ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ------ NGUYỄN THỊ HUẾ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN - THƯ VIỆN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ T
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
- -
NGUYỄN THỊ HUẾ
TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN - THƯ VIỆN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ THÔNG TIN - THƯ VIỆN
NGƯỜI HNG DẪN: PG
S TS TRẦ
HÀ NỘI, 2014
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
- -
NGUYỄN THỊ HUẾ
TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN - THƯ VIỆN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI
Chuyên ngành: Khoa học Thông tin - Thư viện
Mã số: 60 32 20
LUẬN VĂN THẠC SĨ THÔNG TIN - THƯ VIỆN
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Hữu Hùng
TRẦ
HÀ NỘI, 2014
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan nghiên cứu “Tổ chức và hoạt động thông tin - thư viện tại Trường Đại học Dược Hà Nội” hoàn toàn là kết quả nghiên cứu của chính bản thân tôi và chưa được công bố trong bất cứ một công trình nghiên cứu nào của người khác Trong quá trình thực hiện luận văn, tôi đã thực hiện nghiêm túc các quy tắc đạo đức nghiên cứu; các kết quả trình bày trong luận văn là sản phẩm nghiên cứu, khảo sát của riêng cá nhân tôi; tất cả các tài liệu tham khảo sử dụng trong luận văn đều được trích dẫn tường minh, theo đúng quy định
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính trung thực của số liệu và các nội dung khác trong luận văn của mình./
Hà Nội, ngày … tháng … năm 2015
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Huế
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Trước tiên, tác giả xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới các quý Thầy, Cô giảng viên Khoa Thông tin - Thư viện, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc Gia Hà Nội Những người "Thầy" đã tận tình truyền đạt những kiến thức, kinh nghiệm quý báu cho tác giả trong suốt thời gian học tập tại Trường
Tác giả cũng trân trọng cảm ơn tập thể cán bộ Thư viện Trường Đại học Dược Hà Nội - Những người đồng nghiệp đã động viên, giúp đỡ tác giả rất nhiều trong quá trình thực hiện đề tài nghiên cứu này
Tác giả không thể hoàn thành luận văn này nếu không có sự giúp đỡ của các cán bộ thư viện Trường Đại học khoa học xã hội và nhân văn, Thư viện trường Đại học Văn hóa Hà Nội Bằng tất cả lòng biết ơn, tác giả xin gửi lời cảm ơn trân trọng tới các anh chị em cán bộ thư viện Mong rằng sẽ gặp lại các anh chị em đồng nghiệp trong những công trình nghiên cứu tiếp theo
Đặc biệt, tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất tới PGS.TS Nguyễn Hữu Hùng - Thầy là một trong những giảng viên rất tâm huyết với ngành nghề thông tin - thư viện Với sự tậm tâm hướng dẫn và sự giúp đỡ nhiệt tình của Thầy, tác giả đã hoàn thành luận văn này
Bằng sự cố gắng cao nhất và trong khả năng cho phép, tác giả đã hoàn thành
đề tài nghiên cứu của mình Tuy nhiên, do trình độ và thời gian hạn chế nên luận văn không tránh khỏi những khiếm khuyết Vì vậy, tác giả kính mong nhận được
sự đóng góp ý kiến của quý Thầy, Cô và đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày …/… / 2015
Tác giả
Nguyễn Thị Huế
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 8 DANH MỤC HÌNH, BẢNG BIỂU 9
MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined
1 Tính cấp thiết của đề tài Error! Bookmark not defined
2 Tình hình nghiên cứu Error! Bookmark not defined
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Error! Bookmark not defined
4 Giả thuyết nghiên cứu Error! Bookmark not defined
5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined
6 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined
7 Ý nghĩa khoa học và ứng dụng của đề tài Error! Bookmark not defined
8 Dự kiến kết quả nghiên cứu Error! Bookmark not defined
9 Cấu trúc luận văn Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG
THÔNG TIN THƯ VIỆN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘIError! Bookmark not defined.
