Quy chế pháp lý của các đảo theo khoản 3 điều 121 công ước luật biển 1982 liên hệ với tranh chấp trên biển đông

Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định của Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội.. LỜI CẢM ƠN Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

PHẠM THỊ GIANG

QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA CÁC ĐẢO THEO KHOẢN 3 ĐIỀU 121 CÔNG ƯỚC LUẬT BIỂN 1982 - LIÊN HỆ VỚI

TRANH CHẤP TRÊN BIỂN ĐÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

PHẠM THỊ GIANG

QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA CÁC ĐẢO THEO KHOẢN 3 ĐIỀU 121 CÔNG ƯỚC LUẬT BIỂN 1982 - LIÊN HỆ VỚI

TRANH CHẤP TRÊN BIỂN ĐÔNG

Chuyên ngành: Luật quốc tế

Mã số: 60 38 01 08

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Cán bộ hướng dẫn khoa ho ̣c: PGS TS NGUYỄN BÁ DIẾN

HÀ NỘI - 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định của Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội

Vậy tôi viết Lời cam đoan này đề nghị Khoa Luật xem xét để tôi

có thể bảo vệ Luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

NGƯỜI CAM ĐOAN

Phạm Thị Giang

LỜI CẢM ƠN

Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội cùng tất cả các Thầy Cô đã giúp tôi trang bị những tri thức hết sức cần thiết và hữu ích cho quá trình học tập, nghiên cứu

Xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của Viện Nghiên cứu Khoa học Biển và Hải đảo, Trung Tâm Luật Biển và Hàng hải Quốc tế trong việc tìm kiếm, tập hợp các tài liệu có liên quan phục vụ cho việc triển khai thực hiện Luận văn

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và gửi lời cám ơn chân thành đến PGS.TS Nguyễn Bá Diến, người Thầy đã tận tình chỉ bảo và hướng dẫn tôi tìm ra hướng nghiên cứu, tiếp cận thực tế, phân tích và giải quyết các nội dung trong Luận văn để Luận văn hoàn thành một cách tốt nhất

Cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các cán bộ trong Khoa Luật, gia đình, bạn bè đã hỗ trợ và luôn động viên tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện Luận văn!

Tác giả

Phạm Thị Giang

MỤC LỤC

Trang

Trang phụ bìa

Lời cam đoan

Lời cảm ơn

Mục lục

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt

Danh mục các hình ảnh

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA CÁC ĐẢO

THEO KHOẢN 3 ĐIỀU 121 CÔNG ƯỚC LUẬT BIỂN 1982Error! Bookmark not defined 1.1 Khái niệm đảo và quy chế đảo Error! Bookmark not defined.

1.1.1 Đi ̣nh nghĩa "đảo" trong luâ ̣t biển quốc tếError! Bookmark not defined.

1.1.2 Khái niệm quy chế đảo theo quy định của Công ước Luâ ̣t Biển 1982Error! Bookmark not defined.

1.1.3 Vai tro ̀ của quy chế đảo trong hê ̣ thống luâ ̣t biển quốc tếError! Bookmark not defined.

1.2 Quy chế pháp lý cu ̣ thể của các đảo theo quy định tại Khoản

3 Điều 121 của Công ước Luật biển năm 1982Error! Bookmark not defined.

1.2.1 Khái niệm và lịch sử của chế định "đa ̉o theo Khoản 3 Điều 121"

trong luâ ̣t biển quốc tế Error! Bookmark not defined.

1.2.2 Quy chế pha ́p lý của các đảo theo Khoản 3 Điều 121 Công ước

Luật Biển 1982 Error! Bookmark not defined.

1.3 Ý nghĩa và vai trò của các đảo theo Khoản 3 Điều 121 Công

ước Luật Biển 1982 trong xác lâ ̣p chủ quyền quốc gia đối với

các vùng biển và giải quyết tranh chấp biển đảoError! Bookmark not defined.

1.3.1 Ý nghĩa và vai trò của đảo nói chung và theo quy đi ̣nh của Công

ước Luật biển 1982 Error! Bookmark not defined.

1.3.2 Một số trường hợp trong thực tiễn quốc tế về vận dụng quy chế pháp

lý của các đảo theo Khoản 3 Điều 121 Công ước Luâ ̣t biển 1982Error! Bookmark not defined.

