Bài giảng đường lối cách mạng của đảng cộng sản việt nam phạm quang tùng

Tài liệu tham khảo - Website cá nhân http://www.giangvien.net - Chương trình môn học Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành - Giáo trình Đư

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG – THÁNG 6 NĂM 2012

CHÀO MỪNG CÁC BẠN SINH VIÊN

1 Giới thiệu giảng viên

• Trang web cá nhân: http://www.giangvien.net

CHÀO MỪNG CÁC BẠN SINH VIÊN

1 Giới thiệu giảng viên

• Trang web cá nhân: http://www.giangvien.net

2 Giới thiệu môn học

• Tên môn học: Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam

• Số tiết: 45 tiết (3 ĐVHT)

• Thời gian học: 13/2 đến 29/4/2012

– Số tiết giảng: 30 tiết

– Số tiết sinh viên tự học và thảo luận: 15 tiết

3 Cách thức đánh giá kết quả học tập cuối kỳ

A Điểm kiểm tra: Lấy 1 trong những kết quả cao nhất qua những buổi dạy

mà có câu hỏi, điểm kiểm tra giấy giữa kỳ

- Môn học gồm 2 cột điểm

C Điểm thi kết thúc môn học (Hình thức thi viết 60 phút, không được sử dụng TL)

Điểm môn học = [(A +B)/2]x 50% + C x 50%)/100%

B Điểm thảo luận: Lấy điểm trung bình cộng của tất cả các buổi thảo luận

4 Tài liệu tham khảo

- Website cá nhân http://www.giangvien.net

- Chương trình môn học Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành

- Giáo trình Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam

do Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo biên soạn, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, xuất bản

- Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình quốc gia các

bộ môn khoa học Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh: Giáo trình Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

- Các Văn kiện, nghị quyết của Đảng Cộng sản Việt Nam

Bộ văn kiện Đảng toàn tập (1 – 47)

Bộ Hồ Chí Minh toàn tập (12 tập)

I ĐỐI TƯỢNG VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

a Khái niệm đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam

Đường lối cách mạng của Đảng Cộng

sản Việt Nam:

Là hệ thống quan điểm, chủ

trương,

chính sách của

Đảng

Về

Mục tiêu Phương hướng Nhiệm vụ Giải pháp Cách mạng Việt Nam

Của

Được thể hiện qua cương lĩnh, nghị quyết, chỉ thị của

Đảng

1 Đối tượng nghiên cứu

b Đối tượng nghiên cứu của môn học

Trong tiến trình cách mạng Việt Nam

2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Làm rõ quá trình hình thành, bổ sung và phát triển đường lối cách mạng của Đảng

VẤN ĐỀ 2:

SỰ RA ĐỜI CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VÀ CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN CỦA ĐẢNG

I HOÀN CẢNH LỊCH SỬ RA ĐỜI ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

1 Hoàn cảnh quốc tế cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX

a Sự chuyển biến của chủ nghĩa tư bản

và hậu quả của nó

ra mạnh mẽ

ở các nước thuộc địa

Các nước TBCN tăng cường bóc lột nhân dân lao động trong nước

và nhân dân các nước thuộc địa

Mâu thuẫn giữa dân tộc thuộc địa và chủ nghĩa thực dân ngày càng gay gắt

b Ảnh hưởng của chủ nghĩa Mác-Lênin

và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin vào thực tiễn cách mạng Việt Nam

c Tác động của Cách mạng Tháng Mười Nga

Bản thống kê về tình hình các giai cấp, tầng lớp trong

xã hội Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX Giai cấp, tầng lớp Nghề nghiệp Thái độ đối với độc lập dân tộc

Nông dân Làm ruộng, nộp tô

Tiểu tư sản Làm công ăn

lương, buôn bán nhỏ

- Tích cực tham gia chống phong kiến, đế quốc

Công nhân Bán sức lao động,

làm thuê

- Kiên quyết chống đế quốc

C¸c m©u thuÉn c¬ b¶n trong x· héi ViÖt Nam

thêi thuéc Ph¸p

THUỘC ĐỊA

b) Phong trào yêu nước theo khuynh hướng phong kiến và tư sản cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX

Phong trào

Cần Vương

(1885-1889)

Khởi nghĩa Yên Thế (1884- 1913)

Phong trào đấu tranh chịu ảnh hưởng của

tư tưởng dân chủ tư

sản

Các phong trào đấu tranh khác

Xu hướng bạo động Xu hướng cải cách

Phan Bội Châu Phan Châu Trinh

Đông kinh nghĩa thục, Phong trào chống độc quyền xuất nhập khẩu ở

cảng Sài Gòn

Tất cả các phong trào đấu tranh đều bị thất bại

b) Phong trào yêu nước theo khuynh hướng vô sản

 Nguyễn Ái Quốc chuẩn bị các điều kiện về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

Lập hội người VN yêu

Và xuất bản tác phẩm Đường cách mệnh

 Sự phát triển phong trào yêu nước theo khuynh hướng vô sản

- Đầu thế kỷ XX phong trào đấu tranh của công nhân và nông dân diễn ra mạnh mẽ

 Sự ra đời các tổ chức cộng sản ở Việt Nam

Trước sự phát triển của phong trào công nhân và phong trào yêu nước các tổ chức cộng sản ở Việt Nam ra đời

Đông Dương Cộng sản Liên

đoàn

3 tổ chức cộng sản trên đây hoạt động phân tán, chia rẽ đã ảnh hưởng xấu đến phong trào cách mạng Việt Nam lúc này

II HỘI NGHỊ THÀNH LẬP ĐẢNG VÀ CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIEN CỦA ĐẢNG

1 Hội nghị thành lập Đảng

- Ngày 8/2/1930 tại Hương Cảng Trung Quốc Nguyễn Ái Quốc chủ trì hội nghị hợp nhất Đảng

- Hội nghị quyết định hợp nhất Đông Dương Cộng sản Đảng và

An Nam Cộng sản Đảng lấy tên là Đảng Cộng sản Việt Nam

- Ngày 24/2/1930 Đông Dương Cộng sản Liên đoàn gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam Hoàn tất việc hợp nhất 3 tổ chức cộng sản ở Việt Nam

Cương lĩnh tháng 2

P.Hướng chiến lược

Nhiệm

vụ cụ thể

Lực lượng

CM

Quan hệ quốc tế

Người lãnh đạo

2 Cương lĩnh chính trị đầu tiên cuả Đảng

Nôị dung cương lính chính trị đâù tiên

Lực lượng cách mạng

Về lãnh đạo cách mạng

Quan hệ với phong trào

dân

Bộ phận dân cày, tiểu tư sản trí thức, trung nông, Thanh niên, phú nông, trung, tiểu địa chủ chưa rõ mặt phản CM

Giai cấp vô sản với Đảng của mình

CM Việt Nam là

1 bộ phận của

CM thế giới

3 Ý nghĩa lịch sử sự ra đời Đảng Cộng sản Việt

Nam và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

đã trưởng thành và

đủ sức lãnh đạo cách mạng

Thống nhất tư tưởng, chính trị

và tổ chức phong trào cộng sản Việt Nam

Xác định đúng đắn con đường giải phóng dân tộc

Giải quyết được cuộc khủng hoảng

về đường lối cách mạng Việt Nam

Tranh thủ được

sự ủng

hộ của cách mạng thế giới

VẤN ĐỀ 3:

ĐƯỜNG LỐI ĐẤU TRANH GIÀNH CHÍNH

QUYỀN (1930-1945)

I CHỦ TRƯƠNG ĐẤU TRANH TỪ NĂM 1930 ĐẾN NĂM 1939

 Nội dung Luận cương

Nhiệm

vụ của

CM là đánh

đổ phong kiến và đánh

đổ đế quốc Pháp

CM Đông dương là

tư sản dân quyền sau đó đi thẳng lên CNXH

Về vai trò lãnh đạo của Đảng : Đảng cộng sản là điều kiện cốt yếu cho thắng lợi của

CM

Về lực lượng cách mạng : GCVS, dân cày, người bán hàng rong, thợ thủ cong nhỏ, tri thức thất nghiệp