1.1 Khái niệm về tổ chức và hoạt động thông tin thư việnError! Bookmark not defined.
1.1.1 Tổ chức Thông tin thư viện Error! Bookmark not defined 1.1.2 Hoạt động Thông tin thư viện Error! Bookmark not defined 1.1.3 Mối quan hệ giữa tổ chức và hoạt động Error! Bookmark not defined 1.1.4 Các yếu tố tác động đến tổ chức và hoạt động thư viện đại họcError! Bookmark not defined
1.1.5 Các tiêu chí đánh giá tổ chức và hoạt động thông tin – thư việnError! Bookmark not defined
1.2 Khái quát về trường Đại học Dược Hà Nội Error! Bookmark not defined
Trang 61.3 Khái quát về Thư viện Trường Đại học Dược Hà NộiError! Bookmark not defined.
1.3.1 Lịch sử ra đời và phát triển Error! Bookmark not defined 1.3.2 Chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức Error! Bookmark not defined 1.3.3 Cơ sở vật chất Error! Bookmark not defined
1.4 Đặc điểm người dùng tin và nhu cầu tin Error! Bookmark not defined
1.5 Vai trò của Thư viện Trường Đại học Dược HN đối với sự nghiệp giáo dục và đào
tạo của Nhà trường Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG THÔNG TIN THƯ VIỆN
TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI Error! Bookmark not defined 2.1 Thực trạng công tác tổ chức của Thư viện Đại học Dược Hà Nội Error! Bookmark not defined.
2.1.1 Cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ Error! Bookmark not defined 2.1.2 Cơ sở vật chất- hạ tầng, trang thiết bị Error! Bookmark not defined 2.1.5 Nhận xét về công tác tổ chức của Thư viện Đại học Dược Hà NộiError! Bookmark not defined
2.2 Thực trạng hoạt động thông tin -thư viện Error! Bookmark not defined
2.2.1 Tạo lập và phát triển nguồn lực thông tin Error! Bookmark not defined Nguồn lực thông tin Error! Bookmark not defined 2.2.2 Xử lí tài liệu Error! Bookmark not defined 2.2.3 Số hóa tài liệu Error! Bookmark not defined 2.2.4 Tổ chức và bảo quản kho tài liệu Error! Bookmark not defined 2.2.5 Các sản phẩm và dịch vụ thông tin- thư viện Error! Bookmark not defined 2.2.6 Đào tạo Người dùng tin Error! Bookmark not defined 2.2.7 Ứng dụng công nghệ thông tin Error! Bookmark not defined 2.2.8 Các hoạt động khác Error! Bookmark not defined
2.3 Nhận xét, đánh giá chung về công tác tổ chức và hiệu quả hoạt động của Thư viện
Trường Đại học Dược Hà Nội Error! Bookmark not defined
2.3.1 Ưu điểm Error! Bookmark not defined
Trang 72.3.2 Hạn chế Error! Bookmark not defined 2.3.3 Nguyên nhân Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG
THÔNG TIN THƯ VIỆN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI.Error! Bookmark not defined.
3.1 Giải pháp cho công tác tổ chức Thư viện Error! Bookmark not defined
3.1.1 Kiện toàn cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ Error! Bookmark not defined 3.1.2 Tăng cường đầu tư hạ tầng cơ sở vật chất-kĩ thuậtError! Bookmark not defined 3.1.3 Chú trọng đầu tư kinh phí cho hoạt động thư việnError! Bookmark not defined
3.2 Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động thông tin-thư việnError! Bookmark not defined.
