Tư tưởng hồ chí minh về cán bộ và việc vận dụng trong hoàn thiện pháp luật cán bộ, công chức ở việt nam hiện nay

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT NGUYỄN THANH VÂN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁN BỘ VÀ VIỆC VẬN DỤNG TRONG HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT CÁN BỘ, CÔNG CHỨC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN VĂN THẠC SĨ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

NGUYỄN THANH VÂN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁN BỘ VÀ VIỆC VẬN DỤNG TRONG HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT CÁN BỘ, CÔNG CHỨC

Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Hà Nội – 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

NGUYỄN THANH VÂN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁN BỘ VÀ VIỆC VẬN DỤNG TRONG HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT CÁN BỘ, CÔNG CHỨC

Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử Nhà nước và pháp luật

Mã số : 60 38 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Hoàng Thị Kim Quế

Hà Nội – 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định của Khoa Luật Đại học Quốc gia

Hà Nội

Vậy tôi viết Lời cam đoan này đề nghị Khoa Luật xem xét để tôi có thể bảo vệ Luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

NGƯỜI CAM ĐOAN

Nguyễn Thanh Vân

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1: NỘI DUNG CƠ BẢN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÁN BỘ 5 1.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng Sản Việt Nam về cán bộ Error! Bookmark not defined

1.1.1 Khái niệm cán bộ Error! Bookmark not defined 1.1.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ Error! Bookmark not defined 1.1.3 Quan điểm của Đảng Cộng Sản Việt Nam về vấn đề cán bộ Error!

Bookmark not defined

1.2 Vị trí, vai trò của cán bộ theo Tư tưởng Hồ Chí MinhError! Bookmark

not defined

1.3 Tiêu chuẩn của người cán bộ theo Tư tưởng Hồ Chí Minh Error!

Bookmark not defined

1.3.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về đức của người cán bộError! Bookmark not

defined

1.3.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về tài của người cán bộError! Bookmark not

defined

1.3.3 Người cán bộ phải có trình độ lý luận Error! Bookmark not defined 1.3.4 Các tiêu chuẩn khác theo tư tưởng Hồ Chí MinhError! Bookmark not

defined

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC TRONG VIỆC VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VÀO HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT CÁN BỘ, CÔNG CHỨC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY Error! Bookmark not defined

2.1 Thực trạng về hệ thống pháp luật và đội ngũ cán bộ, công chức ở Việt Nam hiện nay Error! Bookmark not defined

2.1.1 Thực trạng về hệ thống pháp luật cán bộ, công chức ở Việt Nam hiện nay Error! Bookmark not defined 2.1 2 Thực trạng về việc thi hành pháp luật cán bộ, công chức ở Việt Nam hiện nay Error! Bookmark not defined 2.1.3 Thực trạng về đội ngũ cán bộ, công chức ở Việt Nam hiện nay Error!

Bookmark not defined

2.2 Nguyên nhân Error! Bookmark not defined 2.3 Quan điểm và phương hướng của Đảng về xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức trong sự nghiệp đổi mới hiện nay ở Việt Nam trên cơ sở vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh Error! Bookmark not defined

not defined

2.3.2 Phương hướng của Đảng về cán bộ, công chức trong thời kỳ đổi mới hiện nay ở Việt Nam Error! Bookmark not defined

2.4 Giải pháp cơ bản về vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong việc hoàn thiện pháp luật cán bộ, công chức ở Việt Nam hiện nayError! Bookmark

not defined

2.4.1 Nhóm giải pháp thứ nhất: Hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến cán bộ, công chức Error! Bookmark not defined 2.4.2 Nhóm giải pháp thứ hai: Xây dựng đội ngũ công chức chuyên nghiệp, giáo dục đạo đức, pháp luật đối với cán bộ, công chức Error!

