Xin gửi lời tri ân đến các thầy, cô giáo tại Khoa Báo chí - Truyền thông, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đã cung cấp cho tôi những kiến thức cơ bản, để bổ sung, hoàn thiện hơ
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
––––––––––––––––––––––––––
ĐINH THỊ HIỀN
VẤN ĐỀ BẢO HIỂM Y TẾ TỰ NGUYỆN
TRÊN BÁO IN HIỆN NAY
(Khảo sát báo Nhân dân, Lao động, Tuổi trẻ năm 2013)
LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành: Báo chí học
Hà Nội, 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
––––––––––––––––––––––––––
ĐINH THỊ HIỀN
VẤN ĐỀ BẢO HIỂM Y TẾ TỰ NGUYỆN
TRÊN BÁO IN HIỆN NAY
(Khảo sát báo Nhân dân, Lao động, Tuổi trẻ năm 2013)
Chuyên ngành: Báo chí học
Mã số: 60 32 01 01 LUẬN VĂN THẠC SĨ
Người hướng dẫn khoa học: TS.Bùi Chí Trung
Hà Nội, 2015
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn của TS.Bùi Chí Trung Các số liệu và kết luận trong luận văn chưa từng công bố trong bất kỳ một công trình nào trước đây Nếu sai, tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm
Tác giả
Đinh Thị Hiền
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Xin chân thành cảm ơn TS.Bùi Chí Trung đã tư vấn, hướng dẫn tôi lựa chọn và thực hiện nghiên cứu đề tài này Đây là một đề tài khó, mang tính ứng dụng thực tiễn cao đối với công việc của bản thân Mặc dù tôi chưa có nhiều kinh nghiệm trong công tác nghiên cứu khoa học, song được sự hướng dẫn tận tình của TS Bùi Chí Trung, tôi đã có phương pháp tiếp cận, nghiên cứu và thực hiện đề tài một cách hiệu quả
Xin gửi lời tri ân đến các thầy, cô giáo tại Khoa Báo chí - Truyền thông, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đã cung cấp cho tôi những kiến thức cơ bản, để bổ sung, hoàn thiện hơn cơ sở lý luận báo chí của mình đang khuyết thiếu, giúp tôi vững vàng hơn về nghiệp vụ, quan trọng hơn
là bước đầu hình thành tư duy và kỹ năng nghiên cứu khoa học
Xin được gửi lời cảm ơn đến các đồng chí lãnh đạo, đồng nghiệp của tôi tại Tạp chí BHXH; các nhà khoa học, nghiên cứu hoạch định chính sách
đã dành thời gian trao đổi, cung cấp nhiều thông tin quý báu giúp tôi trong quá trình viết luận văn
Đặc biệt, xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc đến gia đình, người thân và bạn bè đã luôn ủng hộ, động viên, là động lực giúp tôi hoàn thành luận văn
Xin chân thành cảm ơn!
Trang 5DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Cử nhân: CN
Giáo sư: GS
Phó Giáo sư: PGS
BHXH: Bảo hiểm xã hội BHYT: Bảo hiểm y tế CSXH: Chính sách xã hội
Trang 6DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 1 Thông kê số lượng tin, bài đề cập tới vấn đề BHYT tự nguyện năm
2013 Error! Bookmark not defined Bảng 2: Thống kê số lượng và tỷ lệ được 3 báo sử dụng Error! Bookmark not defined
Biểu đồ 1: Tỷ lệ tin, bài đề cập tới vấn đề BHYT tự nguyện năm 2013 Error! Bookmark not defined.
