QUẢN lý NHÀ nước đối với NGÀNH CÔNG NGHIỆP KHAI KHOÁNG TỈNH hà GIANG THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN KINH tế XANH

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ---o0o--- ĐỖ THÁI HÒA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGÀNH CÔNG NGHIỆP KHAI KHOÁNG TỈNH HÀ GIANG THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ XANH LUẬN VĂN T

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-o0o -

ĐỖ THÁI HÒA

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGÀNH CÔNG NGHIỆP KHAI KHOÁNG TỈNH HÀ GIANG THEO

HƯỚNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ XANH

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ KINH TẾ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

HÀ NỘI - NĂM 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-o0o -

ĐỖ THÁI HÒA

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGÀNH CÔNG NGHIỆP KHAI KHOÁNG TỈNH HÀ GIANG THEO

HƯỚNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ XANH

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình làm Luận văn Thạc sĩ Quản lý kinh tế K21 tại Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ tận tình của Khoa Kinh tế Chính trị, Khoa sau đại học, Trường Đại học Kinh tế, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hà Giang, Cục thống kê tỉnh

Hà Giang, quý Thầy giáo, Cô giáo, đồng nghiệp, bạn bè và gia đình đã tạo điều kiện về thời gian, hướng dẫn nội dung và cung cấp những thông tin, tài liệu cần thiết Với lòng kính trọng và biết ơn, tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn Phó giáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Hồng Sơn đã quan tâm, hướng dẫn, giúp đỡ tận tình để cho tôi hoàn thành được Luận văn Thạc sĩ Quản lý kinh tế này

Cho phép tôi được gửi đến quý Trường, Khoa, quý Thầy giáo, Cô giáo, quý Cơ quan, các đồng nghiệp, bạn bè cùng gia đình lời cảm ơn sâu sắc và chân thành nhất

Tác giả

Đỗ Thái Hòa

CAM KẾT

Tôi xin cam đoan Luận văn này hoàn toàn do tôi thực hiện Các trích dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều đƣợc dẫn nguồn và có độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi

Tác giả

Đỗ Thái Hòa

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG - i

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ - i

MỞ ĐẦU - 1

1 Tính cấp thiết của đề tài - 1

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu - 2

2.1 Mục đích nghiên cứu - 2

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu - 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu - 3

3.1 Đối tượng nghiên cứu - 3

3.2 Phạm vi nghiên cứu - 3

4 Kết cấu của luận văn - 3

Chương 1 - 5

TỔNG QUAN TÌNH H ÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGÀNH CÔNG NGHIỆP KHAI KHOÁNG THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ XANH - 5

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu - 5

1.1.1 Các công trình nghiên cứu về Công nghiệp khai khoáng và Kinh tế xanh - 5

1.1.2 Khái quát kết quả các tài liệu đã nghiên cứu và vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu - 8

1.2 Cơ sở lý luận về quản lý Nhà nước đối với công nghiệp khai khoáng theo hướng phát triển kinh tế xanh - 10

1.2.1 Khái niệm và các đặc điểm của quản lý Nhà nước đối với công nghiệp khai khoáng theo hướng phát triển kinh tế xanh - 10

1.2.2 Đặc điểm của quản lý Nhà nước về công nghiệp khai khoáng - Error! Bookmark not defined.

1.2.3 Vai trò quản lý Nhà nước đối với hoạt động khoáng sản - Error! Bookmark not defined.

1.2.4 Yêu cầu đối với công tác quản lý Nhà nước về khoáng sản Error! Bookmark not defined.

1.2.5 Nội dung quản lý Nhà nước về khoáng sản Error! Bookmark not defined 1.2.6 Phương pháp quản lý Nhà nước về công nghiệp khai khoáng - Error! Bookmark not defined.

1.2.7 Nguyên tắc và công cụ quản lý Nhà nước về khoáng sản Error! Bookmark not defined.

1.2.8 Sự cần thiết phải thực hiện quản lý Nhà nước đối với ngành công nghiệp khai

khoáng theo hướng phát triển kinh tế xanh - Error! Bookmark not defined.

1.2.9 Nội dung quản lý Nhà nước đối với ngành công nghiệp khai khoáng theo

hướng phát triển kinh tế xanh - Error! Bookmark not defined Chương 2 - Error! Bookmark not defined PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU - Error! Bookmark not defined 2.1 Phương pháp thu thập thông tin, tài liệu thứ cấp - Error! Bookmark not defined.

2.2 Phương pháp xử lý thông tin, tài liệu thứ cấp Error! Bookmark not defined 2.3.Phương pháp thống kê mô tả - Error! Bookmark not defined 2.4 Phương pháp tổng hợp - Error! Bookmark not defined Chương 3 - Error! Bookmark not defined.

