luận văn thạc sĩ báo chí học Đổi mới tổ chức thông tin cho báo công an nhân dân điện tử

1. Tính cấp thiết của đề tài Sự bùng nổ của truyền thông trong thời gian qua đã giúp báo chí có những bước phát triển thần kỳ, với những sự khác biệt khá rõ ràng so với trước đây, cả về nội dung lẫn hình thức chuyển tải thông tin. Có thể thấy rằng, sự phát triển đó là kết quả tất yếu của những thành tựu khoa học kỹ thuật, truyền thông đại chúng, chính sự phát triển bùng nổ của truyền thông thế giới đã khiến việc chuyển tải thông tin không còn là một chiều nữa. Thực tế những năm qua cho thấy, các báo mạng điện tử đã phát triển với tốc độ đáng kinh ngạc và có những tác động sâu sắc đến báo chí thế giới. Với khả năng truyền tải đa phương tiện, không dây, xóa nhòa khoảng cách về không gian, thời gian cùng với khả năng tương tác mạnh mẽ, báo chí điện tử thu hút được một lượng công chúng đáng kể ngay từ khi mới ra đời. Tại Việt Nam, báo mạng điện tử không còn quá xa lạ, hạ tầng viễn thông phát triển mạnh mẽ, cùng với đời sống kinh tế phát triển, việc sở hữu các thiết bị di động hiện đại như điện thoại thông minh, máy tính bảng không còn quá khó khẳn, công chúng Việt Nam đã có thói quen đọc, tìm kiếm tin tức trên mạng. Thậm trí, giờ đây, công chúng đã có quyền lựa chọn thông tin mà họ thích thú cũng như những tờ báo mạng điện tử họ xem hàng ngày. Theo báo cáo của Bộ Thông tin và Truyền thông, tính đến tháng 122014, cả nước có 845 cơ quan báo chí, trong đó có 199 cơ quan báo chí in (86 báo Trung ương, 113 báo địa phương), 646 tạp chí (513 tạp chí Trung ương, 133 tạp chí địa phương), 1 hãng thông tấn quốc gia. Số lượng báo điện tử có 98 báo, tạp chí điện tử, 265 trang thông tin điện tử tổng hợp của các cơ quan báo chí… 1. Báo CAND điện tử là một trong những báo mạng điện tử được hình thành và phát triển sớm tại Việt Nam, ngày 2312004, CAO chính thức hòa mạng. Qua hơn mười năm phát triển, đến giai đoạn hiện nay, CAO đang vấp phải sự cạnh tranh mạnh mẽ của các báo mạng điện tử khác. Với xu hướng phát triển của báo chí thế giới nói chung và báo mạng điện tử nói riêng, cách thức đưa tin trên báo mạng điện tử đã có nhiều khác biệt so với 10 năm trước, với phạm vi đề tài và chủ đề phản ánh rộng lớn hơn, tính cập nhật của sự kiện diễn ra liên tục, chi tiết trong bản tin, hình thức thể hiện bản tin cần phải thiết kế với tư duy hiện đại hơn. Những vấn đề tổ chức thông tin đó, chính là thách thức đổi mới để tiếp cận công chúng hơn nữa của CAO. Từ những yếu tố đó, tác giả luận văn tiến hành chọn đề tài: “Đổi mới tổ chức thông tin cho báo Công an nhân dân điện tử” làm luận văn thạc sỹ báo chí của mình.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA

HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

ĐỔI MỚI TỔ CHỨC THÔNG TIN CHO BÁO CÔNG AN NHÂN DÂN ĐIỆN TỬ

(Khảo sát từ tháng 6 năm 2013 đến tháng 6 năm 2014)

Ngành : Báo chí học

Mã số : 60 32 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

Cần thơ - 2015 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

CAO : Báo CAND điện tử (CAND Online)

LLCAND : Lực lượng Công an nhân dân

TS - CT : Thời sự - Chính trị

VH - XH : Văn hóa - Xã hội

PL - ANTT : Pháp luật - An ninh trật tự

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA TỔ CHỨC THÔNG TIN TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ 6

1.1 Những khái niệm cơ bản về báo mạng điện tử 6

1.2 Sự ra đời và phát triển của Báo CAND 15

1.3 Tổ chức thông tin trên báo mạng điện tử tại Việt Nam hiện nay 19

Chương 2 PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ TỔ CHỨC THÔNG TIN TRÊN BÁO CÔNG AN NHÂN DÂN ĐIỆN TỬ 36

2.1 Quan điểm của lãnh đạo Bộ Công an và Ban Biên tập về tổ chức thông tin trên Báo CAND điện tử 36

2.2 Phân loại thông tin trên Báo CAND điện tử 39

2.3 Tổ chức thông tin trên Báo CAND điện tử từ tháng 6/2013 đến tháng 6/2014 .51

2.4 Hiệu quả mô hình tổ chức thông tin trên Báo CAND điện tử 71

Chương 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỔI MỚI TỔ CHỨC THÔNG TIN TRÊN BÁO CAND ĐIỆN TỬ 83

3.1 Quan điểm định hướng đổi mới tổ chức thông tin trên CAO 83

3.2 Các nhóm giải pháp cụ thể, phù hợp với điều kiện hiện nay và tầm nhìn chiến lược cho sự phát triển của CAO 88

3.3 Đề xuất một vài mô hình tổ chức thông tin khả dụng với Báo CAND điện tử trong giai đoạn hiện nay 112

KẾT LUẬN 118

TÀI LIỆU THAM KHẢO 120

PHỤ LỤC .124

DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỔ

Bảng 1: Thống kê mức độ sử dụng các loại thông tin trên CAO từ

tháng 6/2013 đến tháng 6/2014 51

Bảng 2 Kết quả khảo sát mức độ thường xuyên đọc CAO 67

Biểu đồ 1 Tổng số lượng tin trong thời gian khảo sát của CAO 52

Biểu đồ 2 Tổ chức thông tin của CAO trong thời gian khảo sát 53

Biểu đồ 3 Số lượng truy cập từng loại thông tin trên CAO trong thời gian khảo sát 53

Biểu đồ 4 Thống kê số lượng tin TS - CT theo mức độ 3 tháng 54

Biểu đồ 5 Thống kê số lượng các loại tin trong thông tin TS - CT 54

Biểu đồ 6 Thống kê thông tin về LLCAND theo mức độ 3 tháng 55

Biểu đồ 7 Thống kê số lượng các loại tin trong thông tin về LLCAND 56

Biểu đồ 8 Thống kê số lượng thông tin về VH - XH theo mức độ 3 tháng .57

Biểu đồ 9 Thống kê số lượng thông tin về VH - XH theo mức độ 3 tháng .58

Biểu đồ 10 Thống kê số lượng thông tin về PL - ANTT theo mức độ 3 tháng 59

Biểu đồ 11 Thống kê số lượng thông tin về PL - ANTT theo mức độ 3 tháng 60

Biểu đồ 12 Số lượt truy cập của thông tin TS - CT theo mức độ 3 tháng 61

Biểu đồ 13 Tổ chức thông tin trong TS - CT 61

Biểu đồ 14 Lượt truy cập thông tin TS - CT 61

Biểu đồ 15 Số lượt truy cập trong thông tin về LLCAND theo mức độ 3 tháng 62

Biểu đồ 16 Tổ chức thông tin trong LLCAND 63

Biểu đồ 17 Lượt truy cập trong nhóm thông tin LLCAND 63

Biểu đồ 18 Số lượng truy cập của thông tin VH - XH theo thời gian 3 tháng

64

Biểu đồ 19 Tổ chức thông tin VH - XH 64 Biểu đồ 20 Số lượng truy cập trong nhóm thông tin VH - XH 64 Biểu đồ 21 Số lượng truy cập của thông tin PL - ANTT theo mức độ 3

tháng 65

Biểu đồ 22: Tổ chức thông tin trong chuyên mục Pháp luật - ANTT

66Biểu đồ 23: Số lượng truy cập chuyên mục thông tin Pháp luật - ANTT

66

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Sự bùng nổ của truyền thông trong thời gian qua đã giúp báo chí cónhững bước phát triển thần kỳ, với những sự khác biệt khá rõ ràng so vớitrước đây, cả về nội dung lẫn hình thức chuyển tải thông tin Có thể thấy rằng,

sự phát triển đó là kết quả tất yếu của những thành tựu khoa học kỹ thuật,truyền thông đại chúng, chính sự phát triển bùng nổ của truyền thông thế giới

đã khiến việc chuyển tải thông tin không còn là một chiều nữa

Thực tế những năm qua cho thấy, các báo mạng điện tử đã phát triểnvới tốc độ đáng kinh ngạc và có những tác động sâu sắc đến báo chí thế giới.Với khả năng truyền tải đa phương tiện, không dây, xóa nhòa khoảng cách vềkhông gian, thời gian cùng với khả năng tương tác mạnh mẽ, báo chí điện tửthu hút được một lượng công chúng đáng kể ngay từ khi mới ra đời

Tại Việt Nam, báo mạng điện tử không còn quá xa lạ, hạ tầng viễnthông phát triển mạnh mẽ, cùng với đời sống kinh tế phát triển, việc sở hữucác thiết bị di động hiện đại như điện thoại thông minh, máy tính bảng khôngcòn quá khó khẳn, công chúng Việt Nam đã có thói quen đọc, tìm kiếm tin tứctrên mạng Thậm trí, giờ đây, công chúng đã có quyền lựa chọn thông tin mà

họ thích thú cũng như những tờ báo mạng điện tử họ xem hàng ngày

Theo báo cáo của Bộ Thông tin và Truyền thông, tính đến tháng12/2014, cả nước có 845 cơ quan báo chí, trong đó có 199 cơ quan báo chí in(86 báo Trung ương, 113 báo địa phương), 646 tạp chí (513 tạp chí Trungương, 133 tạp chí địa phương), 1 hãng thông tấn quốc gia Số lượng báo điện

tử có 98 báo, tạp chí điện tử, 265 trang thông tin điện tử tổng hợp của các cơquan báo chí… [1] Báo CAND điện tử là một trong những báo mạng điện tửđược hình thành và phát triển sớm tại Việt Nam, ngày 23/1/2004, CAO chínhthức hòa mạng

Qua hơn mười năm phát triển, đến giai đoạn hiện nay, CAO đang vấpphải sự cạnh tranh mạnh mẽ của các báo mạng điện tử khác Với xu hướngphát triển của báo chí thế giới nói chung và báo mạng điện tử nói riêng, cáchthức đưa tin trên báo mạng điện tử đã có nhiều khác biệt so với 10 năm trước,với phạm vi đề tài và chủ đề phản ánh rộng lớn hơn, tính cập nhật của sự kiệndiễn ra liên tục, chi tiết trong bản tin, hình thức thể hiện bản tin cần phải thiết

kế với tư duy hiện đại hơn Những vấn đề tổ chức thông tin đó, chính là tháchthức đổi mới để tiếp cận công chúng hơn nữa của CAO

Từ những yếu tố đó, tác giả luận văn tiến hành chọn đề tài: “Đổi mới tổ chức thông tin cho báo Công an nhân dân điện tử” làm luận văn thạc sỹ báo

chí của mình

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài.

