Quản lý ngân sách nhà nước tại phường phú đô, quận nam từ liêm, hà nội

DANH MỤC CÁC BẢNG 1 Bảng 3.1 Bảng số liệu thu ngân sách nhà nước cấp phường trên địa bàn phường Phú Đô giai đoạn năm 2011-2014 30 2 Bảng 3.2 Bảng số liệu tỷ lệ phân chia dự nguồn thu n

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

NGÔ THỊ OANH

QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI PHƯỜNG PHÚ ĐÔ, QUẬN NAM TỪ LIÊM, HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội – 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

NGÔ THỊ OANH

QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI PHƯỜNG PHÚ ĐÔ, QUẬN NAM TỪ LIÊM

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

Mã số: 60 34 04 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

XÁC NHẬN CỦA

CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN

Hà Nội - 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là kết quả quá trình học tập, nghiên cứu và tìm

trích dẫn trong luận văn là trung thực có nguồn gốc rõ ràng và đáng tin cậy Tôi xin chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính trung thực, chuẩn xác của nội dung luận văn

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành luận văn này, tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, phòng Đào tạo, khoa sau Đại học, cùng các thầy, cô giáo trong nhà trường Đại học kinh tế- Đại học Quốc gia Hà Nội đã tận tình và đóng góp nhiều ý kiến quý báu, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp, đặc biệt sự hướng dẫn, chỉ đạo

tận tình không thể thiếu của giáo viên hướng dẫn là TS Trần Quang Tuyến

Tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo, cán bộ Phòng tài chính- kế hoạch 2 phường Phú Đô và Phường Mễ Trì, quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ cho tôi trong thông tin, tài liệu, số liệu báo cáo giúp tôi hoàn thành luận văn này

Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn cơ quan, gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã động viên, giúp đỡ tôi hoàn thành quá trình học tập và luận văn này./

MỤC LỤC

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT i

DANH MỤC CÁC BẢNG ii

MỞ ĐẦU 2

Chương 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 6

1.1.Tổng quan nghiên cứu về quản lý ngân sách nhà nước và ngân sách xã, phường 6

1.2 Cơ sở lý luận về quản lý ngân sách xã, phường 9

1.2.1 Cơ chế quản lý ngân sách xã, phường 9

1.2.2.Nguyên tắc quản lý ngân sách xã, phường 10

1.2.3.Nội dung của quản lý thu ngân sách xã phường 11

1.2.4 Nôi dung quản lý chi ngân sách xã, phườngError! Bookmark not

defined.

CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Error!

Bookmark not defined.

2.1 Nguồn tài liệu và dữ liệu Error! Bookmark not defined 2.2 Các phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined 2.2.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu Error! Bookmark not defined 2.2.2 Phương pháp phân tích – tổng hợp Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TRÊN

ĐỊA BÀN PHƯỜNG PHÚ ĐÔ Error! Bookmark not defined

3.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và bộ máy quản lý ngân

sách của phường Phú Đô Error! Bookmark not defined 3.1.1 Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên Error! Bookmark not defined 3.1.2 Đăc điểm kinh tế xã hội của phường Phú ĐôError! Bookmark not

defined.

3.2.Phân tích thực trạng quản lý ngân sách xã trên địa bàn phường Phú Đô Error!

Bookmark not defined.

3.2.1 Phân tích thực trạng quản lý thu ngân sách nhà nước trên địa bàn

phường Phú Đô: Error! Bookmark not defined

3.2.2.Phân tích thực trạngquản lý chi ngân sách nhà nước trên địa bàn

phường Phú Đô Error! Bookmark not defined

3.3.Đánh giá thưc trạng công tác quản lý ngân sách NN trên địa bàn phường

Phú Đô Error! Bookmark not defined 3.3.1 Kết quả đạt được Error! Bookmark not defined 3.3.2.Hạn chế Error! Bookmark not defined 3.4.Nguyên nhân của những hạn chế trong quản lý ngân sách phường Error!

Bookmark not defined.

3.4.1 Những nguyên nhân khách quan Error! Bookmark not defined 3.4.2 Nguyên nhân chủ quan Error! Bookmark not defined

Chương 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH

TRÊN ĐỊA BÀN PHƯỜNG PHÚ ĐÔ Error! Bookmark not defined

4.1 Những vấn đề đặt ra và cơ sở cho việc hoàn thiện công tác quản lý ngân

sách xã Error! Bookmark not defined 4.1.1.Định hướng phát triển kinh tế xã hội của Đảng, nhà nước Error!

Bookmark not defined.

4.1.2.Định hướng công tác tài chính ngân sách giai đoạn 2015-2020 Error!

Bookmark not defined.

4.2 Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý NS phường Phú Đô Error!

Bookmark not defined.

