Luận văn thạc sĩ truyền thông đại chúng chuyên ngành báo chí học nâng cao chất lượng chương trình thời sự của đài truyền hình việt nam

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đài Truyền hình Việt Nam là Cơ quan trực thuộc Chính phủ; là Đài truyền hình quốc gia, thực hiện nhiệm vụ cung cấp thông tin, tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; là diễn đàn của nhân dân. Trải qua 41 năm hình thành và phát triển, kể từ ngày phát sóng chương trình truyền hình đầu tiên (791970), Đài Truyền hình Việt Nam đã không ngừng nâng cao vị thế trong hệ thống báo chí cách mạng Việt Nam, trở thành cơ quan ngôn luận quan trọng, sắc bén của Đảng, Nhà nước, là người bạn tin cậy, đồng hành của các tầng lớp nhân dân. Từ chỗ chỉ có 1 kênh phát sóng, với thời lượng vài giờ mỗi ngày, phạm vi phủ sóng rất hạn hẹp, đến nay, Đài Truyền hìnhViệt Nam đã phát sóng 130 giờngày trên 6 kênh quảng bá (VTV1, VTV2, VTV3, VTV4, VTV5, VTV6), các kênh khu vực và trên hệ thống truyền hình cáp, truyền hình số vệ tinh (DTH); tỷ lệ phủ sóng truyền hình đạt 100% đối với hệ thống truyền hình số vệ tinh (DTH) và trên 98% đối với hệ thống truyền hình tương tự mặt đất (analog). Chương trình thời sự là chương trình quan trọng hàng đầu của các Đài Truyền hình nói chung và Đài Truyền hình Việt Nam nói riêng. Hàng ngày, Đài Truyền hình Việt Nam có 15 bản tin và chương trình thời sự được phát sóng trên kênh VTV1. Các bản tin, chương trình thời sự hàng ngày cung cấp cho công chúng những thông tin chính yếu trên mọi lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội… trong nước và quốc tế. Trong hệ thống bản tin, chương trình thời sự trên VTV1, chương trình thời sự 19 giờ có vị trí, vai trò quan trọng nhất. Theo điều tra khán giả, chương trình thời sự 19 giờ của Đài Truyền hình Việt nam là chương trình có số lượng người xem đông đảo nhất. Do vậy, chương trình thời sự là một kênh đặc biệt quan trọng để tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước cũng như phản ánh tâm tư, nguyện vọng của nhân dân. Mặc dù đã được lãnh đạo Đài Truyền hình Việt Nam quan tâm, tạo điều kiện đầu tư để nâng cao chất lượng chương trình, nhưng so với yêu cầu phản ánh thực tiễn ngày càng sôi động, phong phú, phức tạp và nhu cầu tiếp nhận thông tin của công chúng ngày càng cao, thì chương trình thời sự cần phát huy những ưu thế, những thành công đã đạt được, khắc phục những điểm còn hạn chế về nội dung và hình thức thể hiện. Hơn nữa, chương trình thời sự của Đài Truyền hình quốc gia là chương trình có sức tác động lớn tới đời sống xã hội, nên việc nâng cao chất lượng chương trình đã thực sự trở thành nhu cầu cấp thiết, không chỉ để cung cấp cho khán giả những chương trình vừa đúng vừa hay mà còn góp phần đưa đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước vào cuộc sống một cách hiệu quả hơn. Là người trực tiếp phụ trách Ban Thời sự Đài Truyền hình Việt nam, tác giả mong muốn và hy vọng qua việc triển khai đề tài này sẽ góp phần thiết thực vào việc cải tiến và nâng cao chất lượng chương trình thời sự 19 giờ nói riêng và hệ thống bản tin, chương trình thời sự nói chung của Đài Truyền hình Việt nam. Trên đây là các lý do để tác giả chọn nghiên cứu đề tài: “ Nâng cao chất lượng chương trình thời sự của Đài Truyền hình Việt Nam”

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHƯƠNG TRÌNH THỜI SỰ CỦA ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM

(Khảo sát chương trình thời sự 19 giờ trên VTV1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đài Truyền hình Việt Nam là Cơ quan trực thuộc Chính phủ; là Đàitruyền hình quốc gia, thực hiện nhiệm vụ cung cấp thông tin, tuyên truyền chủtrương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; là diễn đàn củanhân dân

Trải qua 41 năm hình thành và phát triển, kể từ ngày phát sóng chươngtrình truyền hình đầu tiên (7/9/1970), Đài Truyền hình Việt Nam đã khôngngừng nâng cao vị thế trong hệ thống báo chí cách mạng Việt Nam, trở thành cơquan ngôn luận quan trọng, sắc bén của Đảng, Nhà nước, là người bạn tin cậy,đồng hành của các tầng lớp nhân dân Từ chỗ chỉ có 1 kênh phát sóng, với thờilượng vài giờ mỗi ngày, phạm vi phủ sóng rất hạn hẹp, đến nay, Đài TruyềnhìnhViệt Nam đã phát sóng 130 giờ/ngày trên 6 kênh quảng bá (VTV1, VTV2,VTV3, VTV4, VTV5, VTV6), các kênh khu vực và trên hệ thống truyền hìnhcáp, truyền hình số vệ tinh (DTH); tỷ lệ phủ sóng truyền hình đạt 100% đối với

hệ thống truyền hình số vệ tinh (DTH) và trên 98% đối với hệ thống truyền hìnhtương tự mặt đất (analog)

Chương trình thời sự là chương trình quan trọng hàng đầu của các ĐàiTruyền hình nói chung và Đài Truyền hình Việt Nam nói riêng Hàng ngày, ĐàiTruyền hình Việt Nam có 15 bản tin và chương trình thời sự được phát sóng trênkênh VTV1 Các bản tin, chương trình thời sự hàng ngày cung cấp cho côngchúng những thông tin chính yếu trên mọi lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hóa,

xã hội… trong nước và quốc tế

Trong hệ thống bản tin, chương trình thời sự trên VTV1, chương trình thời

sự 19 giờ có vị trí, vai trò quan trọng nhất Theo điều tra khán giả, chương trìnhthời sự 19 giờ của Đài Truyền hình Việt nam là chương trình có số lượng ngườixem đông đảo nhất Do vậy, chương trình thời sự là một kênh đặc biệt quantrọng để tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước cũng nhưphản ánh tâm tư, nguyện vọng của nhân dân

Mặc dù đã được lãnh đạo Đài Truyền hình Việt Nam quan tâm, tạo điềukiện đầu tư để nâng cao chất lượng chương trình, nhưng so với yêu cầu phản ánhthực tiễn ngày càng sôi động, phong phú, phức tạp và nhu cầu tiếp nhận thôngtin của công chúng ngày càng cao, thì chương trình thời sự cần phát huy những

ưu thế, những thành công đã đạt được, khắc phục những điểm còn hạn chế về nộidung và hình thức thể hiện Hơn nữa, chương trình thời sự của Đài Truyền hìnhquốc gia là chương trình có sức tác động lớn tới đời sống xã hội, nên việc nângcao chất lượng chương trình đã thực sự trở thành nhu cầu cấp thiết, không chỉ đểcung cấp cho khán giả những chương trình vừa đúng vừa hay mà còn góp phầnđưa đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước vào cuộc sống một cách hiệuquả hơn

Là người trực tiếp phụ trách Ban Thời sự- Đài Truyền hình Việt nam, tácgiả mong muốn và hy vọng qua việc triển khai đề tài này sẽ góp phần thiết thựcvào việc cải tiến và nâng cao chất lượng chương trình thời sự 19 giờ nói riêng và

hệ thống bản tin, chương trình thời sự nói chung của Đài Truyền hình Việt nam

Trên đây là các lý do để tác giả chọn nghiên cứu đề tài: “ Nâng cao chất

lượng chương trình thời sự của Đài Truyền hình Việt Nam”

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Cho tới nay đã có một số sách, giáo trình, công trình nghiên cứu vềchương trình truyền hình, chương trình thời sự truyền hình hoặc có nội dung liên

quan đến chương trình thời sự truyền hình như: Sản xuất chương trình truyền

hình của tác giả Trần Bảo Khánh, Nhà xuất bản văn hóa- Thông tin - 2003; Giáo trình báo chí truyền hình của tác giả Dương Xuân Sơn, Nhà xuất bản Đại học

Quốc gia Hà nội- 2009; Truyền thông đại chúng của tác giả Tạ Ngọc Tấn, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia- 2001; Những vấn đề của báo chí hiện đại của tác giả Hoàn Đình Cúc và Đức Dũng, Nhà xuất bản Lý luận chính trị- 2007; Một

ngày thời sự truyền hình của tác giả Lê Hồng Quang, do Trung tâm bồi dưỡng

nghiệp vụ báo chí- Hội nhà báo Việt nam xuất bản năm 2004; Làm tin- phóng sự

truyền hình của tác giả Neil Everton- Quỹ Reuters xuất bản năm 1999; Báo chí truyền hình (tập 1,2) của tác giả G.V Cudơnhetxốp, X.L.Xvich, A.la.Iurốpxki,

Nhà xuất bản thông tấn- 2004; Phóng sự trong chương trình thời sự của Đài

Truyền hình Việt nam (Luận văn thạc sĩ của tác giả Thái Kim Chung- 2005); Hiệu quả chương trình thời sự truyền hình của Đài phát thanh- Truyền hình Tuyên Quang (Luận văn thạc sĩ của tác giả Bạch Đức Toàn- 2005); Nâng cao chất lượng chương trình thời sự truyền hình của Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh Lạng sơn (Luận văn thạc sĩ của của tác giả Nguyễn Giang Nam- 2010); Một

số giải pháp nâng cao chất lượng chương trình thời sự truyền hình lúc 19 giờ 45 trên sóng Đài Phát thanh- Truyền hình Hải Dương (Khóa luận tốt nghiệp Đại

học của tác giả Lê Văn Nam- 2009); Nâng cao chất lượng chương trình thời sự

trên sóng truyền hình Vĩnh Phúc (Khóa luận tốt nghiệp Đại học của tác giả Lê

Bích Hạnh- 2009); Kỹ năng phóng viên dẫn hiện trường trong phóng sự truyền

hình (Khóa luận tốt nghiệp Đại học của tác giả Nguyễn Thị Ngọc Hà- 2008) …

Những cuốn sách, giáo trình, công trình nghiên cứu trên đề cập những vấn

đề về lý luận báo chí truyền hình; về cách thức tổ chức sản xuất chương trìnhtruyền hình; về cách làm tin, phóng sự truyền hình; về kinh nghiệm của nhữngngười làm truyền hình nước ngoài; về chương trình thời sự của một số đài địaphương và một số nội dung liên quan đến chương trình thời sự của Đài Truyềnhình Việt Nam …Có thể nói, cho đến nay chưa có công trình khoa học nàonghiên cứu một cách tổng thể chương trình thời sự của Đài Truyền hình ViệtNam