Chương 2: QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA CÁC ĐẢO THEO KHOẢN 3

ĐIỀU 121 CÔNG ƯỚC LUẬT BIỂN 1982 TRONG MỐI

LIÊN HỆ VỚI CÁC TRANH CHẤP TRÊN BIỂN ĐÔNGError! Bookmark not defined 2.1 Khái quát về quy chế pháp lý của đảo theo pháp luật Việt Nam Error! Bookmark not defined 2.2 Tổng quan về các tranh chấp biển , đa ̉ o của Việt Nam trên

Biển Đông Error! Bookmark not defined.

2.3 Vai tro ̀ của đảo trong hoa ̣ch đi ̣nh đường cơ sở thẳng của Viê ̣t

Nam- tiền đề cho viê ̣c hoa ̣ ch đi ̣nh ranh giới các vùng biển Error! Bookmark not defined.

2.4 Ảnh hưởng của các đảo theo Khoản 3 Điều 121 Công ước

Luật Biển 1982 đối với viê ̣c hoa ̣ch đi ̣nh các vùng biển và giải

quyết tranh chấp về phân đi ̣nh biển của Viê ̣t NamError! Bookmark not defined.

2.4.1 Vấn đề hiê ̣u lực đảo trong thực tiễn phân đi ̣nh vùng biển chồng

lấn với Thái Lan trong vi ̣nh Thái Lan Error! Bookmark not defined.

2.4.2 Vấn đề hiê ̣u lực đảo trong thực tiễn phân đi ̣nh vi ̣nh Bắc Bô ̣ với

Trung Quốc Error! Bookmark not defined.

2.4.3 Vấn đề hiê ̣u lực đảo trong thực tiễn phân đi ̣nh thềm lu ̣c đi ̣a

với Indon esia Error! Bookmark not defined.

2.4.4 Vấn đề hiê ̣u lực đảo trong thực tiễn phân đi ̣nh biển giữa Viê ̣t

Nam và Campuchia Error! Bookmark not defined.

2.4.5 Vấn đề hiê ̣u lực đảo trong thực tiễn phân đi ̣nh biển Viê ̣t Nam –

Malaysia Error! Bookmark not defined.

2.5 Ảnh hưởng của các đảo đối với nhóm tranh chấp về quy chế

đảo-quần đảo và yêu sách “đường lưỡi bò” của Trung QuốcError! Bookmark not defined.

2.5.1 Quan điểm cu ̉ a Viê ̣t Nam và các bên liên quan về quy chế pháp

lý của Hoàng Sa, Trường Sa Error! Bookmark not defined.

2.5.2 Quy chế pha ́p lý của Hoàng Sa , Trường Sa dựa trên quy đi ̣nh

của UNCLOS và khả năng tạo ra các vùng biển xung quanhError! Bookmark not defined.

Chương 3: NHỮNG KHUYẾN NGHI ̣ CHO VIỆT NAM TRONG VIỆC

VẬN DỤNG QUY CHẾ PHÁP LÝ CỦA NHÓM ĐẢO THEO

KHOẢN 3 ĐIỀU 121 (TRONG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP

BIỂN ĐẢO, BẢO VỆ CHỦ QUYỀN TRÊN BIỂN ĐÔ NG)Error! Bookmark not defined 3.1 Đối với nhóm đảo Hoàng Sa, Trường SaError! Bookmark not defined.

3.1.1 Các bãi cạn lúc nổi lúc chìm thuộc hai quần đảoError! Bookmark not defined.

3.1.2 Các đảo đáp ứng được điều kiện là đảo theo Định nghĩa tại

Khoản 1 Điều 121 Công ước Luâ ̣t Biển 1982Error! Bookmark not defined.

3.1.3 Xem xét khả năng một số đảo thuộc Hoàng Sa , Trươ ̀ ng Sa có

thể có Vùng đă ̣c quyền kinh tế và thềm lu ̣c đi ̣aError! Bookmark not defined.

3.2 Đảo trong vùng chồng lấn cửa vi ̣nh Bắc Bô ̣Error! Bookmark not defined.