Về quan

hệ của CMVN với CM thế giới : Cách mạng Đông Dương là một bộ phận của cách mạng vô sản thế giới

Ý nghĩa của Luận Cương

Đánh giá không đúng vai trò cách mạng của tầng lớp tiểu tư sản

Phủ nhận mặt tích cực của tư sản dân tộc

Chưa lôi kéo một bộ phận địa chủ vừa và nhỏ trong cách mạng dân tộc

Tuy nhiên có sự khác nhau giữa luận cương với chánh cương vắn tắt và sách lược vắn tắt

Không đề

ra được chiến lược liên minh dân tộc và giai cấp

b Chủ trương khôi phục tổ chức đảng và phong trào CM

- Vừa mới ra đời

bố

- Tháng 6 năm

1932, Ban lãnh đạo Trung ương đã công bố Chương trình hành động của Đảng Cộng sản Đông dương

chủ nghĩa phát xít đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít, bảo Đại hội vạch ra nhiệm vụ trước mắt là

vệ dân chủ và hòa bình thế giới

Tình hình trong nước

Bọn cầm quyền Đông

Dương ra sức bóc lột, đàn

áp phong trào đấu tranh

của nhân dân ta

Các giai cấp và tầng lớp đều có nguyện vọng đấu tranh

đòi quyền tự do dân chủ

Hệ thống tổ chức của Đảng và các cơ sở cách mạng của quần chúng đã

được khôi phục

Tại hội nghi lần thứ 2 (7/1936), thứ 3 (3/1937), thứ tư (9/1937) và

thứ 5 (3/1938) đề ra chủ trương và nhận thức mới của Đảng

Nhiệm vụ của cách mạng

Về đoàn kết quốc

tế

Hình thức tổ chức và biện pháp đấu tranh

và bè lũ tay sai

Chống phát xít, chiến tranh đế quốc, bọn phản động thuộc địa

và tay sai

Đoàn kết với giai cấp công nhân và ĐCS Pháp

Chuyển sang đấu tranh công khai

và nửa công khai, hợp pháp

và nửa hợp pháp

b Chủ trương và nhận thức mới của Đảng

b Nội dung chủ trương chuyển hướng chỉ đạo chiến lược

Quyết định xúc tiến chuẩn bị khởi nghĩa

vũ trang là nhiệm vụ

trung tâm

c Ý nghĩa của sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược

Tập hợp được rộng rãi mọi

người Việt Nam yêu nước

Là ngọn cờ dẫn đường cho nhân dân tiến lên giành thắng lợi trong sự nghiệp đánh Pháp, đuổi Nhật

2 Chủ trương phát động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền

a) Phát động cao trào kháng Nhật, cứu nước và đẩy mạnh khởi nghĩa từng phần

- Đêm 9/3/1945, Nhật đảo chính Pháp để độc chiếm Đông Dương Quân Pháp nhanh chóng đầu hàng Nhật

- Ngày 12/3/1945, Ban Thường vụ Trung ương Đảng ra Chỉ thị

“Nhật – Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”

Nội dung của chỉ thị “Nhật Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”

Chỉ thị

nhận định

Chỉ thị xác định

Chỉ thị chủ trương

Chỉ thị nêu rõ

Chỉ thị dự kiến

là Phát xít Nhật

Phát động cao trào kháng Nhật cứu nước mạnh mẽ làm tiền đề cho cuộc tổng khởi nghĩa

Phương châm đấu tranh lúc này là chiến tranh

du kích, giải phóng từng vùng

Quân Đồng minh kéo vào Đông Dương đánh Nhật, quân Nhật sẽ kéo ra mặt trận ngăn cản Đồng Minh để phía sau hở

- Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân được thành lập Nhiều khu giải phóng được thành lập

b Chủ trương phát động Tổng khởi nghĩa

- Ngày 13 đến ngày 15/8/1945 Hội nghị toàn quốc của Đảng họp tại Tân Trào và đi tới quyết định phát động tổng khởi nghĩa

- Chỉ trong vòng 15 ngày ngày 14 đến ngày 28/8/1945 cuộc khởi nghĩa đã thành công trên cả nước, chính quyền về tay nhân dân