Có thể nói, đề tài nghiên cứu về tổ chức thông tin và khảo sát trực tiếptrên CAO từ 1/6/2013 đến 1/6/2014 là đề tài đầu tiên nghiên cứu về tổ chứcthông tin của báo mạng điện tử

Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài cũng như liên quan đến đề tài vềđổi mới thông tin báo chí nói chung và thông tin báo mạng điện tử nói riêng,Hiệp hội báo chí các nước hàng năm có các nghiên cứu, thống kê, báo cáo vềthực trạng phát triển cũng như xu hướng tiếp nhận báo chí của công chúngtrên nhiều phạm vi khác nhau, đặc biệt là các nước có nền báo chí phát triểnmạnh như Mỹ, Pháp, Đức, Thụy Điển, Nhật Bản, Áo… Các tổ chức truyềnthông nổi tiếng như Nielsen, TNS, Kantar Media… cũng cung cấp nhiều dữliệu, phân tích, đánh giá về công chúng báo chí của thế giới, các châu lục,quốc gia

Ở Việt Nam, một số khóa luận, luận văn thạc sỹ của một số tác giảcũng đã đề cập tới vấn đề này Những khóa luận, luận văn trên có thể kể như:

Khóa luận tốt nghiệp “Nâng cao chất lượng thông tin nội dung thông tin trên

báo chí điện tử” của Phạm Thị Hằng, đã trình bày cơ sở lý luận chung về báo

điện tử và sự phát triển của báo điện tử tại Việt Nam Từ đó khảo sát một số

tờ báo điện tử, nêu hoạt động của báo điện tử và chất lượng thông tin trên báo

điện tử ở Việt Nam hiện nay; Luận văn Thạc sỹ báo chí “Giải pháp nâng cao chất lượng thông tin trên Tạp chí Cộng sản điện tử” của tác giả Lê Phạm

Tuấn Vinh, đã trình bày những thành công và hạn chế, nguyên nhân củanhững mặt còn tồn tại và những vấn đề đang đặt ra đối với chất lượng thôngtin trên Tạp chí Cộng sản điện tử Đồng thời đề xuất, kiến nghị và các giảipháp hoàn thiện nhằm nâng cao hơn nữa nội dung thông tin trên báo điện tửnói chung và Tạp chí Cộng sản điện tử nói riêng

Bên cạnh đó, cũng có một số bài báo đăng tải trên các tạp chí, các báo

chuyên ngành như: “Vấn đề lãnh đạo quản lý báo chí trong thời kỳ đổi mới” tác giả Bùi Đình Khôi - Tạp chí Người làm báo số tháng 6/1997; “Báo điện

tử sẽ là loại hình truyền thông chủ lực" tác giả Nguyễn Bắc Son - Bộ trưởng

TTTT đăng trên vnExpress ngày 21/11/2013;

Như vậy đã có một vài tác phẩm nghiên cứu về thông tin trên báo mạngđiện tử, nhưng chỉ nghiên cứu về nâng cao chất lượng thông tin chứ khôngxem xét một cách toàn diện về tổ chức thông tin cả về nội dung lẫn hình thứctrình bày như luận văn Ngoài ra, tác giả luận văn là một TKTS của CAO, quatìm hiểu trong 10 năm hình thành và phát triển, CAO đang bộc lộ sự “tụt hậu”

so với các báo điện tử khác của Việt Nam, việc nghiên cứu đề tài này hi vọng

sẽ góp phần đổi mới thực sự về tổ chức thông tin trên báo CAND điện tử

3 Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu:

3.1.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận chung về tổ chức thông tin trên báomạng điện tử, luận văn sẽ tiến hành khảo sát, đánh giá thực trạng về tổ chứcthông tin trên CAO cả về nội dung lẫn hình thức Từ đó, luận văn sẽ đề xuất

các giải pháp nhằm đổi mới tổ chức thông tin trên CAO, góp phần giúp CAOcạnh tranh được trên thị trường báo mạng điện tử Việt Nam

3.1.2 Nhiệm vụ nghiên cứu.

Để đạt được mục đích trên, tác giả xác định những nhiệm vụ sau:

- Thứ nhất, trình bày một số vấn đề về lý luận và thực tiễn liên quanđến tổ chức thông tin trên báo mạng điện tử và áp dụng đối với CAO

- Thứ hai, phân tích làm rõ thực trạng tổ chức thông tin trên CAO, thấyđược những thành công và hạn chế

- Thứ ba, đề xuất những giải pháp để đổi mới tổ chức thông tin trên CAO

3.2 Đối tượng và Phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là tổ chức thông tin trên báo mạngđiện tử

Luận văn tập trung nghiên cứu, khảo sát về tổ chức thông tin trên CAO,thời gian khảo sát: Từ tháng 1/6/2013 đến 1/6/2014

4 Phương pháp nghiên cứu

Các phương pháp được sử dụng cụ thể là

Phương pháp nghiên cứu chung: Dựa trên cơ sở có tính nguyên tắc của

lô - gíc biện chứng, luận văn sử dụng một số phương pháp nghiên cứu chungnhư: phân tích - tổng hợp, quy nạp - diễn dịch, mô hình hóa - khái quát hóa.Nghiên cứu cũng sử dụng lý luận Mác-Lênin - phương pháp luận duy vật biệnchứng và duy vật lịch sử

Phương pháp nghiên cứu cụ thể:

- Nghiên cứu, phân tích tài liệu: Thông qua việc tìm kiếm và tập hợp tàiliệu từ nhiều nguồn khác nhau, tác giả làm rõ các cơ sở lý thuyết và thực tiễncho đề tài Phương pháp này chủ yếu dùng trong chương 1 luận văn

- Phỏng vấn sâu: Phương pháp này được sử dụng để thu thập những ýkiến của lãnh đạo CAO cũng như các chuyên gia về tổ chức thông tin báo chítrên báo mạng điện tử

- Phương pháp thống kê, so sánh, phân tích: Phương pháp này được sửdụng chủ yếu trong chương 2 luận văn, thực hiện trên các tin bài của CAOtrong thời gian khảo sát, từ đó nhận ra thực trạng tổ chức thông tin trên CAO

5 Đóng góp mới về khoa học của luận văn

Bước đầu nghiên cứu một cách khoa học lý luận về tổ chức thông tintrên báo mang điện tử vào khảo sát thực tế trên CAO, từ đó đi vào nhận diện,tìm hiểu vấn đề, góp phần giúp những người làm báo, nhất là CAO và lãnhđạo CAO kịp thời có những điều chỉnh, nhằm đổi mới thông tin trên báo, đápứng nhu cầu ngày càng cao của công chúng

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

“Đổi mới tổ chức thông tin trên báo Công an nhân dân điện tử” là

một luận văn nghiên cứu báo chí mà đối tượng là CAO, khảo sát từ 1/6/2013đến 1/6/2014 Tìm hiểu đặc điểm, thực trạng của tổ chức thông tin trong bốicảnh phát triển mới của báo chí điện tử, góp phần hệ thống hóa những nhậnthức lý luận về tổ chức thông tin trên báo chí điện tử

Luận văn có ý nghĩa tích cực, góp phần tổng kết, đánh giá tổ chứcthông tin trên CAO, nhằm góp phần đưa ra những giải pháp phát triển CAOmột cách bền vững, hiệu quả

7 Bố cục của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, Phụ lục, luận văngồm 3 chương và các phụ bản minh họa

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA TỔ CHỨC THÔNG TIN

TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ

1.1 Những khái niệm cơ bản về báo mạng điện tử

1.1.1 Những khái niệm về báo mạng điện tử

1.1.1.1 Khái niệm báo mạng điện tử

Nói đến báo điện tử trước hết phải nói đến sự xuất hiện của Internet,một phát minh vĩ đại của loài người Internet ra đời đã làm thay đổi mọi cáchthức liên lạc truyền thống Con người có thể trò chuyện, thông tin, liên lạc vớinhau ở bất kỳ nơi đâu trên trái đất Internet trở thành một một siêu thị thôngtin, một mặt trận truyền thông có tác động mạnh mẽ tới cuộc sống của nhiềungười, và từ đó, báo mạng điện tử ra đời

*Sự ra đời của Internet

Thời kỳ phôi thai của Internet bắt nguồn từ việc năm 1969 Bộ Quốcphòng Mỹ xây dựng dự án ARPANET (Advanced Research Projects Agency-ARPA) Đây là Cơ quan Dự án nghiên cứu tiên tiến, tiền thân của cơ quan saunày được thành lập với nhiệm vụ phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa quốcgia [24] Cơ quan này nghiên cứu lĩnh vực mạng, với ý đồ là chia sẻ thông tingiữa các trung tâm nghiên cứu được chính phủ bảo trợ, liên kết 4 địa điểm đầutiên vào tháng 7/1969 bao gồm: Viện nghiên cứu Stanford, Đại họcCalifornia, Los Angeles, Đại học Utah và Đại học California, Santa Barbara

Đó chính là mạng liên khu vực (Wide Area Network - WAN) đầu tiên đượcxây dựng

Trong 10 năm sau đó (từ năm 1972 đến năm 1982), các nhà khoa họccùng một số các trường đại học tại Mỹ, Anh, Na- uy… đã nhiều lần cải tiến,thay đổi, nâng cấp các đời mạng từ mạng ARPANET liên kết 40 máy thông

qua các bộ xử lí giao tiếp giữa các trạm cuối (Terminal Interface TIP), thiết lập giao thức bắt tay (agreed-upon), phát minh ra E-mail để gửithông điệp trên mạng Từ đó đến nay, E-mail là một trong những dịch vụđược dùng nhiều nhất…

Processor-Tiếp theo, năm 1976, phòng thí nghiệm của hãng AT&T phát minh radịch vụ truyền tệp cho mạng FTP (File Transfer Protocol - giao thức chuyểngiao tệp tin)

Năm 1978, Tom Truscott và Steve Bellovin thiết lập mạng USENETdành cho những người sử dụng UNIX Mạng USENET là 1 trong nhữngmạng phát triển sớm nhất và thu hút nhiều người nhất

