Quản lý chi ngân sách nhà nước tại kho bạc nhà nước ba vì

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --- LÊ PHƯƠNG THẢO QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC BA VÌ LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG TH

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

LÊ PHƯƠNG THẢO

QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC BA VÌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

HÀ NỘI – 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

LÊ PHƯƠNG THẢO

QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC BA VÌ

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

MÃ SỐ: 60 34 04 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS NGUYỄN THỊ HỒNG HẢI

XÁC NHẬN CỦA GVHD XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ

TS Nguyễn Thị Hồng Hải TS Nguyễn Trúc Lê

HÀ NỘI – 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan bản luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

Tác giả luận văn

Lê Phương Thảo

LỜI CẢM ƠN

Luận văn là kết quả quá trình học tập, nghiên cứu ở nhà trường, kết hợp với kinh nghiệm trong quá trình thực tiễn công tác, với sự cố gắng nỗ lực của bản thân

Lời đầu tiên tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành, sâu sắc tới cô giáo TS Nguyễn Thị Hồng Hải là người trực tiếp hướng dẫn khoa học, đã tận tình hướng dẫn cho tôi cả chuyên môn và phương pháp nghiên cứu và chỉ bảo cho tôi nhiều kinh nghiệm trong thời gian thực hiện đề tài

Tôi xin chân thành cám ơn tới Ban lãnh đạo và toàn thể cán bộ Kho bạc Nhà nước Ba vì đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập dữ liệu và cung cấp thông tin của luận văn

Tôi xin chân thành cám ơn các thầy, cô giáo trong Trường Đại học kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội và bạn bè đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập cũng như trong quá trình hoàn thành luận văn này

Sau cùng, tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến gia đình đã luôn tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong suốt quá trình học cũng như thực hiện luận văn

Mặc dù với sự nỗ lực cố gắng của bản thân, luận văn không tránh khỏi những thiếu sót Tôi mong nhận được sự góp ý chân thành của các Thầy Cô, đồng nghiệp

và bạn bè để luận văn được hoàn thiện hơn

Hà Nội, 15 tháng 05 năm 2015

Học viên

Lê Phương Thảo

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT Error! Bookmark not defined DANH MỤC BẢNG Error! Bookmark not defined.

MỞ ĐẦU 6 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC

TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC Error! Bookmark not defined 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu Error! Bookmark not defined 1.2 Cơ sở lý luận về quản lý chi NSNN Error! Bookmark not defined 1.2.1 Khái niệm và phân loại Error! Bookmark not defined 1.2.3.Nguyên tắc, đặc điểm quản lý chi ngân sách nhà nước Error! Bookmark not defined.

1.2.4 Vai trò của quản lý chi ngân sách nhà nước Error! Bookmark not defined 1.2.5 Chức năng, nhiệm vụ quản lý của KBNN về chi NSNN Error! Bookmark not defined.

1.2.6 Nội dung của công tác quản lý chi Ngân sách nhà nước Error! Bookmark not defined.

1.2.7 Tiêu chí đánh giá và các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý chi NSNN Error! Bookmark not defined.

1.3 Kinh nghiệm quản lý chi NSNN cấp huyện Error! Bookmark not defined 1.3.1 Kinh nghiệm quản lý chi NSNN tại huyện Phúc Thọ Error! Bookmark not defined 1.3.2 Kinh nghiệm quản lý chi NSNN tại KBNN Đan Phượng Error! Bookmark not defined.

1.3.3 Bài học kinh nghiệm rút ra cho KBNN Ba Vì Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Error! Bookmark not defined 2.1 Phương pháp luận Error! Bookmark not defined 2.2 Phương pháp nghiên cứu cụ thể Error! Bookmark not defined 2.2.1 Sử dụng phương pháp thống kê mô tả Error! Bookmark not defined 2.2.2 Sử dụng phương pháp tổng hợp Error! Bookmark not defined 2.2.3 Sử dụng phương pháp phân tích Error! Bookmark not defined 2.2.4 Sử dụng phương pháp so sánh và phân tích tỷ lệ Error! Bookmark not defined 2.3 Địa điểm và thời gian thực hiện nghiên cứu Error! Bookmark not defined.

2.4 Các bước thực hiện và thu thập số liệu Error! Bookmark not defined.

CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC BA VÌ GIAI ĐOẠN 2012-2014 Error! Bookmark not defined.

3.1 Chức năng, nhiệm vụ của KBNN Ba Vì Error! Bookmark not defined 3.1.1 Những nét đặc thù về vị trí địa lý, điều kiện kinh tế - xã hội huyện Ba Vì Error! Bookmark not defined.