Luận văn này là công trình đầu tiên nghiên cứu, đánh giá một cách toàndiện và thấu đáo về thực trạng chất lượng chương trình thời sự 19 giờ của ĐàiTruyền hình Việt Nam, xác định nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng chươngtrình, đề xuất những giải pháp cơ bản để nâng cao chất lượng chương trình Như

vậy, có thể khẳng định rằng, đề tài “ Nâng cao chất lượng chương trình thời sự

của Đài Truyền hình Việt Nam” là một đề tài mới, có ý nghĩa khoa học và giá

trị thực tiễn

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Thông qua việc khảo sát, phân tích, đánh giá chất lượng chương trình thời

sự 19 giờ của Đài Truyền hình Việt Nam hiện nay với cả những mặt thành công

và hạn chế, tác giả đề xuất những phương hướng, giải pháp cụ thể để nâng caochất lượng chương trình

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Tác giả xác định những nhiệm vụ nghiên cứu chủ yếu sau :

- Làm rõ cơ sở lý luận liên quan đến chương trình truyền hình và chương trìnhthời sự truyền hình

- Nghiên cứu những yêu cầu đối với chất lượng chương trình thời sự của ĐàiTruyền hình Việt Nam.

- Đánh giá thực trạng chất lượng chương trình thời sự 19 giờ của Đài Truyềnhình Việt Nam thông qua điều tra khán giả và ý kiến đánh giá của các nhànghiên cứu, các nhà báo có uy tín, các nhà quản lý báo chí

- Xác định những nguyên nhân ảnh hưởng tới chất lượng chương trình thời sựcủa Đài Truyền hình Việt Nam

- Nghiên cứu cách thức thực hiện chương trình thời sự của một số kênh truyềnhình nước ngoài, để rút ra những kinh nghiệm có thể áp dụng vào việc nâng caochất lượng chương trình thời sự của Đài Truyền hình Việt Nam

- Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm cải tiến và nâng cao chất lượng chương trìnhthời sự của Đài Truyền hình Việt Nam

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là chất lượng chương trình thời sự củaĐài truyền hình Việt Nam

Tác giả thực hiện luận văn dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin,

tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về báo chí; dựatrên lý luận về truyền hình

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Trong luận văn này tác giả sử dụng các phương pháp sau : thu thập tàiliệu, phân tích tài liệu, điều tra xã hội học đối với khán giả; khảo sát phóng viên;phỏng vấn sâu các nhà nghiên cứu, các nhà báo có nhiều kinh nghiệm, các nhàquản lý báo chí, những người trực tiếp tham gia sản xuất chương trình thời sựcủa Đài Truyền hình Việt Nam

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn:

6.1 Ý nghĩa lý luận

- Luận văn khẳng định tầm quan trọng, vị trí, vai trò của chương trình thời

sự đối với Đài Truyền hình Việt Nam và đối với đời sống xã hội

- Luận văn góp phần làm sáng tỏ thêm phần lý thuyết về chương trình thời

sự truyền hình

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Trên cơ sở khảo sát, nghiên cứu, đánh giá chất lượng chương trình thời sự

19 giờ của Đài Truyền hình Việt Nam, luận văn đề xuất những giải pháp thiếtthực nhằm cải tiến và nâng cao chất lượng chương trình, góp phần nâng cao uytín của Đài Truyền hình quốc gia Đây cũng là những giải pháp cơ bản để nângcao chất lượng hệ thống bản tin, chương trình thời sự nói chung của Đài Truyềnhình Việt Nam, đồng thời là những kinh nghiệm mà các Đài Truyền hình trong

cả nước có thể tham khảo trong quá trình xây dựng các chương trình thời sự theohướng chuyên nghiêp hóa

7 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm

3 chương và 8 tiết:

Chương 1: Một số vấn đề về chương trình thời sự truyền hình và chương trình

thời sự của Đài Truyền hình Việt Nam

Chương 2: Thực trạng chất lượng chương trình thời sự 19 giờ của Đài

Truyền hình Việt Nam

Chương 3: Giải pháp nâng cao chương trình thời sự của Đài Truyền hình

Việt Nam

1.1.1 Khái niệm về chương trình truyền hình

1.1.1.1 Khái niệm về truyền hình

Hiện nay có nhiều khái niệm, quan niệm về truyền hình Theo Giáo trình

báo chí truyền hình của PGS.TS Dương Xuân Sơn:

Thuật ngữ truyền hình (Television) có nguồn gốc từ tiếng Latinh vàtiếng Hy Lạp Theo tiếng Hy Lạp, từ “Tele” có nghĩa là “ở xa” còn

“videre” là “thấy được”, còn tiếng Latinh nghĩa là xem được từ xa.Ghép hai từ đó lại thành “Televidere” có nghĩa là xem được ở xa.Tiếng Anh là “Television”, tiếng Pháp là “Télévision”… Như vậy, dùphát triển ở bất cứ đâu, ở quốc gia nào thì tên gọi truyền hình cũng cóchung một nghĩa là nhìn được từ xa [39, tr.13]

PGS.TS.Tạ Ngọc Tấn trong cuốn Truyền thông đại chúng nêu: "Truyền

hình là một loại hình phương tiện truyền thông đại chúng chuyển tải thông tinbằng hình ảnh động và âm thanh Nguyên nghĩa của thuật ngữ vô tuyến truyền

hình (televison) bắt nguồn từ hai từ tele có nghĩa là "ở xa" và vison là "thấy

được", tức là "thấy được ở xa" [41, tr.127]

Như vậy, nguyên nghĩa gốc của từ truyền hình đều chung nghĩa là thấy

được ở xa

1.1.1.2 Khái niệm về chương trình truyền hình

Theo cuốn Truyền thông đại chúng của PGS.TS.Tạ Ngọc Tấn, chương

trình truyền hình được hiểu như sau:

Thuật ngữ chương trình truyền hình thường được sử dụng trong haitrường hợp.Trường hợp thứ nhất, người ta dùng chương trình truyềnhình để chỉ toàn bộ nội dung thông tin phát đi trong ngày, trong tuầnhay trong tháng của mỗi kênh truyền hình hay của cả đài truyền hình.Trường hợp thứ hai, chương trình truyền hình dùng để chỉ một haynhiều tác phẩm hoàn chỉnh hoặc kết hợp với một số thông tin tài liệukhác được tổ chức theo một chủ đề cụ thể với hình thức tương đối nhấtquán, thời lượng ổn định và được phát đi theo định kỳ [41, tr.142]

Trong Giáo trình báo chí truyền hình, PGS.TS Dương Xuân Sơn đưa ra

khái niệm cụ thể hơn về chương trình truyền hình như sau:

Chương trình truyền hình là sự liên kết, sắp xếp, bố trí hợp lý các tinbài, bảng biểu, tư liệu bằng hình ảnh và âm thanh được mở đầu bằnglời giới thiệu, nhạc hiệu, kết thúc bằng lời chào tạm biệt, đáp ứng yêucầu tuyên truyền của cơ quan báo chí truyền hình nhằm mang lại hiệuquả cao nhất cho khán giả [39 tr 113]

Như vậy, chương trình truyền hình được hiểu gồm các chương trình như :chương trình “Thời sự”, chương trình “ Chào buổi sáng”, chương trình “ Cuộcsống thường ngày”, chương trình “ Sự kiện và bình luận”, chương trình “ Toàncảnh thế giới”…

Chương trình truyền hình là sản phẩm lao động của một tập thể bao gồmcác nhà báo, cán bộ kỹ thuật, bộ phận tài chính Chương trình truyền hình chính

là sự gặp nhau giữa nhu cầu, thị hiếu của công chúng với mục đích, ý tưởng sáng

tạo của những người làm chương trình thông qua phương tiện truyền hình Chấtlượng của một chương trình truyền hình được đánh giá bằng mức độ thu hút sựquan tâm của khán giả đối với chương trình đó và mức độ đạt được mục đích củanhững người làm chương trình.

Hiện nay, để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khán giả, các Đài Truyềnhình không ngừng đổi mới, nâng cao chất lượng chương trình theo hướng vừa đadạng phong phú vừa chuyên sâu Việc sắp xếp các chương trình trong ngày haytrong tuần luôn được các Đài Truyền hình cân nhắc kỹ lưỡng, bố trí sao cho tạođược sự thu hút liên tục đối với công chúng Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy,muốn xây dựng được các chương trình truyền hình thu hút người xem và xácđịnh được giờ phát sóng phù hợp, thì việc nghiên cứu công chúng- đối tượng củachương trình đó phải được đầu tư thực hiện một cách bài bản

1.1.2 Khái niệm về chương trình thời sự truyền hình

1.1.2.1 Khái niệm về chương trình thời sự

Theo Từ điển tiếng Việt của Trung tâm từ điển học, Nhà xuất bản Đà

nẵng- 1998 : “ Thời sự là tổng thể nói chung những sự việc ít nhiều quan trọngtrong một lĩnh vực nào đó, thường là xã hội - chính trị, xảy ra trong thời gian gầnnhất và đang được nhiều người quan tâm” [45, tr.923]

Theo các tác giả G.V Cudơnhetxốp, X.L Xvich, A.la Iurốpxki trong

cuốn Báo chí truyền hình :

“Chương trình thời sự” đơn giản giống như một bản tin trên báo, thôngbáo các sự việc, hơn nữa, đó là những sự việc được phân tích, kháiquát…Trên thực tế, chủ đề của bản tin là không giới hạn: nông nghiệp,nghệ thuật, kinh doanh, sáng chế, các sự kiện trong đời sống quốctế…” [20, tr.83-84]

Như vậy có thể hiểu, “chương trình thời sự” là chương trình chuyển tảimột cách nhanh chóng, kịp thời những thông tin về các sự kiện, vấn đề đangđược nhiều người quan tâm.

