỘI VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG 1. Sự phát triển xã hội a) Quan điểm Mácxit cho rằng: Phát triển là sự vân động, biến đổi của các sự vật, hiện tượng theo khuynh hướng đi lên, trong đó có tính kế thừa, lặp lại cái cũ nhưng ở mức độ cao hơn và có sự xuất hiện của cái mới.Sự phát triển như vậy là khuynh hướng chung của mọi sự vật, hiện tượng, là quy luật phổ biến của tự nhiên và xã hội và tư duy. Nguyên lý của sự phát triển xã hội là: Lịch sử xã hội loài người vận động không theo một con đường thẳng mà trải qua những bước thăng trầm nhưng cuối cùng vẫn đi lên theo hướng càng tiến bộ và hoàn thiện hơn. Từ thực tiễn của đời sống lịch sử xã hội là sự chuyển biến và tiến lên của các trình độ xã hội diễn ra bằng sự tự vận động của sức mạnh nội tại của xã hội theo những quy luật khách quan, tất yếu. Chủ yếu thể hiện ở lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất là 2 mặt thống nhất tạo nên phương thức sản xuất của một hình thái kinh tếxã hội. b) Theo quan điểm của Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh có đề cập đến thể chế tiên tiến trên cơ sở nền kinh tế vững chắc. Khi đó đòi hỏi cần xây dựng nền kinh tế vững chắc, hội nhập kinh tế quốc tế để thích nghi với sự cạnh tranh trên trường quôc tế vô cùng căng thẳng. Đồng thời văn hóa, giáo dục cũng là nguồn lực nội sinh của sự phát triển. Ví dụ như: mô hình của EU thống nhất trong sự đa dạng văn hóa, tôn giáo của các nước thành viên. 2. Một số lý thuyết và mô hình về phát triển xã hội
Trang 1MỤC LỤC
CHƯƠNG1: PHÁT TRIỂN XÃ HỘI VÀ PHÁT TRIỂN BỀNVỮNG
1 Quan điểm Phát triển xã hội
2 Một số lý thuyết và mô hình phát triển xã hội
3 Phát triển bền vững
CHƯƠNG 2: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ LIÊN MINH CHÂU ÂU
1 Giới thiệu thành viên, dân cư của EU
2 Khái quát lịch sử hình thành và phát triển của EU
CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH PHÁT TRIỂN CỦA LIÊN MINH CHÂUÂU
1 Nhận thức chung
2 Cơ cấu tổ chức của EU
3 Các hiệp ước trụ cột của EU
4 Mô hình hợp tác trên các lĩnh vực của EU
5 Mục đích, nguyên tắc hoạt động của EU
KẾT LUẬN
Trang 2CHƯƠNG 1: PHÁT TRIỂN XÃ HỘI VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
1 Sự phát triển xã hội
a) Quan điểm Mác-xit cho rằng:
-Phát triển là sự vân động, biến đổi của các sự vật, hiện tượngtheo khuynh hướng đi lên, trong đó có tính kế thừa, lặp lại cái cũ nhưng ởmức độ cao hơn và có sự xuất hiện của cái mới.Sự phát triển như vậy làkhuynh hướng chung của mọi sự vật, hiện tượng, là quy luật phổ biến của
tự nhiên và xã hội và tư duy
-Nguyên lý của sự phát triển xã hội là:
Lịch sử xã hội loài người vận động không theo một con đườngthẳng mà trải qua những bước thăng trầm nhưng cuối cùng vẫn đi lên theohướng càng tiến bộ và hoàn thiện hơn