3.1.2 Cơ cấu tổ chức bộ máy của KBNN Ba Vì Error! Bookmark not defined 3.2 Thực trạng công tác quản lý chi NSNN qua KBNN Ba Vì giai đoạn 2012- 2014 Error! Bookmark not defined.

3.2.1 Phân công nhiệm vụ quản lý chi NSNN ở KBNN Ba Vì Error! Bookmark not defined.

3.2.3 Thực trạng quản lý của KBNN về chi NSNN trên địa bàn Ba Vì Error! Bookmark not defined.

3.3 Đánh giá kết quả công tác quản lý chi NSNN qua KBNN Ba Vì giai đoạn 2012-2014

Error! Bookmark not defined 3.3.1 Kết quả đạt được Error! Bookmark not defined 3.3.2 Hạn chế Error! Bookmark not defined.

CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI

NSNN TẠI KBNN BA VÌ Error! Bookmark not defined 4.1 Mục tiêu, phương hướng chiến lược phát triển KBNN đến năm 2020 Error! Bookmark not defined.

4.1.1 Mục tiêu Error! Bookmark not defined.

4.1.2 Phương hướng hoàn thiện cơ chế quản lý của Kho bạc Nhà nước về chi ngân sách

nhà nước Error! Bookmark not defined.

4.2 Giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi Ngân sách Nhà nước tại Kho

bạc Nhà nước Ba Vì Error! Bookmark not defined.

4.2.1 Hoàn thiện cơ chế thực hiện công khai và minh bạch trong chi tiêu và quản lý, sử

dụng NSNN Error! Bookmark not defined.

4.2.2 Thực hiện quy trình cấp phát NSNN trực tiếp từ KBNN đến đối tượng cung cấp

hàng hoá, dịch vụ và thực hiện quản lý, cam kết chi NSNN Error! Bookmark not defined.

4.2.3 Áp dụng quy trình kiểm soát chi NSNN theo kết quả đầu ra Error! Bookmark not defined.

4.2.4 Cải cách thủ tục hành chính trong chi NSNN qua KBNN Error! Bookmark not defined.

4.2.5 Thống nhất mô hình tổ chức bộ máy và phân công nhiệm vụ quản lý chi NSNN

trong các đơn vị KBNN Error! Bookmark not defined.

4.2.6 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý, điều hành và chuyên môn của Kho bạc

Nhà nước Error! Bookmark not defined.

4.2.7 Ứng dụng mạng internet trong quản lý, điều hành, kiểm soát, thanh toán và xây dựng

mô hình kiểm soát chi điện tử Error! Bookmark not defined 4.2.8 Xây dựng, thực hiện cam kết chi đối với đơn vị thụ hưởng NSNN Error! Bookmark not defined.

4.3 Một số kiến nghị đối với Chính phủ, KBNN Việt Nam Error! Bookmark not defined 4.3.1 Hoàn thiện về luật ngân sách nhà nước và các chính sách Error! Bookmark not defined.

4.3.2 Hiện đại hóa công nghệ thông tin trong hệ thống KBNN Error! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 9

6

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Từ ngày 1 tháng 04 năm 1990 hệ thống Kho bạc Nhà nước đã được thành lập

và nhanh chóng trở thành công cụ sắc bén trong quản lý mọi hoạt động thu, chi Ngân sách Nhà nước, góp phần quan trọng vào việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Luật Ngân sách Nhà nước ra đời, từng bước được sửa đổi, hoàn thiện đã tạo ra sự chuyển biến về công tác quản lý quỹ Ngân sách Nhà nước Trong thời gian qua, tại Kho bạc Nhà nước Ba Vì, chi Ngân sách Nhà nước đã đảm bảo được các nhu cầu kinh phí thiết yếu cho các mục tiêu, nhiệm

vụ chính trị của Đảng và Nhà nước trong mỗi thời kỳ, vấn đề quản lý các khoản chi Ngân sách Nhà nước có ý nghĩa hết sức to lớn về mặt kinh tế - xã hội, đòi hỏi phải

có sự nghiên cứu và hoàn thiện một cách hữu hiệu nhất

Cơ chế quản lý, cấp phát thanh toán chi NSNN tuy đã được thường xuyên sửa đổi và từng bước hoàn thiện, nhưng cũng chỉ có thể quy định được những vấn