1.1.2.2 Khái niệm về chương trình thời sự truyền hình

Dựa trên nghiên cứu thực tiễn, tác giả quan niệm chương trình thời sựtruyền hình như sau: chương trình thời sự truyền hình là một chương trình truyềnhình được phát sóng định kỳ; có thời lượng ổn định; được kết cấu bởi các thểloại: tin, phóng sự, phỏng vấn, tường thuật trực tiếp…; thông tin, phản ánh, phântích, nhận định kịp thời về những sự kiện, vấn đề được nhiều người quan tâm,mới xảy ra, đang xảy ra và sẽ xảy ra ở trong nước và nước ngoài

*Phân biệt bản tin thời sự và chương trình thời sự

Các tác giả G.V Cudơnhetxốp, X.L.Xvích, A.la Iurốpxki trong cuốn Báo

chí truyền hình quan niệm về bản tin thời sự như sau :

Nhiều khi người ta còn gọi bản tin thời sự là bản tin ngắn Bản tin thời

sự là sự ghi lại những sự kiện lịch sử theo trình tự thời gian Trong báochí, thể loại thời sự là thông tin ngắn về sự việc Vậy nên bản tin ngắn

và bản tin thời sự trở nên đồng nghĩa Trong truyền hình, thể loại ấygồm bản tin được phát bằng lời và bản tin ngắn bằng hình ảnh…đối vớinhững người làm truyền hình thì họ thường sử dụng tên gọi “ bản tin”(khi nói đến mọi tin tức thời sự, kể cả bản tin được phát bằng lời) [20,tr.21-22]

Trên thực tiễn, ở Đài Truyền hình Việt nam có sự phân biệt nhất định giữa

“ bản tin thời sự” và “chương trình thời sự” So với chương trình thời sự, thì bảntin thời sự có thời lượng ngắn hơn, được kết cấu chủ yếu bằng các tin ngắn vàphóng sự ngắn Đài truyền hình Việt nam có các bản tin thời sự 9 giờ, 10 giờ, 12

giờ, 14 giờ, 16 giờ…Khác với các bản tin thời sự trong ngày, chương trình thời

sự 19 giờ được kết cấu bởi nhiều thể loại hơn: tin (tin ngắn, tin sâu, tin tườngthuật); phóng sự ( phóng sự sự kiện, phóng sự vấn đề, phóng sự điều tra…vớithời lượng từ 2 phút 30 giây đến 5 phút một phóng sự); phỏng vấn trực tiếp tạitrường quay; cầu truyền hình trực tiếp…Nếu như các bản tin thời sự chủ yếuthông tin, phản ánh nhanh về các sự kiện, vấn đề mới, thì chương trình thời sựngoài việc kịp thời thông tin, còn phân tích, bình luận về các sự kiện, vấn đề đó

1.2 Vị trí, vai trò chương trình thời sự của Đài Truyền hình Việt Nam.

1.2.1.Khái quát hệ thống bản tin, chương trình thời sự của Đài Truyền hình Việt Nam

Đài Truyền hình Việt nam có diện phủ sóng toàn quốc, nên đối tượngkhán giả của các bản tin và chương trình thời sự là người xem trên khắp mọimiền đất nước Do vậy các thông tin, vấn đề được đề cập trong các bản tin vàchương trình thời sự luôn bảo đảm tính toàn quốc Hệ thống bản tin, chươngtrình thời sự của Đài Truyền hình Việt nam luôn kịp thời đáp ứng nhu cầu nắmbắt tình hình trong nước và quốc tế của đông đảo khán giả cả nước Hiện naytrên kênh VTV1- kênh thời sự, chính luận của Đài Truyền hình Việt nam có cácbản tin và chương trình thời sự sau :

- Chương trình thời sự 19 giờ : là chương trình quan trọng nhất trongngày, được tiếp sóng trên toàn quốc và là chương trình có số lượng khán giả xemđông nhất Chính vì vậy, đây là chương trình được đầu tư nhiều nhất và có yêucầu cao nhất về chất lượng nội dung cũng như hình thức thể hiện

Trước thời điểm 1/4/2011 chương trình thời sự 19 giờ có thời lượng 40 phút (sauthời điểm 1/4/2011 thời lượng chương trình được tăng lên là 45 phút) Chươngtrình thời sự 19 giờ có nhiệm vụ thông tin, phản ánh kịp thời và đầy đủ các sự

kiện chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội…trong nước và thế giới quan trọng mớidiễn ra, đang và sẽ diễn ra Ngoài các tin phản ánh về hoạt động của các đồng chílãnh đạo Đảng và Nhà nước, chương trình thời sự 19 giờ luôn có các phóng sựvấn đề, phóng sự điều tra với sự phân tích, lý giải về các vấn đề được dư luậnquan tâm Theo dõi chương trình thời sự 19 giờ, khán giả có thể nắm đượcnhững sự kiện quan trọng nhất trong ngày, những chỉ đạo của lãnh đạo Đảng vàNhà nước, cũng như nhận được những phân tích có chiều sâu về các vấn đề lớncủa đất nước, những vấn đề được nhân dân quan tâm.

- Bản tin thời sự lúc 5 giờ 30 phút (trong chương trình Chào buổi sáng):

có thời lượng từ 8 phút đến 10 phút, gồm tin trong nước, tin quốc tế và tin thờitiết Đặc thù của bản tin này là cập nhật và thông tin nhanh về những sự kiện mớixảy ra ở trong nước và thế giới; những quyết đinh, chính sách mới được dư luậnquan tâm

- Bản tin thời sự lúc 6 giờ 00 (trong chương trình Chào buổi sáng): có thời

lượng từ 22 phút đến 25 phút gồm tin trong nước, tin quốc tế và tin thời tiết Bảntin gồm những tin tức cập nhật tới thời điểm phát sóng; đưa lại một số tin quantrọng đã phát lúc 5 giờ 30 phút nhưng được biên tập chi tiết hơn; các phóng sự

về kinh tế, văn hóa- xã hội được công chúng quan tâm, ưu tiên các đề tài về đờisống, thiết thực với người dân

- Bản tin thời sự lúc 6 giờ 50 phút (trong chương trình Chào buổi sáng):

có thời lượng 5 phút, gồm những tinh nhanh trong nước và quốc tế cập nhật tớithời điểm phát sóng; những nội dung đáng quan tâm trên các báo và tin thời tiết

- Bản tin thời sự 9 giờ : có thời lượng 25 phút gồm tin trong nước, tin quốc

tế, điểm báo và tin thời tiết Bản tin này gồm những tin tức cập nhật tới thời điểm

phát sóng và một số phóng sự ngắn về các vấn đề kinh tế, văn hóa-xã hội Do

thời điểm này, chưa có tin do các phóng viên của Ban Thời sự sản xuất trongngày, nên bản tin 9 giờ khai thác tin mới (hoặc cập nhật diễn biến mới) chủ yếubằng các nguồn tin lời, tin ảnh, nối điện thoại trực tiếp, nhằm phản ánh nhanhcác sự kiện, diễn biến mới Ngoài ra, bản tin cũng dành một thời lượng nhất định

để phát lại các tin tức quan trọng trong nước và quốc tế

- Bản tin thời sự 10 giờ: có thời lượng 15 phút, gồm tin trong nước, tin thể

thao và tin thời tiết Cách thức xây dựng bản tin này cũng tương tự như bản tin 9giờ, nhưng tin tức được biên tập ngắn gọn hơn

- Bản tin thời sự 12 giờ : có thời lượng 25 phút gồm tin trong nước, tin thếgiới, tin thể thao và tin thời tiết Thời điểm này, các tin, bài mới nhất do cácphóng viên Ban thời sự sản xuất, các trung tâm khu vực và các đài địa phươngbắt đầu được chuyển về Phòng Thư ký biên tập (bộ phận tiếp nhận, xử lý, biêntập và phát sóng bản tin) Đây là thời điểm thuận lợi để khán giả theo dõi tin tức,nên ban biên tập luôn cố gắng cập nhật những thông tin về các sự kiện chính trị,kinh tế, văn hóa, xã hội nổi bật trong ngày, đồng thời bản tin cũng dành một thờilượng thích đáng cho các phóng sự về những vấn đề dân sinh ở các địa phươngtrong cả nước

- Bản tin thời sự 14 giờ: có thời lượng 10 phút (gồm tin trong nước và tinthời tiết) Bản tin bao gồm những thông tin tiếp theo về các sự kiện đã đưa trongbản tin 12 giờ, thông tin nhanh về các chính sách kinh tế, xã hội nổi bật

- Bản tin thời sự 16 giờ có thời lượng 12 phút (gồm tin trong nước và tin

thời tiết) Bản tin này tiếp tục cập nhật các sự kiện diễn ra trong ngày, phát triểnmột vài vấn đề đã đưa tin trong các bản tin trước đó thành phóng sự hoặc phỏngvấn, ưu tiên đề tài về các vấn đề xã hội

- Bản tin thời sự 23 giờ: có thời lượng 15 phút ( gồm có tin trong nước, tin

thế giới và tin thời tiết) Bản tin luôn dành một phần thời lượng để tóm lượcnhững tin quan trọng trong ngày, phần còn lại là các tin, bài phản ánh những sựkiện diễn ra buổi tối; các phóng sự về văn hóa, xã hội nhẹ nhàng Với các chấtliệu như vậy, bản tin 23 giờ vừa cho người xem một cái nhìn toàn diện về các sựkiện quan trọng diễn ra trong ngày, vừa tạo cảm giác thư giãn cho khán giả vàothời điểm cuối ngày

- Các bản tin 0 giờ, 1 giờ, 2 giờ, 3 giờ, 4 giờ là các bản tin được được thểhiện bằng chữ và hình ảnh tĩnh (không có người dẫn) Các bản tin này vừa điểmlại các sự kiện nổi bật của ngày hôm trước, vừa thông báo về các sự kiện sẽ diễn

ra trong ngày, cập nhật tin tức thế giới, tin thời tiết, tin thể thao

Chương trình thời sự 19 giờ và các bản tin ( trừ các bản tin được thể hiệnbằng chữ và hình ảnh tĩnh) đều có người dẫn và được phát sóng trực tiếp, nênthông tin mới luôn được cập nhật ngay trong thời điểm phát sóng