3.3 Vấn đề đảo trong v ùng chồng lấn đă ̣c quyền kinh tế với

Indonesia ở khu vực Nam Biển ĐôngError! Bookmark not defined.

3.4 Vấn đề hiê ̣u lực đảo trong phân đi ̣nh các vùng chồng lấn ở khu

vực vi ̣nh Thái Lan với Campuchia, Thái Lan và MalaysiaError! Bookmark not defined 3.4.1 Vùng chồng lấn với Campuchia Error! Bookmark not defined.

3.4.2 Vùng chồng lấn với Malaysia ở cư ̉ a vi ̣nh Thái LanError! Bookmark not defined.

3.4.3 Các khu vực chồng lấn ba bên trong vịnh Thái LanError! Bookmark not defined.

3.5 Khu vực khác Error! Bookmark not defined.

3.5.1 Khu vực giữa quần đảo Hoàng Sa và Trường SaError! Bookmark not defined.

3.5.2 Khu vực phía Đông Nam Biển Đông (không bao gồm quần đảo

Trường Sa) Error! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 2

PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined.

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Ký hiệu,

chữ viết tắt Tên tiếng Anh đầy đủ Tên tiếng Viê ̣t

CLCS Commission on the Limits of the

Continental Shelf Ủy ban Ranh giới Thềm lu ̣c đi ̣a EEZ Exclusive economic zone Vùng đặc quyền kinh tế

ICJ International Court of Justice Tòa án Công lý Quốc tế

UNCLOS/ UNCLOS

1982/ Công ướ c/ Công

ước Luật Biển 1982

United Nations Convention on the Law of the Sea 1982

Công ước của Liên hợp quốc về Luâ ̣t Biển năm 1982

DANH MỤC CÁC HÌNH

Số hiệu

hình

Bookmark not defined

Hình 2.1: Bản đồ đính kèm các công hàm ngày 07/5/2009 của

Trung Quốc in hình “đường lưỡi bò” 9 đoa ̣n

Error! Bookmark not defined

Hình 2.2: Đảo Cồn Cỏ Error!

Bookmark not defined

Hình 2.3: Đường cơ sở Hoàng Sa theo tuyên bố năm 1996 của Trung

Quốc

Error! Bookmark not defined

Hình 3.1: Đảo Phú Lâm Error!

Bookmark not defined

Hình 3.2: Đảo Ba Bình Error!

Bookmark not defined

Hình 3.3: Đảo Trường Sa Error!

Bookmark

not defined

Hình 3.4 Mô ̣t góc đảo Lý Sơn Error!

Bookmark not defined

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Mô ̣t trong những vấn đề nóng hổi và cấp bách nhất của Viê ̣t Nam hiê ̣n nay chính là vấn đề chủ quyền trên Biển Đông Hiê ̣n nay, Viê ̣t Nam còn tồn ta ̣i rất nhiều tranh chấp biển đảo với các quốc gia láng giềng và những tranh chấp này kéo dài trong nhiều năm , thâ ̣m chí là nhiều thâ ̣p kỷ Trong khi đó , những xung đô ̣t , mâu thuẫn khác liên quan đến Biển Đông vẫn ngày ngày xảy ra là m cho tình hình an ninh các vùng biển , đảo càng trở nên bất ổn , ảnh hưởng tiêu cực rất nhiều đến quá trình phát triển biển, đảo nói riêng và phát triển đất nước nói chung

Xuất phát từ tính nóng hổi và cấp bách của vi ệc tìm ra giải pháp cho các vấn

đề tranh chấp ở Biển Đông hiện nay , tác giả đã lựa chọn lĩnh vực luật biển đối với

đề tài luận văn thạc sỹ của mình Trong điều kiê ̣n mà các nghiên cứu hiê ̣n nay liên quan đến quy chế đảo nói chung, quy chế của các đảo không có đời sống đô ̣c lâ ̣p nói riêng còn có những hạn chế nhất định và trong khi còn quá nhiều vấn đề phải

giải quyết, tác giả đã quyết định lựa chọn đề tài "Quy chế pháp lý của các đả o theo

khoản 3 Điều 121 Công ước Luật biển 1982 - Liên hê ̣ với tranh chấp trên Biển Đông" Qua viê ̣c nghiên cứu đề tài này , tác giả mong muốn đóng góp một phần

trong viê ̣c làm rõ các vấn đề cu ̣ thể mà Viê ̣t Nam cần phải thực hiê ̣ n được để giải quyết các tranh chấp hiê ̣n còn tồn ta ̣i , bảo vệ toàn vẹn chủ quyền và tối đa các quyền và lợi ích của quốc gia ở Biển Đông