Từ thực tiễn của đời sống lịch sử xã hội là sự chuyển biến và tiếnlên của các trình độ xã hội diễn ra bằng sự tự vận động của sức mạnh nộitại của xã hội theo những quy luật khách quan, tất yếu Chủ yếu thể hiện ởlực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất là 2 mặt thống nhất tạo nên phươngthức sản xuất của một hình thái kinh tế-xã hội
b) Theo quan điểm của Hồ Chí Minh: Hồ Chí Minh có đề cập đếnthể chế tiên tiến trên cơ sở nền kinh tế vững chắc Khi đó đòi hỏi cần xâydựng nền kinh tế vững chắc, hội nhập kinh tế quốc tế để thích nghi với sựcạnh tranh trên trường quôc tế vô cùng căng thẳng Đồng thời văn hóa, giáodục cũng là nguồn lực nội sinh của sự phát triển Ví dụ như: mô hình của
EU thống nhất trong sự đa dạng văn hóa, tôn giáo của các nước thành viên
2 Một số lý thuyết và mô hình về phát triển xã hội
a) Lý thuyết hiện đại hóa
Trang 3Hiện đại hóa chỉ quá trình chuyển đổi từ xã hội truyền thống sang
xã hội hiện đại.Có đặc trưng chủ yếu: Mô hình chính trị điển hình là dânchủ, nhà nước pháp quyền trước đây là mô hình chuyên chế
Về kinh tế: công nghiệp thương mại chiếm ưu thế hơn nôngnghiệp, hoạt động theo cơ chế nền kinh tế thị trường, trong đó cộng nghiệp
và dich vụ giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế.Mà trước đây là tập trungvào nông nghiệp và các yếu tố tự nhiên
Văn hóa-xã hội thành thị phát triển, xã hội trở nên đa dạng hơn,quan hệ tư bản chủ nghĩa không còn thống trị tối ưu
Con người cá nhân được giải phóng, tự do phát triển, khác trướccon người phụ thuộc vào cộng đồng và sông thụ động
b) Lý thuyết phát triển con người của UNDP
Theo UNDP con người là trung tâm của mọi sự phát triển: khắc
phục được cách hiểu cực đoan đồng nhất phạm trù con người với con người
cá thể, cá nhân riêng biệt của Anthropocentrism truyền thống của châu Âu,hướng đến con người cộng đồng; chuyển từ cho con người là trung tâm vũ
trụ thành con người là trung tâm của phát triển kinh tế-xã hội Cũng là nguồn lực vô tận, là nhân tố, là mục tiêu của sự phát triển: bởi của cải đích
thực của 1 quốc gia là con người và mục đích của sự phát triển là để tạomôi trường thuận lợi cho phép con người hưởng cuộc sống lâu dài, khỏemạnh và sáng tạo Chân lý đơn giản nhưng đầy sức mạnh này rất hay bị
quên mất trong lúc theo đuổi của cải vật chất và tài chính Đồng thời hạt nhân triết lý phát triển con người là trung tâm phát triển con người: Phát
triển con người la tăng cường năng lực lựa chọn của con người và nhằm
mở rộng cơ hội lựa chọn cho mọi người bao gồm (mở rộng hoạt động, cơhội học tập, y tế, quyền tự do, quyền cá nhân, quyền con người)
c) Lý thuyết phát triển văn hóa
Trang 4Văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con ngườisáng tạo ra trong suốt quá trình phát triển của xã hội loài người phục vụnhu cầu cho đời sống con người Vai trò của văn hóa với sự phát triển rấtquan trọng: văn hóa là mục tiêu, tiêu chuẩn và là động lực cho sự pháttriển, đồng thời là hệ điều tiết sự phát triển Chính vì thế mà phát triển vănhóa tạo bộ khung của hệ thống xã hội, tạo tính bền vững và hài hòa cho nềnkinh tế.