Biểu đồ 2: Tỷ lệ các thể loại báo chí chuyển tải thông tin BHYT tự nguyện
Error! Bookmark not defined
Trang 7MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 6 Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC THÔNG TIN, TUYÊN TRUYỀN VỀ BHYT TỰ NGUYỆN Error! Bookmark not defined
1 1 Cơ sở lý luận về BHYT, BHYT tự nguyệnError! Bookmark not defined
1.2 Vai trò của thông tin báo chí trong sự phát triển BHYT, BHYT tự nguyện
Error! Bookmark not defined Tiểu kết Chương 1 Error! Bookmark not defined Chương 2 THỰC TRẠNG THÔNG TIN TUYÊN TRUYỀN VỀ BHYT
TỰ NGUYỆN TRÊN BÁO IN Error! Bookmark not defined 2.1 Giới thiệu về 3 tờ báo được lựa chọn khảo sátError! Bookmark not defined
2.2 Kết quả khảo sát tin, bài về BHYT tự nguyệnError! Bookmark not defined
2.3 Nội dung thông tin về BHYT tự nguyệnError! Bookmark not defined
2.4 Hình thức chuyển tải thông tin về BHYT tự nguyện trên báo in Error! Bookmark not defined
2.5 Đánh giá bước đầu về hiệu quả thông tin BHYT tự nguyện Error! Bookmark not defined
Tiểu kết chương 2 Error! Bookmark not defined
Trang 8Chương 3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THÔNG TIN VỀ VẤN ĐỀ BHYT TỰ NGUYỆN TRÊN BÁO INError! Bookmark not defined
3.1 Những vấn đề đặt ra trong công tác thông tin tuyên truyền về BHYT
tự nguyện Error! Bookmark not defined
3.2 Đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng thông tin về vấn đề
BHYT tự nguyện Error! Bookmark not defined 3.3 Đề xuất, kiến nghị Error! Bookmark not defined Tiểu kết chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 8
Trang 9MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Bảo hiểm y tế (BHYT) là một trong những chính sách An sinh xã hội cơ bản
và quan trọng nhất, là một tiêu chí để đánh giá trình độ phát triển của một quốc gia Trong những năm gần đây, BHYT tự nguyện đã dần thu hút được sự quan tâm của đối tượng tham gia; góp phần phục vụ nhu cầu khám, chữa bệnh của nhân dân, người lao động; trở thành một trong những nguồn lực để thực hiện An sinh xã hội
ở Việt Nam Tuy nhiên, căn cứ số liệu quyết toán do Tạp chí BHXH cung cấp, hiện
số người chưa tham gia BHYT còn khoảng 34,5% dân số Trong đó, đối tượng thuộc diện có trách nhiệm tham gia nhưng chưa khai thác hết khoảng 15 triệu người và số đối tượng thuộc diện tự nguyện tham gia BHYT còn tới khoảng 20 triệu người Đó cũng là lý do khiến vấn đề BHYT được rất nhiều cơ quan báo chí quan tâm phản ánh
Giải quyết kịp thời, đúng đắn, hợp lý, công bằng các vấn đề xã hội và an sinh
xã hội, trong đó có BHYT và BHYT tự nguyện là điều kiện tối cần thiết và quan trọng để giữ vững ổn định, đoàn kết và đồng thuận xã hội, để bảo đảm và thúc đẩy phát triển bền vững Những nhận thức đó dần từng bước định hình trong lý luận đổi mới của Việt Nam và cũng từng bước được thực hiện trong các chương trình, chính sách quốc gia của Nhà nước và Chính phủ Việt Nam Hệ mục tiêu của đổi mới thể hiện rất rõ những định hướng phát triển An sinh xã hội: “Dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”
Có nhiều nguyên nhân, cả khách quan và chủ quan, dẫn đến việc một bộ phận nhân dân, người lao động chưa thực sự mặn mà với BHYT Theo kết quả nghiên cứu công bố trên Tạp chí BHXH về BHYT tự nguyện theo hộ gia đình:
“Người tham gia khảo sát cho biết, nắm thông tin về BHYT chủ yếu từ cán bộ chính quyền, đoàn thể xã (84,6%) và cán bộ BHXH huyện (41,2%) Trong khi đó, chịu ảnh hưởng của các phương tiện thông tin truyền thông đại chúng ở tỷ lệ thấp
Trang 10(đài phát thanh 0,4%, TV 36%) Công tác thông tin tuyên truyền về chính sách BHYT còn nhiều hạn chế, dẫn đến sự thiếu hiểu biết của một bộ phận không nhỏ người dân, một số người vẫn cho rằng BHYT là kinh doanh giống như loại hình bảo hiểm thương mại khác” Vì vậy, hơn bao giờ hết, bên cạnh lực lượng tuyên truyền viên của Ngành BHXH, sự hỗ trợ của các cấp, ngành, tổ chức, đoàn thể từ Trung ương đến địa phương… báo chí phải là “lá cờ đầu” trong việc thông tin, tuyên truyền chế độ, chính sách, pháp luật BHXH, BHYT tới đông đảo nhân dân, người lao động BHXH, BHYT phải theo nguyên tắc có đóng, có hưởng, quyền lợi tương ứng với nghĩa vụ, có sự chia sẻ giữa các thành viên, bảo đảm công bằng và bền vững của hệ thống BHXH, BHYT Với tính chất định hướng, nếu báo chí thông tin tuyên truyền tốt, nhân dân, người lao động sẽ tin tưởng, nhiệt tình và tự giác tham gia Ngược lại, nếu không làm tốt công tác này, việc mở rộng đối tượng BHYT tự nguyện chắc chắn gặp nhiều khó khăn
Lộ trình tiến tới bảo hiểm y tế (BHYT) toàn dân toàn dân nhằm đảm bảo toàn bộ dân số cả nước được tiếp cận đầy đủ với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, từng bước đạt tới sự công bằng trong chăm sóc sức khỏe nhân dân, do đó, từ năm
2014 sẽ không còn hình thức BHYT tự nguyện mà chỉ còn BHYT bắt buộc Tuy nhiên đứng trước thách thức làm thể nào để huy động hơn 90 triệu dân cùng tham gia BHYT để thực hiện BHYT toàn dân thì việc tổng kết, đánh giá những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn công tác thông tin, tuyên truyền về BHYT tự nguyện đã
triển khai là hết sức cần thiết Do đó, tác giả thực hiện nghiên cứu đề tài "Vấn đề
BHYT tự nguyện trên báo in hiện nay” (khảo sát báo Tuổi trẻ, Báo Lao động, Báo Nhân dân trong năm 2013) nhằm góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả
truyền thông, từ đó giảm thiểu những vấn đề còn tồn tại trong mảng thông tin về vấn đề này
Trang 11TÀI LIỆU THAM KHẢO
Việt Nam, Nxb Hà Nội
dịch, Nxb Thông tấn, Hà Nội
luận chính trị, Hà Nội
5 Nguyễn Văn Dững (2007), “Cơ chế tác động của báo chí”, Tạp chí Khoa học ĐHQGHN (23), tr.116 -125
và kỹ năng cơ bản, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội
Đại học Quốc gia Hà Nội
Đại học Quốc gia Hà Nội
10 Fikhtelius E (2002), 10 bí quyết kỹ năng nghề báo, Nguyễn Văn Dững, Hoàng
Anh, Nguyễn Ngọc Oanh biên dịch, Nxb Lao động, Hà Nội
Đới Thị Kim Thoa biên dịch, Nxb Thông tấn, Hà Nội
12 Khoa Báo chí, Phân viện Báo chí và Tuyên truyền (1998), Nhà báo bí quyết kỹ năng - nghề nghiệp, Nxb Lao động
13 Đỗ Xuân Hà (1997), Báo chí với thông tin quốc tế, Nxb Đại học Quốc gia Hà
Nội
Trang 1215 Đinh Thị Thúy Hằng (2008), Báo chí thế giới - Xu hướng phát triển, Nxb Thông
tấn, Hà Nội
16 Hồ Chí Minh toàn tập, Tập 5 (1995), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
đất nước”, Tạp chí BHXH (02), tr.7-10
nghiệp của báo chí hiện đại - Những vấn đề lý luận và thực tiễn, Kỷ yếu Hội thảo
