KHOA SAU ĐẠI HỌC NGUYỄN QUANG KHẢI VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG TUYÊN TRUYỀN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU LUẬN VĂN THẠC SĨ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU HÀ NỘI
Trang 1KHOA SAU ĐẠI HỌC
NGUYỄN QUANG KHẢI
VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH
TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG TUYÊN TRUYỀN
VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
LUẬN VĂN THẠC SĨ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
HÀ NỘI – 2015
Trang 2KHOA SAU ĐẠI HỌC
NGUYỄN QUANG KHẢI
VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH
TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG TUYÊN TRUYỀN
VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
Chuyên ngành : BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
Mã số : Chương trình đào tạo thí điểm
LUẬN VĂN THẠC SĨ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Thị Hoàng Liên
HÀ NỘI –
Trang 3MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN i LỜI CẢM ƠN ii MỤC LỤC iii DANH MỤC CÁC BẢNG Error! Bookmark not defined
MỞ ĐẦU 5 Chương 1:CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG TUYÊN TRUYỀN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CHO THANH NIÊN Error!
Bookmark not defined
1.1 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, SỰ CẦN THIẾT TRONG TUYÊN TRUYỀN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CHO THANH NIÊNError! Bookmark
not defined
1.1.1 Khái niệm tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên Error!
Bookmark not defined
1.1.2 Đặc điểm tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên Error!
Bookmark not defined
1.1.3 Tính tất yếu của công tác tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên Error! Bookmark not defined
1.2 KHÁI NIỆM VÀ CƠ SỞ QUY ĐỊNH VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG TUYÊN TRUYỀN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CHO THANH NIÊN Error! Bookmark not defined
1.2.1 Khái niệm vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên trong tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên Error!
Bookmark not defined
1.2.2 Các yếu tố quy định vai trò của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên trong tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên Error! Bookmark not defined
1.3 YẾU TỐ BẢO ĐẢM VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG TUYÊN TRUYỀN
VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CHO THANH NIÊN Error! Bookmark not defined
Trang 41.3.1 Yếu tố tổ chức bảo đảm vai trò của tổ chức Đoàn trong tuyên truyền
về biến đổi khí hậu cho thanh niên Error! Bookmark not defined 1.3.2 Yếu tố kinh tế bảo đảm vai trò của tổ chức Đoàn trong tuyên truyền
về biến đổi khí hậu cho thanh niên Error! Bookmark not defined 1.3.3 Yếu tố xã hội bảo đảm vai trò của tổ chức Đoàn trong tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên Error! Bookmark not defined
Chương 2:THỰC TRẠNG THỰC HIỆN VAI TRÒ CỦAError! Bookmark
not defined
ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG TUYÊN TRUYỀN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CHO THANH NIÊN Error! Bookmark not defined 2.1 THỰC TRẠNG VỀ TỔ CHỨC ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH THÁI NGUYÊN Error! Bookmark not defined
2.1.1 Đội ngũ đoàn viên đang sinh hoạt tại các cấp bộ Đoàn trong tỉnh Thái Nguyên Error! Bookmark not defined 2.1.2 Chất lượng chi đoàn, Đoàn cơ sở Error! Bookmark not defined 2.1.3 Đội ngũ cán bộ Đoàn đáp ứng yêu cầu của công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi trong giai đoạn hiện nay Error! Bookmark not defined
2.2 THỰC TRẠNG NHẬN THỨC VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CỦA THANH NIÊN VÀ VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG TUYÊN TRUYỀN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CHO THANH NIÊN TỪ 2011 – 2014 Error! Bookmark not defined
2.2.1 Đánh giá chung về thực trạng hiểu biết về biến đổi khí hậu trong thanh niên hiện nay Error! Bookmark not defined 2.2.2 Thực trạng vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên trong tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên Error!