Mô hình ở các nước đang phát triển thể hiện qua mô hình phát triểnngoại sinh và mô hình phát triển nội sinh trong quá trình công nghiệp hóa,hiện đại hóa Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa dựa vào nguồncông nghệ-kỹ thuật từ các nước tư bản; tuyệt đối hóa vai trò của khoa học
kĩ thuật, công nghệ Hậu quả là nợ của các nước đang phát triển ngày càngtăng, lệ thuộc vào công nghệ nước ngoài, sự tích lũy hướng ra bên ngoài(ưu tiên đưa các nguồn lợi trong nước ra nước ngoài, giành ưu tiên cho xuấtkhẩu, vay nợ nước ngoài để bù vào thiếu hụt tài chính trong nước; gây nênbiến dạng văn hóa do sự xâm nhập ngày càng sâu những chuẩn mực bênngoài, đánh mất các giá trị truyền thống Còn mô hình phát triển nội sinh là
sự phát triển dựa trên cơ sở sức mạnh của các nguồn lực kinh tế, văn hóa,
xã hội của chinh hệ thống Khi đó chú ý hơn đến các nguồn lực bên trong
Về văn hóa thì các giá trị truyền thống được bảo tồn và phát huy, nhưngphát triển nội sinh sẽ không bỏ qua các yếu tố ngoại sinh bởi giao lưu vàtrao đổi là quy luật tự nhiên, cái mới ngoại sinh là cái cần thiết cho sự pháttriển, nhưng nó phải thích hợp và có ích cho cơ thể phát triển đó
Nhận thấy trong khối liên minh EU có các yếu tố phát triển nộisinh rất vững chắc: bởi các thành viên chủ chốt của EU là những quốc giasiêu cường về kinh tế, văn hóa; đó là điều thuận lợi cho phát triển liên minhlớn mạnh dựa trên sự hợp tác, đồng nhất trong các lĩnh vực.Sức mạnh kinh
Trang 5tế sẽ góp phần thúc đẩy liên minh chính trị, văn hóa-xã hội, đối ngoại đượcthuận lợi và hiệu quả hơn.
4 Phát triển bền vững
Xét về bản chất của phát triển bền vững theo Liên hợp quốc là: sựphát triển đáp ứng được những yêu cầu của hiện tại, nhưng không gây trởngại cho việc đáp ứng được các nhu cầu của thế hệ mai sau
Nội dung phát triển bền vững thể hiện trên các mặt kinh tế: phảiđạt được sự tăng trưởng ổn định với cơ cấu kinh tế hợp lý, chất lượng cuộcsống cao, tránh suy thoái trong tương lai.Về xã hội: thực hiện tiến bộ côngbằng xã hội, đảm bảo cuộc sống tốt, hạn chế khoảng cách giàu nghèo, pháthuy đa dạng bản sắc văn hóa dân tộc, nâng cao trình độ văn minh.Về tàinguyên môi trường: khai thác và sử dụng hợp lý, bảo vệ tốt môi trườngsống, sự đa dạng sinh học.Đồng thời đảm bảo sự bền vững, ổn định vềchính trị, giữ vững ổn định chính trị và duy trì hòa bình, đảm bảo an ninhcho sự phát triển.Sự thành công đó không chỉ là nỗ lực của các quốc gia màcòn là sự phối hợp hành động của toàn thế giới, nhất là các tổ chức liênminh quốc tế
Trang 6CHƯƠNG 2: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ LIÊN MINH CHÂU
ÂU (EU)
1 Giới thiệu thành viên, dân số của EU:
*Liên minh châu Âu(EU) được coi là một thực thể chính trị có vai
trò to lớn đối với đời sống chính trị quốc tế đương đại,hầu như các quốc giaTây Âu đều tham gia tổ chức này với mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội Liên minh châu Âu (Tên tiếng anh là”the European Union”, gọi tắt làEU) Tính đến nay, EU đã có 28 nước thành viên Pháp, Đức, Italia, Bỉ, HàLan, Lúc-xăm-bua, Anh, Ai Len, Đan Mạch, Hy Lạp, Tây Ban Nha, BồĐào Nha, Áo, Thuỵ Điển, Phần Lan, Séc, Hung-ga-ri, Ba Lan, Slô-va-kia,Slô-ve-nia, Lít-va, Lát-vi-a, Exờ-tô-nia, Man-ta, Síp, Bun-ga-ri và Ru-ma-
ni (bao gồm cả các nước Đông Âu) 8 nước ở Tây Âu chưa gia nhập có:Andora, Ailen, Lichtenxten, Moonaco, Nauy, Xanmarino, Thụy sỹ,Vaticang Nga cũng đứng ngoài EU khi không hài lòng với việc 3 nướcthuộc Liên Xô cũ cũng gia nhập
GDP (EU 27): 17,57 nghìn tỷ USD
Thu nhập bình quân: 32,900 USD/người/năm
Số ngôn ngữ chính thức: 23
Trang 7Tôn giáo phổ biến nhất trong Liên minh châu Âu là Kitô giáo,ngoài ra có Công giáo La Mã, Đan Mạch (Lutheran), và các bộ phận củaVương quốc Anh (Anh giáo) và Scotland (Trưởng Lão), tại Đức và một sốquốc gia Bắc Âu khác tôn giáo chiếm phần lớn dân số là Tin Lành.