Ngoài các bản tin và chương trình thời sự tổng hợp đã nêu, trên kênhVTV1 của Đài truyền hình Việt nam còn có các bản tin chuyên đề như: 3 bản tintài chính- kinh doanh ( lúc 7 giờ, 12 giờ 30, 21 giờ), 2 bản tin thế giới ( lúc 17giờ và 22 giờ)…

Nhiều vấn đề được nêu trong các bản tin và chương trình thời sự được

phát triển, phân tích sâu hơn trong các chuyên mục như : Sự kiện và bình luận,

Tạp chí kinh tế cuối tuần, Chính sách kinh tế và cuộc sống, Câu chuyện văn hóa, Toàn cảnh thế giới…Do vậy, hệ thống bản tin, chương trình thời sự và chuyên

mục trên VTV1 có một sự liên thông chặt chẽ về nội dung để khán giả nắm bắtđược các sự kiện, vấn đề thời sự một cách kịp thời và có chiều sâu

1.2.2 Vị trí, vai trò chương trình thời sự của Đài Truyền hình Việt Nam

Đài Truyền hình Việt Nam là Đài truyền hình quốc gia, là cơ quan trựcthuộc Chính phủ, có chức năng thông tin, tuyên truyền chủ trương, đường lối củaĐảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, là diễn đàn của nhân dân; thực hiệnchức năng giáo dục, nâng cao dân trí, góp phần nâng cao đời sống văn hoá, tinhthần của nhân dân; tăng cường thông tin đối ngoại, mở rộng hợp tác quốc tế,đồng thời đấu tranh có hiệu quả với các luận điệu phản tuyên truyền, gây chia rẽđoàn kết dân tộc, chống chế độ của các thế lực thù địch và phản động

Về vai trò của Đài Truyền hình Việt Nam, trong chuyến thăm Đài ngày26/1/2011, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, khi đó là Thường trực Ban Bí thư

đã nhấn mạnh:

Đài Truyền hình Việt Nam là Đài Truyền hình quốc gia duy nhất củaViệt Nam, là tiếng nói chính thống của Đảng, của Nhà nước, của nhândân Việt Nam Tôi muốn khẳng định một lần nữa rằng, tiếng nói củaĐài cực kỳ quan trọng Đây là tiếng nói của Đảng, của Nhà nước vàtiếng nói của những người lãnh đạo, tiếng nói của những nhà khoa học,tiếng nói của giới chuyên môn, tiếng nói của nhân dân Tiếng nói ấytạo được niềm tin rất lớn trong xã hội, có tác dụng hết sức lớn Mà điều

đó thì thể không đo bằng những thước đo thông thường được Mà phải

đo nó thông qua những tín hiệu phát triển ổn định của đất nước; thôngqua những thành tựu đối nội, đối ngoại của đất nước Một tiếng nóikhông chính xác sẽ có tác hại ghê gớm Một tiếng nói đúng, mà đúng

cả thời điểm, một cách khéo léo thì tác dụng vô kể

TS Nguyễn Thế Kỷ, Phó trưởng Ban Tuyên giáo trung ương đánh giá vềvai trò, vị trí của Đài truyền hình Việt Nam nói chung và chương trình thời sựnói riêng như sau:

Đài Truyền hình Việt nam, do vị thế là Đài truyền hình quốc gia, là cơquan ngôn luận của Đảng và Nhà nước Việt Nam, diễn đàn của nhândân Việt Nam; nhờ lợi thế về loại hình báo chí (báo hình- dễ nghe, dễxem, cho cả người không biết chữ, người khiếm thính); nhờ có phạm viphủ sóng rộng, nhanh chóng, sinh động, lôi cuốn do đó, Đài có một

vị trí hết sức quan trọng trong hệ thống các cơ quan báo chí của cảnước Đề cập đến Đài Truyền hình Việt Nam , không thể không nóiđến chương trình thời sự của Đài Hơn bất cứ chương trình nào, thời sựgiúp khẳng định tính chất báo chí của Đài: tính thông tin, tính địnhhướng, tính chiến đấu, tính hấp dẫn.    

  Tất cả các chương trình của Đài Truyền hình Việt Nam đều tham gia thựchiện các chức năng, nhiệm vụ của một Đài truyền hình quốc gia như đã nêu ởtrên Tuy nhiên, với đặc thù là tin tức được cập nhật liên tục, thông tin phongphú trên mọi lĩnh vực và mọi vùng miền, nên các bản tin và chương trình thời sự

có vai trò quan trọng hàng đầu, vai trò xung kích trong việc thực hiện nhiệm vụthông tin, tuyên truyền của Đài Truyền hình Việt Nam Chương trình thời sự làchương trình mang đậm chất báo chí nhất trên sóng truyền hình Các chức năng

cơ bản của báo chí : chức năng thông tin, chức năng tư tưởng, chức năng quản lý

và giám sát xã hội… cũng được thể hiện rõ nét nhất ở chương trình thời sự Đặcbiệt, chương trình thời sự 19 giờ được phát sóng vào giờ “ vàng”, tất cả các ĐàiTruyền hình cả nước cùng một thời điểm đều tiếp sóng chương trình này, nênchương trình thu hút được sự chú ý của đông đảo khán giả trên cả nước Điều

này đã lý giải vì sao, khi thực hiện các chức năng cơ bản của báo chí, chươngtrình thời sự của Đài Truyền hình Việt Nam đã có sức tác động mạnh mẽ tới đờisống xã hội

Nhờ một hệ thống bản tin, chương trình thời sự được phát sóng trực tiếpvới tần suất dày như nêu ở trên, thông tin về mọi lĩnh vực: chính trị, kinh tế, vănhóa, xã hội…ở trong nước và trên thế giới đều được cập nhật liên tục Tính kịpthời và độ phong phú của thông tin trong chương trình thời sự luôn được bảođảm nhờ một đội ngũ phóng viên, biên tập viên, quay phim đông đảo và có nhiềukinh nghiệm của Ban Thời sự, các trung tâm khu vực, các cơ quan thường trú ởnước ngoài của Đài Truyền hình Việt Nam; nhờ vào sự hợp tác chặt chẽ của cáccộng tác viên- là các phóng viên của các Đài Phát thanh- Truyền hình địaphương

Không chỉ phản ánh một cách kịp thời và trung thực các sự kiện, vấn đềthời sự, chương trình thời sự của Đài Truyền hình Việt nam còn thể hiện tínhđịnh hướng chính trị, tư tưởng rõ nét và đóng một vai trò quan trọng trong việctuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước Do chương trình thời

sự 19 giờ được đông đảo khán giả cả nước quan tâm theo dõi nhất, nên các đồngchí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã thực sự coi chương trình này là một kênh đặcbiệt quan trọng và hiệu quả để thông tin, tuyên truyền về đường lối, chính sáchcủa Đảng và Nhà nước Chính vì vậy, khác với các bản tin thời sự phát sóng trênkênh VTV1, chương trình thời sự 19 giờ luôn dành một thời lượng đáng kể đểphản ánh hoạt động của các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước; các đợt sinhhoạt chính trị lớn; các hội nghị, kỳ họp quan trọng của Đảng, Quốc hội, Chínhphủ Những thông điệp quan trọng, sự chỉ đạo của các đồng chí lãnh đạo Đảng

và Nhà nước, thông qua chương trình thời sự 19 giờ có thể tới được số lượng

người tiếp nhận đông nhất trong cùng một thời điểm Đây chính là ưu thế vượttrội của chương trình thời sự của Đài Truyền hình Việt Nam so với các chươngtrình thời sự truyền hình khác và là các loại hình báo chí khác

Tuyên truyền về đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước còn đượcthể hiện qua các phóng sự phân tích, bình luận về các chính sách này trongchương trình thời sự, để khán giả có thể nắm bắt được các quan điểm, đường lối,chính sách của Đảng và Nhà nước một cách đúng đắn và kịp thời Ngoài ra,nhiều phóng sự trong chương trình thời sự của Đài Truyền hình Việt Nam đãđóng vai trò tích cực trong việc đấu tranh với những quan điểm sai trái của cácthế lực thù địch, bảo vệ quan điểm, đường lối của Đảng, bảo vệ chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Với những nội dung tuyên truyền trên, chươngtrình thời sự của Đài Truyền hình Việt Nam đã thể hiện rất rõ chức năng tưtưởng của mình

Nhiều tin, bài trong chương trình thời sự của Đài Truyền hình Việt Nam

đã phát huy tích cực vai trò giám sát, phản biện xã hội, giúp các cơ quan quản lý

kịp thời giải quyết những bất cập Ví dụ: năm 2009, sau khi chương trình thời sự

của Đài Truyền hình Việt Nam phát sóng loạt phóng sự điều tra về dự án “ ma”phát quang, trồng rừng ở một số tỉnh: Thái Nguyên, Hoà Bình, Thanh Hoá ( vềmột số doanh nghiệp thu gom hàng vạn sổ đỏ của người dân để làm thủ tục vayvốn, nguy cơ người dân bị lừa đảo là rất lớn), lực lượng công an đã vào cuộc và

ngăn chặn kịp thời vụ việc; loạt phóng sự Thần y phố Cò về cách chữa bệnh

giẫm đạp lên người rất phản khoa học ở Thái Nguyên được phát trong chươngtrình thời sự của Đài Truyền hình Việt nam (7/2010) đã trở thành một trongnhững cơ sở quan trọng để các cơ quan chức năng vào cuộc và chấm dứt hoạtđộng này; về lĩnh vực điều hành kinh tế của chính phủ trong giai đoạn rất khó

khăn vừa qua, nhiều thông tin mang tính phát hiện trong chương trình thời sự củaĐài Truyền hình Việt Nam đã trở thành thông tin tham khảo có giá trị cho các

cơ quan quản lý nhà nước, để đưa ra các quyết sách và sự điều chỉnh kịp thời

Ngoài ra, những vấn đề quốc kế, dân sinh được đông đảo người dân cảnước quan tâm như : sự điều hành kinh tế vĩ mô, tình hình giá cả, các chính sách

an sinh xã hội, vấn đề môi trường, an toàn giao thông, an toàn vệ sinh thựcphẩm….đều được tập trung phản ánh, phân tích, lý giải trong chương trình thời

sự của Đài Truyền hình Việt Nam Đây là những vấn đề vừa mang tầm quốc gia,vừa rất thiết thân với người dân

TS.Trần Bảo Khánh- Hiệu trưởng Trường Cao đằng truyền hình đánh giá

về vị trí của chương trình thời sự của Đài truyền hình Việt Nam như sau :