Bookmark not defined
2.2.3 Công tác chỉ đạo và thực hiện tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên Error!
Bookmark not defined
2.2.4 Tổ chức Đoàn tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên thông qua các hoạt động tuyên truyền Error! Bookmark not defined
Trang 52.3 NHỮNG HẠN CHẾ VÀ NGUYÊN NHÂN TRONG VIỆC THỰC
HIỆN VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH
TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG TUYÊN TRUYỀN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ
HẬU CHO THANH NIÊN Error! Bookmark not defined
2.3.1 Những hạn chế trong việc thực hiện vai trò của Đoàn Thanh niên
Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên trong tuyên truyền về biến đổi
khí hậu cho thanh niên Error! Bookmark not defined
2.3.2 Nguyên nhân của những hạn chế Error! Bookmark not defined
Chương 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM VAI TRÒ CỦA
Error! Bookmark not defined.ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ
MINH TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG TUYÊN TRUYỀN VỀ BIẾN
ĐỔI KHÍ HẬU CHO THANH NIÊN Error! Bookmark not defined
3.1 NHỮNG QUAN ĐIỂM CƠ BẢN VỀ BẢO ĐẢM VAI TRÒ CỦA
ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH THÁI NGUYÊN
TRONG TUYÊN TRUYỀN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CHO THANH NIÊN Error! Bookmark not defined
3.1.1 Tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên là một bộ phận của
tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho nhân dân Error! Bookmark not defined
3.1.2 Tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên là một nhiệm vụ đặc
biệt quan trọng của tổ chức Đoàn Error! Bookmark not defined
3.1.3 Tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên cần được tiến hành
thường xuyên và liên tục Error! Bookmark not defined
3.1.4 Trong tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên, phải coi
trọng sự phối hợp chặt chẽ giữa tổ chức Đoàn với các chủ thể liên quan
Error! Bookmark not defined
3.2 GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM VAI TRÒ CỦA TỔ CHỨC ĐOÀN THANH
NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH THÁI NGUYÊN TRONG
TUYÊN TRUYỀN VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU CHO THANH NIÊN Error!
Bookmark not defined
3.2.1 Xây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh về mọi mặt, xây dựng đội ngũ
cán bộ Đoàn đáp ứng yêu cầu của công tác Đoàn và phong trào thanh
niên Error! Bookmark not defined
Trang 63.2.2 Tăng cường tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng, kiến thức biến đổi khí hậu cho đội ngũ cán bộ Đoàn, nhất là những người trực tiếp tham gia tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên Error! Bookmark not defined 3.2.3 Kết hợp chặt chẽ tuyên truyền về biến đổi khí hậu với tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng cho thanh niên Error! Bookmark not defined 3.2.4 Đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của thanh niên đối với vấn đề biến đổi khí hậu Error!
Bookmark not defined
3.2.5 Tăng cường phối hợp giữa tổ chức Đoàn với các ngành liên quan trong tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niênError! Bookmark
not defined
3.2.6 Đổi mới, đa dạng hoá các hình thức tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 10 PHỤ LỤC
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Biến đổi khí hậu, mà trước hết là sự nóng lên toàn cầu và mực nước biển dâng, là một trong những thách thức lớn nhất đối với nhân loại trong thế kỷ 21 Thiên tai và các hiện tượng khí hậu cực đoan khác đang gia tăng ở hầu hết các nơi trên thế giới, nhiệt độ và mực nước biển trung bình toàn cầu tiếp tục tăng nhanh chưa từng có và đang là mối lo ngại của các quốc gia trên thế giới
Hiện nay trên thế giới, tất cả các quốc gia, tổ chức phi chính phủ trong nước và quốc tế đều đang rất tích cực hoạt động nhằm nâng cao nhận thức, phổ biến kiến thức về biến đổi khí hậu cho các nhóm đối tượng khác nhau Điều 6 của Công ước Khung về biến đổi khí hậu của Liên Hợp Quốc kêu gọi các quốc gia tăng cường công tác đào tạo, giáo dục và nâng cao nhận thức và tạo cơ hội cho cộng đồng tham gia và tiếp cận các thông tin về biến đổi khí