EU đã trở thành tổ chức liên minh hợp tác về kinh tế, chính trị,văn hóa thực sự lớn mạnh của châu Âu.Các nước thành viên sử dụng đồngtiền chung là Euro, điều đó góp phần thúc đẩy lưu thông hàng hóa và lưuthông tiền tệ được tự do,thuận tiện hơn(3 nước chưa sử dụng là Anh, ĐanMạch, Thụy Điển).Công dân các nước được quyền đi lại tự do và cư trútrong lãnh thổ của các nước thành viên của EU ,được quyền ứng cử và bầu
cử chính quyền địa phương và Nghị viện châu Âu tại nơi mà mình sinhsống kể cả khi đó không phải bản quán của họ
2 Khái quát lịch sử hình thành và phát triển của EU:
Sau hai cuộc chiến tranh thế giới khốc liệt, sự ra đời và phát triểncủa EU thể hiện khát khao hòa bình, hợp tác và thịnh vượng của các nướcChâu Âu Sau hơn 60 năm hình thành và phát triển, EU được xây dựngtừng bước với mức độ liên kết giữa các thành viên ngày càng mở rộng vàsâu sắc trên nhiều lĩnh vực Cùng với phát triển về chiều sâu, EU cũng trảiqua nhiều đợt mở rộng, kết nạp nhiều thành viên mới
Đặc biệt là đây là tổ chức quốc tế có vị trí quan trọng trên thếgiới, nhất là nằm ở khu vực tây Âu-là nơi có nền kinh tế tư bản phát triển từsớm rất lớn mạnh.Bởi vì các nước tư bản lớn của châu Âu đều là thành viêncủa liên minh châu Âu (Pháp, Đức, Italia, Bỉ, Hà Lan); các nước này chiphối mạnh mẽ đến nền kinh tế chung ở châu Âu và từng bước phát triểncủa họ không chỉ thúc đẩy ham muốn hợp tác của các nước đang phát triển
mà còn thu hút sự quan tâm đặc biệt từ các cường quốc trên thế giới (sự
Trang 8quan tâm ấy theo 2 khuynh hướng là: liên minh hợp tác với nhau hoặc làkiềm chế ảnh hưởng của nhau)
EU trải qua thời gian phát triển khá dài cho đến nay là hơn 60năm xây dựng và củng cố khối liên minh châu Âu ngày càng lớn mạnhhơn
Từ khi bắt đầu hình thành vào năm 1951; chỉ với 6 quốc gia thànhlập ,đây đều là những nước có sức mạnh kinh tế lớn ở Tây Âu gồm:Pháp ,Đức ,Bỉ, Hà Lan ,Luc-xam-bua,và I-ta-lia Cho đến nay(2013) đã có
28 quốc gia thành viên của EU
Trang 91950 Tuyên bố Schuman đề xuất thành lập Cộng đồng than thép Châu Âu
chức tiền thân của EU, với 6 thành viên sáng lập là Pháp, Đức (TâyĐức), I-ta-li-a, Bỉ, Hà Lan và Lúc-xăm-bua
1957 Hiệp ước Rô-ma thành lập Cộng đồng Năng lượng nguyên tử Châu
Âu (Euratom) và Cộng đồng Kinh tế Châu Âu (EEC) EEC hướng tới
thiết lập thị trường chung, liên minh về thuế quan (hoàn thành năm1968) ,cho phép người lao động tự do đi lại,lưu động vốn được thuận lợihơn
1967 Hợp nhất 3 cộng đồng nói trên (ECSC, Euratom và EEC), gọi chung là
Cộng đồng Châu Âu (European Communities – EC)
1973 Kết nạp Đan Mạch, Ai-len và Anh