Hầu hết những lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội, được đông đảocông chúng quân tâm, đã trở thành đề tài phản ánh của chương trìnhthời sự của Đài Truyền hình Việt nam Bất kỳ người xem nào, khi ngồitrước màn hình TV trong thời điểm có chương trình thời sự, đều có ýthức tập trung theo dõi hơn rất nhiều so với khi họ xem những chươngtrình khác Và bởi vì ở nước ta chỉ có một Đài phủ sóng toàn quốc phát

đi chương trình thời sự nên đây là nguồn cung cấp thông tin quan trọngđối với người xem

Chương trình thời sự của Đài Truyền hình Việt Nam thực sự đã trở thànhmón ăn tinh thần không thể thiếu của khán giá Việt Nam Kết quả khảo sát củatác giả đối với khán giả ở nhiều độ tuổi cho thấy, 71,52% số người được hỏithường xuyên theo dõi chương trình thời sự 19 giờ Theo kết quả của một sốcuộc điều tra khán giả, trong số các chương trình truyền hình trong cả nước thìchương trình thời sự 19 giờ là chương trình có lượng khán giả xem đông nhất

Kết quả này vừa là nguồn động viên to lớn, nhưng cũng vừa tạo một áp khôngnhỏ đối với những người làm chương trình trước yêu cầu nâng cao chất lượngchương trình để xứng đáng với sự tin yêu của khán giả

1.3 Những yêu cầu đối với chất lượng chương trình thời sự của Đài Truyền hình Việt Nam

1.3.1 Yêu cầu về nội dung chương trình

Xuất phát từ vị trí, vai trò của Đài Truyền hình Việt Nam là một Đàitruyền hình quốc gia có nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền về đường lối, chínhsách của Đảng và Nhà nước, là diễn đàn của nhân dân, nên yêu cầu đối với nộidung của chương trình thời sự là phải thông tin kịp thời và đúng định hướng các

sự kiện quan trọng mang tầm quốc gia diễn ra trong ngày (đặc biệt là các sự kiệnchính trị lớn, các chỉ đạo của lãnh đạo cấp cao); kịp thời phản ánh những sự kiện,vấn đề thời sự đáng chú ý ở trong nước và trên thế giới; phân tích và bình luậnnhững vấn đề mà dư luận đang cần sự lý giải…

Xin được nêu một số yêu cầu cụ thể đối với nội dung thông tin trongchương trình thời sự của Đài Truyền hình Việt Nam:

-Thông tin phải chuẩn xác, chính thống : đây là yếu tố bắt buộc đối vớichương trình thời sự của một Đài Truyền hình quốc gia- tiếng nói chính thốngcủa Đảng và Nhà nước

- Thông tin phải nhanh chóng, kịp thời: đây là những yếu tố hàng đầu bảođảm chất lượng nội dung và uy tín của sản phẩm báo chí nói chung và chươngtrình thời sự truyền hình nói riêng

- Thông tin phải trung thực : thông tin phải phản ánh đúng bản chất của sựviệc, hiện tượng; không làm sai lệch sự việc, hiện tượng, vấn đề

- Thông tin phải bảo đảm tính định hướng: khi thông tin, phân tích, bìnhluận về một sự việc, vấn đề cần phải xuất phát từ lợi ích của Đảng, dân tộc, quốcgia và cộng đồng.

- Thông tin phải phong phú, đa dạng : thông tin trong chương trình thời sựcủa Đài Truyền hình Việt Nam cần phải bao quát mọi lĩnh vực: chính trị, kinh tế,văn hóa, xã hội… trên bình diện toàn quốc và thế giới

- Thông tin phải thiết thực với công chúng: đây là yêu cầu không thể thiếu,

để bảo đảm sự gần gũi của chương trình với khán giả cũng như tăng tính hấp dẫncủa chương trình

1.3.2 Yêu cầu về hình ảnh

Tin và phóng sự truyền hình tạo sự hấp dẫn cho người xem chính là nhờ

có hình ảnh Do đó hình ảnh của tin, phóng sự phải xác thực, hàm chứa thôngtin Đối với tin, do phản ánh nhanh một sự kiện thời sự với thời lượng ngắn, nênhình ảnh phải có tiết tấu nhanh, hình ảnh rõ nét, bố cục khuôn hình chặt chẽ, đithẳng vào vấn đề, để sao cho người xem có thể hiểu ngay được chuyện gì xảy ra.Đối với phóng sự, do nội dung phản ánh sự kiện, hiện tượng, vấn đề trong quátrình phát sinh, phát triển, nên hình ảnh trong mỗi trường đoạn của phóng sựphải phù hợp với lời bình để người xem cảm nhận được tính chân thực của sựviệc Độ dài của mỗi hình ảnh phụ thuộc vào ý đồ và tầm quan trọng của hìnhảnh đó Khi chuyển từ trường đoạn này sang trường đoạn khác phải dùng thủpháp chuyển cảnh hợp lý, tránh gây sốc cho người xem Kết cấu hình ảnh củacác trường đoạn phải tạo được mối liên quan với nhau theo logic của sự việc(thời gian, không gian, tính chất, quan hệ…) thì hình ảnh mới thể hiện được nộidung của phóng sự

Vì màn hình tivi nhỏ, nên người xem không thể nhìn rõ các chi tiết trongnhững cảnh trung, toàn, chỉ cảnh cận mới tác động mạnh đến người xem, vì vậyphóng sự truyền hình phải ưu tiên cho hình ảnh cận (cần có những hình ảnh cận,đặc tả ở những góc quay đặc biệt, những hình ảnh đó sẽ tạo ấn tượng cho ngườixem) Trong phóng sự truyền hình nên tránh việc dàn dựng để ghi hình nhằmbảo đảm tính chân thực của sự việc Vì vậy, các phóng viên quay phim phải cóphản xạ rất nhanh để có thể “chộp” được những hình ảnh “đắt” khi xảy ra sựviệc Hình ảnh quay phải nét, đủ sáng và đúng sáng, không sai màu, không cốtình làm sai màu để tạo hiệu quả khác.

1.3.3.Yêu cầu về âm thanh

* Yêu cầu về lời bình : do tin, phóng sự truyền hình đã có sự hỗ trợ của hình ảnh,

nên lời bình cần ngắn gọn, xúc tích, dễ hiểu, đặc biệt lời bình cần phù hợp vớihình ảnh Lời bình nên do chính phóng viên đọc để truyền đạt được cảm xúc củatác giả Khác với độc giả của báo in, họ có thể đọc đi đọc lại một bài báo, khángiả của truyền hình chỉ được xem-nghe một lần, không thể lặp lại, nên sự chú ýcủa khán giả thường chỉ tập trung vào những câu đầu tiên Vì thế lời bình chotin, phóng sự thời sự vừa phải ngắn gọn lại vừa phải nêu bật được chủ đề ngay từnhững câu đầu tiên

* Yêu cầu về tiếng động hiện trường: tin, phóng sự thời sự nhất thiết phải có âm

thanh hiện trường, nó thể hiện sự chân thực của bối cảnh, làm cho người xemcảm nhận một cách xác thực hơn, sinh động hơn về sự việc trên màn hình Tiếngđộng hiện trường phải liền mạch, phải logic với hình ảnh Đối với những tin, bàithời sự phản ánh chân thực, tuyệt đối không sử dụng tiếng động giả Ngoài ra,

tiếng phỏng vấn, tiếng phát biểu, tiếng dẫn hiện trường phải chuẩn ( không vỡtiếng, om tiếng và không được ghi quá mức quy định trên thiết bị)

1.3.4 Yêu cầu về kết cấu chương trình

Đối với một chương trình thời sự truyền hình, kết cấu chương trình chính

là sự sắp xếp các chất liệu: tin, phóng sự, phỏng vấn… thành một chương trìnhhoàn chỉnh, ở đó thể hiện mục đích thông tin; quy mô, tầm quan trọng và sự đadạng của thông tin Yêu cầu đối với kết cấu một chương trình thời sự phải bảođảm những yếu tố sau :

- Một trật tự sắp xếp tin, bài ổn định nhưng không cứng nhắc ( trongtrường hợp đặc biệt có thể thay đổi trật tự), vừa bảo đảm định dạng cơ bản củachương trình, nhưng vẫn linh hoạt trong những trường hợp đặc biệt

Thông thường kết cấu của chương trình thời sự của Đài Truyền hình Việt Namnhư sau : mở đầu bằng hình hiệu, tiếp đến là phần giới thiệu các tin chính, tiếpsau là tin, bài được sắp xếp theo trật tự của các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, xãhội, văn hóa, tin thế giới Tuy nhiên, trong những trường hợp đặc biệt, khi xảy ranhững thảm họa lớn, đột xuất ( như động đất, sóng thần, bão lũ, tai nạn nghiêmtrọng…), thì những tin này được xếp lên đầu chương trình để tạo sự chú ý ngaylập tức cho người xem, cũng như làm tăng độ hấp dẫn của chương trình

- Việc sắp xếp tin, phóng sự phải mạch lạc, tạo cho khá giả thấy đượcnhững mảng vấn đề rõ ràng, có điểm nhấn, có tiết tấu; nhịp độ không quá nhanh,nhưng không quá chậm Để tạo được nhịp điệu cho chương trình và để khán giả

dễ theo dõi cần sắp xếp một cách hợp lý các hình cắt, hình giới thiệu xen kẽ cáccụm tin, bài

- Kết cấu chương trình thời sự phải bảo đảm sự cân đối giữa các thể loạitác phẩm cũng như lĩnh vực phản ánh

Một chương trình thời sự có kết cấu hợp lý là chương trình, mà khi xem,khán giả thấy hấp dẫn, dễ theo dõi, dễ nắm bắt vấn đề và được thoả mãn nhu cầutiếp nhận thông tin về mọi mặt của đời sống xã hội

1.3.5 Yêu cầu về người dẫn chương trình

Người dẫn chương trình thời sự là người đại diện cho ban biên tập dẫn dắtngười xem đến với các sự kiện thời sự, là linh hồn của chương trình Họ có vaitrò rất quan trọng trong việc tạo sự hấp dẫn, lôi cuốn đối với người xem, tạo bảnsắc, uy tín và dấu ấn của chương trình thời sự

Nếu xét cả về quy mô tổ chức lẫn độ phủ sóng, chương trình thời sự của ĐàiTruyền hình Việt Nam giữ vai trò quan trọng hàng đầu trong hệ thống báo chícủa cả nước Vì vậy, về nguyên tắc, những người dẫn chương trình thời sự củaĐài Truyền hình Việt nam phải là những người chuyên nghiệp nhất, chất lượngnhất trong hệ thống các Đài Truyền hình hiện nay trên cả nước Dưới đây là một

số yêu cầu cụ thể đối với người dẫn chương trình thời sự của Đài Truyền hìnhViệt nam:

- Người dẫn chương trình thời sự trước hết phải là một biên tập viên, nếu làmột phóng viên có kinh nghiệm thì càng tốt;

- Có ngoại hình ưa nhìn, có giọng nói rõ ràng, truyền cảm, phát âm chuẩn,biết nhấn mạnh và lên xuống giọng đúng lúc, đúng chỗ;

- Có kỹ năng phỏng vấn, có khả năng giao tiếp tốt, tự nhiên.

