ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --- ĐẶNG ANH KHOA QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI THÀNH PHỐ HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH H
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-
ĐẶNG ANH KHOA
QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI
TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
Hà Nội – 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-
ĐẶNG ANH KHOA
QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI
TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 60 34 04 10
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS TS TRẦN ANH TÀI
Hà Nội – 2015
Trang 3CAM KẾT
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành chương trình cao học và viết luận văn này , tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ và góp ý nhiệt tình của quý thầy cô Trường Đại học Kinh tế -
Đa ̣i ho ̣c Quốc gia Hà Nô ̣i
Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn đến quý thầy cô Trường Đại học Kinh tế,
đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ cho tôi trong quá trình học tập
Tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Trần Anh Tài đã dành rất nhiều thời gian và tâm huyết hướng dẫn nghiên cứu và giúp tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp
Mặc dù tôi đã có nhiều cố gắng nỗ lực, tìm tòi, nghiên cứu để hoàn thiện luận văn, tuy nhiên không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được những đóng góp tận tình của quý thầy cô, các nhà khoa học và các bạn
Trang 5MỤC LỤC
Danh mục các từ viết tắt i
Danh mục bảng ii
Danh mục hình iii
MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined
Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN
Error! Bookmark not defined
1.1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
Error! Bookmark not defined 1.2 KHÁI NIỆM, VAI TRÒ CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘIError! Bookmark not
defined
1.2.1 Khái niệm bảo hiểm xã hội Error! Bookmark not defined 1.2.2 Phân biệt bảo hiểm xã hội với bảo hiểm thương mạiError! Bookmark not defined
1.2.3 Các loại hình, các chế độ bảo hiểm xã hội Error! Bookmark not defined 1.2.4 Vai trò của bảo hiểm xã hội Error! Bookmark not defined
1.3 THU BẢO HIỂM XÃ HỘI BẮT BUỘC Error! Bookmark not defined
1.3.1 Khái niệm, đặc điểm thu bảo hiểm xã hội bắt buộcError! Bookmark not
defined
1.3.2 Vai trò của thu bảo hiểm xã hội Error! Bookmark not defined 1.3.3 Phương pháp thu bảo hiểm xã hội: Error! Bookmark not defined
1.4 CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘIError! Bookmark not
defined
1.4.1 Khái niệm quản lý thu bảo hiểm xã hội Error! Bookmark not defined 1.4.2 Mục tiêu quản lý thu bảo hiểm xã hội Error! Bookmark not defined 1.4.3 Các nguyên tắc quản lý thu bảo hiểm xã hộiError! Bookmark not defined
1.4.4 Nội dung quản lý thu bảo hiểm xã hội Error! Bookmark not defined
Trang 61.4.5 Các yếu tố tác động đến quản lý thu bảo hiểm xã hộiError! Bookmark
not defined
1.5 HỆ THỐNG CHỈ TIÊU ĐÁNH GIÁ QUẢN LÝ THU BHXH 29
1.5.1 Các chỉ tiêu về số tiền thu BHXH và tỷ lệ tăng tiền thu BHXH hàng năm 29
1.5.2 Các chỉ tiêu về số lượng và tỷ lệ tăng số đơn vị sử dụng lao động 30
1.5.3 Số lượng và tỷ lệ tăng lao động trong các loại hình đơn vị SDLĐ 30
1.5.4 Tiền nợ BHXH và tỷ lệ nợ BHXH theo loại hình đơn vị SDLĐ 31
Chương 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU 32
2.1 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI Error! Bookmark not defined 2.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Error! Bookmark not defined
2.2.1.Cơ sở phương pháp luận: Error! Bookmark not defined 2.2.2 Phương pháp thu thập số liệu: Error! Bookmark not defined 2.2.3 Phương pháp tổng hợp số liệu: Error! Bookmark not defined 2.2.4 Phương pháp phân tích thông tin: Error! Bookmark not defined 2.2.5 Phương pháp phân tích dãy số thời gian: Error! Bookmark not defined 2.2.6 Phương pháp so sánh: Error! Bookmark not defined
Chương 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI Error!