1981 Kết nạp Hy Lạp
1986 Kết nạp Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha
1987 Đạo luật Thị trường Thống nhất châu Âu (Single European Act) sửa đổi
Hiệp ước Rô-ma (1957) nhằm hòan thiện việc thiết lập thị trường chungchâu Âu
Âu), đánh dấu một bước ngoặt trong tiến trình nhất thể hóa Châu Âu
1995 Hiệp ước Schengen (về tự do di chuyển) có hiệu lực
Kết nạp Áo, Phần Lan và Thuỵ Điển
1997 Hiệp ước Amsterdam sửa đổi và bổ sung Hiệp ước Maastricht, chuẩn bị
cho việc mở rộng EU về phía Đông
2001 Hiệp ước Nice tập trung vào vấn đề cải cách thể chế để tiếp nhận các
thành viên mới, đồng thời tăng cường vai trò của Nghị viện Châu Âu
2002 Đồng Euro chính thức được lưu hành tại 12 nước thành viên EU
2004 Kết nạp thêm 10 thành viên mới là Síp, Séc, Xlô-ve-ni-a, Hung-ga-ry,
Trang 10Lát-via, Li-thu-nia, Man-ta, Ba Lan, Xlô-va-ki-a và Estonia.
2007 Kết nạp Bungari và Rumani
2009 Hiệp ước Lisbon, tên gọi đầy đủ là Hiệp ước sửa đổi Hiệp ước Liên
minh Châu Âu và Hiệp ước thành lập Cộng đồng Châu Âu
1/7/2013 kết nạp thêm Croatia
Liên minh châu Âu đã phát triển một thị trường chung thông qua hệ
thống luật pháp tiêu chuẩn áp dụng cho tất cả các nước thành viên nhằm
đảm bảo sự lưu thông tự do của con người, hàng hóa, dịch vụ và vốn.EU
duy trì các chính sách chung về thương mại, nông nghiệp, ngư nghiệp và
phát triển địa phương; liên minh châu Âu đã có vai trò nhất định trong
chính sách đối ngoại, có đại diện trong Tổ chức Thương mại Thế giới, G8,
G-20 nền kinh tế lớn và Liên hiệp quốc Liên minh châu Âu đã thông qua
việc bãi bỏ kiểm tra hộ chiếu bằng Hiệp ước Schengen giữa 22 quốc gia
thành viên và 4 quốc gia không phải là thành viên Liên minh châu Âu
Tuy liên kết về nhều mặt nhưng EU không có khối quân sự chung mà chỉ
hợp tác chính trị, kinh tế, văn hóa, bởi có đến 21 trong số 27 thành viên EU
nằm trong khối quân sự NATO do Mỹ đứng đầu, hiện đã và đang giữ vai trò
liên minh quân sự hùng mạnh, có ảnh hưởng lớn đến chính trị thế giới
Bộ trưởng Ngoại giao Pháp Robert Schuman là người đã nêu ra ý tưởng
và đề xuất lần đầu tiên về ngăn chặn chiến tranh thế giới tàn phá lần nữa
trong một bài phát biểu nổi tiếng ngày 9 tháng 5 năm 1950 Đây cũng chính
là ngày mà hiện nay được coi là ngày kỉ niệm hàng năm "ngày Châu Âu"
CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH PHÁT TRIỂN CỦA LIÊN MINH CHÂU ÂU
1 Nhận thức chung
Trang 11Liên minh châu Âu là 1 tổ chức quốc tế hoạt động thông qua một hệthống chính trị siêu quốc gia và liên chính phủ hỗn hợp.Những thể chếchính trị quan trọng của Liên minh châu Âu bao gồm Ủy ban châu Âu,Nghị viện Châu Âu (Hội đồng Liên minh châu Âu), Hội đồng châu Âu, Tòa