Bookmark not defined

2.4.3 Nhóm giải pháp thứ ba: Thanh tra, kiểm tra, giám sát các hoạt động thi hành công vụ của cán bộ, công chức Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO 6

1

MỞ ĐẦU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước, ông cha ta đã ý thức rõ việc dùng người là quốc sách Nó không phải là nguyên nhân duy nhất nhưng

có tác dụng trực tiếp đến sự tồn vong của quốc gia, sự trường tồn và phát triển của dân tộc Phát huy truyền thống và phương sách dùng người của ông cha ta

để lại, từ khi ra đời đến nay, Đảng ta đặc biệt quan tâm đến vấn đề cán bộ, coi cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng Cán bộ luôn là gốc của mọi công việc và là nhân tố quyể định đến sự thắng lợi của chính sách,

chiến lược cũng như nhiệm vụ Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “Vì lợi ích 10 năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” Chính vì vậy,

Người và Đảng ta đã dày công đào tạo, huấn luyện xây dựng được một đội ngũ cán bộ trung thành với Tổ quốc và dân tộc, tận tụy, kiên cường hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ qua các thời kỳ

Tư tưởng Hồ Chí Minh bao quát rất nhiều lĩnh vực rộng lớn và phong phú, trong đó vấn đề cán bộ là một trong những vấn đề được Người quan tâm hàng đầu trong sự nghiệp cách mạng Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng một khi

đã có đường lối cách mạng đúng thì cán bộ là khâu quyết định Người coi

“cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “là dây chuyền của bộ máy” và “là tiền vốn của Đoàn thể” do đó “muôn việc thành công hay thất bại đều do cán

bộ tốt hay kém” Trong sự phát triển của đất nước ta hiện nay, vai trò của cán

bộ lại càng được nhấn mạnh và đề cao Bởi cán bộ vừa là người đề xuất ra các chủ trương, các chính sách vừa là người trực tiếp tổ chức, thực hiện, bày ra các cách để cho nhân dân làm theo, làm cho các đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước được đi đúng hướng và hoạt động có hiệu quả

Kế thừa tư tưởng đó của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng và Nhà nước ta rất coi trọng công tác cán bộ, luôn quan tâm xây dựng, phát triển và nâng cao

2

chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức trong các cơ quan, tổ chức của mình Vấn đề xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ, công chức theo tư tưởng Hồ Chí Minh đã được thể hiện rõ trong nhiều văn kiện của Đảng và văn bản pháp luật của Nhà nước như Luật cán bộ, công chức năm 2008; Nghị định số 24/2010/NĐ-CP của Chính Phủ về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức, Nghị định số 21/2010/NĐ-CP về quản lý biên chế công chức, Nghị định 18/2010/NĐ-CP về đào tạo, bồi dưỡng công chức…Những văn bản này tạo tiền đề cho việc hình thành đội ngũ cán bộ, công chức trong sạch vững mạnh, vừa hồng, vừa chuyên, đủ sức chèo lái con thuyền cách mạng Việt Nam đến thắng lợi cuối cùng theo đúng tư tưởng Hồ Chí Minh

Hiện nay, cùng với những nỗ lực cải cách để phát triển, dân chủ và nhân quyền, chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước cũng đã đang được ngày càng hoàn thiện Tuy nhiên, cũng cần phải thừa nhận rằng, bên cạnh những mặt đã đạt được, công tác cán bộ, công chức ở nước ta hiện nay đang gặp phải nhiều vấn đề lớn mang tính chất lực cản cho sự phát triển chung của xã hội, quản lý nhà nước Đó là vấn đề về năng lực, tiêu chuẩn, phẩm chất, thái độ và văn hóa ứng xử, tính trách nhiệm và bản lĩnh chính trị Hiện tượng tham nhũng, hách dịch, cửa quyền, gây khó dễ, vô cảm, thiếu trách nhiệm, thiếu tính tiên phong, liêm chính…dù không phải quá phổ biến, tràn lan nhưng cũng gây nên những bức xúc trong dư luận, phương hại đến thể chế, giảm sút lòng tin trong nhân dân vào Đảng, Nhà nước, cản trở quá trình hội nhập, dân chủ, pháp quyền của đất nước Những biểu hiện đó một phần là do cơ chế thị trường, nhưng cũng làm lộ rõ những yếu kém, bất cập, lổ hổng trong cơ chế, chính sách pháp luật về công tác cán bộ và việc thực thi trên thực tiễn Do đó việc tìm hiểu và nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ là một vấn đề có

ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc Bên cạnh đó, nhìn tổng quan về hệ thống pháp luật ở nước ta vẫn chưa đồng bộ, thiếu thống nhất, tính khả thi thấp,