Bookmark not defined
BẢO HIỂM XÃ HỘI THÀNH PHỐ HÀ NỘI Error! Bookmark not defined
3.1 KHÁI QUÁT VỀ BẢO HIỂM XÃ HỘI THÀNH PHỐ HÀ NỘI Error!
Bookmark not defined
3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển Error! Bookmark not defined
3.1.2 Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội
Error! Bookmark not defined 3.1.3 Cơ cấu tổ chức của Bảo hiểm xã hội thành phố Hà NộiError! Bookmark
not defined
3.1.4 Kết quả thu bảo hiểm xã hội trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn
2009 - 2013 Error! Bookmark not defined
Trang 73.2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM
XÃ HỘI THÀNH PHỐ HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2009-2013Error! Bookmark not
defined
3.2.1 Thực trạng quản lý đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội Error!
Bookmark not defined
3.2.2 Thực trạng quản lý quỹ lương làm căn cứ tính tiền đóng bảo hiểm xã hội
Error! Bookmark not defined 3.2.3 Thực trạng quản lý tiền thu bảo hiểm xã hộiError! Bookmark not defined
3.2.4 Công tác thanh tra, kiểm tra đóng BHXH Error! Bookmark not defined
3.3 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO
HIỂM XÃ HỘI THÀNH PHỐ HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2009 - 2013 Error!
Bookmark not defined
3.3.1 Những mặt tích cực Error! Bookmark not defined 3.3.2 Những mặt hạn chế và nguyên nhân Error! Bookmark not defined
Chương 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Error! Bookmark not defined
4.1 PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI THÀNH PHỐ HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2014 - 2020
Error! Bookmark not defined
4.1.1 Bối cảnh trong tình hình mới có ảnh hưởng đến quản lý thu bảo hiểm xã
hội tại Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội Error! Bookmark not defined
4.1.2 Phương hướng chủ yếu hoàn thiện quản lý thu bảo hiểm xã hội tại Bảo
hiểm xã hội thành phố Hà Nội Error! Bookmark not defined
4.2 MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU HOÀN THIỆN QUẢN LÝ THU BẢO
HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI THÀNH PHỐ HÀ NỘI Error!
Bookmark not defined
Trang 84.2.1 Nhóm giải pháp hoàn thiện quản lý đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội
Error! Bookmark not defined
4.2.2 Nhóm giải pháp hoàn thiện quản lý quỹ lương làm căn cứ tính tiền đóng
bảo hiểm xã hội Error! Bookmark not defined 4.2.3 Nhóm giải pháp hoàn thiện quản lý tiền thu bảo hiểm xã hội Error!
Bookmark not defined
4.2.4 Nhóm giải pháp điều kiện Error! Bookmark not defined
4.3 Một số kiến nghị Error! Bookmark not defined
4.3.1 Kiến nghị với Nhà nước về chính sách Bảo hiểm xã hộiError! Bookmark
not defined
4.3.2 Kiến nghị với Bảo hiểm xã hội Việt Nam Error! Bookmark not defined 4.3.3 Kiến nghị đối với Ủy ban nhân dân thành phố Hà NộiError! Bookmark
not defined
4.3.4 Kiến nghị đối với Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội.Error! Bookmark
not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 4
Trang 9i
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
1 BHTN Bảo hiểm thất nghiệp
2 BHXH Bảo hiểm xã hội
3 BHYT Bảo hiểm y tế
4 DNNN Doanh nghiệp nhà nước
5 DNNQD Doanh nghiệp ngoài quốc doanh
6 HCSN Hành chính sự nghiệp
7 HĐND Hội đồng nhân dân
8 HTLĐ Hợp tác lao động
9 HTX Hợp tác xã
10 HKDCT Hộ kinh doanh cá thể
11 KH&ĐT Kế hoạch và đầu tư
12 LD, VPĐD Liên doanh, văn phòng đại diện
13 LĐTB&XH Lao động thương binh và xã hội