3.2.1 Tăng cường nguồn lực thông tin, đảm bảo đáp ứng đầy đủ nguồn tài liệu.Error! Bookmark not defined
3.2.2 Hoàn thiện công tác xử lí tài liệu Error! Bookmark not defined 3.2.3 Chú trọng công tác tổ chức và bảo quản kho tài liệuError! Bookmark not defined 3.2.4 Đa dạng hóa và nâng cao chất lượng các sản phẩm và dịch vụ thông tin Error! Bookmark not defined
3.2.5 Đẩy mạnh công tác ứng dụng công nghệ thông tinError! Bookmark not defined 3.2.6 Tăng cường hoạt động đào tạo, hướng dẫn người dùng tinError! Bookmark not defined
3.3 Các giải pháp hỗ trợ khác Error! Bookmark not defined
3.3.1 Tăng cường giao lưu, trao đổi, hợp tác với các cơ quan thông tin – thư viện trong và
ngoài nước Error! Bookmark not defined 3.3.2 Marketing cho Thư viện Trường Đại học Dược Hà Nội Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined
TÀI LIỆU THAM KHẢO 11
PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 8DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Danh mục từ viết tắt tiếng Việt
CBTV Cán bộ Thư viện
CSDL Cơ sở dữ liệu
ĐHDHN Đại học Dược Hà Nội
NDT Người dùng tin
GD ĐH Giáo dục Đại học
TT-TV Thông tin – Thư viện
TT TT-TV Trung tâm Thông tin – Thư viện
Danh mục từ viết tắt tiếng Anh
AACR2 Anglo-American Cataloguing Rules 2 nd
Quy tắc biên mục Anh Mỹ xuất bản lần thứ hai BBK Bibliotechno - Bibliograficheskaja klassifikacija
Trang 9Khung phân loại BBK CD-ROM Compact disc Read Only Memory
Bộ nhớ chỉ đọc dùng cho đĩa compact DDC DeWey Decimal Classification
Khung phân loại thập phân Dewey ISBD International Standard Bibliographic Description
Quy tắc mô tả thư mục theo tiêu chuẩn quốc tế MARC 21 Marchine Readable Cataloguing
Khổ mẫu biên mục có thể đọc được trên máy tính OPAC Online Public access catalog
WHO
World Health Organization
Tổ chức y tế thế giới
DANH MỤC HÌNH, BẢNG BIỂU
1 Hình 1.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức trường ĐHDHN 25
3 Hình 2.1.2-1 Sơ đồ hiện trạng mặt bằng Thư viện 47
4 Hình 2.1.2-2 Các chức năng của phần mềm ABBY 11 53
6 Hình 2.2.2-1 Quy trình xử lý tài liệu 65
7 Hình 2.2.2-2 Giao diện nhận dạng tài liệu của phần mềm
ABBY 11
71
8 Hình 2.2.2-3 Giao diện biên mục tài liệu số 71
10 Hình 2.2.4-1 Hệ thống mục lục phiếu 77
Trang 1011 Hình 2.2.4-2 Giao diện OPAC trong phần mềm Libol 6.0 78
12 Hình 2.2.4-3 Giao diện tra cứu toàn văn LibolDigital 79
13 Hình 2.2.4-4 Giao diện trang web thư viện 80
15 Hình 3.1 Sơ đồ tổ chức của Thư viện trong tương lai 103
Bảng
1 Bảng 1.3.4-1 Mức độ sử dụng thư viện của NDT 34
2 Bảng 1.3.4-2 Loại hình tài liệu NDT quan tâm 35
3 Bảng 2.1.1-1 Bảng thể hiện tỷ lệ giới tính cán bộ thư viện 42
4 Bảng 2.1.1-2 Bảng thể hiện tỷ lệ cán bộ theo độ tuổi 42
5 Bảng 2.1.1-3 Bảng thể hiện trình độ chuyên môn của CBTV 43
