Mô hình trợ giúp người khuyết tật vận động tại trung tâm sống độc lập 42 kim mã thượng, ba đình, hà nội

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN --- PHẠM THỊ HƯƠNG MÔ HÌNH TRỢ GIÚP NGƯỜI KHUYẾT TẬT VẬN ĐỘNG TẠI TRUNG TÂM SỐNG ĐỘC LẬP 42 KIM MÃ THƯỢNG, BA ĐÌNH,

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

PHẠM THỊ HƯƠNG

MÔ HÌNH TRỢ GIÚP NGƯỜI KHUYẾT TẬT VẬN ĐỘNG TẠI TRUNG TÂM SỐNG ĐỘC LẬP

42 KIM MÃ THƯỢNG, BA ĐÌNH, HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI

HÀ NỘI - 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

PHẠM THỊ HƯƠNG

MÔ HÌNH TRỢ GIÚP NGƯỜI KHUYẾT TẬT VẬN ĐỘNG TẠI TRUNG TÂM SỐNG ĐỘC LẬP

42 KIM MÃ THƯỢNG, BA ĐÌNH, HÀ NỘI

Chuyên ngành công tác xã hội

Mã số: 60 90 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI

HÀ NỘI - 2015

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN

LỜI CAM KẾT

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT i DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU ii

MỞ ĐẦU 3 CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA NGHIÊN CỨU

Error! Bookmark not defined 1.1 Các khái niệm công cụ Error! Bookmark not defined 1.2 Lý thuyết ứng dụng trong nghiên cứu Error! Bookmark not defined 1.2.1 Lý thuyết hệ thống sinh thái Error! Bookmark not defined 1.2.2 Lý thuyết nhu cầu Error! Bookmark not defined 1.2.3 Lý thuyết trao quyền Error! Bookmark not defined 1.2.4 Lý thuyết trị liệu nhận thức - thay đổi hành vi Error! Bookmark not defined

1.3 Đặc điểm của người khuyết tật vận động Error! Bookmark not defined 1.4 Đặc điểm của Trung tâm Sống độc lập Error! Bookmark not defined 1.4.1 Nguyên tắc hoạt động của một Trung tâm Sống độc lập Error! Bookmark not defined

1.4.2 Mục đích và mục tiêu của Trung tâm Sống độc lập Error! Bookmark not defined

1.4.3 Đối tượng phục vụ của Trung tâm Sống độc lập Error! Bookmark not defined

1.4.4 Tổ chức nhân sự và ngân sách hoạt động Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG MÔ HÌNH TRỢ GIÚP NGƯỜI KHUYẾT

TẬT VẬN ĐỘNG TẠI TRUNG TÂM SỐNG ĐỘC LẬP Error! Bookmark not defined

2.1 Nhu cầu của người khuyết tật vận động Error! Bookmark not defined 2.2 Tham vấn đồng cảnh Error! Bookmark not defined 2.2.1 Tìm hiểu chung về tham vấn đồng cảnh Error! Bookmark not defined 2.2.2 Kết quả Error! Bookmark not defined 2.2.3 Khó khăn Error! Bookmark not defined

2.2.4 Vận dụng tham vấn đồng cảnh trong việc trợ giúp tâm lý cho người

khuyết tật vận động Error! Bookmark not defined 2.3 Chương trình Sống độc lập Error! Bookmark not defined 2.3.1 Tìm hiểu chung về Chương trình Sống độc lập( viết tắt là ILP) Error! Bookmark not defined

2.3.2 Kết quả Error! Bookmark not defined

2.3.3 Vận dụng chương trình Sống độc lập trong việc nâng cao nhận thức

của người khuyết tật vận động Error! Bookmark not defined 2.4 Người hỗ trợ cá nhân Error! Bookmark not defined 2.4.1 Quy định về Người hỗ trợ cá nhân của Trung tâm Sống độc lập Error! Bookmark not defined

2.4.2 Quy định về người khuyết tật và gia đình khi sử dụng dịch vụ người

hỗ trợ cá nhân Error! Bookmark not defined 2.4.3 Kết quả của các khóa tập huấn hoạt động trợ giúp cá nhân Error! Bookmark not defined