án Liên minh châu Âu và Ngân hàng Trung ương châu Âu
Liên minh châu Âu có nguồn gốc từ Cộng đồng than thép châu Âu từ 6quốc gia thành viên ban đầu vào năm 1951 Từ đó cho đến nay, Liên minhchâu Âu đã lớn mạnh hơn về số lượng cũng như chất lượng thông qua việctăng cường thẩm quyền của Liên minh châu Âu
Văn phòng của chủ tịch và phòng họp của ủy ban ở tầng lầu 13 trong tòanhà Berlaymont tại Brusels (Bỉ)
Mô hình thể chế của Liên minh Châu Âu là sự kết hợp giữa mô hình của các tổ chức quốc tế liên chính phủ truyền thống và các nhà nước liên bang
Cách thức tổ chức bộ máy của EU là sự kết hợp, pha trộn giữacách thức tổ chức của bộ máy của các tổ chức quốc tế truyền thống như
UN, ASEAN (thể hiện điển hình qua sự có mặt, thành phần, chức năng,nhiệm vụ, quyền hạn, hoạt động của hội đồng châu Âu…)và cách thức tổchức của các bộ máy nhà nước của các quốc gia liên bang như Mỹ điểnhình là thành phần chức năng và nhiệm vụ, quyền hạn, hoạt động của nghịviện châu Âu, ngân hàng trung ương châu Âu, viện tiền tệ châuÂu….Ngoài ra, tòa án châu Âu có tính chất như tòa án quốc tế, vừa có tínhchất như tòa án quốc gia Chính sự kết hợp này trong tổ chức bộ máy EU
đã chứng tỏ rằng “mô hình thể chế của liên minh châu âu là sự kết hợp giữa
mô hình của các tổ chức liên chính phủ truyền thống và các nhà nước liênbang”
Trang 12+) Ví dụ: hội đồng châu Âu: là hội nghị các nguyên thủ quốc gia vàngười đứng đầu chính phủ của các nước thành viên, mỗi năm họp ít nhất 2lần và có sự tham gia của chủ tịch Uỷ ban châu Âu (chức năng: như mộtthiết chế”đem lại cho liên minh sự thúc đẩy cần thiết cho sự phát triển cualiên minh châu Âu”.Về cơ bản nó vạch ra chương trình nghị sự chính sáchcủa liên minh châu Âu, giải quyết các vấn đề còn tồn tại trong các cuộcthảo luận ở cấp thấp hơn, hướng dẫn chính sách đối ngoại, chính thức phêchuẩn các tài liệu quan trọng, tham gia thương thuyết các hiệp ước liênminh
Cơ quan quyền lực của EU gồm: Hội đồng châu Âu, Hội đồng bộtrưởng, Uỷ ban châu Âu, Tòa án châu Âu
EU đã ký một số hiệp ước được coi là các trụ cột chính của tổchức như : Masstricht (1992); Amtesdam(1997); Nice(2001) đưa ra nhiệm
vụ mở rộng thành viên ra Đông Âu đã nêu ra ở hiệp ước Amtesdam nhưngchưa thực hiện được;hiệp ước Lisbon(có hiệu lực năm 2009) đưa ra vấn đềtái cấu trúc EU.Thực sự EU trở thành tổ chức liên kết khu vực có sức ảnhhưởng lớn với thế giới, giải quyết nhiều vấn đề giữa các nước; góp phầngiữ gìn hòa bình, đảm bảo môi trường ổn định cho phát triển kinh tế-xã hội