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG NGHIỆP KHAI KHOÁNG

TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HÀ GIANG GIAI ĐOẠN 2010-2014 - Error! Bookmark not defined.

3.1 Điều kiện tự nhiên, tình hình hoạt động khoáng sản của tỉnh Hà Giang, những

yếu tố tác động đến hoạt động khoáng sản - Error! Bookmark not defined 3.1.1 Điều kiện tự nhiên - Error! Bookmark not defined 3.1.2 Tình hình hoạt động khoáng sản của tỉnh Hà Giang - Error! Bookmark not defined.

3.1.3 Những yếu tố tác động tới ngành công nghiệp khai khoáng của tỉnh Hà

Giang - Error! Bookmark not defined.

3.2 Thực trạng công tác quản lý Nhà nước về công nghiệp khai khoáng ở tỉnh Hà

Giang - Error! Bookmark not defined 3.2.1 Về định hướng phát triển ngành công nghiệp khai khoáng- Error! Bookmark not defined.

3.2.2 Kết quả thực hiện - Error! Bookmark not defined 3.2.3 Những hạn chế, tồn tại - Error! Bookmark not defined 3.2.4 Nguyên nhân của những hạn chế, tồn tại - Error! Bookmark not defined Chương 4 - Error! Bookmark not defined.

PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ CÔNG

NGHIỆP KHAI KHOÁNG TỈNH HÀ GIANG THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN

KINH TẾ XANH - Error! Bookmark not defined 4.1 Quan điểm phát triển công nghiệp khai khoáng tỉnh Hà Giang - Error! Bookmark not defined.

4.2 Những yếu tố thuận lợi và khó khăn thách thức cơ bản khi thực hiện phát triển

công nghiệp khai khoáng tỉnh Hà Giang theo hướng phát triển kinh tế xanh Error! Bookmark not defined.

4.2.1 Những yếu tố thuận lợi - Error! Bookmark not defined 4.2.2 Những khó khăn thách thức cơ bản - Error! Bookmark not defined.

4.3 Mục tiêu, phương hướng trong công tác quản lý Nhà nước về công nghiệp khai

khoáng trên địa bàn tỉnh Hà Giang - Error! Bookmark not defined 4.3.1 Mục tiêu phát triển công nghiệp khai khoáng tỉnh Hà Giang - Error! Bookmark not defined.

4.3.2 Phương hướng phát triển công nghiệp khai khoáng ở tỉnh Hà Giang Error! Bookmark not defined.

4.3.3 Phương hướng quản lý Nhà nước về công nghiệp khai khoáng trên địa bàn

tỉnh Hà Giang theo hướng phát triển kinh tế xanh - Error! Bookmark not defined.

4.4 Các nhiệm vụ và giải pháp cơ bản trong quản lý Nhà nước về công nghiệp khai

khoáng tỉnh Hà Giang theo hướng phát triển Kinh tế xanh Error! Bookmark not defined.

4.4.1 Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về khoáng sản Error! Bookmark not defined.

4.4.2 Đổi mới công tác chỉ đạo, điều hành, định hướng phát triển ngành công

nghiệp khai khoáng - Error! Bookmark not defined 4.4.3 Các giải pháp cụ thể đối với cơ quan quan quản lý Nhà nước - Error! Bookmark not defined.

4.4.4 Các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp và người dân - Error! Bookmark not defined.

4.5 Một số kiến nghị - Error! Bookmark not defined 4.5.1 Đối với Quốc Hội - Error! Bookmark not defined 4.5.2 Đối với Chính phủ - Error! Bookmark not defined 4.5.3 Đối với Bộ Tài nguyên Môi trường - Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN - Error! Bookmark not defined.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO - 11

i

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 3.1 Tăng trưởng và cơ cấu kinh tế giai đoạn 2009-2013 - 51

Bảng 3.2 tổng hợp về hoạt động khai thác khoáng sản năm 2012 - 61

Bảng 3.3 Tổng hợp về hoạt động khai thác khoáng sản năm 2013 - 61

Bảng 3.4 Tổng hợp về hoạt động khai thác khoáng sản năm 2014 - 62

Bảng 3.5 Thực hiện trách nhiệm xã hội - 62

Bảng 3.6 Nguồn nhân lực QLNN về khoáng sản và Môi trường - Error! Bookmark not defined.0 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3.1 Cơ cấu các ngành kinh tế - 52