4.2.1.Hoàn thiện phương thức quản lý thu Error! Bookmark not defined 4.2.2 Hoàn thiện công tác quản lý điều hành chi ngân sách phường Error!

Bookmark not defined.

4.2.3.Hoàn thiện trong quản lý chu trình ngân sách phường Error!

Bookmark not defined.

4.2.4.Hoàn thiện công tác quản lý NSNN qua kho bạc Nhà nước Error!

Bookmark not defined.

4.5.Kiến nghị Error! Bookmark not defined 4.5.1 Các kiến nghị với Trung ƣơng Error! Bookmark not defined 4.4.2 Đối với cấp Thành phố Error! Bookmark not defined 4.5.3 Kiến nghị với chính quyền cấp quận Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO 12

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

1 CTN-NQD Công thương nghiệp – Ngoài quốc doanh

22 CTN-NQD Công thương nghiệp – Ngoài quốc doanh

DANH MỤC CÁC BẢNG

1 Bảng 3.1 Bảng số liệu thu ngân sách nhà nước cấp phường trên

địa bàn phường Phú Đô giai đoạn năm 2011-2014 30

2 Bảng 3.2 Bảng số liệu tỷ lệ phân chia dự nguồn thu ngân sách 33

3 Bảng 3.3 Kết quả chi NSNN tại UBND phường Phú Đô giai

MỞ ĐẦU

1.Tính cấp thiết của đề tài

Từ khi đất nước đổi mới và hội nhập quốc tế, nền kinh tế thị trường tại nước ta phát triển mạnh mẽ đã thúc đẩy mọi mặt đời sống kinh tế xã hội, năng suất lao động được nâng cao, các thành phần kinh tế phát triển, kinh tế

cả nước đã có những tiến bộ vượt bậc, đưa nước ta lên vị thế mới trên trường quốc tế Đạt được những thành tựu đó không thể không nói đến vai trò của ngân sách nhà nước Ngân sách nhà nước với tư cách là công cụ quản lý vĩ

mô của nhà nước đã thực sự góp phần vào việc điều chỉnh có hiệu quả nền kinh tế Tuy nhiên bên cạnh những mặt tích cực, ngân sách nhà nước hiện tại cũng còn bộc lộ những hạn chế, bất cập nhất định Thực tiễn đời sống kinh tế

xã hội hiện nay đang đặt ra những yêu cầu, thách thức mới đòi hỏi công tác quản lý ngân sách nhà nước ở các cấp phải được tiếp tục đổi mới, ngày càng hoàn thiện, đi vào quản lý chiều sâu nhằm đạt hiệu quả cao hơn nữa Vì vậy việc tăng cường công tác quản lý nguồn thu chi ngân sách nhà nước trở thành vấn đề cấp thiết của cả nước và của các cấp chính quyền địa phương

Ngân sách xã, phường, thị trấn (sau đây gọi tắt là ngân sách xã) là cấp ngân sách cơ sở gắn với chính quyền xã, phường, thị trấn Hiện nay cả nước

có trên 11.100 xã, phường, thị trấn Với quy mô thu chi ngân sách xã bình quân khoảng 3 tỷ đồng/xã như hiện nay thì tổng nguồn thu chi ngân sách xã toàn quốc hàng năm đạt trên 33.300 tỷ đồng Trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước hiện nay, Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm đến vấn đề công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn

mà trong đó chính quyền cấp xã và ngân sách xã đóng vai trò hết sức quan trọng Tuy nhiên, do mức độ phát triển kinh tế, xã hội và trình độ nhận thức của cán bộ chính quyền tại các xã, phường, thị trấn là khác nhau, do vậy khả năng quản lý điều hành ngân sách và kết quả hoạt động ngân sách xã rất khác nhau

UBND phường Phú Đô là một phường mới được thành lập theo Nghị quyết số 132/NQ-CP ngày 27 tháng 12 năm 2013 của Chính phủ, trên cơ sở điều chỉnh địa giới hành chính của xã Mễ Trì cũ tách ra thành 2 phường là Phường Phú Đô và phường Mễ Trì Để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế- xã hội đòi hỏi việc quản lý thu- chi ngân sách phường phải hết sức chặt chẽ, hiệu quả trong khi kinh nghiệm quản lý của đội ngũ cán bộ ở một phường mới chưa có Do phường mới thành lập nên đây là một chủ đề hoàn toàn mới, cho đến nay vẫn chưa có một công trình nào nghiên cứu vấn đề này Vì lý do trên, tác giả đã chọn đề tài “Quản lý ngân sách nhà nước tại phường Phú Đô, quận Nam Từ Liêm” làm luận văn thạc sĩ