2.4.4 Cách nhìn nhận của xã hội đối với người hỗ trợ cá nhân ( PA) Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3 ỨNG DỤNG CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA TRUNG TÂM SỐNG ĐỘC LẬP VÀO TRỢ GIÚP NGƯỜI KHUYẾT TẬT VẬN ĐỘNG.VAI

TRÒ CỦA NHÂN VIÊN CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI MÔ HÌNH TRUNG

TÂM SỐNG ĐỘC LẬP Error! Bookmark not defined

3.1 Trường hợp - Hồ sơ thân chủ Error! Bookmark not defined

3.2 Ứng dụng hoạt động trợ giúp của Trung tâm Sống đôc lập vào trợ giúp chị Nguyễn Thị H ( tiến trình 4 giai đoạn) Error! Bookmark not defined

3.2.1 Giai đoạn 1: Hoạt động người trợ giúp cá nhân trong việc tiếp cận thân

chủ và phát hiện vấn đề Error! Bookmark not defined

3.2.2.Giai đoạn 2: Hoạt động mgười hỗ trợ cá nhân trong việc đánh giá và lập

kế hoạch giúp đỡ: Error! Bookmark not defined

3.2.3.Giai đoạn 3: Hoạt động tham vấn đồng cảnh và chương trình ILP trong

trợ giúp chị H Error! Bookmark not defined 3.2.4 Giai đoạn 4: Lượng giá và kết thúc Error! Bookmark not defined 3.3 Vai trò của công tác xã hội với mô hình Trung tâm Sống độc lập Error! Bookmark not defined

3.3.1 Vai trò điều phối Error! Bookmark not defined 3.3.2 Vai trò kết nối các nguồn lực Error! Bookmark not defined 3.3.3 Vai trò hỗ trợ người khuyết tật vận động hòa nhập cộng đồng Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 4

PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

ĐỀ CƯƠNG PHỎNG VẤN SÂU

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới tập thể thầy cô giáo Khoa Xã hội học - Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tận tình dạy dỗ và truyền đạt cho tôi những kiến thức, kinh nghiệm, cũng như lòng yêu mến, tâm huyết với nghề nghiệp

Xin trân trọng cảm ơn PGS.TS Phạm Hữu Nghị người đã hướng dẫn và chỉ bảo cho tôi rất tận tình trong suốt quá trình thực hiện đề tài Nhờ có sự chỉ bảo giúp đỡ của thầy, tôi đã có được nhiều kinh nghiệm quý báu trong việc triển khai và thực hiện đề tài nghiên cứu

Xin chân thành cảm ơn tập thể lớp CH - CTXH2 - K2012 đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi có thể hoàn thành tốt công trình nghiên cứu này

Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn ban lãnh đạo, các hội viên, các

PA, gia đình, bạn bè, người thân của các hội viên trong Trung tâm Sống độc lập đã giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện nghiên cứu

Dù đã rất cố gắng và tâm huyết với đề tài nhưng do kiến thức của bản thân về lĩnh vực nghiên cứu chưa thực sự chuyên sâu, thời gian nghiên cứu còn hạn chế nên không tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy, tôi rất mong nhận được các đánh giá, góp ý của các thầy cô giáo để luận văn của tôi được hoàn chỉnh và có chất lượng hơn

Hà Nội, ngày tháng năm

Học viên thực hiện luận văn

Phạm Thị Hương

LỜI CAM KẾT

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi Các tài liệu, trích dẫn, kết quả nêu trong đề tài khóa luận tốt nghiệp đều có nguồn gốc rõ ràng và trung thực, chưa được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về sự cam kết này