6 Bảng 2.1.1-4 Bảng thể hiện trình độ ngoại ngữ của cán bộ thư
viện
44
7 Bảng 2.1.1-5 Bảng phân công lao động của thư viện 45
8 Bảng 2.1.2-1 Bảng hiện trạng thiết bị CNTT 51
9 Bảng 2.2.1-1 Bảng thống kê tài liệu tại tủ sách các bộ môn 57
10 Bảng 2.2.1-2 Bảng số liệu CSDL thư mục 58
11 Bảng 2.2.1-3 Bảng số liệu CSDL toàn văn 59
12 Bảng 2.2.1-4 Bảng thể hiện tài liệu thư viện theo ngôn ngữ 60
13 Bảng 2.2.1-5 Bảng thể hiện tài liệu theo nội dung 61
14 Bảng 2.2.1-6 Bảng kê kinh phí bổ sung 63
15 Bảng 2.2.4-5 Mức độ sử dụng sản phẩm thông tin thư viện 81
16 Bảng 2.2.4-6 Mức độ sử dụng dịch vụ thông tin thư viện 83
17 Bảng 2.2.5-1 Thống kê NDT tham gia lớp đào tạo NDT 85
18 Bảng 2.2.5-2 Bảng số liệu thống kê nguyên nhân NDT không
tham gia đào tạo
85
Biểu đồ
1 Biểu đồ 2.1.1-3 Biểu đồ trình độ học vấn của cán bộ 43
Trang 11TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Phạm Lan Anh (2010), Nghiên cứu hoàn thiện tổ chức và hoạt động của Trung tâm thông tin thư viện Trường đại học Hà Nội trước yêu cầu đổi mới sự nghiệp đào tạo của nhà trường, Luận văn thạc sĩ, Đại học khoa học xã hội và
nhân văn, Đại học Quốc Gia Hà Nội
2 Ban chấp hành TW Đảng (2008), Nghị quyết trung ương 2, khóa VIII,
Tr29-30
3 Dương Thị Thu Bảo (2012), Tăng cường hoạt động TT-TV tại Viện Công nghệ
thông tin - Thư viện Y học Trung ương, Luận văn thạc sĩ, Đại học văn hóa Hà
Nội
4 Bộ Giáo dục và đào tạo (2006), Quy chế đào tạo đại học và cao đẳng hệ
chính quy
5 Bộ Giáo dục và đào tạo (2007), Quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục trường đại học
2 Biểu đồ 2.2.1 Biểu đồ thể hiện kinh phí bổ sung 64
3 Biểu đồ 2.3-1 Mức độ đáp ứng tài liệu về số lượng 96
4 Biểu đồ 2.3-2 Mức độ đáp ứng tài liệu về nội dung 95
Trang 126 Bộ Giáo dục và đào tạo (2010), Nghị quyết số 05 –NQ/BCSĐ ngày 06/1/2010 của Ban cán sự Đảng Bộ Giáo dục và đào tạo về đổi mới quản lí giáo dục đại học giai đoạn 2010-2012
7 Bộ Giáo dục và đào tạo (2010), Quyết định số 179/QĐ-BGDĐT ngày 11/1/2010 phê duyệt Chương trình hành động triển khai thực hiện Nghị quyết
số 05-NQ/BCSĐ ngày 06/1/2010 của Ban cán sự Đảng Bộ Giáo dục và đào tạo
về đổi mới quản lí giáo dục đại học giai đoạn 2010-2012
8 Bộ Giáo dục và đào tạo (2006),Giáo trình Triết học Mác-LêNin, Nhà xuất bản
Chính trị Quốc Gia, tr 213-215
9 Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch (2008), Quy chế mẫu tổ chức và hoạt động thư viện trường đại học
10 Lê Quỳnh Chi (2013), Đầu tư cho Thư viện đại học - đầu tư cho giáo dục góp
phần nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học, Tạp chí khoa học Đại
học sư phạm TPHCM, số 45 năm 2013
11 Nguyễn Huy Chương, Một số vấn đề tổ chức và quản lý thư viện đại học