Năm 1981 ra đời mạng CSNET(Computer Science NETwork) cung cấpcác dịch vụ mạng cho các nhà khoa học ở trường đại học mà không cần truycập vào mạng ARPANET

Năm 1982 các giao thức TCP và IP được DAC và ARPA dùng đối vớimạng ARPANET, sau đó TCP/IP được chọn là giao thức chuẩn

Năm 1983, được đánh dấu là một mốc quan trọng bởi ARPANET đượctách ra thành ARPANET và MILNET MILNET tích hợp với mạng dữ liệuquốc phòng, còn ARPANET trở thành 1 mạng dân sự với quy mô nhỏ hơn

Như vậy, ở thời kỳ phôi thai này, ARPANET, mạng toàn khu vực đầu tiên

và tiền thân của Internet được thiết lập tại “bốn điểm nút” là Viện nghiên cứuStanford, UCLA, Đại học California ở Santa Barbara và Đại học Utah [24]

Giai đoạn bùng nổ thứ nhất vào năm 1986, mạng NSFnet chính thứcđược thiết lập Khi công nghệ mạng đã phát triển, nhiều mạng mới đã hìnhthành và đều được kết nối với ARPANET, CSNET và NSFNET, tất cả các

mạng này nối với nhau và trở thành Internet Cuối cùng thì ARPANET và

CSNET suy thoái, chỉ còn NSFNET là 1 mạng khá tốt trở thành mạng chínhliên kết các mạng khác trên Internet Lúc này đối tượng sử dụng internet chủ

yếu là những nhà nghiên cứu và dịch vụ phổ biến nhất là E-mail và FTP.Internet đã là 1 phương tiện đại chúng.

Cuộc bùng nổ thứ hai với sự phát triển của www Năm 1991, TimBerners Lee ở trung tâm nghiên cứu nguyên tử châu Âu (CERN) phát minh raWorld Wide Web (WWW) dựa theo ý tưởng về siêu văn bản được TedNelson đưa ra từ năm 1985 Có thể nói đây là 1 cuộc cách mạng trên Internet

vì người ta có thể truy cập, trao đổi thông tin 1 cách dể dàng, nhanh chóng

Trước sự phát triển “chóng mặt” của mạng Internet, ngôn ngữ đánh dấusiêu văn bản HTML (HyperText Mark- up Language) cùng với giao thứctruyền siêu văn bản HTTP (HyperText Transfer Protocol), đã thay đổi nhữngkhái niệm truyền thống của con người về thư tín, giải trí và thông tin

Đến cuối thời kỳ này, Internet bắt đầu cung cấp dịch vụ Web Mail bởicông ty Hotmail vào tháng 7/1996 Sau đó nó được Microsoft mua lại với giá

400 triệu USD Cũng trong năm đó triển lãm Internet 1996 World Exposition

là triển lãm thế giới đầu tiên trên mạng Internet

Ngày nay Internet đã “thâm nhập” vào cuộc sống với nhiều tiện íchthiết thực mà nổi bật ở 3 hoạt động như:

- Hoạt động thư điện tử (E-mail) là sự tiến bộ nhất trong lĩnh vựctruyền thông Mạng Internet, dịch vụ E-mail đã đánh bại dịch vụ bưu điệntruyền thống

- Internet trở thành một thư viện khổng lồ của thế giới, và trên nhữnggiá sách của thư viện này mỗi người sử dụng Internet đều có thể đặt lên đấynhững tư liệu muốn giới thiệu cho mọi người biết hoặc để thương mại hóa,cũng như tham khảo mọi cuốn sách đã được ghi nhớ vào bộ nhớ

Ngày nay, Internet đang có cuộc cách mạng chủ yếu trong xã hộitruyền thông cả về mặt quảng cáo lẫn thông tin Do đó, ngành báo chí cũngkhông thể đứng ngoài cuộc

* Sự ra đời của báo mạng điện tử

Tháng 10/1993, Khoa báo chí Đại học Florida (Mỹ) tung ra thứ mà họ

tự tin gọi là tờ báo Internet đầu tiên Cũng có tài liệu cho rằng năm 1992, tờbáo Chicago Online của Mỹ mới là tờ báo điện tử đầu tiên trên thế giới[30]

Một trong những hãng truyền thông lớn nhất thế giới là CNN (Mỹ) đã chạy thử phiên bản báo mạng từ năm 1993 Sau đó, BBC (Anh) online từ

13/9/1994 Đó là sự khởi nguồn của loại hình báo chí này

Một khảo sát lần đầu tiên về độc giả Internet của hãng dịch vụ thống kêtruy cập Nielsen/NetRatings công bố mới đây cho thấy 1/5 số người lướt webthích đọc báo mạng hơn các phiên bản phi trực tuyến Có lẽ đó cũng chính làmột động lực khiến các tờ báo giấy - vừa là để cạnh tranh vừa là không thểcưỡng lại xu thế điện tử hóa - cũng đã phải lập tức triển khai phiên bản điện

tử, trong đó phần lớn phát hành lại các bài báo từ bản giấy và có cập nhậtthêm thông tin riêng

Phần lớn website tin tức hồi đó đều là phiên bản điện tử của báo giấyhoặc truyền hình Còn báo điện tử thuần túy (online-only newspaper) phải saunày mới phát triển

Cùng với sự phát triển chóng mặt của các công nghệ kết nối, giúp đẩynhanh tốc độ truy tải, số lượng các tờ báo điện tử cũng nở rộ khắp nơi trên thếgiới, truyền tải thông tin dưới mọi hình thức mà các loại báo truyền thốngcung cấp Có thể coi báo điện tử hiện nay là sự hội tụ của cả báo giấy (text),báo nói (audio) và báo hình (video) Người lướt web không chỉ được cập nhậttin tức dưới dạng chữ viết mà còn có thể nghe rất nhiều kênh phát thanh vàxem truyền hình ngay trên các website báo chí [31]

Số đầu báo điện tử tăng tỷ lệ thuận với tốc độ phát triển và phổ cậpinternet cũng như số lượng độc giả Theo một số liệu thống kê không chínhthức, độc giả báo điện tử ở các nước như Mỹ, Anh, Đức, Nhật… hiện đãchiếm tới 1/4 tổng dân số của những nước này [32]

Tóm lại báo mạng điện tử ra đời như một sản phẩm tất yếu trong kỷnguyên Internet cộng với sự phát triển “siêu tốc” của khoa học công nghệ.

* Khái niệm báo mạng điện tử

Thực tế hiện nay có nhiều tên gọi khác nhau để chỉ báo mạng điện tửnhư: báo mạng, báo điện tử, báo chí Internet, báo trực tuyến, Chúng ta cầnphải làm rõ từng thuật ngữ

“Báo mạng” là thuật ngữ gọi tắt của “báo chí mạng Internet”, dễ gây

cảm giác mơ hồ trong việc nắm bắt ý nghĩa của thuật ngữ

Nhiều nhà nghiên cứu đã tìm đến một thuật ngữ khác vốn đã được sử

dụng khá phổ biến trong các tài liệu báo chí nước ngoài, đó là “online” Từ điển tin học định nghĩa, “online” dùng theo nghĩa thông dụng để chỉ trạng

thái của một máy tính khi đã kết nối với mạng Internet và sẵn sàng hoạt động,

“online” dịch sang tiếng Việt là “trên mạng” và chuyên ngành là “trực tuyến”

“Báo trực tuyến” là thuật ngữ mới được sử dụng và chủ yếu phổ biến

những người làm trong lĩnh vực tin học, những người nghiên cứu, giảng dạy,học tập về báo chí sử dụng Hiểu một cách chung nhất, báo trực tuyến là loạihình báo chí phát hành trên mạng Internet, sử dụng công nghệ world wideweb, với ngôn ngữ HTML, dành cho công chúng sử dụng Internet

Tuy nhiên, hiện nay đại đa số người đọc đã quen với thuật ngữ báo mạng điện tử, nó ngắn gọn và cũng chỉ đích danh những ấn phẩm cần đề cập

đến như Nhân dân điện tử, Thanh niên điện tử, Tuổi trẻ điện tử, Lao độngđiện tử, Hànội mới điện tử, CAND điện tử Do vậy, luận văn này tôi xin sử

dụng thuật ngữ “báo mạng điện tử” để chỉ loại hình báo chí này Các loại hình

báo chí ra đời trước như báo in, phát thanh, truyền hình, luận văn tạm gọi làbáo chí truyền thống

Theo cách hiểu thông dụng và đơn giản hiện nay, báo mạng điện tử làhình thức phát hành trên mạng Internet, là những trang báo điện tử độc lậphay là sự nối dài của báo in có sẵn phát hành trên mạng

Theo Từ điển Bách khoa toàn thư mở Wikipedia tại địa chỉ

http://vi.wikipedia.org cũng có đề cập đến định nghĩa của báo điện tử như sau:

Báo mạng điện tử là loại báo mà người ta có thể đọc trên máy tính khi kết nối với đường truyền internet qua modem ( dial-up hoặc ADSL ) có dây

hoặc không dây (Wi-Fi và WiMax) Cùng với máy tính, có thêm điện thoại di động , máy tính bảng, thiết bị không dây di động khác [33].

Tiến sỹ Thang Đức Thắng, Phó Giám đốc FPT Internet, Tổng biên tập

Vnexpress, định nghĩa loại hình báo chí này là “Tờ báo thực hiện các chức năng báo chí bằng phương tiện Internet”

Cũng có không ít người quan niệm báo mạng điện tử là một loại hình báo chí có sự can thiệp của công nghệ cao, được chế tác, xuất bản và chạy trên môi trường điện tử (Ông Mai Kinh - Trung tâm điều hành thông tin mạng

Internet Việt Nam)

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Trường Giang, Phó trưởng Khoa Phát thanh

- Truyền hình Học viện Báo chí và Tuyên truyền thì: Báo mạng điện tử là loại hình báo chí được xây dựng dưới hình thức của một trang web và phát hành trên mạng Internet

Tại Điều 3 Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật báo chí năm

1999 cũng đề cập đến báo điện tử “Báo điện tử là loại hình báo chí được thực hiện trên mạng thông tin máy tính”

Như vậy, có thể dù được gọi theo tên gọi nào và được hiểu theo nghĩa

rộng, hẹp khác nhau thì Báo mạng điện tử có thể được hiểu là một phương tiện truyền thông đại chúng sử dụng công nghệ kỹ thuật mạng Internet để chuyển tải thông tin.