Hà Nội, ngày tháng năm

Học viên thực hiện luận văn

Phạm Thị Hương

i

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT CTXH : Công tác xã hội

ILP : Chương trình Sống độc lập

NKT : Người khuyết tật

NKTVĐ : Người khuyết tật vận động NVCTXH : Nhân viên công tác xã hội

PA : Người hỗ trợ cá nhân TTSĐL : Trung tâm Sống độc lập TVĐC : Tham vấn đồng cảnh TVV : Tham vấn viên

ii

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ BẢNG BIỂU

defined

Bảng 1: Mức độ về sự hài lòng của các thành viên khi tham gia tham vấn đồng cảnh

Error! Bookmark not defined

Bookmark not defined

defined

Bookmark not defined

not defined

Bảng 5: Mức độ về sự hài lòng của người khuyết tật và gia đình người khuyết

Bookmark not defined

Bookmark not defined

defined

iii

4

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Một trong những vấn đề xã hội được nhiều người quan tâm nhất, đó là vấn

đề người khuyết tật (NKT) Ở bất kỳ quốc gia nào dù phát triển, đang phát triển, kém phát triển đều cùng có chung về vấn đề NKT Điều này chứng tỏ số lượng người khuyết tật chiếm một phần không nhỏ trong xã hội và chúng ta không thể phủ nhận được vai trò của NKT trong cộng đồng Người khuyết tật tồn tại như một yếu tố khách quan và trên thực tế họ cũng có những đóng góp tích cực cho sự phát triển chung của toàn xã hội

Hiện nay ở Việt Nam, theo Báo cáo của Ban Điều phối các hoạt động trợ giúp người khuyết tật và kết quả điều tra mức sống hộ gia đình (2006) và tổng điều tra dân số và nhà ở (2009), hiện có khoảng 6,3% dân số Việt Nam là người khuyết tật Trong tổng số người khuyết tật đó thì theo kết quả điều tra thực trạng tình hình thực hiện pháp luật về người khuyết tật ở nước ta năm 2008 do Bộ Lao động -Thương binh và Xã hội tiến hành thì tỷ lệ phần trăm dạng tật khuyết tật vận động

là 29,41% Khác với các dạng khuyết tật khác thì người khuyết tật vận động không

bị hạn chế về vấn đề nhận thức mà vấn đề của họ là khó khăn trong việc di chuyển Vấn đề được đặt ra ở đây là xã hội đã có những hoạt động trợ giúp nào để hỗ trợ người khuyết tật và giúp họ hòa nhập cuộc sống?

Đáp ứng mong muốn của người khuyết tật Đảng và Nhà nước ta đã có rất nhiều chính sách để hỗ trợ người khuyết tật trong cuộc sống Bên cạnh sự tham gia của Nhà nước trong vấn đề người khuyết tật thì có một số hoạt động của các tổ chức phi chính phủ hỗ trợ người khuyết tật Trung tâm Sống độc lập là một trong những

mô hình trợ giúp người khuyết tật có hiệu quả Tại đây người khuyết tật có được nhận thức đúng hơn về khả năng của mình Khuyết tật không có nghĩa là mất đi tất

cả điều quan trọng là chúng ta có nhìn và nhận ra được điểm mạnh của mình và vận dụng điểm mạnh đó như thế nào? Các

5

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Các tài liệu:

1 Ban điều phối các hoạt động hỗ trợ người khuyết tật tại Việt Nam (2013), Báo cáo năm 2013 về hoạt động trợ giúp người khuyết tật tại Việt Nam

2 Báo cáo về người khuyết tật Việt Nam do Viện nghiên cứu phát triển xã hội tiến hành tại Thái Bình, Quảng Nam, Đà Nẵng và Đồng Nai dưới sự tài trợ của Qũy Ford, thực hiện năm 2006