14 NCL Ngoài công lập
15 NLĐ Người lao động
16 NSNN Ngân sách nhà nước
17 SDLĐ Sử dụng lao động
18 SXKD Sản xuất - kinh doanh
19 TNLĐ – BNN Tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp
20 UBND Uỷ ban nhân dân
Trang 10ii
DANH MỤC BẢNG
1 Bảng 3.1 Tốc độ tăng hàng năm thu BHXH giai đoạn
2 Bảng 3.2 Cơ cấu thu BHXH theo loại hình đơn vị sử dụng lao động 50
3 Bảng 3.3 Số tiền nợ BHXH giai đoạn 2009 – 2013 51
4 Bảng 3.4 Tình hình nợ BHXH theo loại hình đơn vị sử dụng
5 Bảng 3.5 Đơn vị đăng ký tham gia BHXH theo loại hình đơn
6 Bảng 3.6 Số đơn vị sử dụng lao động tăng mới hàng năm 57
7 Bảng 3.7 Doanh nghiệp đăng ký kinh doanh tăng mới hàng năm 57
8 Bảng 3.8 Số lao động tham gia BHXH bắt buộc theo loại hình
đơn vị sử dụng lao động (2009 - 2013) 58
9 Bảng 3.9 Cấp sổ BHXH bắt buộc từ năm 2009 đến 2013 61
10 Bảng 3.10 Quỹ tiền lương, tiền công tham gia BHXH bắt buộc
theo loại hình đơn vị sử dụng lao động (2009 - 2013) 62
Trang 11iii
DANH MỤC HÌNH
1 Hình 3.1 Cơ cấu tổ chức của BHXH thành phố Hà Nội 44
2 Hình 3.2 Kết quả thu BHXH tại BHXH Hà Nội giai đoạn
3 Hình 3.3 Cơ cấu thu BHXH năm 2013 theo loại hình đơn
4 Hình 3.4 Cơ cấu nợ BHXH theo loại hình đơn vị SDLĐ
5 Hình 3.5
Tỷ lệ doanh nghiệp tăng mới tham gia đóng BHXH trên tổng số doanh nghiệp mới thành lập
từ năm 2009 đến 2013
58
6 Hình 3.6 Cơ cấu lao động theo loại hình đơn vị SDLĐ năm
7 Hình 3.7 Sơ đồ tổ chức thu BHXH của BHXH Thành phố
Trang 124
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bảo hiểm xã hội Hà Nội, 2011 Hướng dẫn thu BHXH bắt buộc, Quyết định số
1947/QĐ-BHXH ngày 29/12/2011 Hà Nội
2 Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội, 2009-2013 Báo cáo quản lý thu BHXH các
năm 2009-2013 Hà Nội
3 Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội, 2009-2013 Báo cáo tổng kết công tác cuối
năm từ 2009-2013 Hà Nội
4 Bảo hiểm xã hội Việt Nam, 2011 Hướng dẫn thu BHXH bắt buộc, Quyết định
số 902/QĐ- BHXH ngày 26/6/2007; số 1333/QĐ-BHXH ngày 21/2/2008 và Quyết định số 1111/QĐ-BHXH ngày 25/10/2011 Hà Nội
5 Bộ Chính trị, 2012 Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác BHXH,
BHYT giai đoạn 2012 – 2020, Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 22/11/2012
6 Bộ Lao động, thương binh và xã hội, 2007 Thông tư số 03/2007/TT-
BLĐTBXH ngày 30/01/2007 Hà Nội
7 Bộ Lao động, thương binh và xã hội, 2008 Thông tư số 19/2008/TT-
BLĐTBXH ngày 23/09/2008 Hà Nội
8 Nguyễn Văn Châu, 1996 Thực trạng quản lý thu BHXH hiện nay và một số biện
pháp nâng cao hiệu quả công tác thu Đề tài nghiên cứu cấp Bộ, BHXH Việt Nam
9 Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, 1995 Nghị định số
19/NĐ-CP ngày 16/02/1995 Hà Nội
10 Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, 2006 Nghị định
152/2006/NĐ-CP ngày 22/12/2006 Hà Nội
11 Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, 2013 Nghị định số
95/2013/NĐ-CP ngày 22/8/2013 Hà Nội
12 Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, 2014 Nghị định số
94/2008/NĐ-CP ngày 22/08/2008, Nghị định số 05/2014/NĐ-CP ngày 17/01/2014
13 Nguyễn Dương, 2010 Giải pháp nâng cao chất lượng quản lý thu BHXH tại
Bảo hiểm xã hội Thành phố Hà Nội Luận văn thạc sĩ kinh tế Trường đại học
Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội
Trang 135
14 Đảng Cộng sản Việt Nam, 2011 Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ
XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