Báo mạng điện tử là tờ báo của một tổ chức chính trị, chính trị - xã hộinhất định, phải đăng ký và được chấp thuận của các cơ quan quản lý nhà nướctrước khi hoạt động; là hoạt động chính trị, phục vụ công tác tư tưởng, lợi íchcủa Tổ quốc, nhân dân; hoạt động theo Luật Báo chí Báo điện tử cung cấpnguồn thông tin chính thống, mang tính định hướng, được kiểm duyệt, kiểmtra chặt chẽ trước khi đăng, góp phần quản lý xã hội Đội ngũ sản xuất thôngtin trên báo điện tử là các nhà báo chuyên nghiệp.

1.1.1.2 Phân biệt báo mạng điện tử với trang thông tin điện tử

Với sự phát triển của công nghệ và mạng máy tính, chỉ với mộtchiếc máy tính cá nhân, chúng ta có thể tiếp nhận được vô số thông tinkhác nhau được cung cấp từ những chủ thể khác nhau như những trangblog cá nhân, mạng xã hội (facebook, twitter ), báo mạng điện tử vàtrang thông tin điện tử

Đối với những trang blog cá nhân hay trang thông tin mạng xã hội,chúng ta hoàn toàn có thể dễ dàng nhận biết Nhưng đối với những trangthông tin điện tử, độc giả hoàn toàn có thể nhầm lẫn đó là những trang báomạng điện tử

Vụ việc gần đây nhất là ngày 7/3/2013, báo Năng Lượng mới đã cócông văn yêu cầu baomoi.com chấm dứt vi phạm bản quyền, qua việc sử dụngtin bài không xin phép

Theo thông báo của báo Năng Lượng mới, hiện nay có một số websitecông khai lấy tin bài của báo điện tử khác, trong đó có baomoi.com, và việc

tự động lấy lại tin bài và kinh doanh là "ăn cắp" chất xám của các cơ quan báochí, vi phạm nghiêm trọng về bản quyền Baomoi.com là một website tổnghợp thông tin tiếng Việt thuộc Công ty cổ phần công nghệ EPI, được cấp phéphoạt động theo giấy phép số 46/GP-TTĐT ngày 13/1/2012 Mỗi ngày trangnày tổng hợp, phân loại khoảng 3.500 tin từ 60 nguồn chính thức của các báo

điện tử và trang tin điện tử VN Theo quy định của Bộ Thông tin - truyềnthông, giấy phép này cho phép tổng hợp thông tin từ các báo nhưng với điềukiện phải được sự đồng ý bằng văn bản của các báo

Tuy nhiên trên thực tế, VnExpress, Dân Trí, Năng Lượng Mới chưa

có bất cứ một văn bản nào đồng ý cho phép trang này khai thác lại thông tin[34] Đến 10/2013, Báo Năng Lượng mới và trang tin baomoi.com có một kýkết thỏa thuận thì baomoi.com mới được khai thác thông tin trên Báo điện tửpetrotimes.vn (Báo điện tử của Năng Lượng mới)

Và chỉ đến khi vụ việc được “đưa ra ánh sáng” thì độc giả mới có thểhình dung ra được đâu là báo mạng điện tử và đâu là trang thông tin điện tửtổng hợp

1.1.2 Sự hình thành và phát triển báo mạng điện tử tại Việt Nam

Vào đầu năm 1993, mạng VARENET (Vietnam Academic ResearchEducation Network) được thành lập, tạo tiền đề cho sự hình thành mạng lướiInternet ở Việt Nam VARENET là mạng máy tính phục vụ nghiên cứu khoahọc và giáo dục ra đời từ chương trình hợp tác nghiên cứu khoa học, triểnkhai công nghệ thông tin thuộc trung tâm khoa học tự nhiên về Công nghệQuốc gia Việt Nam với sự hợp tác khoa học của Đại học quốc gia Australia(ANU) Máy chủ của mạng VARENET được đặt tại trường Đại học Quốc giaAustralia

Đây là thời gian Internet còn quá mới mẻ ở Việt Nam, quá đắt nênkhông mấy ai đủ điều kiện tài chính để truy cập Internet qua điện thoại viễnthông quốc tế VARENET chỉ có một chức năng duy nhất là phục vụ thư điện

tử Số khách hàng thường xuyên của mạng này khoảng 3.000, trong đó kháchhàng là người Việt chỉ chiếm 10% Vào thời điểm 1993 đến 1997, VARENET

là mạng máy tính duy nhất ở Việt Nam kết nối Internet (kết nối ngoại tuyến).Chính vì vậy, VARENET độc quyền phục vụ người có nhu cầu

Sau VARENET, mạng máy tính diện rộng thứ hai hình thành ở ViệtNam là mạng VINANET (Vietnam Network), mạng này tuy không kết nốiInternet nhưng lại là mạng duy nhất cung cấp thông tin thương mại vào thờiđiểm này Chính vì vậy, cũng có nhiều người sử dụng và VINANET đã landần vào Thành phố Hồ Chí Minh, có khoảng 600 khách hàng thường xuyênthuê bao VINANET.

Đến 19/11/1997, Chính phủ Việt Nam quyết định chính thức kế nốiInternet thì tên miền.vn được phía Australia bàn giao cho tổng cục Bưu điệnViệt Nam Từ đây, bắt đầu hình thành hàng loạt các nhà cung cấp dịch vụInternet - ISP VARENET và VINANET bắt đầu thoái trào mở đầu cho caotrào của Internet tại Việt Nam

Ngay lập tức, tại thời điểm kết nối toàn cầu, tờ báo trực tuyến đầu tiêntại Việt Nam là tờ Tạp chí Quê hương điện tử ra đời vào năm 1997 Đây là tờtạp chí của Ủy ban về người Việt Nam ở nước ngoài trực thuộc Bộ Ngoạigiao, chính thức khai trương ngày 3/12/1997 Sự kiện có ý nghĩa mở đườngnày được ghi nhận như một dấu ấn quan trọng trong lịch sử báo chí nước ta

Từ đây các phương tiện truyền thông đại chúng của nước ta có thêm mộtthành viên mới, hiện đại và rất hữu ích trong khả năng truyền tải thông tin đếncông chúng và thông tin đối ngoại

Hai năm 2003, 2004 là thời điểm “bùng nổ” các tờ báo, trang tin điện

tử ở Việt Nam Những tờ báo in vốn đã rất có tiếng trong làng báo Việt Namnhư Tuổi trẻ Thành phố Hồ Chí Minh, CAND, Thanh niên, Tiền phong cũng cho ra đời trang tin điện tử trên mạng Internet

Tiếp đó là Website Đảng Cộng sản Việt Nam, ở dạng web tĩnh, đã đưalên mạng một kho dữ liệu chính thống về Đảng Cộng sản Việt Nam và hệthống chính trị ở Việt Nam Đó là toàn bộ văn kiện của Trung ương Đảng(nghị quyết, chỉ thị, kết luận, thông báo của BCT, BBT), văn bản của các ban

Đảng qua các thời kỳ Cho đến nay, phần lớn các báo, tạp chí lớn của Trungương, các bộ, ngành, đoàn thể, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đều

có thêm trang tin điện tử hoặc báo, tạp chí điện tử Đặc biệt, sự ra đời củanhững tờ báo điện tử độc lập như vnexpress.net, dantri.com.vn hayvietnamnet.vn đã tạo ra luồng gió mới thúc đẩy báo điện tử Việt Nam pháttriển Từ đó đến nay, báo mạng điện tử đã khẳng định vị thế trên các phươngtiện truyền thông đại chúng

Theo báo cáo của Bộ Thông tin và Truyền thông, tính đến tháng12/2014, cả nước có 845 cơ quan báo chí, trong đó có 199 cơ quan báo chí in(86 báo Trung ương, 113 báo địa phương), 646 tạp chí (513 tạp chí Trungương, 133 tạp chí địa phương), 1 hãng thông tấn quốc gia Số lượng báo điện

tử có 98 báo, tạp chí điện tử, 265 trang thông tin điện tử tổng hợp của các cơquan báo chí…[29]

Như vậy với sự phát triển mạnh mẽ và lan toả mạnh, Báo mạng điện tửđang có vị trí, vai trò hết sức quan trọng đối với sự phát triển của báo chí nóichung và sự phát triển xã hội ngày nay

Hiện nay, hầu hết các cơ quan báo chí ngoài các ấn phẩm báo giấy,tạp chí đều có báo điện tử riêng biệt Ngoài những tòa soạn chỉ có báo điện

tử như: Vnexpress.net, dantri.com.vn, vietnamnet.vn thì giờ đây chúng tacòn có các tờ báo như cánh tay nối liền của báo giấy như: tuoitre.vn,thanhnien.com.vn, cand.com.vn…

Từ khi báo điện tử xuất hiện đã phần nào phá vỡ tính định kỳ trong đặcđiểm truyền thống của báo chí Thông tin trên báo điện tử ngày nay khôngphải là hàng ngày mà nó được cập nhật hàng giờ, thậm chí là từng phút

1.2 Sự ra đời và phát triển của Báo CAND

1.2.1 Sự ra đời và phát triển của Báo CAND

Nói đến Báo điện tử CAND, trước tiên chúng tôi xin đề cập đến hoàncảnh ra đời của tờ báo mẹ tức là tờ Báo CAND

Cách đây gần 70 năm, trước yêu cầu của công tác tuyên truyền xâydựng lực lượng Công an vừa mới thành lập Nha Công an Trung ương đã xuấtbản một tờ báo chuyên ngành mang tên là Công an mới, phát hành rộng rãitrong ngành và ngoài xã hội Công an mới ra đời với tôn chỉ mục đích phục

vụ nhiệm vụ bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ của nước Việt Nam Dânchủ Cộng hòa chưa đầy một tuổi, tăng cường mối liên hệ giữa Công an vớinhân dân trên lĩnh vực an ninh, trật tự

Với tiêu chí, mục đích ấy, ngay từ số 1, phát hành ngày 1/11/1946Công an mới đã thu hút sự chú ý của đông đảo bạn đọc trong ngành và ngoài

xã hội Công an mới ra đến số 3 thì bầu không khí chiến tranh đã bao trùmtrên khắp đất nước ta Trong bối cảnh đó, Ban biên tập quyết định ra số 4, là

số đặc biệt về "Hải Phòng cảm tử" chống bọn thực dân Pháp xâm lược quaytrở lại Việt Nam

Số báo vừa in xong, chưa kịp phát hành, thì cuộc kháng chiến toànquốc bùng nổ Công an mới phải chuyển lên chiến khu Việt Bắc Sau Tết Mậu

Tý năm 1948, tại căn cứ địa Việt Bắc, với quyết tâm vượt qua mọi khó khănthử thách ban đầu, Nha Công an Trung ương đã tiếp tục xuất bản tờ nội sanmang tên Rèn Luyện nhằm tiếp bước người mở đường Công an mới

