BAI 3 SONG NGOI VA CANH QUAN CHAU a

Nêu và giải thích được sự khác nhau về chế độ nước, giá trị kinh tế của các sông lớn.. - Quan sát tranh ảnh và nhận xét về các cảnh quan tự nhiên, một số hoạt động kinh tế ở châu Á - Phâ

Tiết chương trình: 3

Tuần chuyên mơn: 3

Ngày dạy: 7 /9/2015

Bài 2

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

Sau bài học, HS cần:

- Trình bày được đặc điểm chung của sông ngòi châu Á Nêu và giải thích được

sự khác nhau về chế độ nước, giá trị kinh tế của các sông lớn.

- Trình bày được các cảnh quan tự nhiên ở châu Á Và giải thích được sự phân bố của một số cảnh quan

- Tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm phát triển thủy điện và hiệu quả, mục 1 “ Đặc điểm sông ngòi”:

2 Kĩ năng:

- Đọc và khai thác kiến thức từ bản đồ tự nhiên châu Á

- Quan sát tranh ảnh và nhận xét về các cảnh quan tự nhiên, một số hoạt động kinh tế ở châu Á

- Phân tích mối quan hệ giữa hoạt động giữa con người với môi trường sông thông qua khai thác thủy năng

3 Thái độ:

- Hiểu được giá trị thủy điện từ sông ngòi, khai thác hiệu quả phục vụ cho kinh tế

- Có ý thức bảo vệ cảnh quan thiên nhiên của châu lục nói chung và của Việt nam nói riêng

II CHUẨN BỊ

1 Đối với giáo viên: Bản đồ tự nhiên Châu Á Tranh ảnh về các cảnh quan tự nhiên

2 Đối với học sinh: SGK, tập bản đồ chuẩn bị theo phần hướng dẫn tự học

III T Ổ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP

1 Ổn định tổ chức và kiểm diện:

- Ổn định lớp, KT trực nhật

- Kiểm tra sĩ số HS

- Báo cáo của cán sự bộ môn

2 Kiểm tra miệng

SÔNG NGÒI VÀ CẢNH QUAN

CHÂU Á

Câu 1: ( 8điểm )

Xác định trên bản đồ các đới khí hậu châu Á từ vùng cực bắc đến xích đạo theo chiều kinh tuyến Trình bày vị trí và đặc điểm cơ bản của hai kiểu khí hậu phổ biến ở châu Á?

Đáp án: HS xác định đúng các đới khí hậu: (3đ)

- Các kiểu KH gió mùa:

Vị trí : Đông Á, Đông Nam Á, Nam Á (1d)

Đặc điểm: Mùa đông lạnh, khô Mùa hè nóng ẩm mưa nhiều.(1,5đ)

- Các kiểu KH lục địa:

Vị trí: Vùng nội địa và Tây Nam Á (1đ)

Đặc điểm: Mùa đông lạnh khô Mùa hè nóng khô (1,5đ)

Câu 2: ( 2 điểm )

Tên cảnh quan thuộc đới khí hậu ôn đới, nhiệât đới ?

Đáp án: Rừng lá kim, rừng nhiệt đới ẩm

3 Ti ến trình bài học

Giới thiệu : Đặc điểm địa hình và khí hậu có ảnh hưởng quyết định đến đặc điểm sông ngòi, cảnh quan ở châu Á Địa hình và khí hậu đều có sự phân hóa rất phức tạp cả trong khơng gian và thời gian, vì vậy sơng ngịi và cảnh quan châu Á cũng rất phức tạp và đa dạng Chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề này trong bài học hơm nay

 Hoạt động 1: Trình bày được đặc điểm chính

của sông ngòi ( 20’) Tích hợp giáo dục sử dụng

năng lượng

Cá nhân, vấn đáp

 Bước 1: GV giới thiệu bản đồ tự nhiên châu Á

GV hướng dẫn HS khai thác kênh chữ hình H1.2

SGK /5, kết hợp bản đồ ĐLTN châu Á, trình bày

các câu hỏi :

H: Xác định các sông lớn ở Bắc Á, Đông Á xem

chúng bắt nguồn từ khu vực nào, đổ ra biển và đại

dương nào?

HS:Từ các dãy núi sơn nguyên đổ ra Bắc Băng

Dương, Thái Bình Dương.( HS xác định trình bày sự

phân bố các sông trên bản đồ phóng to)

H: Sông Me Kông chảy qua nước ta bắt nguồn từ

sơn nguyên nào?