đề chung nhất, mang tính nguyên tắc Vì vậy, nó không thể bao quát hết được tất cả những hiện tượng nẩy sinh trong quá trình thực hiện chi NSNN Cũng chính từ đó,

cơ quan tài chính và KBNN thiếu cơ sở pháp lý cụ thể cần thiết để thực hiện kiểm tra, kiểm soát từng khoản chi NSNN Như vậy, cấp phát chi NSNN đối với cơ quan tài chính chỉ mang tính chất phân bổ NSNN, còn đối với KBNN thực chất chỉ là xuất quỹ NSNN, chưa thực hiện được việc chi trả trực tiếp đến từng đơn vị sử dụng kinh phí, chưa phát huy hết vai trò kiểm tra, kiểm soát các khoản chi NSNN Mặt khác, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các hoạt động KT-XH, công tác chi NSNN cũng ngày càng đa dạng và phức tạp hơn Điều này cũng làm cho cơ chế quản lý chi NSNN nhiều khi không theo kịp với sự biến động và phát triển của hoạt động chi NSNN Trong đó, một số nhân tố quan trọng như hệ thống tiêu chuẩn định mức chi tiêu còn xa rời thực tế, thiếu đồng bộ, thiếu căn cứ để thẩm định; chưa có một cơ chế quản lý chi phù hợp và chặt chẽ đối với một số lĩnh vực

Các khoản chi của NSNN đều mang tính chất không hoàn trả trực tiếp Tính chất cấp phát trực tiếp không hoàn lại của các khoản chi NSNN là một ưu thế cực

kỳ to lớn đối với các đơn vị sử dụng NSNN Trách nhiệm của họ là phải chứng minh được việc sử dụng các khoản kinh phí bằng các kết quả công việc cụ thể đã

7

được nhà nước giao Tuy nhiên, việc dùng những chỉ tiêu định tính và định lượng

để đánh giá và đo lường kết quả công việc trong nhiều trường hợp là thiếu chính xác và gặp không ít khó khăn Từ thực tế trên, đòi hỏi những cơ quan có thẩm quyền thực hiện việc kiểm tra, giám sát quá trình chi tiêu để phát hiện và ngăn chặn kịp thời những hiện tượng tiêu cực của những đơn vị sử dụng kinh phí NSNN; đồng thời phát hiện những kẽ hở trong cơ chế quản lý để từ đó có những giảipháp và kiến nghị nhằm sửa đổi, bổ sung kịp thời những cơ chế, chính sách hiện hành, tạo nên một cơ chế quản lý chi chặt chẽ

Xuất phát từ những lý do trên tác giả đã lựa chọn đề tài: “Quản lý chi Ngân

sách Nhà Nước tại Kho bạc Nhà Nước Ba Vì”

2 Mục tiêu nghiên cứu

Góp phần làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý chi NSNN cấp huyện, đánh giá thực trạng quản lý chi NSNN tại KBNN Ba Vì, tìm hiểu nguyên nhân của những bất cập trong quản lý chi NSNN hiện nay và đề xuất một số biện pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện và nâng cao chất lượng chi NSNN tại KBNNBa Vì trong thời gian tới

Để đạt được mục tiêu nêu trên, luận văn xác định một số nhiệm vụ cụ thể sau đây trong quá trình nghiên cứu:

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác quản lý chi NSNN qua

hệ thống Kho bạc Nhà nước

- Đánh giá thực trạng tình hình quản lý chi NSNN tại KBNN Ba Vì

- Đề xuất giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN tại KBNN Ba Vì

3 Câu hỏi nghiên cứu

Giải pháp nào để hoàn thiện Quản lý chi Ngân sách Nhà Nước tại Kho bạc Nhà Nước Ba Vì?

4.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu là cơ chế, chính sách, chế độ, quy trình nghiệp vụ và thực tế công tác quản lý, với mục tiêu là làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về

hoàn thiện cơ chế và vai trò quản lý chi của KBNN về chi NSNN

- Phạm vi nghiên cứu

8

+ Phạm vi không gian: nghiên cứu trong hệ thốngKBNN Ba Vì

+ Phạm vi về nội dung: Phạm vi nghiên cứu tập trung vào những vấn đề cơ chế, quy trình kiểm soát chi NSNN về chi thường xuyên, chi ĐTXDCB

+ Phạm vi về thời gian: Số liệu phân tích thực trạng được sử dụng chủ yếu trong 3 năm từ năm 2012 đến 2014

5 Bố cục luận văn

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, danh mục, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính luận văn được kết cấu gồm 4 chương:

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn

về quản lý chi NSNN

Chương 2: Phương pháp và thiết kế nghiên cứu

Chương 3: Thực trạng công tác quản lý chi NSNN tại KBNN Ba Vì giai đoạn 2012-2014