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Quá trình đẩy mạnh Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta đã dần chuyển đổi nền kinh tế từ nông nghiệp sang Công nghiệp với những thành tựu vượt bậc về công nghệ chế tạo, cơ khí, điện tử…, tạo thêm nhiều của cải vật chất cho xã hội, nhiều công ăn việc làm, gia tăng cơ hội hưởng thụ và nâng cao chất lượng sống của người lao động Nhưng, những thành quả đó cũng đi kèm với sự cạn kiệt về tài nguyên thiên nhiên, không ngừng gia tăng ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu cùng nhiều hệ lụy khác Do vậy, để hướng tới sự phát triển bền vững đòi hỏi phải có sự đổi mới, nâng cao hiệu quả của công tác quản lý Nhà nước đối với ngành công nghiệp đặc biệt là ngành công nghiệp khai khoáng

Hà Giang là tỉnh biên giới miền núi phía Bắc Việt Nam, nằm trong vùng có điều kiện tự nhiên đặc biệt khó khăn: Địa hình chia cắt hiểm trở, tài nguyên nghèo nàn, thường xuyên chịu tác động tiêu cực của thiên nhiên, kinh

tế chậm phát triển, trình độ dân trí thấp, phong tục tập quán còn lạc hậu, tỷ lệ

hộ nghèo cao, tập quán sản xuất nông nghiệp dựa vào tự nhiên còn nhiều, ý thức bảo vệ môi trường chưa cao Ngành công nghiệp khai khoáng đã được tỉnh xác định là một ngành công nghiệp có thế mạnh của tỉnh Hà Giang trong giai đoạn hiện nay tuy nhiên việc phát triển ngành công nghiệp khai khoáng ở tỉnh Hà Giang mới tập trung phát triển theo chiều rộng, chưa thực sự có chiều sâu; việc áp dụng các tiến bộ khoa học, các công nghệ tiên tiến còn hạn chế;

sự chia xẻ cộng đồng trách nhiệm giữa các nhà đầu tư với người dân đặc biệt đối với người dân khu vực khó khăn, nghèo đói vẫn còn ở mức miễn cưỡng

Vì vậy có nguy cơ cao về suy giảm môi trường, lãng phí và cạn kiệt tài nguyên, gia tăng tác động tiêu cực của tự nhiên, giảm khả năng chống chịu và

2

ứng phó, đời sống của người dân ở vùng khó bị ảnh hưởng, công bằng xã hội

bị giảm sút Do vậy, việc nghiên cứu một cách khoa học và có hệ thống để tìm ra những giải pháp quản lý Nhà nước nhằm thúc đẩy sự phát triển ngành Công nghiệp khai khoáng tỉnh Hà Giang thực sự trở thành ngành công nghiệp

có thế mạnh trong tương lai và góp phần thúc đẩy nhanh quá trình phát triển Kinh tế - Xã hội của tỉnh một cách bền vững là yêu cầu, nhiệm vụ cấp thiết

Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, tác giả luận văn chọn đề tài: "Quản lý

Nhà nước đối với ngành công nghiệp khai khoáng tỉnh hà giang theo

hướng phát triển kinh tế xanh" để nghiên cứu là cần thiết, có ý nghĩa về lý

luận và thực tiễn góp phần nâng cao hiệu quả lý Nhà Nước về Công nghiệp Khai khoáng trên địa bàn tỉnh Hà Giang

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Đưa ra các gợi ý về giải pháp nhằm tăng cường vai trò của quản lý Nhà nước đối với phát triển nhành công nghiệp khai khoáng tỉnh Hà Giang theo hướng phát triển kinh tế xanh trên cơ sở nghiên cứu một số vấn đề lý luận về quản lý Nhà nước đối với ngành công nghiệp khai khoáng theo hướng phát triển kinh tế xanh và thực trạng quản lý ngành công nghiệp khai khoáng ở tỉnh

Hà Giang

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Thứ nhất: Nghiên cứu một số vấn đề cơ bản về quản lý Nhà nước đối

với ngành công nghiệp khai khoáng theo hướng phát triển kinh tế xanh

Thứ hai: Nghiên cứu thực trạng quản lý Nhà nước đối với ngành công

nghiệp khai khoáng ở tỉnh Hà Giang

Thứ ba: Đưa ra các gợi ý về giải pháp nhằm phát triển ngành công

3

nghiệp khai khoáng ở tỉnh Hà Giang theo hướng phát triển kinh tế xanh

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Công tác quản lý Nhà nước đối với ngành công nghiệp khai khoáng tỉnh Hà Giang

