ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ NGUYỄN VĨNH HÀ QUẢN LÝ DỊCH VỤ CHỨNG THỰC CHỮ KÝ SỐ TẠI CÔNG TY ĐIỆN TOÁN VÀ TRUYỀN SỐ LIỆU - TẬP ĐOÀN BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG VIỆT NAM C
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
NGUYỄN VĨNH HÀ
QUẢN LÝ DỊCH VỤ CHỨNG THỰC CHỮ KÝ SỐ
TẠI CÔNG TY ĐIỆN TOÁN VÀ TRUYỀN SỐ LIỆU - TẬP ĐOÀN
BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG VIỆT NAM
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
Hà nội - Năm 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
NGUYỄN VĨNH HÀ
QUẢN LÝ DỊCH VỤ CHỨNG THỰC CHỮ KÝ SỐ
TẠI CÔNG TY ĐIỆN TOÁN VÀ TRUYỀN SỐ LIỆU - TẬP ĐOÀN
BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG VIỆT NAM
Chuyên ngành : Quản lý Kinh tế
Mã số : 60 34 04 10
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
XÁC NHẬN CỦA CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ
CHẤM LUẬN VĂN
Hà nội - Năm 2015
Trang 3TÓM TẮT Luận văn thạc sỹ “Quản lý dịch vụ chữ kí số tại Công ty Điện toán
và Truyền số liệu - Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam” là bản
nghiên cứu các vấn đề về quản lý dịch vụ nói chung và dịch vụ chứng thực chữ ký số nói riêng
Dịch vụ chứng thực chữ ký số bắt đầu tham gia vào thị trường kinh doanh Việt Nam từ cuối năm 2009 và đã có bước phát triển vượt bậc từ năm
2012 Mặc dù là dịch vụ mới được nhận biết tại Việt Nam nhưng dịch vụ chứng thực chữ ký số đã có những thành công bước đầu, đã tạo được vị trí của mình trong các giao dịch điện tử, nhờ ứng dụng của dịch vụ chứng thực chữ kí
số đã giúp người dùng rút ngắn thời gian giao dịch bảo mật thông tin Để tạo ra một vị trí đứng vững trên thị trường chữ kí số đòi hỏi Công ty Điện toán và Truyền số liệu phải có xây dựng hệ thống quản lý dịch vụ hoàn chỉnh, một quy trình riêng biệt Dựa trên quá trình tìm hiểu các vấn đề lý luận về quản lý và quản lý dịch vụ nói riêng, bằng phương pháp phân tích phân tích tổng hợp, thống kê mô tả so sánh và phương pháp chuyên gia, luận văn đã nêu lên những đánh giá và đánh giá được tình hình quản lý dịch vụ chứng thực chữ ký số trên thị trường Việt Nam trong giai đoạn phát triển gần bốn năm vừa qua
Bằng các nghiên cứu quy trình quản lý dịch vụ nói chung và dịch vụ chứng thực chữ kí số nói riêng, luận văn đã nghiên cứu phương pháp quản lý dịch vụ chữ kí số để nâng cao chất lượng quản lý dịch vụ tại Công ty Điện toán và truyền số liệu VDC
Từ các điểm đã phân tích, luận văn đưa ra các giải pháp về quản lý có thể góp phần tăng cường khẳng định vị thế trong tương lai đối với dịch vụ chứng thực chữ kí số Đó là quản lý việc cung cấp dịch vụ chứng thực chữ kí
số, quản lý con người, khách hàng, sản phẩm có tác động trực tiếp đến dịch
vụ cho dịch của Công ty Điện toán và Truyền số liệu Hy vọng các đóng góp
Trang 4này có thể giúp công ty Điện toán và Truyền số liệu cũng như Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam đưa dịch vụ chứng thực chữ kí số vươn lên mạnh
mẽ trên thị trường kinh doanh dịch vụ chứng thực chữ ký số đang ngày càng lớn mạnh tại Việt Nam
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN Error! Bookmark not defined
LỜI CẢM ƠN Error! Bookmark not defined
TÓM TẮT i
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Error! Bookmark not defined
DANH MỤC HÌNH Error! Bookmark not defined
LỜI MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ
LUẬNVỀ QUẢN LÝ DỊCH VỤ CHỨNG THỰC CHỮ KÍ SỐError! Bookmark not defined 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu Error! Bookmark not defined