khoa học Quốc gia, Hà Nội
21 Hội Nhà báo Việt Nam - Kornad Adenauer Stiftung, Viện Kas - CHLB Đức tại
Việt Nam (2012), Nâng cao năng lực và kỹ năng đội ngũ nhà báo viết về kinh tế,
Kỷ yếu Hội thảo khoa học Quốc gia, Hà Nội
Quốc gia Hà Nội (2012), Văn hóa truyền thông trong thời kỳ Hội nhập, Kỷ yếu hội thảo khoa học Quốc gia, Hà Nội
gia Hà Nội
gia Hà Nội
gia Hà Nội
mới, Tham luận Hội thảo khoa học quốc tế, Hà Nội
Quốc gia Hà Nội
Trang 1328 Đỗ Quang Hưng - Nguyễn Văn Khoan (2011), Dấu ấn của nhà báo Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh trong cách mạng giải phóng dân tộc, Nxb Thông tin - Truyền
thông, Hà Nội
động, Hà Nội
30 Liên bộ Văn hoá - Thông tin, Bộ Tài chính (2012), Thông tư số 18/2012/TTLT- BTC-BTTTT ngày 14/02/2012, hướng dẫn quản lý, sử dụng kinh phí hỗ trợ tác phẩm báo chí chất lượng cao ở Trung ương và địa phương giai đoạn 2011 - 2015
31 Nguyễn Lân (2000), Từ điển từ và Ngữ Việt Nam, Nxb thành phố Hồ Chí Minh
Ngọc Kha biên dịch, Nxb Thông tấn, Hà Nội
năng, Nxb Thông tin - Truyền thông, Hà Nội
Trần Khắc Lộng (1997), BHYT một nhu cầu tất yếu của đời sống xã hội, Nxb Y học, Hà Nội
hội học (1), tr.3-7
Tạp chí Xã hội học (4), tr.21-25
biên dịch, Nxb Thông tấn, Hà Nội
dịch, Nxb Thông tấn, Hà Nội
Kim Thoa biên dịch, Nxb Thông tấn, Hà Nội
Kim Thoa biên dịch, Nxb Thông tấn, Hà Nội
Trang 1441 Trần Quang (2005), Các thể loại chính luận báo chí, Nxb Đại học Quốc gia
Hà Nội
Nội
Trung tâm Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương
Nội
phố Hồ Chí Minh, Nxb TP.HCM
lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam (1925 - 2010), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
Tần hiệu đính, Nxb Thông Tấn, Hà Nội
48 Trương Tấn Sang (2011), “Triển khai nhiệm vụ của các cơ quan báo chí năm 2010”, Bài phát biểu tại Hội nghị toàn quốc triển khai nhiệm vụ của các cơ quan báo chí năm 2011, Hà Nội
thông, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội
Quốc gia Hà Nội
Nội
học Quốc gia, Hà Nội
Trang 1554 Tập thể tác giả (2005), Báo chí Những vấn đề lý luận và thực tiễn, Tập 6, Nxb Đại học Quốc gia, Hà Nội
56 Tập thể tác giả (2006), Các thủ thuật làm báo điện tử, Nxb Thông tấn, Hà Nội
học Quốc gia, Hà Nội
Thông tin - Truyền thông, Hà Nội
Nội
Hà Nội
số thuật ngữ trong văn kiện Đại hội XI của Đảng, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
báo chí đại cương, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, Hà Nội
thảo khoa học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Hà Nội
chí xuất bản, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
phê duyệt Chiến lược phát triển thông tin đến năm 2010
68 Thủ tướng Chính phủ (2009), Quyết định số 1755/QĐ-TTg, 22/9/2010 phê duyệt
Đề án “Đưa Việt Nam sớm trở thành nước mạnh về công nghệ thông tin – truyền thông, Hà Nội”
Trang 1669 Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (1999), 70 năm báo Lao Động, Nxb Lao động, Hà Nội
thế giới, Trung Lai - Lan Nguyên biên dịch, Nxb Trẻ, TP HCM
71 Viện Ngôn ngữ, Trung tâm Từ điển học (2002), Từ điển tiếng Việt, NXB Đà Nẵng
72 Voirol M (2007), Hướng dẫn cách biên tập, Nguyễn Văn Hào biên dịch, Nxb Thông tấn, Hà Nội
tin, Hà Nội
76 Tạp chí Bảo hiểm xã hội, số 8/2005