Từ thực tiễn công việc, biên tập viên Quang Minh, người dẫn chương trìnhthời sự 19 giờ của Đài Truyền hình Việt Nam đã nêu ra một số yêu cầu vớingười dẫn chương trình thời sự như sau:

Người dẫn chương trình thời sự phải có độ tin cậy cao, phải là người có

uy tín trong xã hội Đài Truyền hình Việt Nam là cơ quan ngôn luậnchính thống của Đảng và Nhà nước Vì vậy, yếu tố chuẩn trong thôngtin là tiêu chí số một của chương trình Sự chính xác, đáng tin cậy củathông tin chủ yếu được hình thành bởi cách truyền tải thông tin của tin

và phóng sự, nhưng cách thể hiện của người dẫn cũng có vai trò quantrọng Người xem không được chứng kiến tận mắt sự việc xảy ra Vìvậy, người dẫn nếu không tạo được sự tin tưởng đối với người xem,cũng rất khó để thuyết phục người xem Độ tin cậy cao là một giá trịđược hình thành bởi nhiều yếu tố, trong đó có lẽ quan trọng nhất làkiến thức và trình độ của người dẫn Chương trình thời sự là một bảntin tổng hợp, vì vậy, kiến thức của người dẫn cũng phải là kiến thứctổng hợp

Về yêu cầu đối với người dẫn chương trình thời sự 19 giờ, biên tập viêndẫn chương trình Vân Anh ( Ban Thời sự- Đài Truyền hình Việt Nam) cho biết:

Đối với người dẫn chương trình thời sự 19 giờ, thì điều đầu tiên vàcũng là quan trọng nhất là phải nắm bắt được nội dung của chươngtrình đó Người dẫn cần phải nắm rõ hôm nay sự kiện gì sẽ xảy ra? sựkiện gì đang được dư luận quan tâm? sự kiện gì đang có tầm ảnh hưởnglớn đến đời sống, đến các mối quan hệ…Người dẫn cũng chính làngười làm kịch bản Do vậy, nếu nắm bắt trước được những tin, bài sẽ

có trong chương trình, thì người dẫn đã có thể hình dung được phần lớnnội dung sẽ truyền tải, sẽ móc nối, tạo mạch và tiết tấu cho chươngtrình cũng như sẽ viết được những lời dẫn có sức thu hút đối với khángiả.

Tiểu kết chương 1:

Trong chương 1, tác giả đã làm rõ các khái niệm về chương trình truyềnhình, chương trình thời sự truyền hình; khái quát hệ thống bản tin, chương trìnhthời sự của Đài Truyền hình Việt Nam, đồng thời khẳng định vị trí, vai trò quantrọng của chương trình thời sự 19 giờ đối với mọi mặt của đời sống xã hội Dựatrên lý luận truyền hình cũng như kinh nghiệm thực tiễn, tác giả đã đặt ra nhữngyêu cầu cụ thể đối với chất lượng chương trình thời sự của Đài Truyền hình ViệtNam, với tư cách là Đài Truyền hình quốc gia Đây là cơ sở để tác giả triển khaiviệc đánh giá chất lượng chương trình thời sự 19 giờ một cách toàn diện ởchương 2 của luận văn

Chương 2

THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG CHƯƠNG TRÌNH THỜI SỰ 19 GIỜ

CỦA ĐÀI TRUYỀN HÌNH VIỆT NAM

2.1 Về nội dung chương trình

2.1.1 Ưu điểm

2.1.1.1 Thông tin luôn bảo đảm tính kịp thời, tính toàn quốc, tầm quốc gia và

quốc tế

Nhìn tổng thể, chương trình thời sự 19 giờ của Đài truyền hình Việt Nam

đã phản ánh kịp thời và đầy đủ các sự kiện quan trọng nhất ở mọi lĩnh vực.Thông tin trong chương trình thời sự 19 giờ luôn bảo đảm các yếu tố: nhanh,

chuẩn xác, có tính chất toàn quốc, mang tầm quốc gia và quốc tế Nếu xem đều

đặn chương trình thời sự 19 giờ, về cơ bản khán giả đã nắm được những sự kiệnquan trọng nhất diễn ra ở trong nước và thế giới Từ những sự kiện trọng đại củađất nước ( Đại hội Đảng, bầu cử Quốc hội …), thông tin về các chỉ đạo quantrọng của lãnh đạo Đảng và Nhà nước, đến các thông tin thiết thực đối với ngườidân như: giá cả, dịch bệnh, thiên tai, tai nạn…; các sự kiện lớn của thế giới vàkhu vực như : khủng hoảng chính trị ở một loạt nước Bắc Phi và Trung Đông,động đất và sóng thần ở Nhật bản, các hội nghị quốc tế và khu vực quan trọngđều được phản ánh kịp thời và đầy đủ trong chương trình thời sự 19 giờ Thờigian gần đây phóng viên Đài Truyền hình Việt Nam đã tăng cường hiện diện ởcác điểm nóng trên thế giới để kịp thời cung cấp các thông tin và hình ảnh vềnhững sự kiện mang tầm cỡ quốc tế, vốn trước đây vẫn khai thác của các kênhtruyền hình nước ngoài Điều này đã góp phần nâng cao vị thế và uy tín chươngtrình thời sự của Đài truyền hình Việt Nam

Do chương trình thời sự được phát sóng trực tiếp nên thông tin luôn đượccập nhật trong quá trình phát sóng Điều này tạo điều kiện thuận lợi để thông tinmột cách kịp thời nhất tới khán giả truyền hình cả nước những sự kiện, chỉ đạo,thông báo… quan trọng Việc thiết lập cầu truyền hình trực tiếp trong chươngtrình thời sự còn cho phép khán giả chứng kiến diễn biến của sự kiện vào chínhthời điểm đó Chương trình thời sự 19 giờ đã tận dụng tối đa ưu thế vượt trội củatruyền hình trực tiếp để phản ánh một cách kịp thời nhất những sự kiện, vấn đềđược người dân cả nước quan tâm theo dõi, đặc biệt là những trận bão lũ lớn Ví

dụ như trận lũ lịch sử ở miền Trung tháng 10 năm 2010, liên tục trong nhiềungày, trong chương trình thời sự, Đài Truyền hình Việt Nam đã thiết lập cầutruyền hình trực tiếp với các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất của lũ là: Nghệ

an, Hà tĩnh, Quảng Bình Khán giả được theo dõi những hình ảnh trực tiếp từvùng lũ, nghe tiếng nói trực tiếp của người dân, của chính quyền địa phương vàbình luận tại chỗ của phóng viên.Việc truyền tải những thông tin, hình ảnh, tiếngđộng trực tiếp như vậy là sự thể hiện cao nhất của tính kịp thời, đồng thời tạohiệu quả tác động tới người xem hơn bất cứ loại hình truyền thông nào Chính vìvậy mà các thông tin nhanh nhạy về tình hình bão lũ trong chương trình thời sựcủa Đài Truyền hình Việt Nam đã giúp các cơ quan chức năng có thêm thông tintrong công tác điều hành, chỉ đạo; khơi dậy lòng tương thân tương ái của đồngbào cả nước, góp phần chia sẻ khó khăn cho những người gặp nạn

Một trong những sự kiện để lại dấu ấn đối với khán giả truyền hình cả nướctrong năm 2011 là chiến dịch đưa người lao động Việt nam từ Libi về nước dotình hình chiến sự tại nước này Xác định đây là sự kiện được khán giả cả nướcđặc biệt quan tâm, Ban Thời sự đã chủ động lên kế hoạch tổ chức sản xuất để kịpthời phản ánh chiến dịch này từ nhiều góc độ : chỉ đạo của chính phủ, chiến dịch

di tản tại chỗ, sự phối hợp của Tổng công ty hàng không Việt nam… Ngày24/2/2011, chương trình thời sự 19 giờ đã kịp thời phát những tin tức đầu tiên vềtình hình người lao động Việt Nam tại Libi qua 2 cuộc phỏng vấn với nhữngthông tin hữu ích Đó là phỏng vấn ông Đào Duy Tiến - Đại sứ Việt Nam lại Libi

và bà Nguyễn Thị Kim Ngân - Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.Cuộc phỏng vấn ông Đào Duy Tiến được thực hiện qua đường điện thoại, thông

tin cập nhật về tình hình lao động Việt Nam ở Libi (chưa lao động Việt Nam nào

thương vong, Đại sứ quán Việt nam đang đẩy nhanh hoạt động hoạt bảo vệ người lao động) Những thông tin từ một đại diện của Chính phủ Việt Nam tại

Libi đã mang đến độ tin cậy cao đối với khán giả Ngay sau phỏng vấn ông ĐàoDuy Tiến là cuộc phỏng vấn bà Nguyễn Thị Kim Ngân – Bộ trưởng Bộ Laođộng – Thương binh và Xã hội Bà Nguyễn Thị Kim Ngân mang đến cho khángiả những thông tin về động thái của Chính phủ nhằm nhanh chóng giải quyếtvấn đề người lao động tại Libi Đó là Chính phủ đã thành lập các nhóm công tácsang Libi và các nước lân cận để hỗ trợ thức ăn nước uống, thiết lập cầu hàngkhông để đưa người lao động Việt nam về nước… Có thể thấy, các phỏng vấnnày xuất hiện cùng với những tin tức đầu tiên về người lao động Việt Nam tạiLibi mang đến những thông tin rất có giá trị và kịp thời Điều này giúp cho thânnhân người lao động yên tâm hơn nhờ nỗ lực không mệt mỏi của Chính phủ cả ởtrong và ngoài nước