2.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Quản lý nguồn thu chi ngân sách nhà nước tại chính quyền cấp cơ sở

là một vấn đề phức tạp với phạm vi rộng lớn, liên quan đến đường lối chính sách của Đảng và nhà nước về ngân sách nhà nước; các chế độ, quy định của trung ương và địa phương trong việc đưa ra những nguyên tắc, những chuẩn

mực về quản lý điều hành ngân sách nhà nước, trong đó có ngân sách xã Do khuôn khổ có hạn, nên đối tượng và phạm vi nghiên cứu luận văn là:

+ Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu về quản lý nguồn thu chi ngân sách nhà nước tại chính quyền cấp cơ sở xã, phường, thị trấn

+ Phạm vi nghiên cứu: Luận văn tập trung vào nghiên cứu về thực trạng quản lý nguồn thu ngân sách nhà nước tại chính quyền cấp cơ sở xã, phường, thị trấn trên địa bàn phường Phú Đô, quận Nam Từ Liêm trong thời gian từ

2010 đến 2014

3.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

-Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về ngân sách xã và quản lý ngân sách xã

-Phân tích đánh giá thực trạng quản lý ngân sách xã, phường tại phường Phú

Đô, quận Nam Từ Liêm

-Đề xuất một số giải pháp để đổi mới công tác quản lý ngân sách xã nhằm nâng cao hiệu quả và hiệu lực quản lý ngân sách nhà nước tại cấp xã

4 Câu hỏi nghiên cứu

Có hai câu hỏi nghiên cứu chính trong luận văn cần trả lời là:

- Đâu là nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế trong việc quản lý thu chi ngân sách phường Phú Đô?

- Để hoàn thiện công tác quản lý thu chi ngân sách nhà nước tại phường Phú

Đô cần có các giải pháp gì?

5 Một số đóng góp của đề tài nghiên cứu

Thông qua việc phân tích đánh giá thực trạng quản lý hoạt động thu chi ngân sách nhà nước tại chính quyền cơ sở cấp xã, phường, thị trấn trên địa bàn phường Phú Đô, luận văn chỉ ra những kết quả đạt được, những tồn tại hạn chế và nguyên nhân của những tồn tại hạn chế Luận văn tập trung vào các vấn đề cơ bản như quá trình thực hiện thu chi ngân sách xã,

phường cơ chế phân cấp quản lý thu chi ngân sách xã, phường nhân tố con người trong công tác quản lý tài chính ngân sách xã, các cơ chế, chính sách chế độ liên quan đến ngân sách xã, phường Qua đó đề xuất một số giải pháp thực tế nhằm củng cố và nâng cao hiệu quả hiệu lực quản lý ngân sách xã, đưa hoạt động quản lý điều hành thu chi ngân sách của chính quyền xã đi vào nề nếp Luận văn có thể dùng làm tài liệu để các cơ quan chức năng của phường tham khảo trong việc đưa ra các kiến nghị đề xuất với HĐND, UBND tỉnh những vấn đề liên quan đến thực hiện Luật NSNN, thực hiện quản lý ngân sách xã, phường trên phạm vi cả nước nói chung và tại phường Phú Đô nói riêng

6 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, luận văn gồm 4 chương:

Chương 1 Tổng quan nghiên cứu và cơ sở lý luận về quản lý ngân

sách nhà nước

Chương 2 Thiết kế và phương pháp nghiên cứu

Chương 3 Thực trạng quản lý ngân sách nhà nước trên địa bàn

phường Phú Đô

Chương 4 Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nước

trên địa bàn phường Phú Đô

Chương 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ

NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

1.1.Tổng quan nghiên cứu về quản lý ngân sách nhà nước và ngân sách

xã, phường

Ngân sách nhà nước luôn gắn với bản chất của nhà nước và quá trình thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước Thực chất, Ngân sách nhà nước phản ánh các quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền với quá trình tạo lập, phân phối, sử dụng quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước khi Nhà nước tham gia phân phối các nguồn tài chính quốc gia nhằm thực hiện các chức năng của Nhà nước trên cơ sở luật định Ngân sách nhà nước là khâu chủ đạo, đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc duy trì sự tồn tại của bộ máy quyền lực Nhà nước

Vấn đề nghiên cứu quản lý ngân sách nhà nước đã và đang được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm, có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý ngân sách nhà nước ở cấp độ khác nhau; khi Luật ngân sách nhà nước được ban hành năm 1996 và được sửa đổi năm 2002, cùng với việc nền kinh tế nước

ta phát triển mạnh theo hướng kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bộ máy hành chính công ngày càng phải thực hiện nhiều chức năng, nhiệm vụ để thể hiện vai trò của Nhà nước trong quản lý và đưa nền kinh tế, xã hội của đất nước phát triển Ngày 25/6/2015 luật số 83/2015/QH13 của Quốc hội ban hành đề cập đến việc phân cấp nhiệm vụ chi, tỷ lệ % thu…tuy nhiên luật có hiệu lực năm ngân sách 2017.Vấn đề thu- chi ngân sách được quan tâm nhiều hơn và đã

có rất nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến quản lý thu ngân sách nhà nước như:

- Luận văn Thạc sỹ kinh tế “Hoàn thiện cơ chế phân cấp NSNN cho các cấp chính quyền địa phương” của tác giả Đào Xuân Liên, năm 2007 Từ những lý luận chung về phân cấp ngân sách nhà nước và kinh nghiệm phân cấp cho các địa phương ở một số nước trên thế giới, tác giả đã phân tích thực trạng phân cấp ngân sách ở nước ta giai đoạn 2003-2007, từ đó đề ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện và tăng cường phân cấp ngân sách nhiều hơn cho chính quyền địa phương ở nước ta Luận văn nghiên cứu tổng quát công tác phân cấp NSNN cho các cấp chính quyền địa phương Tuy nhiên mỗi địa phương lại có đặc thù riêng nên công tác phân cấp NSNN cho từng địa phương cũng khác nhau

- Luận văn Thạc sỹ kinh tế “Hoàn thiện quản lý thu, chi ngân sách nhà nước của thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hoà” của tác giả Nguyễn Anh Tuấn, năm 2007 Luận văn đã trình bày những lý luận chung về quản lý thu, chi ngân sách nhà nước và đưa ra một số vấn đề lý luận cụ thể về quản lý thu, chi ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố trực thuộc tỉnh như: nội dung, đặc điểm và các nhân tố ảnh hưởng Đồng thời luận văn cũng đi sâu đánh giá thực trạng, phân tích những nguyên nhân và đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thu, chi NSNN ở thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hoà Luận văn đi sâu nghiên cứu công tác thu, chi ngân sách nhà nước, chỉ là một nội dung của công tác phân cấp ngân sách và phạm vi nghiên cứu chỉ là ngân sách cấp huyện không đi sâu vào công tác quản lý ngân sách nhà nước tại địa phương

- Đề tài: “Hoàn thiện công tác quản lý NSNN huyện Đức Phổ” năm

2011 của Huỳnh Thị Cẩm Liên – Luận văn Thạc sĩ kinh tế, Đại học Đà Nẵng Tác giả đã đề cập những vấn đề mang tính thời sự trong quản lý ngân sách cấp huyện, trong đó có chi thường xuyên ở cấp huyện nên rất đáng để học hỏi Đóng góp mới của Luận văn này là lần đầu tiên đã đánh giá đúng thực chất

vai trò, tình hình quản lý NSNN cấp huyện, góp phần thúc đẩy quá trình dân chủ hóa, thực hiện công khai hoạt động tài chính – ngân sách và đưa ra các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý NSNN cấp huyện Tuy nhiên, đề tài tập trung vào cân đối thu – chi ngân sách huyện nên chưa đi sâu vào những vấn đề cụ thể trong công tác quản lý ngân sách cấp xã

- Luận án “Nâng cao hiệu quả quản lý NSNN tỉnh An Giang giai đoạn 2011-2015 và tầm nhìn đến 2012” năm 2012 của tác giả Tô Thiện Hiền - Luận án Tiến sĩ kinh tế, Đại học Ngân hàng TP Hồ Chí Minh Tác giả đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về hiệ quả quản lý NSNN nói chung và quản lý NSNN của tỉnh An Giang nói riêng Luận án đã làm sáng tỏ lý thuyết

về vị trí, vai trò của NS địa phương An Giang và mối quan hệ hữu cơ trong quan hệ cân đối giữa NS TW và NS địa phương theo nguyên tắc phát triển kinh tế ngành và lãnh thổ (khu vực) Đồng thời tác giả đã đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý NS địa phương trên các góc độ khác nhau: Phân định quản lý thu-chi giữa NS TW và NS địa phương; quan hệ về quy trình NS (lập, chấp hành và quyết toán NS); nâng cao vai trò của chính quyền địa phương trong tự chủ NS và mở rộng quyền tự quyết của ngân sách xã, để từng bước đưa ngân sách xã thực sự là một khâu cấu thành của NSNN

- Luận văn: “Hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên qua KBNN Khánh Hòa” năm 2012 của tác giả Đỗ Thị Thu Trang - Luận văn Thạc

sĩ quản trị kinh doanh, Đại học Đà Nẵng Qua đề tài, tác giả đã đi sâu nghiên cứu công tác chi NSNN qua KBNN Khánh Hòa trên cơ sở tiếp cận công tác kiểm soát chi theo yêu cầu đổi mới quản lý tài chính công và kiểm soát chi tiêu công của các nước tiên tiến nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát chi NSNN qua KBNN theo hướng hiệu quả, đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính trong lĩnh vực quản lý NSNN, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các đơn vị sử dụng NSNN, đồng thời phù hợp xu thế hội nhập quốc tế