tainguyenso.vnu.edu.vn
12 Nguyễn Huy Chương (2006), Đề xuất đổi mới thư viện đại học Việt Nam đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế, Kỷ yếu Hội nghị quốc tế “Thư viện Việt Nam hội
nhập và phát triển"
13 Nguyễn Thị Đông (2011), “Quản lý nhà nước về hoạt động thông tin Khoa
học và Công nghệ”, Kỷ yếu hội nghị ngành Thông tin Khoa học và Công nghệ lần thứ VI, Hà Nội, tr 310-315
14 Lê Thị Hạnh (2012), Đổi mới hoạt động thông tin – thư viện phục vụ đào tạo theo hệ thống tín chỉ - từ kinh nghiệm của Trung tâm TT-TV, Trường Đại học Luật Hà Nội, Kỷ yếu hội thảo kỷ niệm 15 năm thành lập trung tâm TT- TV Đại học Quốc Gia Hà Nội
15 Nguyễn Tiến Hiển, Nguyễn Thị Lan Thanh (2002), Quản lý thư viện và trung tâm thông tin: Giáo trình dùng cho sinh viên ngành Thư viện – thông tin, Nxb Đại học văn hóa Hà Nội, 237 tr
Trang 1316 Phạm Việt Hiếu (2010), Tổ chức và hoạt động của Thư viện Ngân hàng nhà
nước Việt Nam trong giai đoạn hội nhập quốc tế, Luận văn thạc sĩ, Đại học Văn
hóa Hà Nội
17 Trần Văn Hồng (2013), Tổ chức và hoạt động của mạng lưới thư viện huyện ở
thành phố Hồ Chí Minh, thực trạng và giải pháp, , Luận văn thạc sĩ, Đại học
khoa học xã hội và nhân văn, Đại học Quốc Gia Hà Nội
18 Nguyễn Hữu Hùng (2005), Thông tin học từ lý luận đến thực tiễn, nxb văn
hóa thông tin, Tr 240-241]
19 Nghiêm Xuân Huy, Phát triển năng lực thông tin ở các cơ quan TTTV phục
vụ nghiên cứu giáo dục và đào tạo
http://vietnamlib.net/headlines/phat-trien-nang-luc-thong-tin-o-cac-co-quan-tttv-phuc-vu-nghien-cuu-giao-duc-va-dao-tao)
20 Trương Đại Lượng, Lê Thị Thúy Hiền, Đẩy mạnh hợp tác các liên thư viện đại học ở Việt Nam, Tạp chí nghiên cứu văn hóa, số 5, http://huc.edu.vn
21 Nghị định số 159/2004/NĐ-CP của Chính phủ, ngày 31-8-2004 , hoạt động thông tin khoa học và công nghệ
22 Nguyễn Hữu Nghĩa (2010), Marketing trong hoạt động thông tin - thư viện,Kỷ yếu hội thảo quốc tế " Văn hóa trong thế giới hội nhập", Trường Đại học
Văn hóa Hà Nội
23 Trần Thị Minh Nguyệt (2007), Đổi mới hoạt động thông tin - thư viện phục vụ học chế tín chỉ trong các trường đại học, Kỷ yếu hội thảo khoa học và thực tiễn
hoạt động thông tin - thư viện, Hà Nội, Tr 39-43
24 Trần Thị Minh Nguyệt (2010), Người dùng tin và nhu cầu tin, Bài giảng sau đại
học, Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, ĐHQGHN
25 Hoàng phê (1992), Từ điển tiếng việt, Trung tâm từ điển ngôn ngữ, tr 989
26 Trần Thị Quý (2002), Xử lý tài liệu tại Trung tâm thông tin – thư viện Đại học Quốc Gia Hà Nội, nguồn: http://dl.vnu.edu.vn/bitstream/11126
27 Trần Thị Quý (2007), “Liên thông chia sẻ nguồn lực thông tin - yếu tố quan trọng để các trung tâm thông tin thư viện đại học Việt Nam phát triển bền vững”,