2 Tình hình nghiên cứu

Vấn đề quy chế đảo không phải là vấn đề hoàn toàn mới , nhưng vấn đề quy chế pháp lý của các đảo theo Khoản 3 Điều 121 Công ước Luật Biển 1982 lại là một vấn đề nghiên cứu khá mới Liên quan đến quy chế đảo , hiê ̣n nay có mô ̣t số tài liê ̣u

và công trình nghiên cứu trong nước điển hìn h như: Cuốn sách chuyên khảo Thềm

lục địa trong pháp luật quốc tế của PGS.TS Nguyễn Bá Biến & ThS Nguyễn Hùng

Cường Nhà xuất bản Thông tin – Truyền thông xuất bản năm 2012; Cuốn sách Sổ

tay pháp lý cho người đi biển do Luật sư, TS Hoàng Ngọc Giao chủ biên xuất bản

2

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

I TIẾNG VIỆT

1 Nguyễn Thị Lan Anh (2010), Quy chế pháp lý của đảo và tranh chấp Biển

Đông: Quan điểm nào cho Viê ̣t Nam, http://nghiencuubiendong.vn/

2 Việt Anh (2015), Việt - Trung phân chia trong Vịnh Bắc Bộ như thế nào,

http://vnexpress.net/, (ngày 14/5/2015)

3 Chính phủ CHXHCN Viê ̣t Nam (2014), Nghị định S ố 34/2014/NĐ-CP Về

Quy chế khu vực biên giới đất liền nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Hà Nội

4 Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ nước

Cô ̣ng hòa Indonesia (2003), Hiê ̣p đi ̣nh về Phân đi ̣nh ranh giới thềm lục đi ̣a

ngày 26/6/2003, http://thuvienphapluat.vn

5 Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và chính phủ Vương

quốc Thái Lan (1997), Hiệp định về phân định ranh giới trên biển giữa hai

nước trong vịnh Thái Lan ngày 09/8/1997, http://thuvienphapluat.vn

6 Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam (1977), Tuyên bố về lãnh hải , vùng tiếp

giáp, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam ngày 12/5/1977

7 Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam (1982), Tuyên bố về đường cơ sở dùng

để tính chiều rộng lãnh hải Viê ̣t Nam ngày 12/11/1982

8 Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam và Chính phủ nước CHND Campuchia

(1982), Hiê ̣p đi ̣nh về Vùng nước li ̣ch sử ngày 07/7/1982

9 Chính phủ Việt Nam (1998), Nghị định số 47/1998/NĐ-CP: Thành lập thị xã

Hà Tiên thuộc tỉnh Kiên Giang và thành lập các phường thuộc thị xã ngày 08/7/1998, Hà Nội

10 Nguyễn Bá Diến (2009), “Quy chế pháp lý quốc tế chung về biển, đảo và

những vấn đề cần áp dụng đối với Hoàng Sa, Trường Sa”, Tạp chí Khoa học

ĐHQGHN, Luật học, (25), tr 145-162

11 Nguyễn Bá Diến (2011), “Địa vị pháp lý của đảo trong phân định các vùng

biển”, Hội thảo quốc gia về Biển Đông lần thứ hai, Hà Nội

3

12 Nguyễn Bá Diến và Nguyễn Hùng Cường (2012), Thềm lục đi ̣a trong pháp

luật quốc tế, Nxb Thông tin và Truyền Thông, Hà Nội

13 Mai Hoa (2014), “Vị trí chiến lược của Biển Đông và vấn đề chủ quyền của

Việt Nam trên Biển Đông”, Tạp chí Dân chủ & Pháp Luật Online ,

http://moj.gov.vn/, (12/09/2014)