1.1.1 Các công trình nghiên cứu về quản lý dịch vụ chứng thực chữ kí số
Error! Bookmark not defined
1.1.2 Những vấn đề đặt ra luận văn cần tiếp tục nghiên cứu Error!
Bookmark not defined
1.2 Cơ sở lý luận về quản lý dịch vụ chứng thực chữ kí sốError! Bookmark not defined
1.2.1 Khái niệm nội dung dịch vụ Error! Bookmark not defined
1.2.2 Quản lý dịch vụ Error! Bookmark not defined
1.2.3 Những vấn đề chung, nội dung, và các yếu tố ảnh hưởng đến dịch vụ
chứng thực chữ kí số Error! Bookmark not defined
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨUError! Bookmark not defined
2.1 Nguồn tài liệu Error! Bookmark not defined
2.1.1 Nguồn tài liệu sơ cấp Error! Bookmark not defined
2.1.2 Nguồn tài liệu thứ cấp Error! Bookmark not defined
2.2 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined
Trang 62.2.1 Phương pháp thu nhập, xử lý và phân tích dữ liệuError! Bookmark
not defined
2.2.2 Phương pháp thống kê mô tả, so sánh Error! Bookmark not defined
2.2.3 Phương pháp phân tích tổng hợp Error! Bookmark not defined
2.3 Các công cụ được sử dụng Error! Bookmark not defined
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ DỊCH VỤ CHỮ KÍ SỐ CỦA
CÔNG TY ĐIỆN TOÁN VÀ TRUYỀN SỐ LIỆU (VDC)Error! Bookmark not defined
3.1 Quá trình hình thành và phát triển, chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức
của Công ty Điện toán và truyền số liệu VDC - Tập đoàn Bưu chính Viễn
thông Việt Nam Error! Bookmark not defined
3.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty Điện toán và truyền số
liệu VDC Error! Bookmark not defined
3.1.2 Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của công ty Điện toán và
truyền số liệu VDC Error! Bookmark not defined
3.1.3 Các lĩnh vực kinh doanh chủ yếu của Công ty Điện toán và truyền số
liệu VDC Error! Bookmark not defined
3.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dịch vụ chứng thực chữ kí sốError! Bookmark not defined 3.2.1 Yếu tố về đội ngũ quản lý dịch vụ chứng thực chữ kí số Error!
Bookmark not defined
3.2.2 Yếu tố quản lý dịch vụ, quy trình cung cấp dịch vụError! Bookmark
not defined
3.2.3 Yếu tố quản lý khách hàng, thị phần của dịch vụError! Bookmark
not defined
3.3 Thực trạng công tác quản lý dịch vụ chứng thực chữ kí số của Công ty
Điện toán và Truyền số liệu (VDC) Error! Bookmark not defined
Trang 73.3.1 Công tác quản lý tổ chức, nguồn nhân lực của dịch vụ Error!