Cùng với việc củng cố tổ chức, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, ít lâusau vào giữa năm 1948, bộ phận ấn phẩm của Nha Công an Trung ương cũng

đã được hình thành, bắt đầu in nội san Rèn Luyện bằng phương pháp in đá

Số lượng phát hành tờ báo đã nâng lên được 500 bản mỗi kỳ

Ngày 15/7/1957, nội san Rèn Luyện chuyển sang bước ngoặt mới, thayđổi hình thức hoạt động và hình thức tờ báo, được đổi tên là Báo CAND,nhưng vẫn là tờ báo lưu hành nội bộ

Từ Báo CAND bán nguyệt san trong giai đoạn: 1957 - 1965 chuyểnthành tuần báo Đó là cuộc hành trình gian khổ vượt qua bao khó khăn và thửthách Đặc biệt là trong những năm miền Bắc bị máy bay Mỹ bắn phá ác liệt,việc đi lại gặp nhiều khó khăn, song các cán bộ phóng viên của Báo vẫn luôn

có mặt ở mọi miền Tổ quốc, đến với vùng sâu, vùng xa, các vùng có chiến sự

ác liệt để phản ánh cuộc sống chiến đấu của nhân dân ta cũng như các hoạtđộng của LL CAND

Trong đà phát triển về nhiều mặt của đội ngũ những người làm báo trong

LL CAND, giữa những năm 1990 của thế kỷ 20, được phép của các ban ngànhchức năng, lãnh đạo Bộ Công an đã chỉ đạo cho ra mắt bạn đọc ấn phẩm báochí mới: Văn hóa - Văn nghệ Công an và sau đó là tờ An ninh thế giới

Từ năm 2004, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bộ Chính trị và Ban Bí thưTrung ương Đảng về công tác báo chí, Bộ Công an là một trong số ít địa chỉ

đã có quyết định hợp nhất đầu mối các cơ quan báo chí thuộc Bộ quản lý bằngviệc sáp nhập Báo CAND, An ninh thế giới và Văn nghệ Công an về mộtngôi nhà chung Từ đó đến nay Báo CAND và các ấn phẩm chuyên đề như

An ninh thế giới Giữa tháng, Cuối tháng, Cảnh sát toàn cầu Và CAO cũngđược ra đời vào thời điểm đó

1.2.2 Những đặc thù thông tin trên Báo CAND

Cách đây 10 năm, ngày 23/11/2004, CAO ra đời Qua những chặngđường phấn đấu và trưởng thành, CAO đã dần khẳng định mình trong lòngđộc giả trong và ngoài nước Là cơ quan ngôn luận của Đảng ủy CATW và

Bộ Công an, CAO không chỉ nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của lãnhđạo Bộ Công an, của lãnh đạo Tổng cục XDLL CAND (nay là Tổng cụcChính trị CAND) mà còn dành được tình cảm yêu mến, tin tưởng của đôngđảo bạn đọc, cũng như đã tìm được chỗ đứng riêng, phù hợp với xu thế củabáo chí thời đại mới…

Trong những năm qua, Báo CAND và CAND điện tử đã phản ánhnhanh nhạy, kịp thời đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luậtcủa Nhà nước, các hoạt động của lãnh đạo các Bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Công

an và toàn LLCAND

Không đi theo xu hướng giật gân câu khách, “ăn xổi” câu “view” củamột số báo mạng “lá cải”, Báo cập nhật, phản ánh thông tin một cách chínhxác, khách quan, bám sát tôn chỉ mục đích của báo, đồng thời tạo cho mìnhmột hướng đi riêng, dành một vị trí xứng đáng trong làng báo điện tử nóiriêng và báo giới Việt Nam nói chung

CAO đã góp phần to lớn, tích cực trong công tác đấu tranh phòng,chống các loại tội phạm Nhiều tấm gương tập thể, cá nhân tiêu biểu trongcông tác đảm bảo an ninh, trật tự; cũng như tham gia tích cực các hoạt động

xã hội, từ thiện trên CAO đã góp phần xây dựng và làm nổi bật hình ảnh đẹpcủa người chiến sỹ Công an trong lòng nhân dân

CAO còn là cầu nối thân thiện, uy tín, tin cậy giữa độc giả với nhữngngười nổi tiếng, lãnh đạo các bộ, ngành; giữa người dân với LLCAND

Vào thời điểm ra đời CAO với tiêu chí "Nhân văn - Tin cậy - Kịp thời"thực sự là cánh tay nối dài của các ấn phẩm báo giấy trong lực lượng Công an

Thời gian đầu, các ấn phẩm báo in với phần thông tin được “bê nguyênbản” và đặt vào các chuyên mục được chia theo chuyên mục đặc trưng củanhư: Thời sự, Chính trị, Văn hóa, Xã hội, Thể thao…

Bên cạnh đó, với một giao diện được thiết kế khá hiện đại, bắt mắt,CAO đã có thêm các chuyên mục được nhiều độc giả quan tâm như phóng sựảnh, video clip… và đặc biệt là mục giao lưu trực tuyến được tổ chức 3 tháng/lần

Dựa vào thương hiệu Báo CAND - An ninh thế giới, với tiêu chí:

“Nhân văn - Tin cậy - Kịp thời”, CAO đã thu hút một lượng lớn độc giả đọc

báo mạng thời điểm đó Có những ngày truy cập lên tới 1 triệu lượt, đây làcon số mà rất nhiều tờ báo mạng điện tử mong muốn.

Nhưng sau 10 năm hoạt động, với một định hướng không thật sự rõràng, Báo CAND điện tử đang bộc lộ những hạn chế và có thể nói là “tụt hậu”

so với các tờ báo mạng điện tử khác tại Việt Nam Rất nhiều độc giả trungthành đã tìm đến những tờ báo mạng điện tử chất lượng hơn thông tin nhanh,nhạy hơn do vậy, lượng truy cập hiện tại của CAO chỉ khoảng 100.000lượt/ngày

Nhận thấy sự hạn chế và cần phải có sự tăng tốc trở lại, trong hơn 1 nămtrở lại đây, CAO đã và đang tìm cách thay đổi sao cho bắt kịp được với mặt bằngchung của “làng báo” Nhưng với đặc thù là một tờ báo mạng điện tử nằm trongtòa soạn báo in, CAO đang gặp rất nhiều vấn đề không phát huy được sức mạnhvốn có, tạo nên bản sắc riêng biệt của tờ báo mạng điện tử độc lập

Độc giả truy cập địa chỉ cand.com.vn đều có cảm nhận chung là khôngkhác gì mấy so với ấn phẩm báo giấy mặc dù các thông tin trên CAO là kháphong phú và đa dạng

1.3 Tổ chức thông tin trên báo mạng điện tử tại Việt Nam hiện nay

1.3.1 Khái niệm và đặc điểm của thông tin báo chí

1.3.1.1 Khái niệm thông tin báo chí

Thông tin (Information) là khái niệm cơ bản của khoa học cũng là kháiniệm trung tâm của xã hội trong thời đại chúng ta Mọi quan hệ, mọi hoạtđộng của con người đều dựa trên một hình thức giao lưu thông tin nào đó

Mọi tri thức đều bắt nguồn bằng một thông tin về những điều đã diễn

ra, về những cái người ta đã biết, đã nói, đã làm Và điều đó luôn xác địnhbản chất và chất luợng của những mối quan hệ của con người

Sự quan tâm đến hiện tượng thông tin gia tăng đột biến vào thế kỷ XX

và ngày nay chúng trở thành đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành chuyên

môn, trong đó có ngôn ngữ học, thông tin học và báo chí truyền thông cùngnhiều ngành khoa học xã hội

Có rất nhiều cách hiểu về thông tin.

Theo nghĩa thông thường: Thông tin là tất cả các sự việc, sự kiện, ýtưởng, phán đoán làm tăng thêm sự hiểu biết của con người Thông tin hìnhthành trong quá trình giao tiếp: một nguời có thể nhận thông tin trực tiếp từngười khác thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, từ các ngân hàng

dữ liệu, hoặc từ tất cả các hiện tượng quan sát được trong môi trường xungquanh[12]

Trên quan điểm triết học: Thông tin là sự phản ánh của tự nhiên và xãhội (thế giới vật chất) bằng ngôn từ, ký hiệu, hình ảnh v.v hay nói rộng hơnbằng tất cả các phương tiện tác động lên giác quan của con người

Thậm chí ngay các từ điển cũng không thể có một định nghĩa thống nhất

Ví dụ: Từ điển Oxford English Dictionary thì cho rằng thông tin là "điều mà người

ta đánh giá hoặc nói đến; là tri thức, tin tức"; Từ điển khác thì đơn giản đồng nhất thông tin với kiến thức: "Thông tin là điều mà người ta biết" hoặc "thông tin là sự chuyển giao tri thức làm tăng thêm sự hiểu biết của con người"

Nguyên nhân của sự khác nhau trong việc sử dụng thuật ngữ này chính

là do thông tin không thể sờ mó được Người ta bắt gặp thông tin chỉ trongquá trình hoạt động, thông qua tác động trừu tượng của nó

Từ Latin “Informatio”, gốc của từ hiện đại “information” (thông tin) có

hai nghĩa Thứ nhất, chỉ một hành động rất cụ thể là tạo ra một hình dạng (forme) Thứ hai, tuỳ theo tình huống, nó có nghĩa là sự truyền đạt một ý

tưởng, một khái niệm hay một biểu tượng Tuy nhiên cùng với sự phát triểncủa xã hội, khái niệm thông tin cũng phát triển theo

Theo Từ điển tiếng Việt thì thông tin với nghĩa là động từ là truyền tin cho nhau để biết; và với nghĩa danh từ là điều được truyền đi cho biết, tin

hệ thống

Trong hoạt động của con người thông tin được thể hiện qua nhiều hìnhthức đa dạng và phong phú như: con số, chữ viết, âm thanh, hình ảnh v.v Thuật ngữ thông tin dùng ở đây không loại trừ các thông tin được truyền bằngngôn ngữ tự nhiên Thông tin cũng có thể được ghi và truyền thông qua nghệthuật, bằng nét mặt và động tác, cử chỉ Hơn nữa con người còn được cungcấp thông tin dưới dạng mã di truyền Những hiện tượng này của thông tinthấm vào thế giới vật chất và tinh thần của con người, cùng với sự đa dạngphong phú của nó đã khiến khó có thể đưa ra một định nghĩa thống nhất vềthông tin Thông tin có nhiều mức độ chất lượng khác nhau Các số liệu, dữkiện ban đầu thu thập được qua điều tra, khảo sát là các thông tin nguyên liệu,còn gọi là dữ liệu (data) Từ các dữ liệu đó qua xử lý, phân tích, tổng hợp sẽthu được những thông tin có giá trị cao hơn, gọi là thông tin có giá trị gia tăng(value added information)