GV gọi HS lên trình bày trên BĐĐL tự nhiên châu

Á phóng to GV uốn nắn rèn kĩ năng cho HS Chú ý

gọi HS trung bình yếu

 Cho HS làm câu 1 bài 3 trong tập bản đồ

Hỏi: Qua phân tích em có nhận xét gì về mạng lưới

1 Đặc điểm sông ngòi

- Châu Á có nhiều hệ thống sông lớn (I-e-nit-xây,Hoàng Hà, Trường Giang, Mê-Công, Aán , Hằng…) nhưng phân bố

của sông ngòi châu Á?

HS: Châu Á có mạng lưới sông ngòi khá phát triển

H:Em hiểu như thế nào về sự hình thành chế độ

nước của các sông?Nhận xét chung về chế độ nước

của sông ngòi châu Á?

GV

thuyết giảng :

Chế độ nước phụ thuộc vào chế độ mưa ( Mùa mưa

nước lớn, mùa khô nước cạn Vùng XĐ mưa quanh

năm sông nhiều nước quanh năm.) Chế độ nước

phụ thuộc vào chế độ nhiệt ( Vùng cực, vùng ôn

đới…)

 Bước 2: GV đàm thoại gợi mở

 Dựa vào H1.2 SGK/5 và H2.1 SGK /7 kết hợp BĐ

tự nhiên châu Á Cho biết sông Oâbi chảy theo

hướng nào? Qua các đới khí hậu nào? Tại sao về

mùa xuân vùng trung và hạ lưu Sông Oâbi có lũ

băng lớn.?

° Tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết

kiệm phát triển thủy điện và hiệu quả

H: Sông ngòi châu Á có giá trị to lớn như thế nào?

 Thông qua câu trả lời của HS GV thuyết giảng cho

HS hiểu mạng lưới sông ngòi của khu vực này là

nguồn lợi lớn về khai thác thủy điện và đồng thời

cần sử dụng năng lượng tiết kiệm phát triển thủy

điện đạt hiệu quả cao.

GV nhấn mạnh về ảnh hưởng của địa hình, khí hậu

đối với sông ngòi …… Hướng dẫn học sinh xác định

các hồ nước mặn, ngọt trên bản đồ, Bai Can (hồ

chết)

° GV liên hệ đến giá trị của sông ngòi Việt Nam,

về: Thuỷ điện, giao thông, thuỷ lợi GV nhấn mạnh

đi đôi với khai thác nguồn lợi từ các sông để phát

triển kinh tế, phải chú trọng đến việc bảo vệ môi

trường chung Hiểu được giá trị thủy điện từ sông

ngòi, khai thác hiệu quả phục vụ cho kinh tế

 HOẠT ĐỘNG 2 Trình bày được sự phân hóa

của các đới cảnh quan ( 13’)

Thảo luận: 4 HS/ nhóm Thời gian 3 phút.

HS quan sát H3.1SGK, khai thác kênh chữ và kênh

hình

 Đọc tên các đới cảnh quan theo thứ tự từ Bắc

khơng đều

- Chế độ nước khá phức tạp:

+ Bắc Á: Mạng lưới sông dày, mùa đông nước đóng băng, mùa xuân có lũ do băng tan + Khu vực châu Á gió mùa: nhiều sông lớn, có lượng nước lớn vào mùa mưa

+ Tây và Trung Á: ít sông, nguồn cấp nước do tuyết băng tan

- Giá trị kinh tế : Giao thông,

thủy điện, cung cấp nước cho sản xuất, sinh hoạt, du lịch, đánh bắt và nuôi trồng thủy sản

2 Các đới cảnh quan tự nhiên

xuống Nam dọc theo KT 80 0 Đ

HS trình bày: Đài nguyên , lá kim rừng hỗn hợp ,

thảo nguyên ,núi cao ,rừng cận nhiệt đới ẩm , rừng

nhiệt đới ẩm , xavan cây bụi phân bố từ B xuống

N

 Em hãy xác định các cảnh quan chủ yếu của

miền KH lạnh, miền KH lục địa khô hạn ở vùng

nội địa và miền KH gió mùa ẩm?