Trang 7hậu Nghị định thư Kyoto cũng đề xuất các bên liên quan cùng nhau hợp tác cấp quốc gia và quốc tế nhằm xây dựng và thực hiện các chương trình giáo dục đào tạo bao gồm tăng cường năng lực quốc gia, đồng thời điều phối các hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng về biến đổi khí hậu Theo kết quả điều tra của Liên Hợp Quốc, tại các quốc gia trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương thì các nhà quản lý và hoạch định chính sách đã công nhận giáo dục về biến đổi khí hậu là ưu tiên hàng đầu và tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng đứng vị trí thứ hai [4]
Các chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu chỉ có thể thành công nếu như khuyến khích được sự tham gia của các bên liên quan, cộng đồng và doanh nghiệp Kinh nghiệm của Chương trình phát triển Liên hiệp quốc cho thấy các chiến lược hay kế hoạch tuyên truyền đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng mối quan hệ giữa chính phủ với tổ chức dân sự xã hội, khối doanh nghiệp, các tổ chức quốc tế và cộng đồng
Như vậy, có thể thấy, thông qua các hoạt động nâng cao nhận thức và tăng cường khả năng tiếp cận thông tin, cộng đồng không những sẽ tích cực hơn trong việc tham gia vào các quá trình ra quyết định và đồng thời có những đóng góp cho các nỗ lực thích ứng và giảm nhẹ với biến đổi khí hậu
Việt Nam là một trong nhiều quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu Bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu là trách nhiệm không chỉ của Nhà nước, của chính quyền các cấp mà là trách nhiệm của mọi người, trong đó rất cần vai trò tiên phong, xung kích của thanh niên Quan điểm của Đảng ta về phát triển trong Chiến lược phát triển kinh tế - xã
hội giai đoạn 2011 – 2020 cũng nhấn mạnh “Phát triển kinh tế - xã hội phải
luôn coi trọng bảo vệ và cải thiện môi trường, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu” [7]
Thực hiện chủ trương công tác chung của Đoàn, nhằm góp phần thực hiện các chương trình, mục tiêu Quốc gia, thời gian qua, Đoàn Thanh niên
Trang 8cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên đã tổ chức nhiều hoạt động, phát động các phong trào bảo vệ môi trường, tham gia ứng phó biến đổi khí hậu trong cán bộ, đoàn viên, thanh thiếu nhi
Trong khóa XIII, nhiệm 2012 - 2017, các cấp bộ Đoàn trong tỉnh đã có nhiều chủ trương, biện pháp tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu cho thanh niên Để triển khai công tác tuyên truyền, giáo dục về biến đổi khí hậu cho thanh niên, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh đã phát động hai phòng trào “Xung kích, tình nguyện phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ tổ quốc” và “Đồng hành với thanh niên lập
thân, lập nghiệp”, trong đó có nội dung “Xung kích bảo vệ môi trường, ứng
phó với biến đổi khí hậu” để nhấn mạnh hơn nữa vai trò, tinh thần xung kích
của tuổi trẻ trong tham gia bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, góp phần phát triển bền vững đất nước; thể hiện trách nhiệm của thanh niên trước những vấn đề mang tính toàn cầu
Về nội dung tuyên truyền biến đổi khí hậu cho thanh niên, các cấp bộ đoàn tiếp tục tuyên truyền, phổ biến các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước liên quan đến phòng, chống biến đổi khí hậu; các kiến thức, hiểu biết về biến đổi khí hậu; vận động thanh niên tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường, phòng, chống biến đổi khí hậu… Hiện nay, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên đang triển
khai Phong trào “Thanh niên tham gia bảo vệ dòng sông quê hương” và Phong trào“Xung kích bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu” Đây
chính là sự dịch chuyển về trọng tâm trong công tác tuyên truyền, giáo dục về biến đổi khí hậu của Đoàn trong nhiệm kỳ 2012 – 2017 [10]
Về hình thức, công tác tuyên truyền biến đổi khí hậu được thực hiện thông qua hoạt động tuyên truyền như mit tinh, ra quân, diễu hành cổ động, diễn đàn, tọa đàm, thi tìm hiểu, phát tài liệu tuyên truyền, căng treo băng zôn,
pa nô, áp phích; thi vẽ tranh, clip, hình ảnh về biến đổi khí hậu; thông qua các hội thi tuyên truyền bảo vệ môi trường, phòng, chống biến đổi khí hậu bằng