Bookmark not defined
3.3.2 Công tác đầu tư cơ sở vật chất kí thuật của dịch vụError! Bookmark
not defined
3.3.3 Công tác quản lý chất lượng của dịch vụError! Bookmark not
defined
3.3.4 Công tác chiếm lĩnh thị trường, cạnh tranh với các đối thủ cùng lĩnh
vực Error! Bookmark not defined
3.4 Đánh giá về công tác quản lý dịch vụ chứng thực chữ kí số tại Công ty
Điện toán và truyền số liệu VDC Error! Bookmark not defined
3.4.1 Những thành tựu cơ bản trong quản lý dịch vụ chứng thực chữ kí số
của Công ty Điện toán và truyền số liệu VDC Error! Bookmark not defined
3.4.2 Hạn chế và nguyên nhân Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ DỊCH VỤ CHỮ KÍ SỐ
TẠI CÔNG TY ĐIỆN TOÁN VÀ TRUYỀN SỐ LIỆUError! Bookmark not defined
4.1 Bối cảnh mới ảnh hưởng đến quản lý dịch vụ chứng thực chữ kí sốError! Bookmark not defined 4.1.1 Bối cảnh chung của nền kinh tế Error! Bookmark not defined
4.1.2 Bối cảnh cạnh tranh của các đơn vị cung cấp dịch vụ chữ ký số trên
thị trường Error! Bookmark not defined
4.2 Định hướng quản lý dịch vụ chứng thực chữ kí số trong bối cảnh tái cơ
cấu của tập đoàn Error! Bookmark not defined
4.3 Các giải pháp hoàn thiện quản lý dịch vụ chứng thực chữ kí số tại Công
ty Điện toán và truyền số liệu VDC Error! Bookmark not defined
4.3.1 Giải pháp về công tác đào tạo cán bộ quản lý và nguồn nhân lực
Error! Bookmark not defined
Trang 84.3.2 Giải pháp về đầu tư cơ sở vật chất kĩ thuậtError! Bookmark not defined
4.3.3 Giải pháp về nâng cao chất lượng dịch vụError! Bookmark not defined
4.3.4 Giải pháp thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động thị trường, khai thác dịch vụ
chứng thực chữ kí số VNPT-CA Error! Bookmark not defined 4.4 Một số kiến nghị Error! Bookmark not defined 4.4.1 Đối với VNPT Error! Bookmark not defined 4.4.2 Đối với chính phủ Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined
TÀI LIỆU THAM KHẢO 5 PHỤ LỤC
Trang 9LỜI MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin và truyền thông, giao dịch điện tử đã và đang phát triển mạnh mẽ trên thế giới thay thế dần các giao dịch truyền thống Rất nhiều nước có chủ trương vừa phát triển các hoạt động cung ứng dịch vụ điện tử, vừa xây dựng hệ thống pháp luật đầy đủ, minh bạch
để đảm bảo giá trị pháp lý của các thông điệp điện tử và giao dịch điện tử Tại Việt Nam, giao dịch điện tử đã được áp dụng tại các lĩnh vực thuế, hải quan, thương mại điện tử, Giao dịch điện tử là một lĩnh vực tương đối mới tại Việt Nam, xuất hiện cùng với sự phổ cập mạng Internet và máy tính từ cuối những năm 1990 đầu những năm 2000 Qua quá trình hình thành và phát triển, lĩnh vực giao dịch điện tử tại Việt Nam đã được đặc biệt quan tâm phát triển Khung pháp lý cho lĩnh vực này đã từng bước được hoàn thiện, Quốc hội đã thông qua Luật thương mại, Luật giao dịch điện tử, Luật công nghệ thông tin Thủ tướng chính phủ đã ban hành Quyết định số 1073/QĐ-TTg ngày 12/7/2010 Phê duyệt kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử giai đoạn 2011 - 2015 Việc ban hành các văn bản pháp lý này đã thể hiện rõ