- Ngày 2/9/1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa

c Kết quả, ý nghĩa, nguyên nhân thắng lợi và bài học kinh nghiệm của cuộc Cách mạng Tháng Tám

tự do và CNXH

Làm phong phú thêm kho tàng lý luận của CN Mác-Lênin

Cổ vũ nhân dân các nước đấu tranh chống chủ nghĩa đế

quốc

 Nguyên nhân thắng lợi

Điều kiện

quốc tế

thuận lợi

Là kết quả tổng hợp của

15 năm đấu tranh gian khổ

Do tinh thần đoàn kết của toàn dân

tộc

Đường lối cách mạng đúng đắn của Đảng

 Bài học kinh nghiệm

Lợi dụng mâu thuẫn trong hàng ngũ

kẻ thù

Kiên quyết sử dụng bạo lực cách mạng và biết sử dụng bạo lực cách mạng1 cách thích hợp

Nắm vững nghệ thuật khởi nghĩa

Xây dựng một Đảng Mác- Lênin đủ sức lãnh đạo tổng khởi nghĩa

VẤN ĐỀ 4:

ĐƯỜNG LỐI KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP VÀ ĐẾ QUỐC MỸ XÂM LƯỢC (1945-1975)

I ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG, BẢO VỆ CHÍNH QUYỀN VÀ KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC (1945-1954)

1 Chủ trương xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng (1945-1946)

a) Hoàn cảnh lịch sử nước ta sau Cách mạng Tháng Tám

Khó khăn

b Chủ trương “kháng chiến kiến quốc” của Đảng

Về chỉ đạo

chiến lược

Về xác định kẻ thù

Về phương hướng nhiệm vụ

Củng cố chính quyền, chống thực dân Pháp xâm lược, bài trừ nội phản, cải thiện đời sống nhân

dân

Đảng kịp thời lãnh đạo nhân dân Nam

Bộ kháng chiến ngăn không cho quân Pháp đánh ra Trung Bộ

Thực hiện sách lược nhân nhượng với quân đội Tưởng để giữ vững chính quyền tập trung chống Pháp ở miền

Nam

Hòa hoãn dàn xếp với Pháp

để buộc quân Tưởng rút về nước Tạo điều kiện cho quân dân ta có thời gian chuẩn bị cho cuộc chiến đấu mới

 Ý nghĩa – Nguyên nhân thắng lợi

Ý nghĩa Nguyên nhân thắng lợi

mới

Chuẩn bị được điều kiện cần thiết cho cuộc kháng chiến toàn quốc sau

đó

Đảng đã đánh giá đúng tình hình nước ta sau cách mạng tháng tám

Kịp thời đề

ra chủ trương kháng chiến kiến quốc đúng đắn

Phát huy được sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc

Lợi dụng được mâu thuẫn nội

bộ kẻ thù

 Bài học kinh nghiệm

Tận dụng khả năng hòa hoãn để xây dựng lực lượng

Củng cố chính quyền nhân dân

2 Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược

và xây dựng chế độ dân chủ nhân dân (1946-1954)

Ngày 20/12/1946 Hồ Chí Minh ra lời kêu

gọi toàn quốc kháng chiến

Thuận lợi của nhân dân ta

Chiến đấu để bảo vệ

Pháp có vũ khí tối tân, đã chiếm đóng được 2 nước Campuchia và Lào và một số nơi ở Nam Bộ Việt Nam

Khó khăn của nhân dân ta

b) Quá trình hình thành và nội dung đường lối

- Đường lối kháng chiến được hoàn chỉnh

và thể hiện tập trung trong 3 văn kiện

Tác phẩm Kháng chiến nhất định thắng lợi của Trường Chinh

Nội dung đường lối kháng chiến

Mục đích

kháng

chiến

Tính chất kháng chiến

Chính sách kháng chiến

Chương trình

và nhiệm vụ kháng chiến

Phương châm kháng chiến

Toàn dân kháng chiến,

tự túc mọi mặt

Toàn dân kháng chiến, toàn diện kháng chiến, trường kỳ kháng chiến,

Chiến tranh nhân dân, tự lực là chính

Triển vọng kháng chiến

Mặc dù khó khăn gian khổ nhưng nhất định thắng lợi

Đầu năm 1951 tình hình thế giới có nhiều

chuyển biến mới:

Đảng ta đã bổ sung và hoàn chỉnh đường lối

Tách Đảng Cộng sản Đông Dương thành 3 đảng cách mạng

Ở Việt Nam, là Đảng Lao động Việt Nam

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng được triệu tập họp tại xã Vinh Quang, huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang từ ngày 11 đến 19/2/1951 Bầu đồng chí Hồ Chí Minh là Chủ tịch Đảng Đồng chí

Trường Chinh là Tổng Bí thư

Nội dung đường lối

Tính

chất

XH

Đối tượng

CM

Nhiệm

vụ CM

Động lực của CM

Đặc điểm

Mỹ

Đánh đuổi bọn đế quốc xâm lược

Công nhân, nông dân, tiểu tư sản trí thức và

tư sản dân tộc, địa chủ yêu nước

CM dân chủ tư sản tiến triển thành cách mạng XHCN

Triển vọng

CM

CM nhất định sẽ đưa Việt Nam tiến tới CNXH

Phong kiến phản động

Xóa bỏ những

di tích phong kiến và nửa phong kiến Phát triển chế

độ dân chủ nhân dân

Giai cấp lãnh đạo và mục tiêu của Đảng

Lãnh đạo là giai cấp CN đem lại cuộc sống tự

do cho mọi người

3 Kết quả, ý nghĩa lịch sử, nguyên nhân thắng lợi và bài học kinh nghiệm

a Kết quả và ý nghĩa lịch sử

 Kết quả

+ Về chính trị

Khối đại đoàn kết toàn dân phát triển

+ Về quân sự

Lực lượng quân sự đã phát triển Đã đánh thắng nhiều trận lớn Trong đó có chiến thắng Điện Biên Phủ

+ Về ngoại giao

Phương châm kết hợp đấu tranh chính trị, quân sự và ngoại giao Ngày 20/7/1954 Hiệp định Giơnevơ chấm dứt chiến tranh

- Giải phóng miền Bắc,

Nâng cao

uy tín của

VN trên trường quốc tế

Tạo thêm lực lượng cho chủ nghĩa

xã hội

b Nguyên nhân thắng lợi và bài học kinh nghiệm:

là kháng chiến toàn dân, toàn diện , lâu dài dựa vào sức mình là chính

Lực lượng

vũ trang vững mạnh

dũng cảm, kiên cường

Chính quyền của dân,

do dân,

vì dân

Kết hợp

và giải quyết đúng đắn nhiệm vụ chống đế quốc, chống phong kiến

Có sự giúp đỡ của các nước trên thế giới

Vừa kháng chiến vừa xây dựng chế độ mới

Kết hợp nhiều hình thức đấu tranh và Tăng cường sức lãnh đạo của Đảng

II ĐƯỜNG LỐI KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC (1954-1975)

1 Giai đoạn 1954 - 1964

a Hoàn cảnh lịch sử cách mạng Việt Nam sau tháng 7- 1954

Khó khăn của nhân dân ta

Mỹ lớn mạnh, thế giới

đang xảy ra chiến

tranh lạnh

Mâu thuẫn của một số

nước xã hội chủ nghĩa

Liên Xô - Trung Quốc

b Nội dung đường lối kháng chiến

Mục tiêu chiến lược

Mối quan hệ của cách mạng hai miền

Vai trò, nhiệm

vụ của cách mạng mỗi miền

Giải quyết yêu cầu cụ thể của mỗi miền đồng thời giải quyết mâu thuẫn chung giữa nhân dân

ta và đế quốc

Mỹ

Cùng thực hiện mục tiêu chung nên có mối quan

hệ chặt chẽ

Miền Bắc là hậu phương vững chắc, Miền Nam đánh đuổi

Mỹ nhằm thống nhất nước nhà

Con đường thống nhất đất nước

Ngoài đấu tranh vũ trang, Đảng

ta kiên trì con đường hòa bình tránh hao tổn xương máu