3 Công ước quốc tế về quyền của người khuyết tật, 2006

4 Hà Thị Thư (2010), “ Công tác xã hội với Người khuyết tật” Nxb Lao động-

Xã hội

5 Lê Văn Phú (2004) nhập môn công tác xã hội, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội

6 Luật người khuyết tật, năm 2010

7 Nguyễn Công Khanh (2000), Tâm lý trị liệu, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia

Hà Nội

8 Nguyễn Hiệp Thương (2012), Tập bài giảng nhập môn công tác xã hội với người khuyết tật, Đại học Sư phạm Hà Nội

9 Nguyễn Thị Hà (2014), Giáo trình công tác xã hội với người khuyết tật

10 Nguyễn Thị Hồng Nga, Giáo trình “Hành vi con người và môi trường xã hội”

- Nhà xuất bản Lao động - Xã hội, năm 2008

11 Mai Kim Thanh (2008), bài giảng; Công tác xã hội cá nhân, Đại học Khoa học

Xã hội và Nhân Văn

12 Những điều các PA cần ghi nhớ (tài liệu dành cho khóa tập huấn PA tại Trung tâm Sống độc lập Hà Nội)

13 Nguyễn Công Khanh, (2000) tâm lý trị liệu, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội

14 Người Khuyết tật ở Việt Nam: Một số kết quả chủ yếu từ Tổng điều tra dân số

và Nhà ở Việt Nam 2009 (2011), UNFPA

6

15 Phạm Huy Dũng “ Bài giảng công tác xã hội” ( Lý thuyết và thực hành công tác xã hội trực tiếp, Nxb Đại học Sư phạm)

16 Tạp chí Nắng Xuân (2009), Bản tin nội bộ của hội người khuyết tật thành phố

Hà Nội, số 5

17 Tạp chí Phục hồi chức năng (1979), Chương trình sống độc lập, số 22

18 Từ điển Tiếng Việt,(Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội, 1988)

19 Trần Đình Tuấn, 2010, CTXH lý thuyết và thực hành, Nhà xuất bản Đại học

Quốc gia Hà Nội

20 Trần Thị Minh Đức (Chủ biên) (1995), Tâm lý học xã hội, Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội

21 Giáo trình công tác xã hội cá nhân và gia đình, Nhà xuất bản Lao Động - Xã hội - 2011

22 Giáo trình phương pháp nghiên cứu xã hội học, NXB Đại Học Quốc Gia Hà Nội - 2001

Tài liệu nước ngoài:

23 Bradford W Sheafor/Charles R Horejsi (2008), Techniques and Guidelines

for Social Work Practice, University of Montana, p.396

24 Barker, L., Altman, M., Youngdahl, A., Dimensions in Peer Counseling: Observations from the National Evaluation ofIndependent Living Centers Berkeley, CA: Berkeley Planning Associates, 1987

26 DeJong, G., The Movement for Independent Living: Origins, Ideology, and Implications for Disability Research Boston, MA: Medical Rehabilitation Institute Tufts-New England Medical Center, 1978

27 DeJong, G., The Movement for Independent Living: Origins, Ideology and Implications for Disability Research East Lansing, MI: University Centers for International Rehabilitation, USN Michigan State University, 1979

7

28 DeJong, G., "Defining and Implementing the Independent Living Concept" In

N Crew, I Zola and Associates, Independent Living for Physically Disabled People San Francisco, CA: Jossey-Bass Publishers, 1983

29 Hillmann, Anne & al, 2013, Disability and social

30 Kailes, J.M., Weil, M., "People with Physical Disabilities and the Independent Living Model" In M Weil, J Karls, Case Managementin Human Service Practice San Francisco, CA: Jossey-Bass Publishers, 1985

31 Kailes, J M., "Establishing an Effective Advocacy Program" Playa Del Rey, CA: 1987

32 Olivier Mike (2013), Social Model of Disability

33 PSSGuide(2009) social support individuals, thinking, methods and tools, in an approach of social services close Relandeau author, Nathalie Cherubini, Claudie Didier Sevet and Lafreniere produced by social services, livelihood and education unit, Department of Natural Resources techniques, Luxembourg, Handicap International

34 Payne Malcolm, Moderm social work theory (2005), Lyceum Books, INC

5758 S blackstone Aventure, Chicago

35 The history of independent living by Gina McDonald and Mike Oxford

Các website

36 http://www.baomoi.com/Bao-dam-nguoi-khuyet-tat-duoc-tham-gia-vao-hoat-dong-xa-hoi-va-hoa-nhap-cong-dong/122/5276217.epi

37.http://www.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanban?class_id= 1&mode=detail&document_id=96045

38 http://www.daidoanket.vn

39 http://www.ttsongdoclaphn.vn/

40 https://vi-vn.facebook.com/songdoclap

41 http://dx.doi.org/10.1080/09687599.2013.818773

42 http://www.handicap international.fr/fileadmin