sự quyết tâm của Nhà nước trong việc thúc đẩy nhanh, mạnh các giao dịch điện tử, tạo động lực cho sự phát triển của nền kinh tế Trong các hoạt động của giao dịch điện tử thì việc đảm bảo an toàn, an ninh thông tin, dữ liệu cho người dùng là rất cần thiết và là ưu tiên hàng đầu Theo kết quả khảo sát thương mại điện tử Việt Nam 2010 của Bộ Công thương, trong 7 trở ngại khiến thương mại điện tử chưa phát triển thì vấn đề an ninh, an toàn thông tin chiếm vị trí gần cao nhất (chỉ sau trở ngại về môi trường xã hội và tập quán kinh doanh) Các phương pháp mã hóa, chữ ký số, chứng chỉ số, cơ sở hạ tầng khóa công khai và các ứng dụng của chữ ký số, chứng chỉ số trong các giao dịch điện tử là một trong những giải pháp giải quyết vấn đề này
Trang 10Trong cuộc sống hàng ngày, ta cần dùng chữ ký để xác nhận các văn bản tài liệu và có thể dùng con dấu với giá trị pháp lý cao hơn đi kèm với chữ
ký Cùng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin, các văn bản tài liệu được lưu dưới dạng số, dễ dàng được sao chép, sửa đổi Nếu ta sử dụng hình thức chữ ký truyền thống như trên sẽ rất dễ dàng bị giả mạo chữ
ký Việc đảm bảo an toàn thông tin, tránh nguy cơ bị thay đổi, sao chép hoặc mất mát dữ liệu trong các ứng dụng trên mạng luôn là vấn đề cấp thiết, được nhiều người quan tâm Chữ ký điện tử ra đờ i nhằm giải quyết vấn đề trên
Dịch vụ VNPT-CA là một hình thức dịch vụ cung cấp và chứng thực chữ ký số, đã phổ biến từ lâu trên thế giới nhưng mới chỉ đang bước đầu phát triển tại Việt Nam những năm gần đây Bên cạnh việc đáp ứng sự tiện lợi cho các giao dịch kinh tế thông thường, Cục thuế các tỉnh và một số cơ quan nhà nước cũng đã yêu cầu các thành phần kinh tế sử dụng dịch vụ chữ ký số để giảm thiểu chi phí cho các doanh nghiệp, cũng như giảm thiểu chi phí hành chính cho bộ máy nhà nước
Mặc dù có cơ sở nhân lực, vật lực, tài chính vững mạnh, được sự hỗ trợ đầy đủ của Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt nam, nhưng đến nay Công ty Điện toán và Truyền số liệu vẫn chưa xây dựng được một quy trình quản lý dịch vụ chứng thực chữ kí số hoàn chỉnh Để đưa được dịch vụ trở thành một lĩnh vực kinh doanh mũi nhọn đem lại doanh thu, mở rộng thị phần trong lĩnh vực này là điều tiên quyết đầu tiên cần thực hiện
Xuất phát từ thực tế trên, cùng với quá trình học tập nghiên cứu trong chương trình đào tạo thạc sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế tại Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà nội, tôi đã lựa chọn đề tài "Quản lý dịch vụ chứng thực chữ kí số của Công ty điện toán và truyền số liệu - Tập đoàn Bưu chính viễn thông Việt nam", làm đề tài nghiên cứu cho luận văn tốt nghiệp thạc sĩ của mình Đề tài được hướng dẫn bởi GS.TS Đinh Văn Tiến - Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 11Với đề tài đề xuất, tôi đặt ra một số câu hỏi đối với vấn đề nghiên cứu là: (1) Các yếu tố nào tác động đến công tác quản lý dịch vụ chứng thực chữ
kí số? (2) Năng lực quản lý dịch vụ chứng thực chữ kí số của công ty hiện tại? (3) Các giải pháp cần làm để nâng cao việc quản lý dịch vụ chứng thực chữ kí
số của công ty điện toán và truyền số liệu trong thời gian tới?