Trang 9kịch tương tác, sân khấu hóa…; là những hình thức tuyên truyền, giáo dục trực quan có hiệu quả, tác động mạnh tới nhận thức, tâm lý thanh thiếu niên
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc phát huy vai trò của
tổ chức Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh trong tuyên truyền biến đổi khí hậu cho thanh niên cũng còn một số vấn đề cần tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện Ở nhiều địa bàn, đơn vị, có tình trạng cấp uỷ, chính quyền cơ sở mới chỉ quan tâm chỉ đạo tổ chức Đoàn tổ chức các phong trào hành động cách mạng, chưa chú trọng lãnh đạo, chỉ đạo đội ngũ cán bộ Đoàn thường xuyên lồng ghép tuyên truyền biến đổi khí hậu cho thanh niên trong các hoạt động của Đoàn; còn một bộ phận thanh thiếu niên thiếu hiểu biết về biến đổi khí hậu; thờ
ơ, thiếu trách nhiệm trong phòng chống, ứng phó với biến đổi khí hậu
Trong các nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, có một nguyên nhân là thanh niên chưa được tổ chức Đoàn và các cơ quan liên quan tuyên truyền một cách đầy đủ, thường xuyên và kịp thời về biến đổi khí hậu, để có một trình độ hiểu biết về biến đổi khí hậu nhất định Chính vì vậy, việc không ngừng nâng cao vai trò của tổ chức Đoàn trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên trong tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên là vấn đề hết sức quan trọng
và cần thiết
Qua học tập, nghiên cứu và nhận thức được tầm quan trọng, tính cấp bách của việc phải không ngừng nâng cao hiểu biết về biến đổi khí hậu đối
với thanh niên, tôi chọn đề tài: Vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ
Chí Minh tỉnh Thái Nguyên trong tuyên truyền về biến đổi khí hậu làm
luận văn tốt nghiệp của mình
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
2.1 Mục đích
Góp phần làm sáng tỏ vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên trong tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên Trên cơ sở đánh giá về thực trạng vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản
Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên trong công tác tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên để xác định phương hướng, đề xuất giải pháp đảm bảo vai
Trang 10trò của tổ chức Đoàn trong tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên thời gian tới
2.2 Nhiệm vụ
- Khái quát lý luận về vai trò của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh trong tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên
- Đánh giá thực trạng công tác tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên của các cấp bộ Đoàn trong tỉnh Thái Nguyên
- Đề xuất phương hướng, giải pháp nhằm đảm bảo vai trò của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên trong tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
Công tác tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho công dân nói chung và cho thanh niên nói riêng là trách nhiệm của toàn xã hội Các tổ chức, cơ quan đơn vị ngoài thực hiện nhiệm vụ giáo dục chung còn có trách nhiệm giáo dục cho các thành viên trong tổ chức, đơn vị mình Cũng chính vì lẽ đó nên có nhiều cơ quan, đơn vị - chủ thể có nhiệm vụ tuyên truyền về biến đổi khí hậu đối với các đối tượng khác nhau, phương pháp, cách thức tiến hành và kết quả đạt được ở các mức độ khác nhau Luận văn này chỉ tập trung chủ yếu vào việc nghiên cứu kết quả, thực trạng và đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường vai trò của tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Thái Nguyên trong tuyên truyền về biến đổi khí hậu cho thanh niên
4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
Luận văn được xây dựng trên cơ sở tư tưởng Hồ Chí Minh về môi trường và bảo vệ môi trường Phương pháp luận trong nghiên cứu là phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của triết học Mác - Lênin
Quá trình nghiên cứu, luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học cụ thể như:
- Phương pháp xã hội học đi sâu nghiên cứu về quan điểm, tư tưởng, dư luận xã hội của thanh niên, nhu cầu, nguyện vọng của thanh niên trong công tác tuyên truyền về biến đổi khí hậu của tổ chức Đoàn thời gian qua và