- Miền KH lạnh: Đài nguyên, rừng lá kim

- Miền gió mùa ẩm: Rừng hỗn hợp và rừng lá rộng,

rừng cận nhiệt đới ẩm, rừng nhiệt đới ẩm, xa van

và cây bụi

- Miền khí hậu khô ở vùng nội địa: Thảo nguyên,

hoang mạc và bán hoang mạc, rừng và cây bụi lá

cứng Địa trung Hải

 Các cảnh quan vùng gió mùa và cảnh quan vùng

lục địa khô hạn chiếm diện tích lớn

GV gọi HS nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét,

bổ sung, GV chuẩn kiến thức Câu hỏi chốt trọng

tâm:

Qua phân tích em có nhận xét gì về sự phân bố

cảnh quan trên toàn châu lục? Vì sao có sự phân

hoá như thế?

HS trình bày - GV nói thêm về những việc làm tích

- Cảnh quan phân hóa đa dạng với nhiều chủng loại + Rừng lá kim ở Bắc Á ( Xi-bia) nơi có khí hậu ôn đới + Rừng cận nhiệt ở Đông Á + Rừng nhiệt đới ẩm ở Đông Nam Á và Nam Á

+ Thảo nguyên, hoang mạc cảnh quan núi cao

Lược đồ các đới cảnh quan tự nhiên châu Á

Đài nguyên Rừng lá kim Rừng hỗn hợp Thảo nguyên

R cây bụi lá cưng ĐTH

R.cận nhiệt đới ẩm

R nhiệt đới ẩm

Xavan cây bụi

HM và bán HM Cảnh quan núi cao

cực và tiêu cực của con người đã làm thay đổi cảnh

quan Có ý thức bảo vệ cảnh quan thiên nhiên

của châu lục nói chung và của Việt Nam nói

riêng.

 Chuyển ý sang hoạt động 3: Những thuận lợi và

khó khăn của thiên nhiên châu Á (Tham khảo

SGK) 2'

 Cá nhân, đàm thoại gợi mở GV hướng dẫn HS

khai thác kênh chữ SGK/12 kết hợp làm câu 2 bài 3

tập bản đồ Sau đó GV gọi HS trình bày, HS khác

bổ sung, GV chuẩn kiến thức Đặt câu hỏi chốt ý:

H: Em hãy cho biết những thuận lợi của tự nhiên

đối với sản xuất và đời sống ?

HS trình bày GV bổ sung : tài nguyên đa dạng , trữ

lượng khoáng sản…

 Liên hệ đến Việt Nam: Các nguồn tài nguyên

đất, nước, khoáng sản, thực động vật, cảnh quan,

rừng…

H: Bên cạnh những thuận lợi, tự nhiên còn có ảnh

hưởng hạn chế nào?

Gợi ý: Địa hình nhiều núi cao hiểm trở, khí hậu giá

lạnh - khô hạn, khó khăn giao thông

Khí hậu nhiều biến động động đất núi lửa

* GV giới thiệu một vài bức ảnh sưu tầm về các

cơn bão, thấy được mức thiệt hại…Giáo dục HS ý

thức cảnh giác thiên tai

- Nguyên nhân phân bố của một số cảnh quan: Do sự phân hóa đa dạng về các đới, các kiểu khí hậu…

4 Tổng kết

Câu 1: Hãy nêu đặc điểm chung của sông ngòi châu Á?

Đáp án câu 1: Châu Á có nhiều hệ thống sông lớn, chế độ nước khá phức tạp Các sông phân bố không đều Có giá trị to lớn về nhiều mặt

Câu 2: Quan sát ảnh và cho biết đây là đặc trưng của đới cảnh quan nào?

A B

Đáp án câu 2 A: Hoang mạc và bán hoang mạc B: Rừng lá kim

5 Hướng dẫnï học tập - Đối với bài vừa học: + Học bài kết hợp với SGK + Xem lại đặc điểm chung sông ngòi và cảnh quan châu Á + Hoàn thành BT bản đồ - Đối với bài học ở tiết tiếp theo, bài 4 “Thực hành phân tích hoàn lưu gió mùa ở châu Á” Quan sát trước H4.1 và H4.2 SGK/ 15 + Đọc xác định rõ yêu cầu của các bài tập + Chú ý bản chú giải, xem kĩ các kí hiệu + Xem lại kiến thức đường đồng mức và đường đẳng áp IV RÚT KINH NGHIỆM Nội

dung -

-Phương

pháp -

-Sử dụng đồ dùng dạy

học -Ngày 3 tháng 9 năm 2015 TP

Phạm Thị Tuyết Hồng