3

chậm đi vào cuộc sống; các văn bản quy phạm pháp luật về cán bộ, công chức

và hoạt động công vụ trong những năm qua cũng còn nhiều hạn chế, bất cập

Do đó, cần thiết phải nghiên cứu một cách kỹ lưỡng để xây dựng, ban hành, tiến tới hoàn thiện hơn pháp luật cán bộ, công chức, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc hình thành đội ngũ cán bộ, công chức vừa có phẩm chất đạo đức, vừa có trình độ năng lực, bảo đảm vừa hồng vừa chuyên, thực sự là công bộc của nhân dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Vì những lý do trên, học viên đã tiến hành nghiên cứu đề tài “Tư tưởng

Hồ Chí Minh về cán bộ và việc vận dụng trong hoàn thiện pháp luật cán

bộ, công chức ở Việt Nam hiện nay” làm đề tài luận văn thạc sĩ Luật học,

chuyên ngành Lí luận và lịch sử Nhà nước và Pháp luật tại Khoa Luật- Đại học Quốc Gia Hà Nội

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

1.2.1 Mục tiêu tổng quát:

Với đề tài “Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và việc vận dụng trong

hoàn thiện pháp luật cán bộ, công chức ở Việt Nam hiện nay”, tác giả đi

sâu vào phân tích nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ với mục tiêu cuối cùng là chỉ ra những thiếu sót về mặt luật pháp, những thực trạng cụ thể khi thi hành pháp luật cán bộ, công chức, từ đó đưa ra những kiến nghị và giải

pháp nhằm cải thiện những thực trạng đã nêu

1.2.2 Mục tiêu cụ thể:

Với mục tiêu tổng quát như trên, luận văn của tôi muốn đạt tới một số mục tiêu cụ thể sau:

Một là, làm rõ những nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ trong đó

có nêu ra khái niệm cán bộ; tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng cộng

4

sản Việt Nam về cán bộ; vị trí, vai trò của cán bộ; về tiêu chuẩn của cán bộ và phẩm chất cơ bản của cán bộ theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Hai là, phân tích làm rõ thực trạng quá trình vận dụng tư tưởng Hồ Chí

Minh trong việc hoàn thiện pháp luật cán bộ, công chức hiện nay ở Việt Nam- Những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân

Ba là, đề xuất quan điểm, giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật cán bộ,

công chức ở nước ta hiện nay đáp ứng yêu cầu cải cách, hiện đại hóa, chuyên nghiệp hóa, minh bạch hóa và hiệu quả, xây dựng một đội ngũ cán bộ, công chức vừa hồng vừa chuyên phù hợp với yêu cầu của sự nghiệp cách mạng và thực tiễn hiện nay của Việt Nam

1.3 Tính mới và đóng góp của luận văn

Đề tài tôi lựa chọn là đề tài có tinh mới và đóng góp của luận văn, cụ thể:

- Góp phần nghiên cứu có hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và quá trình vận dụng tư tưởng đó trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật cán

bộ, công chức ở Việt Nam hiện nay;

- Phân tích, đánh giá thực trạng của quá trình vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật cán bộ, công chức ở nước ta hiện nay; làm rõ những ưu, nhược điểm và nguyên nhân

- Luận văn đề xuất quan điểm và giải pháp vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong hoàn thiện pháp luật cán bộ, công chức ở nước ta hiện nay

- Kết quả nghiên cứu của luận văn là tài liệu tham khảo hữu ích cho cấp

ủy Đảng, chính quyền địa phương nhằm đáp ứng những yêu cầu to lớn trong

sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay

1.4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu đề tài đó là tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ, trong đó làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của cán bộ, về tiêu

5

chuẩn cán bộ, về lựa chọn, huấn luyện và sử dụng cán bộ, về chính sách đối với cán bộ Bên cạnh đó, luận văn cũng nghiên cứu lý luận chung về cán bộ

và tư tưởng cán bộ để làm cơ sở cho việc tiếp cận tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ

- Phạm vi nghiên cứu của đề tài là những nội dung cơ bản của tư tưởng

Hồ Chí Minh về cán bộ và hệ thống pháp luật cán bộ, công chức ở Việt Nam hiện nay

1.5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận của luận văn là Chủ nghĩa Mác- Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và những quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về cán bọ, đồng thời tác giả có tham khảo thêm các công trình nghiên cứu của một số tác giả có liên quan đến luận văn

Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, đồng thời sử dụng các biện pháp phân tích, tổng hợp, phương pháp logic- lịch sử, phương pháp so sánh, đối chiều, phương pháp chuyên gia để luận giải các vấn đề