15 Nguyễn Văn Định, 2008 Giáo trình Kinh tế Bảo hiểm, Nxb ĐH Kinh tế Quốc
dân, Hà Nội
16 Phạm Trường Giang, 2010 Hoàn thiện cơ chế thu BHXH ở Việt Nam Luận án
Tiến sĩ Trường ĐH Lao động xã hội
17 Nguyễn Thị Mai , 2010 Bảo hiểm xã hội Thành phố Hà Nội kỷ niệm 15 năm
ngày thành lập và đón nhận Huân chương lao động hạng nhất Số chuyên đề
tháng 6 Tạp chí BHXH Việt Nam
18 Cao Thị Lan Mây, 2014 Hoàn thiện công tác thu BHXH khối ngoài quốc doanh
trên địa bàn thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh Luận văn thạc sĩ Quản lý kinh
tế Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội
19 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, 1992, 2013 Hiến pháp
năm 1992, Hiến pháp sửa đổi bổ sung năm 2013 Hà Nội
20 Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XIII, 2012 Bộ luật
Lao động số10/2012/QH13 ngày 18/06/2012 Hà Nội
21 Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI, XIII, 2006, 2014
Luật Bảo hiểm xã hội số 71/2006/QH11 ngày 29/6/2006, Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi bổ sung số58/2014/QH13 ngày 20/11/2014 Hà Nội
22 Đỗ Văn Sinh, 2005 Hoàn thiện quản lý quỹ BHXH ở Việt Nam Luận án Tiến sĩ
kinh tế Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
23 Sở kế hoạch và đầu tư Hà Nội, 2013 Biểu luỹ kế doanh nghiệp đăng ký kinh
doanh từ 2009 đến 2013, Báo cáo tổng kết năm 2013 Hà Nội
24 Sở LĐTB&XH Hà Nội, 2013 Báo cáo tổng kết năm 2013 Hà Nội
25 Phạm Đỗ Nhật Tân, 2007 Các giải pháp đảm bảo cân đối quỹ BHXH bắt buộc khi
thực hiện Luật BHXH” Đề tài cấp Bộ, Bộ Lao động thương binh và Xã hội
26 Thủ tướng Chính phủ, 2011, 2013 Chế độ tài chính đối với BHXH Việt Nam,
Quyết định số 04/2011/QĐ-TTg ngày 20/01/2011, Quyết định số
51/2013/QĐ-TTg ngày 16/8/2013 Hà Nội
Trang 146
27 Thủ tướng Chính phủ, 2013 Chiến lược phát triển ngành bảo hiểm xã hội đến
năm 2020, Quyết định số 1215/QĐ-TTg ngày 23/07/2013 Hà Nội
28 Thủ tướng Chính phủ , 2011 Về phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển kinh
tế - xã hội thành phố Hà Nội đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 Quyết
định số 1081/QĐ-TTg ngày 06/07/2011 Hà Nội
29 Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), 1952 Quy phạm tối thiểu về an toàn xã hội,
Công ước 102 ngày 28/06/1952
30 Tổng cục dân số - kế hoạch hóa gia đình, 1999 Báo cáo kết quả sơ bộ tổng điều
tra dân số và nhà ở ngày 01/4/1999 Hà Nội
31 Tổng cục thống kê, Báo cáo kết quả điều tra lao động và việc làm năm 2012
Hà Nội
32 Tổng giám đốc BHXH Việt Nam, 2008, 2015 Quy định chức năng, nhiệm vụ,
quyền hạn và cơ cấu tổ chức BHXH ở các địa phương, Quyết định số
4857/QĐ-BHXH ngày 21/10/2008, Quyết định số 99/QĐ-4857/QĐ-BHXH ngày 28/01/2015 Hà Nội
33 Dương Xuân Triệu, 2011 Hoàn thiện quy trình quản lý thu, quy trình cấp và
quản lý sổ BXHH, thẻ BHYT.Chủ nhiệm đề án: Đề án nghiên cứu khoa học
Viện nghiên cứu khoa học – BHXH Việt Nam
34 Trần Quốc Túy, 2000 Hoàn thiện quản lý thu BHXH khu vực Doanh nghiệp
ngoài quốc doanh ở Việt Nam Luận văn thạc sĩ Trường ĐH Kinh tế Quốc dân
35 UBND Thành phố Hà Nội, 2006 Đề án phát triển thị trường lao động Hà Nội
giai đoạn 2006 - 2010, định hướng đến năm 2015, Quyết định số 1463/QĐ-UB
ngày 24/03/2006 Hà Nội
36 Viện ngôn ngữ học, 2010 Từ điển tiếng Việt, Hà Nội: Nxb Từ điển Bách khoa
37 Nguyễn Hữu Vinh, 2010 Giải pháp nhằm hạn chế tình trạng nợ đọng và trốn đóng
BHXH ở Hà Nội” Luận văn Thạc sỹ kinh tế Trường ĐH kinh tế quốc dân