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở những vấn đề lý luận về quản lý dịch
vụ chứng thực chữ kí số nói chung để phân tích thực tiễn tại công ty điện toán
và truyền số liệu Qua đó đánh giá được những mặt làm tốt, những mặt còn tồn tại trong hoạt động quản lý để đưa ra những giải pháp khắc phục nhằm đẩy mạnh dịch vụ chứng thực chữ kí số của Công ty
- Nhiệm vụ nghiên cứu:
+) Đánh giá quản lý dịch vụ chứng thực chữ kí số của công ty điện toán và truyền số liệu trên thị trường công nghệ thông tin
+) Phân tích, đánh giá thực trạng các yếu tố ảnh hưởng của dịch vụ chứng thực chữ kí số của công ty điện toán và truyền số liệu; làm rõ những kết quả đạt được, những nguyên nhân và hạn chế chủ yếu
+) Đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý dịch vụ chứng thực chữ kí
số của Công ty điện toán và truyền số liệu
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu của đề tài: Quản lý dịch vụ chứng thực chữ kí số tại công ty điện toán và truyền số liệu
- Chủ thể quản lý là Công ty Điện toán và Truyền số liệu VDC
- Phạm vi nghiên cứu:
+) Phạm vi không gian: Công ty điện toán và truyền số liệu - Tập đoàn Bưu chính Viễn thông việt nam
Trang 12+) Phạm vi thời gian: phạm vi nghiên cứu của đề tài từ năm 2010 đến năm 2014
+) Phạm vi nội dung: Được xác định là quản lý dịch vụ chứng thực chữ
kí số
- 4 Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 4 chương:
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về quản lý dịch vụ chứng thực chữ kí số
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu
Chương 3: Thực trạng quản lý dịch vụ chứng thực chữ kí số của công
ty điện toán và truyền số liệu - Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam
Chương 4: Giải pháp hoàn thiện quản lý dịch vụ chứng thực chữ kí số của công ty điện toán và truyền số liệu
Trang 13TÀI LIỆU THAM KHẢO Tiếng việt
1 Đinh Văn Ân và Lê Xuân Bá, 2006 Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện thể
chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Hà Nội:
Nhà xuất bản Khoa học và kỹ thuật
2 Báo cáo kết quả nghiên cứu thị trường dịch vụ chữ ký số từ năm 2012 đến hết quý 1 năm 2014 của Công ty VDC và Công ty Cổ phần Đầu tư Công nghệ và Thương mại SoftDreams Hà Nội, tháng 2 năm 2014
3 Chỉ thị số 15/CT-TTg ngày 22 tháng 05 năm 2012 của Thủ tướng Chính phủ, Tăng cường sử dụng văn bản điện tử trong hoạt động của cơ quan Nhà nước Hà Nội, tháng 5 năm 2012
4 Công đoàn Công ty Điện toán và Truyền số liệu, 2012 Báo cáo Tổng kết
công tác nhiệm kỳ 2008-2012 và Phương hướng công tác nhiệm kỳ
2012-2017 Hà Nội, tháng 3 năm 2012
5 Nguyễn Cúc, 2009 Tập bài giảng Quản lý nhà nước về kinh tế Hà Nội:
Nhà xuất bản Chính trị - Hành chính
6 Phan Huy Đường, 2010 Giáo trình quản lý nhà nước về kinh tế Hà Nội:
Nhà xuất bản Đại học Quốc Gia Hà Nội
7 Ngô Phúc Hạnh, 2010 Giáo trình quản lý chất lượng Hà Nội: Nhà xuất
bản Khoa học và kỹ thuật
8 Vương Đình Huệ, 2012 Những giải pháp tài chính nhằm tháo gỡ khó
khăn, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh
và mở rộng thị trường năm 2012 Hà Nội, tháng 05 năm 2014
9 Luật Giao dịch điện tử số 51/2005/QH11 ngày 29 /11/2005 của Quốc Hội
Hà Nội, tháng 11 năm 2005
10 Nghị định số 26/2007/NĐ-CP ngày 15/02/2007 của Chính phủ, Quy định chi tiết thi hành Luật Giao dịch điện tử về chữ ký số và dịch vụ chứng thực chữ ký số Hà Nội, tháng 2 năm 2007