1.6 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu,kết luận, danh mục các chữ viết tắt, danh mục tài liệu tham khảo, để giải quyết vấn đề trên, luận văn gồm 02 chương, cụ thể:

Chương 1: Nội dung cơ bản Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ

Chương 2: Thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức và việc vận dụng tư

tưởng Hồ Chí Minh vào hoàn thiện pháp luật cán bộ, công chức ở Việt Nam

hiện nay

6

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2007), Nghị quyết Hội nghị Trung ương

5, khóa X “Về tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của hệ thống chính trị”, Hà Nội

2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2007), Nghị quyết Hội nghị Trung ương

5, khóa X “ Về đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệuq ủa quản lý của bộ máy nhà nước”, Hà Nội

3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2009), Nghị quyết số 31-NQ/TW ngày 02/02/2009 Hội nghị lần thứ chín, khóa X “Về một số nhiệm vụ, giải pháp lớn nhằm tiếp tục thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội toàn quốc lần thứ

X của Đảng”, Hà Nội

4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2009), Kết luận số 37-KL/TW ngày

02/02/2009 Hội nghị lần thứ chín, khóa X “Về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện chiến lược cán bộ tư nay đến 2020”, Hà Nội

5 Bùi Đình Phong (2003), “Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ”, Nxb Lao động, Hà Nội

6 Chính Phủ (2010), Nghị định số 24/2010/NĐ-CP ngày 15/3/2010 quy định

về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức

7 Dương Xuân Ngọc (2003), “Tư tưởng Hồ Chí Minh về đào tạo và huấn luyện cán bộ”, Tạp chí xây dựng Đảng số 7, tr.2-3

8 Đảng Cộng Sản Việt Nam (2007), Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành Trung ương Khóa X về đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của bộ máy nhà nước, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

9 Đảng Cộng Sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, NXB Chính trị Quốc Gia, Hà Nội

10 Đặng Anh Tuấn- Nguyễn Thị Thúy (2004), “Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ và một số vấn đề đặt ra trong giai đoạn hiện nay”, Tạp chí

Nhà nước và pháp luật, tr.3-10

7

11 Giang Thị Phương Hạnh (2009), “Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính Nhà nước theo yêu cầu cải cách hành chính của tỉnh Bình Phước hiện nay”, Luật học

12 Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 5, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

13 Hồ Chí Minh (2000), , NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội

14 Hồ Chí Minh (2002), Toàn tập, tập 5, Cán bộ và đời sống mới; Sửa đổi lối làm việc, NXB Chính trị Quốc Gia, Hà Nội

15 Hồ Chí Minh (2002), Toàn tập, tập 6, Bài nói tại lớp chính huấn đầu tiên của Trung ương; Phải tẩy sạch bệnh quan liêu; Nói về công tác huấn luyện

và học tập Nhà xuất bản chính trị quốc gia, Hà Nội

16 Hồ Chí Minh (2002), Toàn tập, tập 7, Bài nói tại buổi bế mạc lớp chính huấn cán bộ Đảng, dân, chính các cơ quan Trung ương; Bài nói chuyện với

bộ đội, công an và cán bộ trước khi vào tiếp quản thủ đô Nhà xuất bản

chính trị quốc gia, Hà Nội

17 Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 8, Diễn văn khai mạc lớp học lý luận khóa I trường Nguyễn Ái Quốc, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội

18 Hồ Chí Minh toàn tập, Tập 9 (2002), Bài nói chuyện tại Đại hội Sinh viên Việt Nam lần thứ hai; Đạo đức cách mạng Nhà xuất bản Chính trị Quốc

gia, Hà Nội

19 Hồ Chí Minh toàn tập, tập 10 (2002) Bài nói chuyện với những cán bộ, đảng viên hoạt động lâu năm; Diễn văn khai mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng Lao động Việt Nam, Xây dựng con người xã hội chù nghĩa, nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Hà Nội,

20 Hồ Chí Minh toàn tập, Cách mệnh NXB Chính trị Quốc Gia, Hà Nội, tập 2 (2002)

21 Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn Giáo trình các môn khoa học Mác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh (2004), “ Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

22 Hoàng Thị Kim Quế (2005), Bàn về ý thức pháp luật, Tạp chí Luật học, số

01/2003, tr 40-44