2 Cơ cấu tổ chức của liên minh châu Âu
Cơ cấu tổ chức của EU gồm các thiết chế chủ yếu sau: Hội đồngChâu Âu, Hội đồng Bộ trưởng, Uỷ ban Châu Âu, Nghị viện Châu Âu, Tòa
án Châu Âu, Toà Kiểm toán Châu Âu, Ngân hàng Trung ương châu Âu(ECB)
Hệ thống tổ chức của EU không chỉ có sự tham gia của các thànhviên đại diện cuả các nước mà còn được thiết kế và tuân thủ theo nguyêntắc tam quyền phân lập của một nhà nước siêu quốc gia Đại diện cho cácthành viên trong cơ cấu tổ chức không chỉ có tiếng nói vì lợi ích riêng của
Trang 13nước mình, mà còn hoạt động như một thành viên của một thiết chế ngàycàng mang tính chất siêu quốc gia
Cụ thể:
-EU có Hội nghị Cấp cao, còn gọi là Hội đồng Châu Âu mỗi nămhọp 2 lần Ngoài vai trò lãnh đạo chính trị chung, nó còn có chức năng lậppháp (là cơ quan lập chính sách cao nhất của EU) và thảo luận sửa đổi cácHiệp ước của EU Uỷ ban Châu Âu là cơ quan hành pháp của
EU và đại diện cho EU trong các tổ chức quốc tế và ở các quốc gia EU cóquan hệ ngoại giao Uỷ ban này gồm đại diện các nước thành viên do chínhphủ các nước đó cử theo nhiệm kỳ 4 năm nhưng không đại diện quốc gia.Hiện nay, Uỷ ban Châu Âu có 20 uỷ viên mới với 1 chủ tịch, 6 phó chủ tịchvới nhiệm kỳ 2 năm, có trụ sở ở Brucxen
Hội đồng Châu Âu là cơ quan tối cao, là nơi các nhà lãnh đạo cácquốc gia thành viên của EU gặp nhau để định hướng chung cho sự pháttriển của EU.Đây chính là sự định hướng siêu quốc gia
Ngày 19/1/2009, Ông Herman Van Rompuy đã được chỉ định làmchủ tịch thường trực của Hội đồng châu Âu Chủ tịch Hội đồng châu Âuchịu trách nhiệm đại diện đối ngoại cho Liên minh châu Âu
-Uỷ ban Châu Âu có 3 chức năng sau: 1) Đề xuất dự thảo luật; 2)Thực hiện các chính sách; 3) Kiểm tra các quyết định
Chủ tịch Ủy ban châu Âu là ông “José Manuel Barroso” cựu Thủ tướng
Bồ Đào Nha (được bầu tại cuộc họp Thượng đỉnh EU bất thường ngày 23 /
3 /1999 tại Berlin) Vị trí quyền lực số 2 trong Ủy ban châu Âu là Đại diệncao cấp của Liên minh châu Âu về ngoại giao và chính sách an ninh.Phóchủ tịch Ủy ban châu Âu hiện tại là bà Catherine Ashton
Trang 14- Hội đồng Bộ trưởng còn được gọi là Hội đồng của Liên minhChâu Âu, gồm các đại diện ở hàm bộ trưởng của mỗi quốc gia Đây là thiếtchế duy nhất của EU mà ở đó mỗi thành viên là người đại diện cho lợi íchquốc gia của mình khi tham gia những quyết định cuối cùng