Chương 4: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN tại KBNN Ba Vì

9

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Hoàng Anh, 2006 Các quy định mới về quản lý thu chi ngân sách

mua sắm và sử dụng tài sản Nhà nước trong các đơn vị hành chính sự nghiệp Hà

Nội: NXB Tài chính

2 Bộ Tài chính, 2003 Các văn bản hướng dẫn thực hiện luật NSNN

năm 2002.Hà Nội: NXB Tài chính

3 Bộ Tài chính, 2006.Chế độ kế toán HCSN Hà Nội: NXB Tài chính

4 Bộ Tài chính, 2007.Một số vấn đề về kinh tế - tài chính Việt Nam.Hà

Nội: NXB Tài chính

5 Bộ Tài chính, 2008.Chiến lược phát triển KBNN tới năm 2020.Hà

Nội: NXB Tài chính

6 Bộ Tài chính, 2008.Chế độ kế toán NSNN và hoạt động nghiệp vụ

KBNN.Hà Nội: NXB Tài chính

7 Bộ Tài chính, 2007.Quyết định số 14/QĐ/BTC ban hành mẫu biểu

báo cáo NSNN và hoạt động nghiệp vụ KBNN Hà Nội

8 Bộ Tài chính, 2009.Thông tư số 130/2009/TT-BTC ngày 24/6/2009

quy định hệ thống báo cáo tài chính và báo cáo kế toán quản trị áp dụng trong chế

độ kế toán NSNN và hoạt động nghiệp vụ KBNN theo Quyết định số 120/2008/QĐ-BTC ngày 22/12/2008 Hà Nội

9 Bộ Tài chính, 2009 Hệ thống mục lục NSNN.Hà Nội: NXB Tài chính

10 Bộ Tài chính,2010 Thông tư 86/2011/TT-BTC ngày 17/06/2011 của

Bộ Tài chính, qui định về quản lý, thanh toán vốn đầu tư và vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư thuộc nguồn NSNN Hà Nội

11 Bộ Tài chính, 2007.Thông tư số 27/2007/TT-BTC ngày 3/4/2007 của

Bộ Tài chính hướng dẫn việc quản lý, thanh toán vốn đầu tư và vốn sự nghiệp có tính chất đầu tư thuộc nguồn vốn NSNN Hà Nội

12 Bộ Tài chính, 2012, Thông tư số 161/2012/TT-BTC ngày 02/10/2012

của BTC quy định chế độ kiểm soát, thanh toán các khoản chi NSNN qua KBNN

Hà Nội

13 Bộ Tài chính, 2007 Thông tư số 130/2007/TT-BTC ngày 2/11/2007

10

của Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung một số điểm của Thông tư số 27/2007/TT-BTC ngày 3/4/2007 Hà Nội

14 Bộ Xây dựng, 2007 Thông tư 06/2007/TT- BXD ngày 25/07/2007 của

Bộ Xây dựng về hướng dẫn hợp đồng trong hoạt động xây dựng) cho các chủ đầu

tư, BQLDA Hà Nội

15 Dương Đăng Chinh và Phạm Văn Khoan, 2007 Giáo trình quản lý tài

chính công.Hà Nội: NXB Tài chính

16 Chính phủ, 2005 Nghị định số 16/2005/NĐ-CP về quản lý dự án đầu

tư xây dựng công trình Chính phủ ban hành ngày 7/2/2005.Hà Nội

17 Chính phủ, 2007 Nghị định 99/2007/NĐ-CP về quản lý chi phí đầu tư

xây dựng công trình.Hà Nội

18 Chính phủ, 2010 Nghị định số 48/NĐ-CP ngày 07/05/2010 của Chính

phủ về hợp đồng trong hoạt động xây dựng Hà Nội

19 Chính phủ, 2010 Nghị định số 207/2010/NĐ-CP ngày 11/12/2013

của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số

48/2010/NĐ-CP ngày 07/05/2010 của Chính phủ về hợp đồng trong hoạt động xây dựng Hà

Nội

20 Chính phủ, 2009 Nghị định 12/2009/NĐ-CP ngày 12/02/2009 của

Chính phủ về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình Hà Nội

21 Chính phủ, 2009 Nghị định 85/2009/NĐ-CP ngày15/10/2009 hướng

dẫn thi hành luật đầu thầu và lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật xây dựng Hà

Nội

22 Chính phủ, 2010 Nghị định 48/2010/NĐ-CP ngày 07/05/2010 về hợp

đồng trong hoạt động xây dựng Hà Nội

23 Chính phủ, 2013 Nghị định số 207/2013/NĐ-CP ngày 11/12/2013

của Chính phủ về bổ sung, sửa đổi một số điều của NĐ số 48/2010 NĐ-CP ngày 07/05/2010 về hợp đồng trong hoạt động xây dựng Hà Nội

24 Phạm Chí Hiếu, 2010 Quản lý NSNN cấp xã trên địa bàn tỉnh Hà

Tĩnh Học viện chính trị- Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh

25 Phạm Đức Hồng, 2002 Hoàn thiện cơ chế phân cấp ngân sách của

các cấp quyền địa phương Luận văn thạc sĩ, Đại học Tài chính kế toán, Hà Nội