Đặc biệt, một nhóm phóng viên của Ban Thời sự đã được kịp thời cử đi theođoàn công tác của Chính phủ đưa người lao động Việt nam tại Libi về nước Nhờvậy, trong chương trình thời sự 19 giờ (từ 26/2/2011 đến 13/3/2011) thông tin vềcông tác đưa người lao động Việt nam tại Li-bi về nước được cập nhật liên tục

(thông tin về thành lập sở chỉ huy tiền phương đóng tại Tuynidi, nước láng giềng

của Libi để di tản lao động Việt Nam về nước; về tình hình tại chỗ của số người lao động này, về việc thiết lập cầu hàng không đưa họ về nước, về chuyến bay cuối cùng đưa người lao động về nước …) Đặc biệt loạt phóng sự do nhóm

phóng viên Ban Thời sự thực hiện về tình hình người lao động Việt nam tại biêngiới Tuynidi - Libi với những hình ảnh sinh động, với tiếng nói của những người

vừa trải qua quãng thời gian đầy hiểm nguy (Anh Hoàng Văn Hải: “Chúng tôi

đến đây được là rất vất vả, hơn 10 ngày qua chúng tôi phải ăn rau dại, ăn bất cứ thứ gì để sống, phải chạy liên tục trên đường…); về cảm xúc vui mừng của họ

khi nhận được sự tận tình giúp đỡ từ trong nước ( anh Ngô Duy Báu nói: “ Về

được đến đây chúng tôi cảm thấy vui, vì chỉ còn ít thời gian nữa là được về nhà Chị Bảo thị Ba Li “chúng em rất vui mừng khi thấy nhà nước hỗ trợ chúng em…” (phóng sự ngày 3/3/2011) Để kịp thời chuyển tải thông tin về chiến dịch

di tản người lao động tại Libi về nước, nhóm phóng viên thời sự đã sử dụngnhiều hình thức chuyển tin : tin lời, tin điện thoại, phóng sự…Do điều kiện tácnghiệp tại khu vực Bắc Phi rất khó khăn, Ban Thời sự đã phải cử những phóngviên có trình độ chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp tốt nhất, đặc biệt là sựnhanh nhạy trong xử lý thông tin, sự thuần thục trong việc ứng dụng công nghệtruyền tin để đảm bảo thông tin và hình ảnh được truyền về một cách nhanhchóng và an toàn

Việc thông tin kịp thời về chiến dịch di tản người lao động Việt nam từLibi về nước đã làm khán giả cả nước, đặc biệt là gia đình của những người laođộng tại Libi cảm thấy yên tâm và tin tưởng vào Chính phủ Cũng nhờ hiệu quảcủa đợt thông tin, tuyên truyền này mà Ban Thời sự, Đài Truyền hình Việt Nam

đã được lãnh đạo cấp cao biểu dương

Một sự kiện đáng chú ý khác của năm 2011- trận động đất và sóng thầnnghiêm trọng nhất trong lịch sử tại Nhật bản- cũng được chương trình thời sự 19giờ phản ánh và phân tích một cách kịp thời và đầy đủ, dưới nhiều góc độ, vớinhiều cách khai thác thông tin : thông tin từ phóng viên thường trú của Thôngtấn xã Việt nam tại Nhật bản, từ nguồn tin nước ngoài, từ Đại sứ quán Việt namtại Nhật bản, sự phân tích của các nhà khoa học trong và ngoài nước về hậu quảcủa động đất và sóng thần…Ngày 11 tháng 3 năm 2011, chỉ ít giờ sau khi xảy ratrận động đất và sóng thần tại Nhật bản, cùng với việc phát sóng những hình ảnhmới nhất khai thác từ Đài NHK của Nhật bản, Ban Thời sự đã nối điện thoại vớiphóng viên Đào Thanh Tùng- Trưởng phân xã của Thông tấn xã Việt nam tạiTô-ky-ô (Nhật bản) Ngoài việc cung cấp những thông tin mới nhất về trận động

đất và sóng thần, phóng viên Thanh Tùng còn cho biết “… trong lúc tôi đang

trả lời điện thoại của Đài Truyền hình Việt Nam thì tôi vẫn đang thấy sự rung lắc của dư chấn…” Chi tiết rất sống động này thực sự tác động tới cảm xúc của

khán giả, làm cho người xem cảm nhận được tính tức thời của thông tin BanThời sự đã kịp thời cử nhóm phóng viên tới Nhật bản đề phản ánh về tình hìnhcộng đồng người Việt Nam tại đây cũng như về hậu quả của động đất và sóngthần Nhờ vậy, trong chương trình thời sự 19 giờ liên tục có các thông tin cậpnhật từ thành phố Sen-đai (Nhật bản), một trong những khu vực bị ảnh hưởngnặng nề của trận động đất, sóng thần và cũng là nơi có học sinh Việt nam họctập Đặc biệt, các phóng sự phản ánh kịp thời việc Đại sứ quán Việt Nam tạiNhật bản đưa những người Việt Nam đang học tập và sinh sống tại Nhật bản rakhỏi khu vực nguy hiểm đã dành được sự quan tâm lớn của khán giả

2.1.1.2.Nội dung chương trình có tính chính luận cao

Tính chính luận của chương trình thời sự 19 giờ được thể hiện rõ nét ởnhững vệt tuyên truyền lớn nhân các sự kiện quan trọng của đất nước và ở việcđánh giá, bình luận, đưa ra quan điểm về những vấn đề thời sự nổi cộm, đangđược dư luận quan tâm

Đối với những sự kiện lớn của đất nước (Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ

XI, bầu cử Quốc hội khóa XIII và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2016…) chương trình thời sự của Đài truyền hình Việt nam không chỉ phản ánhmột cách kịp thời mà còn tuyên truyền có chiều sâu với những tác phẩm mangtầm tư tưởng và lý luận sâu sắc Ví dụ, trong dịp diễn ra Đại hội Đảng toàn quốclần thứ XI, chương trình thời sự 19 giờ đã có vệt tuyên truyền rất hiệu quả với

2011-các phóng sự mang tính chính luận cao : Đảng cộng sản ra đời, bước ngoặt vĩ

đại của cách mạng Việt nam (1/1/2011); Đại hội Đảng lần thứ II- Đại hội kháng chiến thắng lợi (2/1/2011); Đại hội Đảng lần thứ III: Xây dựng chủ nghĩa xã hội

ở miền Bắc và đấu tranh thống nhất nước nhà (3/1/2011); Đại hội VI- Đại hội của quyết tâm đổi mới ( 6/1/2011); Tổng kết 20 năm thực hiện cương lĩnh 1991

(7/1/2011); Nhiệm kỳ Đại hội Đảng XI chuyển từ hội nhập kinh tế quốc tế sang

hội nhập quốc tế (9/1/2011); 5 năm vượt khó thực hiện nghị quyết kinh tế-xã hội của Đại hội Đảng X (11/1/2011)…Bằng những lập luận có chiều sâu và ví dụ

thực tiễn, những phóng sự này đã khẳng định vai trò quyết định của Đảng Cộngsản Việt nam đối với sự nghiệp bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước, từ đócủng cố niềm tin của người dân đối với Đảng trước thềm Đại hội Đảng toàn quốclần thứ XI

Thời gian gần đây, nhiều vấn đề được dư luận quan tâm đã được phân tíchmột cách sâu sắc và có sức thuyết phục trong các phóng sự “ tiêu điểm” của

chương trình thời sự 19 giờ Những phóng sự này có giá trị cao trong việc pháthiện những bất cập để từ đó có các giải pháp phù hợp Nhiều phóng sự loại này

đã có tác động xã hội tốt và nhận được sự ủng hộ của đông đảo khán giả như

loạt phóng sự: Xu hướng lệch chuẩn về văn hóa của một số báo điện tử; Lệch

chuẩn trong biểu diễn của các nghệ sỹ; Bất hợp lý trong việc xét tặng giải thưởng Hồ Chí Minh, giải thưởng Nhà nước và danh hiệu cho các văn nghệ sỹ.

Điểm khác biệt trong cách tiếp cận về các vấn đề này của Đài truyền hình Việtnam so với nhiều tờ báo khác là : không chạy theo các chi tiết giật gân; lời bìnhsắc sảo nhưng không cực đoan, có tinh thần xây dựng; có câu chuyện, dẫn chứngmột cách khách quan, từ đó nâng lên thành vấn đề lớn đáng quan tâm của cả xãhội Đây cũng là yêu cầu của Ban Thời sự đối với nhóm phóng viên thực hiệncác phóng sự “tiêu điểm” để bảo đảm những vấn đề được đề cập phải xứng tầmvới vị thế của Đài Truyền hình quốc gia, có tác động tích cực tới đời sống xã hội

Phóng sự Lệch chuẩn trong biểu diễn của các nghệ sỹ của nhóm phóng

viên Kiều Trinh- Việt Cường phát sóng trong chương trình thời sự 19 giờ ngày17/7/2011 là một ví dụ về hiệu quả tác động tới dư luận xã hội Phóng sự này đãlên tiếng phê phán một thực trạng nhức nhối trong thị trường âm nhạc hiện nay

Đó là xu hướng nhiều ca khúc nhảm nhí, không có giá trị nghệ thuật, hát nhép,đạo nhạc và ăn mặc hở hang phản cảm xuất hiện trên các website âm nhạc, thậmchí trên cả băng đĩa nhạc và sân khấu biểu diễn của một số người tự xưng là nhạc

sỹ, ca sỹ Phóng sự đã cung cấp cho khán giả những ví dụ xác thực về hiện tượngbiểu diễn phản cảm, phi nghệ thuật của không ít ca sỹ hiện nay:

Không biết gọi đây là gì? Đọc những con chữ vô nghĩa trên nền những nốt nhạc bị loạn, bị méo? Hay lỗi về thu thanh? Dập khuôn phong cách của ngôi sao Lady Gaga với những lời lẽ nhí nhố nhiều người sẽ

hỏi đây có phải là người Việt Nam không (hình ảnh video clip biểu diễn của các ca sỹ với các bài hát và phong cách biểu diễn phản cảm)