-Nghị viện Châu Âu là hội đồng duy nhất trên thế giới do dânchúng trực tiếp bầu ra với nhiệm kỳ 5 năm Tất cả các thành viên đều cóđại biểu của mình trong Nghị viện với số lượng tùy theo số dân Tổng sốnghị sĩ Quốc hội của EU là 626, được phân chia tương ứng theo tỷ lệ sốdân, cũng như đại diện cho các đảng phái chính trị của 15 nước thành viên(EU 15) Theo thống kê, EU có 9 nhóm đảng phái quan trọng, trong đóđáng kể nhất là đảng của những người XHCN Châu Âu (PES) và ĐảngNhân dân Châu Âu (EPP).Nghị viện Châu Âu còn được gọi là Quốc hộiChâu Âu có 5 quyền hạn cơ bản sau:
1) Quyền lập pháp (cùng với Hội đồng Châu Âu là cơquan lập pháp, có quyền lực như nhau trong một số lĩnh vực chính sách)
2) Cùng với Hội đồng Châu Âu có quyền phê duyệtngân sách EU
3) Có quyền phê chuẩn cách thức chi tiêu ngân sách của
Uỷ ban Châu Âu, kiểm tra giám sát, chất vấn Uỷ ban và Hội đồng, cũngnhư triệu tập các uỷ ban thẩm vấn và điều tra những hiện tượng quản lýkém trong việc thực hiện pháp luật của Cộng đồng
4) Có quyền bổ nhiệm liên quan tới một số thể chế baogồm cả Uỷ ban Châu Âu
5) Là thể chế duy nhất trong EU có quyền giải tán Uỷban khi đạt được sự đồng thuận trong Nghị viện
Trang 15-Toà án Châu Âu được thành lập từ Hiệp ước Roma (25-3-1957),
có trụ sở đặt tại Lucxămbua Đây là một thể chế siêu quốc gia rất đặc thù
và quan trọng trong liên kết của EU Nhiệm vụ của nó là duy trì hiệu lựccủa các Hiệp ước, luật pháp của Cộng đồng, bảo đảm pháp luật của Cộngđồng, các nước thành viên và các thoả thuận quốc tế, cộng đồng phù hợpvới tinh thần và các điều khoản của Hiệp ước Toà án Châu Âu giải quyếtcác tranh chấp liên quan đến các thể chế, các nước thành viên, các cá nhân
và doanh nghiệp, tuy vậy lại không có thẩm quyền áp đặt trực tiếp các phánquyết của mình, mà việc thực hiện chúng phải thông qua toà án và chínhphủ của các nước thành viên cùng với sự giám sát của Uỷ ban Châu Âu
3 Các hiệp ước trụ cột của EU.
Có thể nói hệ thống tổ chức của EU là một thiết chế chặt chẽ đượchoàn thiện và phát triển dựa vào các trụ cột: Hiệp ước Paris (1951), Roma(1957), Đạo luật Châu Âu thống nhất (SEA) năm 1986, Hiệp ướcMaastricht (1992), Hiệp ước Amsterdam (1997), Hiệp ước Nice (2001),Hiệp ước thiết lập Hiến pháp (2004) và hiệp ước Lisbon (12/2009) theohướng tạo ra một châu Âu thống nhất theo kiểu liên bang
3.1-Hiệp ước Maastricht hay còn gọi là Hiệp ước Liên minh Châu
Âu (tiếng Anh là "Treaty of European Union"), ký ngày 7/2/1992 tạiMaastricht Hà Lan nhằm mục đích:
Thành lập một liên minh chính trị bao gồm việc thực hiện một chínhsách đối ngoại và an ninh chung để tiến tới có chính sách phòng thủchung, tăng cường hợp tác về cảnh sát và luật pháp
Thành lập liên minh kinh tế và tiền tệ vào cuối thập niên 1990, vớimột đơn vị tiền tệ chung và một ngân hàng trung ương độc lập