14 Dương Danh Huy (2010), Hiệp định Vịnh Bắc Bộ 2000 và đảo Bạch Long Vĩ,

http://www.rfa.org

15 Lan Hương (dịch) (2013), Thông báo và Tuyên bố Khởi kiện Trung Quốc của

Philippines tại Biển Đông 22/1/2013, http://nghiencuubiendong.vn

16 Liên hơ ̣p quốc (1982), Công ước về Luật biển

17 Nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước Cộng hoà Nhân dân

Campuchia (1979), Hiệp ước hoà bình , hữu nghị và hợp tác giữa nga ̀ y 18/02/1979, http://123.30.50.199/sites/vi/

18 Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước Cộng hòa nhân dân

Trung Hoa (2000), Hiê ̣p đi ̣nh về phân định lãnh hải , vùng đặc quyền kinh tế

và thềm lục địa của hai nước trong Vịnh Bắc Bộ ngày 25/12/2000,

http://thuvienphapluat.vn

19 Nguyễn Minh Ngọc (2010), Quan hê ̣ Viê ̣t Nam – Campuchia và vấn đề phân

đi ̣nh biên giới biển tại vi ̣nh Thái Lan , http://nghiencuubiendong.vn, (ngày

21/2/2010)

20 Lê Công Phụng (2001), “Hiệp định phân định Vịnh Bắc Bộ và Hiệp định Hợp tác nghề cá giữa Việt Nam - Trung Quốc trong Vịnh Bắc Bộ”, Tạp chí

Cộng Sản, (2)

21 Phạm Thị Hồng Phượng (2006), “Lịch sử vùng biển Viê ̣t Nam – Campuchia”,

Tạp chí Nghiên cứu Đông Nam Á, 4 (29), tr 69-76

22 Quốc hội nước CHXHCN Viê ̣t Nam (2003), Luật Biên giới Quốc gia

23 Quốc hội nước CHXHCN Viê ̣t Nam (2012), Luật Biển Viê ̣t Nam

24 Nguyễn H ồng Thao (2010), “Yêu sa ́ ch “đường đứt khúc 9 đoa ̣n” của Trung Quốc dưới góc độ luật pháp quốc tế” , http://nghiencuubiendong.vn/,

(ngày 23/3/2010)

4

25 Thủ tướng Chính phủ (2010), Quyết đi ̣nh Số 742/QĐ-TTg ngày 26 tháng

5 năm 2010 Về việc phê duyệt Quy hoạch hệ thống khu bảo tồn biển Việt Nam đến năm 2020, Hà Nội

26 Nguyễn Như Ý (Chủ biên) (1999), Đa ̣i Từ điển Tiếng Viê ̣t , tr.1380, Nxb Văn

hóa và Thông tin, Thành phố Hồ Chí Minh

II TIẾNG ANH

27 Cambodia (1978), Statement Issued by the Spokesman of the Ministry of

Foreign Affairs of 15 January 1978, http://www.un.org/

28 Cambodia (1982), Decree of the Council of State of 13 July 1982, http://www.un.org/

29 CLCS/54 - Statement by the Chairman of the Commission on the Limits of the Continental Shelf on the progress of work in the Commission - Nineteenth session 4 April 2007, p 6, par 22, http://www.un.org/

30 Commission on the Limits of the Continental Shelf (CLCS) - Outer limits of the continental shelf beyond 200 nautical miles from the baselines: Submissions to the

Commission: Submission by Japan 12/11/2008, http://www.un.org/

31 Commission on the Limits of the Continental Shelf (CLCS) Submission by the

Socialist Republic of Viet Nam, http://www.un.org/

32 Commission on the Limits of the Continental Shelf (CLCS) Submission by the

People's Republic of China, http://www.un.org/

33 Commission on the Limits of the Continental Shelf (CLCS) Submission by the

Republic of the Philippines, http://www.un.org/, Updated on 19 July 2012

34 Commission on the Limits of the Continental Shelf (CLCS) Submission by

Brazil, http://www.un.org/

35 Commission on the Limits of the Continental Shelf (CLCS), Submission by

Japan 12/11/2008, http://www.un.org/

36 Convention on the Territorial Sea and the Contiguous Zone 1958, http://www.gc.noaa.gov/documents/8_1_1958_territorial_sea.pdf

37 Declaration of the Government of the People's Republic of China on the baselines of the territorial sea, 15 May 1996, http://www.un.org/