…Thậm chí nhiều người còn mượn luôn cả giai điệu nước ngoài Không khó để nhận ra sự giống nhau đến bất ngờ giữa bản nhạc Việt này với một ca khúc quốc tế từng làm mưa làm gió gần 2 thập kỷ trước Hiện Cục Nghệ thuật Biểu diễn Bộ Văn hóa Thể thao và

Du lịch đang giữ một danh sách tới 70 ca khúc Việt bị nghi là "đạo nhạc", trong đó nhiều bài giống đến 80-90% nhạc nước ngoài.Không chỉ đạo nhạc mà còn "đạo hát" Rơi micro mà vẫn có tiếng hát Đang

có xu hướng giọng kém, hát nhép, miễn là mà ăn mặc hở hang vẫn có thể nổi tiếng " ( Hình ca sỹ rơi micro vẫn có tiếng hát, ăn mặc hở hang, quằn quại trên sân khấu)

Phóng viên đã trích được nhiều ý kiến có giá trị thể hiện sự phản ứng gay

gắt trước hiện tượng này :

"Dùng từ thảm họa là không ngoa đâu Không phải là đọc, cũng không phải là nhạc Tôi không hiểu đấy là cái thể loại nhạc gì" (ca sỹ

Mỹ Linh trả lời phỏng vấn); “Quả thật là nếu mà xem lại nhiều lần, soi xét kỹ về ca từ thì không thể chấp nhận được”(thanh niên Vũ Tuấn Phong- Hà Nội trả lời phỏng vấn); "Hát nhép đến 60 % ăn mặc dễ dãi, sáng tác dễ dãi , gây tác hại ghê gớm tới nền nghệ thuật và ca hát của chúng ta " (Nghệ sỹ nhân dân Trung Kiên trả lời phỏng vấn)) Không chỉ dừng ở mức phản ánh hiện thực, tác giả đã có những đánh giá

xác đáng về sự bất cập trong công tác quản lý, đồng thời đưa ra một ví dụ vềcách xử lý kiên quyết của một nước láng giềng trước hiện tượng biểu diễn phản

cảm của một số nghệ sỹ, như một thông điệp gửi tới các cơ quan quản lý củaViệt Nam: Cần có giải pháp quyết liệt:

Tại đất nước láng giềng Malaixia, 5 cô gái nhóm Pussycat Dolls đến từ nước Mỹ phải nộp phạt hơn 3000 USD cho chính quyền Kuala Lumpur

vì trang phục diễn quá gợi cảm, không phù hợp với văn hóa Á đông Lần lượt các nghệ sỹ như Linkin Park, Gwen Stefani phải tuân thủ luật

lệ nghiêm ngặt, thậm chí gần đây nữ ca sỹ lừng danh Beyonce đã phải hủy bỏ buổi trình diễn tại Malaixia do những quy định về trang phục

ngày trên trang web chia sẻ video Youtube đã có gần 45 ngàn lượt người xem

phóng sự, với hơn 400 ý kiến nhận xét, bình luận Đặc biệt, cũng chỉ trong 3ngày đã có tới gần 5.000 thành viên bày tỏ sự đồng tình với phóng sự này trên

trang mạng xã hội Facebook.

Đạt được hiệu quả về nhiều mặt như trên là nhờ nhóm phóng viên đã chọnđược cách tiếp cận vấn đề rất có sức thuyết phục : chọn những ví dụ xác đáng,lấy ý kiến của nhiều tầng lớp nhân dân, đặc biệt là các nghệ sỹ có uy tín và cácnhà quản lý; nêu kinh nghiệm của các nước…để làm nổi bật tình trạng nhứcnhối trong thị trường âm nhạc hiện nay, gửi một thông điệp khẩn thiết tới cácnhà quản lý để chấn chỉnh thực trạng này, đồng thời góp phần quan trọng vàoviệc định hướng giá trị thẩm mỹ đúng đắn cho khán giả

Phóng sự Chè bẩn và những bất cập trong công tác quản lý của phóng

viên Anh Ngọc phát sóng ngày 7/8/2011 cũng là một phóng sự “tiêu điểm” mangtính cảnh báo cao, có tác động mạnh tới dư luận xã hội, đến cơ quan quản lý để

từ đó có giải pháp xử lý kịp thời Trong phóng sự này, tác giả đã đưa khán giảđến những cơ sở chế biến chè bẩn với những hình ảnh và câu chuyện rất đángkinh ngạc :

Đây là cách người dân ở Tuyên Quang chế biến chè khô Chỉ cần một

bộ cối vò và sao chè thủ công, mỗi ngày người nông dân này có thể chế biến được khoảng hơn 1 tạ chè khô, thu về khoảng hơn 2 triệu đồng Nhưng để tăng thêm lợi nhuận anh còn trộn thêm cả một loại tạp chất

mà anh bảo là bùn và phân lân để tăng thêm khối lượng chè ( Hình ảnh

chế biến chè tại gia đình) Một người trồng chè nói: “ Mỗi cối vò chè

thế này mình cho một bát khoảng 2 – 3 lạng Tức là dôi ra được 10 – 20%” Theo người dân thì nếu trước đây phải mất 5kg chè tươi mới làm được 1kg chè khô thì nay, với cách bỏ phân lân và bùn vào chè, chỉ cần 2,5 – 3kg chè tươi là được 1kg chè khô.Chính vì vậy trong các

hộ làm chè ở Tuyên Quang có thể thấy rất nhiều những bao phân lân bên cạnh những cối vò chè Nếu như ở Tuyên Quang người dân trộn bùn và phân lân vào chè thì ở Yên Bái thay vì phân lân người dân trộn một hỗn hợp mà họ bảo là bột gạo và bột sắn Một người trồng chè trả lời phỏng vấn:“Cho bột vào cho nó dẻo, nó săn chè… nấu ít bột gạo, bột sắn… cho bằng này vào 1 cối để nó dẻo”

Tác giả cũng đưa ra nhiều chi tiết cho thấy sự yếu kém trong công tácquản lý ở địa phương Những bằng chứng do phóng viên ghi lại (người dân tựnói về việc trộn bùn và phân lân vào chè, hình ảnh người dân trộn tạp chất vào

chè và hình ảnh bùn đọng lại trong chén chè…) hoàn toàn trái ngược với kết luậncủa đoàn kiểm tra là chưa phát hiện ra mẫu chè nào có pha tạp chất.Từ thực tếtrên tác giả đã đưa ra lời cảnh báo rất khẩn thiết:

Thời gian vừa qua phía Trung Quốc đã đưa lên mạng những thông tin

và hình ảnh về việc họ tiêu hủy chè bẩn, chè kém chất lượng của Việt Nam Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn cũng cảnh báo đây là điều rất nguy hiểm bởi sẽ ảnh hưởng đến uy tín của không chỉ mặt hàng chè mà với còn của các mặt hàng nông sản khác của Việt Nam nói chung Như vậy người nông dân cũng nên cảnh giác để không nên

vì những món lợi trước mắt mà khiến nông sản của chính mình có thể

sẽ bị ép giá trong tương lai

Phóng sự “ tiêu điểm” trên được đánh giá cao cả về trình độ nghiệp vụ vàgiá trị thực tiễn Với nỗ lực phát hiện vấn đề, tìm kiếm nhân chứng, vật chứng,nhóm phóng viên đã cung cấp cho khán giả một bức tranh xác thực về tình trạngsản xuất chè bẩn rất nghiêm trọng tại nhiều địa phương; đồng thời cho thấynhững lỗ hổng trong công tác quản lý Sau khi phóng sự được phát sóng, Thủtướng Chính phủ đã có văn bản yêu cầu các đơn vị có liên quan tăng cườngquản lý chất lượng, an toàn thực phẩm đối với sản phẩm chè

Hai ví dụ trên đã cho thấy, những tác phẩm có tính chính luận cao, với cáchphân tích, bình luận có sức thuyết phục trước những vấn đề thời sự nổi cộm, đãmang lại hiệu quả cao đối với nhận thức của công chúng cũng như các cơ quanquản lý, là cơ sở để thực thi các giải pháp nhằm lành mạnh hóa đời sống xã hội.Đánh giá về chất lượng chương trình thời sự 19 giờ, 51,52% số người đượchỏi cho rằng, nội dung chương trình tốt; 44,85% cho rằng nội dung khá và 3,64%đánh giá nội dung ở mức trung bình

Những khán giả đánh giá nội dung chương trình thời sự có chất lượng tốt lànhờ các yếu tố: đưa tin nhanh kịp thời (58,18% số người được hỏi); nội dungthiết thực, đề cập đến các vấn đề được người dân quan tâm (48,48% số ngườiđược hỏi); tin tức bao quát được những vấn đề lớn của đất nước (42,42% sốngười được hỏi); tin tức phong phú (41,82% số người được hỏi).

2.1.2 Hạn chế

Theo theo kết quả khảo sát khán giả, yếu tố hàng đầu khiến khán giả nhậnxét nội dung chương trình thời sự 19 giờ chưa tốt đó là nhiều tin hội nghị, với61,21% số người được hỏi nhận xét điều này Kết quả khảo sát chương trình thời

sự 19 giờ trong 3 tháng đầu năm 2011 cho thấy: có 371 tin lễ tân, hội nghị(chiếm 51,67% tổng số tin) Tin lễ tân, hội nghị thường chiếm từ 30% đến 40%thời lượng chương trình thời sự Trong nhiều trường hợp tỷ lệ này lên tới trên50%, thậm chí trong trường hợp đặc biệt, tin lễ tân, hội nghị chiếm tới 80% thờilượng chương trình

Chương trình thời sự thiếu sự cân đối thông tin về các vùng miền, các bộphận dân cư là nhận xét của một số nhà báo, nhà quản lý qua phỏng vấn sâu.Theo nhà báo Lê Hồng Quang, Đài Truyền hình Việt nam:

Nội dung chương trình thời sự 19 giờ nhìn chung phong phú, gần gũivới người xem, tuy nhiên có cảm giác nhiều vấn đề lớn của nông thôn

và nông dân, ngư dân… vẫn chưa được quan tâm lắm, trong khi vấn đềnhỏ hơn ở các thành phố lớn lại được quan tâm phản ánh nhiều, gâycảm giác mất cân đối về nội dung

TS Nguyễn Thế Kỷ, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương nhận xét:

Chương trình thời sự 19 giờ của Đài Truyền hình Việt nam cần cố gắngđạt cho được tính toàn diện cao - vươn rộng, bám chặt, đi sâu vào mọi