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu thực trạng công tác quản lý Nhà nước đối với ngành công nghiệp khai khoáng trên cơ sở đánh giá các chủ trương, nghị quyết, chương trình hành động, các phương án của tỉnh Hà Giang về phát triển ngành công nghiệp khai khoáng (tập trung vào khoáng sản kim loại) từ năm 2010 đến nay, đây là thời kỳ tỉnh Hà Giang xác định đổi mới, đột phá trong đó đột phá về công nghiệp là một trong 8 nội dung chính mà Nghị quyết đại hội Đảng bộ lần thứ XV đã đề ra nhằm đưa tỷ trọng cơ cấu kinh tế của ngành công nghiệp - xây dựng chiếm 34,1%

4 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận danh mục tài liệu tham khảo, luận văn có kết cấu thành 4 chương:

Chương 1 Tổng quan tình h ình nghiên cứu và cơ sở lý luận về quản

lý nhà nước đối với ngành công nghiệp khai khoáng theo hướng phát triển kinh tế xanh

Chương 2 Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 Thực trạng Quản lý nhà nước về công nghiệp khai khoáng trên địa bàn tỉnh Hà Giang giai đoạn 2010-2014

5

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH H ÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGÀNH CÔNG NGHIỆP KHAI KHOÁNG THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ XANH

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Phát triển kinh tế xanh nói chung và phát triển ngành công nghiệp khai khoáng theo hướng phát triển kinh tế xanh nói riêng đã có khá nhiều các chương trình, đề tài nghiên cứu ở nhiều quy mô khác nhau, cả trên thế giới và

ở từng quốc gia hoặc ở từng địa phương, từng lĩnh vực cụ thể Trong giới hạn của đề tài, tác giả đã tìm hiểu, nghiên cứu các tài liệu chính sau:

1.1.1 Các công trình nghiên cứu về Công nghiệp khai khoáng và Kinh tế xanh

Trung tâm đào tạo và truyền thông môi trường - Tổng cục môi trường -

Bộ Tài nguyên và Môi trường, 2012, Sổ tay Hành trang Kinh tế xanh

Cuốn sổ tay này đã cung cấp những thông tin cơ bản về Kinh tế Xanh như: Khái niệm , các nội dung , những câu chuyê ̣n thành công trên thế giới ,

cũng giới thiệu tóm tắt những ý tưởng, sáng kiến, giải pháp của các bạn trẻ để thực hiê ̣n Kinh tế Xanh trong các lĩnh vực của Viê ̣t Nam

Báo cáo quốc gia tại Hội nghị cấp cao của Liên Hợp Quốc về Phát triển bền vững (RIO+20), 2012, Thực hiện phát triển bền vững ở Việt Nam

Báo cáo đã đánh giá những thành tựu và hạn chế của 20 năm thực hiện phát triển bền vững của Việt Nam, trong đó đã tổng kết những kết quả đạt được, những tồn tại hạn chế, những bài học kinh nghiệm, xác định rõ những

6

cơ hội, những thách thức và đưa ra những định hướng, giải pháp để tiếp tục thực hiện thành công các mục tiêu phát triển bền vững

Thủ tướng Chính phủ, 2012, Chiến lược Quốc gia về tăng trưởng xanh

Ngày 25/9/2012 Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh thời kỳ 2011- 2020 và tầm nhìn đến năm 2050 Khẳng định quan điểm chỉ đạo, mục tiêu chiến lược, nhiệm vụ và giải pháp của đất nước trong việc thực hiện tăng trưởng xanh

Nguyễn Thị Khương - Đại học Sư phạm, 2012, Quan hệ giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường tự nhiên ở các tỉnh miền núi Đông Bắc thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Đề tài đã tập trung làm rõ quan điểm mác xít về quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường tự nhiên ở các tỉnh miền núi Đông Bắc trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá Phân tích làm rõ thực trạng của mối quan hệ giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường tự nhiên ở các tỉnh miền núi Đông Bắc Việt Nam trong thời gian qua và những vấn đề đặt ra từ thực trạng này Đề xuất những phương hướng và giải pháp cơ bản nhằm kết hợp đúng đắn giữa việc phát triển kinh tế với việc bảo vệ môi trường tự nhiên ở các tỉnh miền núi Đông Bắc nước ta

Viện tư vấn phát triển CODE cùng Trung tâm con người và thiên nhiên, 2013, Đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, phân chia lợi ích và quản lý nguồn thu trong khai thác khoáng sản titan tại tỉnh Bình Định

Tài liệu đã có được những kết quả ban đầu về hiệu quả kinh tế - xã hội trong hoạt động khai thác titan ở Bình Định, qua đó đã đánh giá được việc phân chia lợi ích giữa các bên liên quan trong hoạt động khai khoáng và thực trạng về quản lý nguồn thu từ hoạt động khai thác khoáng sản Ti tan ở Bình