Như vậy, thông tin báo chí cũng được hiểu theo hai nghĩa:

Thứ nhất, đó là tri thức, tư tưởng do nhà báo tái tạo và sáng tạo từ

hiện thực cuộc sống Tất cả những vấn đề, sự kiện, hiện tượng trong tự nhiên

và xã hội được báo chí phản ánh nhằm phục vụ nhu cầu tìm hiểu, khám phá của con người [6]

Hiểu theo nghĩa này, thông tin “thông tin” và “tin tức” mang ý nghĩatương đương Tuy nhiên, nếu xét về mặt chức năng, “thông tin” thường được

sử dụng như một khái niệm rộng lớn, chỉ một lĩnh vực, một ngành bao gồmtrong nó nhiều hoạt động phong phú và đa dạng Còn “tin tức” có phạm vi sửdụng hẹp hơn, nó gắn bó mật thiết với hoạt động báo chí, là đối tượng phảnánh của các tác phẩm báo chí Nên có thể nói “thông tin trên báo chí” - đóchính là “tin tức”

Vậy, thế nào là tin tức? Tin tức hiện diện trong mỗi dòng của cột báo

in, trong mỗi lời của phát thanh viên trên bản tin phát thanh, và trong từnghình ảnh trên truyền hình Song cho đến nay, vẫn chưa có một định nghĩachung nào bao quát được hết khái niệm này Mỗi cuốn sách giáo khoa về báochí đều có một cách giảng giải khác nhau, mà ít nhiều cũng chỉ nói được mộtphần các thuộc tính của tin tức

Trong cuốn “Nhà báo và thông tin” xuất bản ở Nga, soạn giả đã tổnghợp những định nghĩa phổ biến nhất thành một bảng thống kê các “đặc điểmnhận dạng” của tin tức Theo đó, tin tức được nhìn nhận qua 6 dấu hiệu:

1- Là cái mà trước đây người ta chưa biết, là những kiến thức mới hoặc

5- Các cột báo hay là một phần của các cột báo có đăng những tin tứccuối cùng khác với các cột báo có đăng bài của Ban biên tập, các bài bìnhluận cũng như các bài viết của các tác giả khác.

6 - Là tên gọi hoặc một phần tên gọi của rất nhiều báo, tạp chí, tập sancủa các hãng tin hay các cơ quan tổ chức khác nhau

Những dấu hiệu trên đã phần nào giúp cho việc nhận diện tin tức quachức năng, qua hình thức của nó Tuy nhiên, cách định nghĩa theo kiểu liệt kênhư vậy có vẻ thích hợp với một cuốn sách giáo khoa nhiều hơn là với ngườilàm báo

Thứ hai, đó là phương tiện, công cụ chuyển tải tác phẩm báo chí tới

công chúng.

Trong hoạt động báo chí, thông tin là mục đích chủ yếu Thông tin trở

thành “cầu nối” giữa báo chí và công chúng Căn cứ việc phân loại theophương thức thể hiện, người ta chia thông tin báo chí thành các loại hình:Thông tin bằng chủ yếu chữ viết (báo in); thông tin chủ yếu bằng tiếng nói(phát thanh); thông tin chủ yếu bằng hình ảnh (truyền hình); thông tin trênmạng internet (đa phương tiện)

Trong thực tiễn báo chí, thuật ngữ “thông tin báo chí” có nhiều dạng

khác nhau: có khi chỉ là tin vắn, tin ngắn, bài bình luận, phóng sự, phỏng vấn;

có khi là một chương trình phát thanh, truyền hình Ngay cả các tiêu đề, vị trícủa tác phẩm trên các cột báo, giọng đọc của phát thanh viên, các cỡ chữ haycách xếp chữ trên các tờ báo… đều chứa đựng thông tin[5]

Như vậy, thông tin hay thông tin báo chí được hiểu theo hai nghĩa như

trên, hoàn toàn phù hợp với khái niệm thông tin nêu trong phần mở đầu “Chiến lược phát triển thông tin đến năm 2010” ban hành kèm theo Quyết định số 219/2005/QĐ - TTg ngày 9/9/2005 của Thủ tướng Chính phủ: “Thông tin được coi là một nhu cầu thiết yếu trong đời sống xã hội, là công cụ để điều

hành, quản lý, chỉ đạo của mỗi quốc gia, là phương tiện hữu hiệu để mở rộng giao lưu hiểu biết giữa các quốc gia, dân tộc, là nguồn cung cấp tri thức mọi mặt cho công chúng và là nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội” [2]

Đặc biệt, Chiến lược phát triển thông tin đã nêu lên một luận điểm quantrọng về vai trò của thông tin trong đời sống xã hội: Sự chênh lệch về trình độphát triển thông tin giữa các nước là một đặc điểm về quy mô và trình độ pháttriển trong thời kỳ cách mạng khoa học và công nghệ Nước nào không vượtqua được những thách thức về thông tin, nước đó mất cơ hội phát triển và cónguy cơ mất khả năng tự chủ Thiếu thông tin, sẽ gặp khó khăn trong việc đưa

ra các quyết định hoặc các quyết định sẽ bị sai lệch, thiếu cơ sở khoa học,không thực tiễn và trở nên kém hiệu quả

1.3.1.2 Đặc điểm thông tin trên báo mạng điện tử

Báo mạng điện tử có sự tổng hợp của công nghệ đa phương tiện Nghĩa

là trên một tờ báo không những chỉ có thông tin dưới dạng văn bản, hình ảnhtĩnh, động mà còn có âm thanh, video và các tương tác khác Đó là sự kết hợphoàn hảo cả báo viết, báo phát thanh và báo hình

Khi đọc báo mạng điện tử, độc giả có thể chủ động tiếp cận nhữngthông tin mình quan tâm ở bất kỳ trang nào giống như báo in Đồng thời cóthể quan sát trực tiếp hình ảnh, video clip, lắng nghe những âm thanh vàkhông hề bị phụ thuộc vào yếu tố thời gian không gian

Khác với báo in, thông tin trong báo mạng điện tử được cập nhậtthường xuyên, tin ngắn và thông tin có được từ nhiều nguồn khác nhau Nócũng khác so với trang thông tin điện tử về tần suất cập nhật

Báo mạng điện tử cho phép mọi người trên thế giới tiếp cận thông tinnhanh chóng không phụ thuộc vào không gian và thời gian, sự phát triển củaBáo mạng điện tử đã làm thay đổi thói quen đọc tin và ít nhiều có ảnh hưởngđến việc phát triển báo giấy truyền thống

Báo mạng điện tử giúp người đọc và tìm kiếm tin tức theo cách hoàntoàn mới Mỗi mẩu tin được hiển thị kèm với các nguồn tin khác nhau đưacùng tin hoặc tin tương tự

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Trường Giang thì: “Báo mạng điện tử là kết quả của sự tích hợp giữa công nghệ, Internet và ưu thế của các loại hình báo truyền thống đã tạo ra bước ngoặt, làm thay đổi cách truyền tin và tiếp nhận thông tin” Từ đó báo mạng điện tử tạo ra cho bản thân nó những nét đặc

trưng riêng, tạo sự thu hút độc giả đến với mình Sự tích hợp này giúp cho báomạng điện tử hấp dẫn hơn so với các loại hình báo chí khác [15]

Báo mạng điện tử cho phép cập nhật thông tin tức thời thường xuyên,liên tục và có tính phi định kỳ Nhờ vào sự phát triển của công nghệ máy tính

và Internet, các nhà báo trực tuyến có thể dễ dàng xâm nhập sự kiện, nhanhchóng viết bài và gửi về tòa soạn qua thư điện tử Với tốc độ đường truyềnnhanh, thậm chí các nhà báo có thể đưa tin cùng lúc với sự kiện

Không chỉ nhất thời báo mạng điện tử còn cho phép nhà báo thườngxuyên update thông tin Các nhà báo có thể đăng tải tin bất cứ lúc nào màkhông bị cột vào múi giờ, chờ đến giờ lên khuôn, hay sắp xếp chương trìnhgiống như các loại hình báo chí khác Chính những đặc điểm này cho ta thấyđược tính phi định kỳ của báo mạng Đặc điểm này giúp báo mạng điện tửvượt trội hơn so với các loại hình báo chí khác về tốc độ thông tin, lượngthông tin, tính thời sự và sự thuận tiện cho độc giả

Báo mạng điện tử còn có khả năng tương tác cao Không dừng lại ở sựtương tác giữa độc giả với toà soạn, ở báo mạng điện tử, chúng ta còn có thểthấy sự tương tác nhiều chiều giữa độc giả với nhà báo, độc giả với độc giả,hay độc giả với nhân vật trong tác phẩm báo chí[13] Quá trình tương tác trênbáo mạng điện tử nhanh chóng và thuận tiện hơn nhiều so với các loại hìnhbáo chí khác

Ngay sau mỗi tác phẩm báo chí đăng trên trang báo mạng điện tử đều

có mục phản hồi, ngoài ra còn có rất nhiều kênh tương tác khác như sharefacebook, share twitter, feedback, vote, email, forum… tiện cho độc giả dễdàng đóng góp ý kiến và chia sẻ những bài báo mình thích lên trang mạng cánhân của mình

Đặc trưng thông tin đưa lên báo mạng điện tử là không hạn chế tức làcác bài viết có thể được đăng với số lượng lớn không bị hạn chế bởi số trang,

số bài báo, khổ báo Lượng lưu trữ thông tin trên báo mạng cũng là một lượngthông tin khổng lồ mà các loại hình báo chí khác không có được

1.3.2 Khái niệm về tổ chức và tổ chức thông tin

1.3.2.1 Khái niệm tổ chức

Tổ chức với nghĩa danh từ đó là tập hợp người được tổ chức lại, hoạt động vì những quyền lợi chung, nhằm một mục đích chung, ví dụ như tổ chức thương mại thế giới… hoặc được hiểu là tổ chức chính trị - xã hội có kỉ luật chặt chẽ, trong quan hệ với các thành viên của nó[35] Trong khuôn khổ luận

văn, chúng ta không đề cập tới khái niệm tổ chức với nghĩa danh từ như trên

Tổ chức với nghĩa động từ được hiểu theo các cách sau

- Làm cho thành một chỉnh thể, có một cấu tạo, một cấu trúc và nhữngchức năng nhất định

- Làm những gì cần thiết đế tiến hành một hoạt động nào đó nhằm cóđược một hiệu quả lớn nhất

Tổ chức theo từ gốc Hy Lạp “Organon” nghĩa là “hài hòa”, từ tổ chức nói lên một quan điểm rất tổng quát “đó là cái đem lại bản chất thích nghi với sự sống”.

Theo Chester I Barnard thì tổ chức là một hệ thống những hoạt động hay nỗ lực của hai hay nhiều người được kết hợp với nhau một cách có ý

Theo Harold Koontz, Cyril Odonnell và Heinz Weihrich thì công tác tổ

chức là “việc nhóm gộp các hoạt động cần thiết để đạt được các mục tiêu, là việc giao phó mỗi nhóm cho một người quản lý với quyền hạn cần thiết để giám sát nó, và là việc tạo điều kiện cho sự liên kết ngang và dọc trong cơ cấu của doanh nghiệp”.

Có thể dẫn ra nhiều quan niệm của các tác giả khác nữa nhưng điềuquan trọng của vấn đề chúng ta cần xem xét trong luận văn này là bản chấtcủa chức năng tổ chức từ góc độ của quản lý

Tổng hợp từ những khái niệm khác nhau về tổ chức, chúng ta có thể

hiểu bản chất của tổ chức là thiết kế một cấu trúc hoạt động hiệu quả nhằm

đảm bảo cho các hoạt động đó có thể đạt được mục tiêu của nó

Trong luận văn, tác giả sẽ phân tích chức năng tổ chức đối với thông tinbáo mạng điện tử sao cho có thể đạt được những mục đích mà báo mạng điện

tử đặt ra

1.3.2.2 Khái niệm tổ chức thông tin

Tổ chức thông tin trên ấn phẩm báo chí là công việc hết sức quan trọng,

nó liên quan đến sự thành bại của một tờ báo Bởi thông tin báo chí được đưađến cho ai? Ai là người cần thông tin báo chí? Đó là độc giả Độc giả ngàynay càng khắt khe, họ luôn đòi hỏi trong thông tin có những gì đó thật mới lạhấp dẫn

Nói như Trung tướng Nguyễn Hữu Ước, Phó tổng cục trưởng Tổng cục

Chính trị CAND, nguyên Tổng biên tập Báo CAND: “Thông tin trên trang báo như bữa tiệc ẩm thực thịnh soạn trong đó có món chính, món phụ… Và

nó đòi hỏi người tổ chức thông thông tin sao cho khéo léo để thông tin đó được công chúng quan tâm và có tác động tích cực đến đời sống xã hội”.

Từ những phân tích ở các mục trên về khái niệm thông tin và tổ chức,

chúng ta có thể hiểu tổ chức thông tin là “thiết kế một hệ thống cấu trúc các

tin tức, phản ánh những tri thức, tư tưởng do nhà báo tái tạo và sáng tạo từ hiện thực cuộc sống một cách hiệu quả nhằm đạt được mục đích thỏa mãn nhu cầu thông tin của con người”.

Đối với tổ chức thông tin báo chí, cụ thể đó là những công việc liênquan đến xác định và phân chia cấu trúc tin tức; những mục, nhóm tin nào sẽtruyền tải mục đích gì? Những tin tức đó đem lại những kết quả nào? Hệthống cấu trúc tin sẽ được phối hợp với nhau như thế nào để đạt được mụctiêu hiệu quả nhất đối với thông tin báo chí

1.3.3 Cơ sở thực tiễn để xây dựng mô hình tổ chức thông tin

Thứ nhất, Quan điểm của Đảng về định hướng nội dung thông tin của Báo mạng điện tử.

Quan điểm lãnh đạo của Đảng về báo mạng điện tử nói chung, địnhhướng nội dung thông tin báo mạng điện tử nói riêng không phải để hạn chế, tráilại là để báo mạng điện tử thực hiện, hoàn thành tốt các chức năng của mình

Đảng định hướng sự phát triển của báo mạng điện tử về nội dung thôngtin, trong đó nội dung chính là phản ánh, tuyên truyền, thông báo về cương

lĩnh, đường lối, nghị quyết của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước Đối với báo chí cách mạng, yêu cầu hàng đầu là phải có lập trường tư tưởng vững vàng, có mục tiêu chính trị đúng đắn, rõ ràng Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng tự nó đã chứa đựng những nội dung thông tin có sức sống và cách mạng cho báo mạng điện tử; cán bộ, đảng viên và độc giả đón đọc báo chí để nắm

và hiểu đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà

nước[1] Do đó, cơ sở xây dựng tổ chức thông tin báo mạng điện tử phải bámsát những mục tiêu chính trị này

Thực tiễn cuộc sống, thực tiễn cách mạng luôn vận động, nảy sinh

những vấn đề mới mà không phải bao giờ Đảng cũng kịp thời nắm bắt, tổng kết để đề ra chủ trương, nghị quyết sát hợp Khi có những vấn đề mới phát

sinh, trước khi đăng tin, bài phản ánh, báo mạng điện tử cần có sự chỉ đạo

định hướng của Trung ương và các cấp ủy đảng

Hơn nữa, với hệ thống tổ chức thông tin phong phú, báo mạng điện tử còn có chức năng tham gia tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, cung cấp cơ

sở khoa học và thực tiễn để Đảng ra quyết định, hướng dẫn dư luận theo

hướng đúng đắn

Ngoài ra, tại Báo cáo chính trị của BCHTW khóa X tại Đại hội đại biểu

toàn quốc lần thứ XI của Đảng chỉ rõ: “Phát huy mạnh mẽ chức năng thông tin, giáo dục, tổ chức và phản biện xã hội của các phương tiện thông tin đại chúng vì lợi ích của nhân dân và đất nước” [1] Việc nâng cao tính định

hướng chính trị, tư tưởng của báo mạng điện tử ngày càng cần thiết và càng gia tăng cùng với sự phát triển của đời sống xã hội nói chung, sự phát triển

của báo điện tử nói riêng

Thứ hai, Xây dựng tổ chức thông tin báo mạng điện tử phải cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ và kịp thời.

Tổ chức thông tin trên báo mạng điện tử phải cung cấp các thông tin

xác thực, toàn diện, cập nhật cần thiết cho công tác tuyên truyền trên báo Đây

là yếu tố cần thiết, bởi nó chính là sức sống của báo chí cách mạng Việc cung cấp thông tin nhanh chóng, đầy đủ, chính xác, kịp thời, báo chí sẽ hoàn thành

tốt các chức năng của nó và tham gia quản lý xã hội

Để báo điện tử làm tốt chức năng thông tin, tuyên truyền, các cơ quanbáo điện tử và phóng viên phải là người được tiếp nhận thông tin kịp thời, đầy

đủ, chính xác, có định hướng đầu tiên Tin tức càng chính xác, kịp thời baonhiêu, việc xử lý thông tin càng thuận lợi bấy nhiêu[2] Tình hình thực tế càngphức tạp, dư luận nhiều chiều, việc cung cấp thông tin chính xác, kịp thời cho

báo càng có ý nghĩa quan trọng Bởi vì, nhiều khi thông tin chính thống đến muộn hơn những thông tin sai lạc sẽ mất tác dụng và mất nhiều công sức mới

giải tỏa được thông tin sai Trong cung cấp thông tin cho báo điện tử nói riêng, báo chí nói chung, từ nhiều năm qua thường gặp một số khó khăn, vướng mắc, nhất là các tin liên quan đến nội bộ tổ chức, cấp ủy và cán bộ lãnh đạo, những yếu kém, bất cập, tiêu cực trong một số cơ quan đảng, nhà nước, đoàn thể chính trị - xã hội, địa phương, trong đó có những điều cần giữ

bí mật, nhiều thông tin đưa ra công khai sẽ bất lợi, phải cân nhắc phạm vi và thời điểm công bố; lòng tin của nhân dân đối với một bộ phận cán bộ, đảng viên; mâu thuẫn, bất đồng trong nhân dân Để báo điện tử có những thông tin xác thực, đúng với bản chất sự việc, hiểu được đầy đủ các nguyên nhân chủ quan, khách quan dẫn đến các thành tích hoặc khuyết điểm, biết nên đưa

tin gì, bình luận như thế nào cho đúng, không ai khác, chính là các cấp ủyđảng - cơ quan có thẩm quyền trực tiếp hoặc yêu cầu cơ quan nhà nước cungcấp thông tin cho báo chí

Ngày 15/1/2015, khi chỉ đạo Hội nghị tổng kết công tác 2014 và triểnkhai nhiệm vụ 2015 của Văn phòng Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũnglần đầu tiên yêu cầu văn phòng phải làm sao để tổ chức, định hướng thông tintrên mạng xã hội như facebook một cách nhanh chóng, chính xác khi khôngthể ngăn cấm người dân

Theo Thủ tướng, thông tin luôn diễn ra hai chiều, do đó những vấn đề nóng hổi, bức xúc từ cuộc sống phải có đề xuất ngay để xử lý “Thông tin không đúng làm phân tâm xã hội, ai phải làm việc này ngoài Chính phủ? Trước đây phân công cho các Bộ, cho ngành này ngành kia phải có trách nhiệm nhưng Văn phòng Chính phủ phải tham mưu lên Thủ tướng, Chính phủ Nếu không đúng, đề nghị lãnh đạo Chính phủ yêu cầu Bộ, ngành nói lại cho đúng để định hướng dư luận Thông tin bây giờ đòi hỏi phải nhanh lẹ, kịp thời”, Thủ tướng yêu cầu.

Người đứng đầu Chính phủ đặc biệt lưu ý, hiện nay hơn 30 triệu người

cấm Điều quan trọng phải thông tin cho chính xác, định hướng cho tốt dư luận trên mạng xã hội “Các đồng chí ngồi đây đều tham gia mạng xã hội, có điện thoại để lên facebook xem thông tin Vậy làm sao để thông tin đó đúng đắn, chúng ta không ngăn, không cấm được đâu các đồng chí Phải đưa thông tin chính xác, kịp thời để định hướng Trên mạng ai nói gì thì nói nhưng nếu có thông tin chính thống của Chính phủ thì người dân mới có lòng tin Đây là nhiệm vụ mới cần phải làm tốt trong năm nay”, Thủ tướng giao nhiệm vụ cho Văn phòng Chính phủ[37].

Như vậy, có thể thấy việc xây dựng tổ chức thông tin trên báo mạng

điện tử cần phải đáp ứng được yêu cầu chính xác, đầy đủ và kịp thời phản ánh những thực tế đời sống chính trị, văn hóa, xã hội.

Thứ ba, xây dựng tổ chức thông tin trên báo mạng điện tử phải đáp ứng được chức năng, tôn chỉ, mục đích của từng báo mạng điện tử cụ thể

a) Chức năng nhiệm vụ cụ thể của báo mạng điện tử Mỗi một tờ

báo đều mang trên mình một nhiệm vụ và lấy đó làm tôn chỉ, mục đích do vậythông tin được đưa ra bao giờ cũng nhằm vào một mục đích cụ thể Ngay cảkhi người biên tập tin muốn người đọc tự tìm ra ý nghĩa của một sự kiện, ýmuốn của anh ta tự thân nó đã trở thành mục đích của bài báo Thậm chí, chỉriêng việc quyết định đăng hay không đăng một bài báo nào đó cũng đã phảidựa vào ý đồ của người biên tập Cho nên, trong lĩnh vực báo chí, khái niệmthông tin thuần tuý - thông tin không ý đồ, không mục đích thực ra khôngtồn tại[16]

Chẳng phải vô cớ mà câu hỏi: viết vì cái gì? luôn là một trong sáu câuhỏi tối cần thiết để bắt đầu một bài viết được lặp đi lặp lại trong mọi cuốnsách giáo khoa về nghề báo, và được công nhận trên toàn thế giới

Chính vì lẽ đó, tiêu chí mục đích đã trở thành tiêu chí phân loại phổbiến hơn cả trong việc định dạng và tổ chức phân loại thông tin báo chí Nếunhư trong ngôn ngữ, người ta chia các loại câu theo mục đích nói (kể, hỏi,cảm thán, sai khiến ), thì trong báo chí, chúng ta cũng có thể chia các loạithông tin theo ý đồ sắp xếp và lựa chọn chủ đề của người biên tập tin

b) Đối tượng độc giả, Trước tiên, cần phân biệt đối tượng phản ánh của

bài báo với đối tượng hướng tới của nó Bởi việc xây dựng mô hình tổ chứcthông tin phải dựa trên đối tượng độc giả, nhu cầu của độc giả bởi họ chính lànhững người tiếp nhận những thông tin đó

Đối tượng phản ánh ở đây là sự thu hẹp phạm vi đề tài về một vấn đềtrong một dung lượng ngôn ngữ nhất định Chẳng hạn, bài báo đề cập chiếncông của LLCAND thì có thể chỉ xoay quanh một ngành hẹp trong lĩnh vựcCAND Các chi tiết trong bài viết đó cũng có thể chỉ tập trung xây dựng mộtnội dung về một góc độ hẹp hơn nữa… Tóm lại, xác định đối tượng phản ánhcủa tác phẩm báo chí chính là trả lời cho câu hỏi đầu tiên - câu hỏi cái gì?trong công thức vàng 5W+1H của người viết báo Còn đối tượng hướng tới -khách thể trong hoạt động báo chí - là các lớp công chúng

c) Nghiên cứu nhu cầu công chúng

Với tỷ lệ phổ cập Internet cao, tính đến hết tháng 7/2013 của comScore,với 16,1 triệu người dùng internet mối tháng, Việt Nam hiện là quốc gia cólượng người dùng internet đông nhất tại khu vực Đông Nam Á, bỏ xa quốcgia đứng thứ 2 là Indonexia với 13,9 triệu người dùng[39]

Các con số thống kê gần đây cho thấy: 76% người dùng internet của thếgiới thường xuyên dụng mạng để đọc tin tức báo chí Mỗi ngày họ sử dụng 10-20% thời gian của mình để truy cập các trang đa phương tiện và đọc thông tin

Trung bình mỗi người dùng internet tại Việt Nam có thời gian trựctuyến lên đến 26,2 giờ mỗi tháng Các chuyên gia nhận đinh, thời gian trực

tuyến của người dùng càng lâu chứng tỏ nhu cầu tiếp nhận và trao đổi thôngtin càng lớn.

Một trong những yếu tố để báo mạng điện tử thu hút công chúng đó làkhả năng tích hợp đa phương tiện, khắc phục rất nhiều hạn chế của các loạihình báo chí truyền thống đặc biệt trong khâu tiếp nhận, lưu trữ và tìm kiếmthông tin

Do đó, khi xây dựng tổ chức thông tin trên báo mạng điện tử, cần phải

dựa trên nhu cầu của công chúng bởi: Công chúng báo mạng điện tử là những người tiếp nhận, sử dụng thông tin của báo mạng điện tử và được báo mạng điện tử tác động, hoặc hướng vào để tác động[17]

Nói một cách khác công chúng báo mạng điện tử có vai trò hết sứcquan trọng đối với mỗi tờ báo, là những người quyết định gây ảnh hưởng đếnsinh mạng của các tờ báo điện tử bởi chính họ là những người tiếp nhận, tácđộng, chịu ảnh hưởng của thông tin nhưng họ cũng là những người khởixướng, hỗ trợ, cung cấp, đánh giá, nhận xét, kiểm định thông tin…

1.3.4 Một số mô hình báo điện tử tại Việt Nam

Hiện nay tại Việt Nam đang tồn tại song song hai mô hình tòa soạn báomạng điện tử Mô hình thứ nhất tòa soạn báo mạng điện tử riêng biệt theokiểu: vnexpress.vn, dantri.com.vn, vietnamnet.vn

Mô hình thứ hai thì chiếm đại đa số, báo mạng điện tử là một phòng,ban trực thuộc tờ báo in (báo mẹ) là cơ quan chủ quản (tòa soạn)

Sự ra đời của loại mô hình báo mạng điện tử này như một sự tất yếu,không chỉ để trang trí, làm cho sang trọng cho một tòa soạn như cách đây 10năm mà mục đích của nó là giành giật lấy độc giả trong thời buổi báo in đanggặp phải đầy rẫy nhưng khó khăn bởi sự lấn lướt của báo mạng điện tử

Điểm qua các tờ báo giấy “danh tiếng” nay đều đã có phiên bản báođiện tử như: Báo Tuổi trẻ - Cơ quan của Đoàn TNCS TP Hồ Chí Minh cótuoitre.vn; Báo Thanh niên - Diễn đàn của Hội liên hiệp Thanh niên Việt Nam

có thannien.com.vn; Báo Lao Động - Cơ quan của Tổng Liên đoàn Lao độngViệt Nam có laodong.com.vn; Báo Quân đội nhân dân - Cơ quan của Quân ủyTrung ương và Bộ Quốc phòng có qdnd.com.vn; Báo CAND - Cơ quan củaĐảng ủy Công an Trung ương và Bộ Công an có cand.com.vn…

Khi mới ra đời, các tờ báo điện tử này có nhiệm vụ như một cánh taynối dài của báo giấy tạo một sự kết nối với độc giả theo kiểu đọc online[3].Tin bài được xuất bản theo kiểu chuyển từ phiên bản báo giấy sang sau khicác tờ báo giấy phát hành vào mỗi buổi sáng

Nhưng sau này, đặc biệt là những năm gần đây, do nhu cầu cạnh tranh

về thông tin, sự phát triển về công nghệ, đặc biệt là khi những chiếc điện thoạithông minh và máy tính bảng ra đời, phong cách đọc của độc giả đã thay đổi.Các tờ báo điện tử này bắt đầu tự phải cập nhật tin bài theo đúng đặc điểmvốn có của báo điện tử đó là cập nhật tin tức nhanh chóng không phụ thuộcvào không gian và thời gian

Ngoài nhiệm vụ chính trị mà mỗi tờ báo được giao, độc giả là đích đếncủa mỗi tờ báo Ban đầu cũng có nhiều tòa soạn lầm tưởng rằng, đọc báo điện

tử là miễn phí vậy đưa thông tin lên mặt báo cái gì cũng được Nhưng không,độc giả của báo mạng điện tử hiện nay tại Việt Nam mặc dù được đọc báomiễn phí nhưng họ mất một thứ một thứ rất quan trọng đó là thời gian[16].Vậy nếu thông tin không đủ để hấp dẫn, lôi kéo độc giả, họ sẽ chuyển sangmột trang khác để tìm những thông tin cần thiết, thú vị hơn

Nhận thấy vấn đề này, giờ đây nhiều tờ báo đã tổ chức lại hệ thốngthông tin sao cho nó thật sự hấp dẫn, dễ đọc, độc giả có thể nắm bắt được vấn

đề trong một thời gian ngắn nhất

Như vậy, ban đầu từ lượng thông tin còn phụ thuộc khá nhiều vào tờbáo in thuộc cơ quan báo chí đó thì nay để theo kịp xu thế, các thông tin đãđược cập nhật kịp thời từ chính các phóng viên của mình

Bên cạnh đó, những tờ báo điện tử kiểu này thường có một bộ phậnbiên tập làm công tác lựa chọn tin bài và xử lý các tin bài từ tờ báo giấy saocho phù hợp với báo mạng điện tử để đưa lên

Các tờ báo kiểu này có một điểm mạnh là tận dụng được thương hiệucủa tờ báo in để lôi kéo độc giả Đây cũng là một vấn đề hết sức quan trọngđối với mỗi tờ báo khi bước ra thị trường Tiếp đến, họ tận dụng được nhữngthông tin sẵn có trên các tờ báo in và một đội ngũ phóng viên, BTV có kinhnghiệm làm việc

Ở đây có một nhược điểm là các phóng viên của các tờ báo mạng điện

tử kiều này thường khá ít hoặc phải “nhờ” đến phóng viên thuộc các banphòng khác của tờ báo in Do vậy, các thông tin được đưa lên gặp rất nhiềuvấn đề, hạn chế, không phát huy được sức mạnh vốn có, tạo nên bản sắc riêngbiệt của tờ báo mạng điện tử độc lập

Về chất lượng thông tin thì cũng gặp rất nhiều vấn đề Do không thật sựchuyên nghiệp nên thông tin trên báo mạng điện tử chịu sự ảnh hưởng khánặng của tờ báo in của cơ quan chủ quản Tin, bài dài, tít dài, lead dài đó lànhững lỗi cơ bản mà các tờ báo này vấp phải

Tiểu kết chương 1

Chương 1 luận văn đã đi sâu tìm hiểu một số hệ thống lý thuyết của vấn

đề cần nghiên cứu, đó là Lý thuyết về đặc thù thông tin trên báo mạng điện tử; khái niệm và đặc điểm của tổ chức thông tin trên báo mạng điện tử Bên

cạnh đó, tác giả cũng tiến hành giải thích các khái niệm liên quan trực tiếpđến đề tài nghiên cứu như: báo mạng điện tử, tổ chức thông tin báo chí…

Chương 1 cũng đề cập tới những cơ sở thực tiễn để xây dựng mô hình

tổ chức thông tin trên báo mạng điện tử, đó là: Định hướng nội dung thông tintheo quan điểm lãnh đạo của Đảng; xây dựng nội dung thông tin trên báo